Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych (KPOŚK)
Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych (KPOŚK) to strategiczny program rządowy zatwierdzony przez Radę Ministrów 16 grudnia 2003 r., którego celem jest wypełnienie przez Polskę wymogów dyrektywy Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych. Program określa potrzeby i przedsięwzięcia w zakresie wyposażenia aglomeracji w systemy kanalizacji zbiorczej oraz oczyszczalnie ścieków komunalnych. Pierwotny KPOŚK z 2003 r. obejmował 1378 aglomeracji o RLM ≥ 2000, z terminem realizacji do końca 2015 r. Program był wielokrotnie aktualizowany: przeprowadzono sześć aktualizacji w latach 2005, 2009, 2010, 2015, 2017 i 2022. Piąta aktualizacja (AKPOŚK 2017), przyjęta przez Radę Ministrów 31 lipca 2017 r., dotyczyła 1587 aglomeracji o łącznym RLM 38,8 mln, w których zlokalizowanych było 1769 oczyszczalni ścieków komunalnych. Zaplanowano w niej m.in. budowę 14 661,2 km nowej sieci kanalizacyjnej, modernizację 3506,4 km istniejącej sieci oraz budowę 116 nowych oczyszczalni ścieków. Potrzeby finansowe na realizację inwestycji ujętych w AKPOŚK 2017 oszacowano łącznie na 27,85 mld zł (w tym 16,67 mld zł na budowę i modernizację sieci kanalizacyjnej). Program jest wdrażany etapowo przez samorządy, a jego realizację koordynuje i sprawozdaje Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Aktualizacja: VI AKPOŚK, przyjęta przez Radę Ministrów 5 maja 2022 r., zastąpiła wersję z 2017 r. Potrzeby inwestycyjne zgłoszone przez aglomeracje wynoszą w niej 28,7 mld zł (15,368 mld zł na sieci kanalizacyjne, 13,375 mld zł na oczyszczalnie), a termin realizacji przesunięto na koniec 2027 r.
Jak poszło
Ocena: wstępne, stan na 29 sie 2026. To nasz odczyt, nie wyrok, i pokazujemy go tylko tam, gdzie mamy pod nim cytat ze źródła z listy poniżej. Z czterech osi 2 nie mają jeszcze oceny. Jak czytać tę sekcję
Kalendarium
Poślizg: ok. 12 lat względem pierwotnego terminu (podanego rokiem)
- Ogłoszenie16 gru 2003
- Start budowy2003
- Pierwotny termin2015
- Aktualny termin2027
Znaczenie
KPOŚK jest głównym instrumentem wdrażania w Polsce dyrektywy 91/271/EWG i porządkowania gospodarki ściekowej w skali kraju. Obejmuje ponad 1500 aglomeracji i blisko 1800 oczyszczalni ścieków komunalnych. Program ukierunkował wieloletnie, wielomiliardowe inwestycje samorządów w budowę i modernizację sieci kanalizacyjnej oraz oczyszczalni ścieków, finansowane m.in. ze środków unijnych, krajowych funduszy ekologicznych i budżetów gmin, ograniczając zrzut niedostatecznie oczyszczonych ścieków do środowiska wodnego. Pierwotny termin pełnej zgodności z dyrektywą (koniec 2015 r.) nie został dotrzymany i był przesuwany w kolejnych aktualizacjach programu.
Źródła 8 · 6 niezależnych · 6 zarchiwizowanych
Każdy fakt w tej karcie pochodzi z poniższych źródeł. Przy źródle – które pola potwierdza.
Niezależne liczymy tak samo, jak bramka wpuszczająca rekord do bazy: subdomeny i tytuły jednego wydawcy to jeden głos, Wikipedia zero. Stąd liczba niższa niż liczba odnośników. Wymagamy co najmniej trzech.
- Monitor Polski / Rada Ministrów2017StatusEtapKosztOgłoszeniePierwotny terminInwestorDostarczenie
StatusZ planów inwestycyjnych przedstawionych przez aglomeracje wynika, że w ramach KPOŚK planowane jest jeszcze wybudowanie 116 nowych oczyszczalni oraz przeprowadzenie innych inwestycji na 1060 oczyszczalniach.
Etap · DostarczenieDo roku 2016 wybudowano już 396 nowych oczyszczalni ścieków oraz przeprowadzono 1470 inwestycji w zakresie modernizacji, rozbudowy oczyszczalni lub modernizacji wraz z rozbudową oczyszczalni.
KosztPotrzeby finansowe na realizację inwestycji ujętych w AKPOŚK 2017 wg Priorytetów wynoszą razem 27,85 mld zł, w tym: • na budowę i modernizację sieci kanalizacyjnej – 16,67 mld zł,Kwota z piątej aktualizacji programu, w cenach 2017 r. Karta trzyma 28,7 mld zł z szóstej aktualizacji, przyjętej w 2022 r., która piątą zastąpiła.
Ogłoszenie · InwestorKPOŚK zatwierdzony przez Radę Ministrów w dniu 16 grudnia 2003 r.
Pierwotny terminjakie należy zrealizować w tych aglomeracjach w terminie do końca 2015 r.
- [2]Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych – Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie ↗zarchiwizowane ✓gov.pl / Wody Polskie
- Finansowanie
FinansowanieBudżet programu przeznaczony na samodzielne inwestycje związane z gospodarką wodno-ściekową wynosi 930 mln euro.
FinansowanieBeneficjenci, tj. jednostki samorządu terytorialnego i ich związki oraz podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego, mogą ubiegać się o pożyczkę w wysokości do 100% kosztów kwalifikowanych.
FinansowanieInwestycje w gospodarce ściekowej są finansowane przez gminę ze środków własnych.
- [4]Aglomeracje zaplanowały inwestycje związane z oczyszczaniem ścieków komunalnych na 28,7 mld zł ↗zarchiwizowane ✓Prawo.pl (Wolters Kluwer Polska)11 maj 2022Start budowy
Start budowyW latach 2003-2020 na realizację zadań ujętych w KPOŚK wydano około 80,1 mld zł, z czego około 54,2 mld zł przeznaczono na zbiorcze systemy kanalizacyjne.
- [5]13 mld zł na inwestycje w oczyszczalnie i kanalizację. W końcu mamy dogonić Europę ↗zarchiwizowane ✓PortalSamorzadowy.pl31 maj 2023StatusHarmonogram
StatusBudowa prawie 60 nowych oczyszczalni ścieków i 8 tys. km sieci kanalizacyjnej oraz modernizacja 3 tys. km kanalizacji i blisko 900 oczyszczalni ścieków - to główne założenia szóstej już aktualizacji Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych.
HarmonogramJak przypomniano, dyrektywa z 1991 roku zobowiązała kraje unijne do osiągnięcia zgodności do 2015 r. Polska wprawdzie nie jest tu jedynym krajem, ale wciąż tej zgodności nie osiągnęła.
- Najwyższa Izba Kontroli (NIK)11 maj 2022
- [7]30 mld do wydania. Jest VI aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków ↗zarchiwizowane ✓PortalSamorzadowy.pl (Grupa PTWP)10 maj 2022KosztAktualny termin
KosztKoszt inwestycji zaplanowanych przez aglomeracje i zgłoszonych do VI AKPOŚK wynosi 28,7 mld zł, w tym na: budowę i modernizację sieci kanalizacyjnej – 15,368 mld zł, inwestycje związane z oczyszczalniami ścieków – 13,375 mld zł, indywidualne systemy oczyszczania – 24,385 mln zł (przydomowe oczyszczalnie ścieków jako uzupełnienie sieci kanalizacyjnej).
Aktualny terminJednostki samorządu terytorialnego wchodzące w skład aglomeracji mają czas do końca 2027 r. na zrealizowanie zaplanowanych inwestycji.
- [8]Sprawozdanie z realizacji Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych (KPOŚK) za rok 2025 ↗Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie – RZGW w Warszawie (gov.pl)5 lut 2026Status
StatusAglomeracje zobowiązane są do przedłożenia Wodom Polskim corocznie, nie później niż do dnia 28 lutego, sprawozdania z realizacji KPOŚK za rok biegły, tj. 2025.