Jedyny działający reaktor jądrowy w Polsce to wysokostrumieniowy reaktor badawczy typu basenowo-kanałowego o mocy cieplnej 30 MW, eksploatowany przez Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) w Świerku pod Otwockiem. Budowę rozpoczęto w czerwcu 1970 r., a pierwszy rozruch (stan krytyczny) reaktor osiągnął 18 grudnia 1974 r. w ówczesnym Instytucie Badań Jądrowych (dziś NCBJ). Reaktor służy do badań naukowych, napromieniania materiałów oraz, co ma znaczenie strategiczne w skali globalnej, do produkcji izotopów promieniotwórczych dla medycyny. W MARII wytwarza się m.in. molibden-99 (prekursor technetu-99m, najważniejszego radionuklidu diagnostyki medycznej), jod-131, lutet-177 i inne, stanowiące bazę preparatów eksportowanych pod marką POLATOM do ponad 80 krajów; reaktor zapewnia ok. 10% światowej produkcji molibdenu-99. MARIA to strategiczny obiekt narodowy: Polska dysponuje reaktorem badawczym, lecz nie ma elektrowni jądrowej (przerwany historyczny projekt EJ Żarnowiec ujęto jako odrębny rekord).
Jak poszło
Ocena: rozstrzygnięte, stan na 19 lip 2026. To nasz odczyt, nie wyrok, i pokazujemy go tylko tam, gdzie mamy pod nim cytat ze źródła z listy poniżej. Z czterech osi 2 nie mają jeszcze oceny. Jak czytać tę sekcję
Oznaczenie „wiki” znaczy, że ta wartość stoi wyłącznie na Wikipedii. W liczniku źródeł niezależnych liczymy ją jako zero, więc traktuj takie miejsce jako słabiej udokumentowane niż reszta karty – dotyczy to tak samo wiersza osi, jak i kwoty, daty czy statusu.
- Stan
- ~10% światowej produkcji Mo-99
Kalendarium
- Start budowycze 1970
- Oddanie18 gru 1974
Historia zmian
- 18 gru 1974status: ukończonePierwszy rozruch reaktora MARIA – osiągnięcie stanu krytycznego 18 grudnia 1974 r.
- 18 gru 1974etap: w eksploatacji
- cze 1970etap: budowa
Znaczenie
MARIA jest jedynym działającym reaktorem jądrowym w Polsce i jednym z kluczowych światowych producentów molibdenu-99. To radionuklid, z którego pozyskuje się technet-99m, najważniejszy izotop diagnostyki medycznej. Reaktor zapewnia ok. 10% światowej produkcji molibdenu-99, a wytwarzane w nim izotopy (m.in. jod-131, lutet-177, fosfor-32, samar-153, kobalt-60, holm-166) stanowią bazę preparatów eksportowanych pod marką POLATOM do ponad 80 krajów. Po ponad pół wieku pracy (rozruch 1974) obiekt pozostaje strategiczną infrastrukturą naukową i medyczną państwa, przy jednoczesnym braku w Polsce działającej elektrowni jądrowej. W 2024 r. reaktor obchodził 50-lecie eksploatacji.
Źródła 5 · 3 niezależne · 4 zarchiwizowane
Każdy fakt w tej karcie pochodzi z poniższych źródeł. Przy źródle – które pola potwierdza.
Niezależne liczymy tak samo, jak bramka wpuszczająca rekord do bazy: subdomeny i tytuły jednego wydawcy to jeden głos, Wikipedia zero. Stąd liczba niższa niż liczba odnośników. Wymagamy co najmniej trzech.
- Polska Agencja Prasowa (PAP)gru 2024StatusOddanieInwestorDostarczenie
Statusreaktor MARIA, który obchodzi w tym roku 50-lecie swojej pracy, jest obecnie jedynym działającym reaktorem jądrowym w Polsce
Oddanie · DostarczenieMARIA po raz pierwszy uruchomiona została 18 grudnia 1974 r.
InwestorReaktor powstał w ówczesnym Instytucie Badań Jądrowych (dziś NCBJ)
- Wikipedia (pl)Start budowyWykorzystanie
Start budowybudowę rozpoczęto w czerwcu 1970 r.
Wykorzystaniezapewnia m.in. 10% światowej produkcji molibdenu-99
- Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ)Etap
EtapThe MARIA research reactor, Poland's sole nuclear reactor
- Finansowanie
Finansowanie12 grudnia br. została podpisana i wysłana decyzja przyznająca dotację podmiotową dla Narodowego Centrum Badań Jądrowych w wysokości 21 187 500 zł
FinansowanieNCBJ otrzymało także środki z Krajowego Planu Odbudowy w wysokości 19,8 mln zł na projekt 'MNL Maria Neutron Laboratory'