CERAD – Centrum Projektowania i Syntezy Radiofarmaceutyków Ukierunkowanych Molekularnie (NCBJ, Świerk)
Narodowa infrastruktura badawcza do projektowania, wytwarzania i badania nowych radiofarmaceutyków, budowana w Narodowym Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) w Świerku pod Otwockiem. Sercem kompleksu jest cyklotron Cyclone 30 XP produkcji belgijskiej firmy IBA, rozpędzający protony i cząstki alfa do energii 30 MeV oraz deuterony do 15 MeV. Pozwala to wytwarzać radionuklidy (m.in. cyrkon-89, astat-211, miedź-67) dotąd nieprodukowane w NCBJ i słabo dostępne w Polsce. Projekt realizuje konsorcjum sześciu instytucji naukowych, którego liderem jest NCBJ, a przedsięwzięcie jest współfinansowane z Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój (POIR). Cyklotron dotarł do Świerka w grudniu 2023 r.; na ponad 2500 m² powstaje trzykondygnacyjny kompleks laboratoryjny. CERAD uzupełnia produkcję izotopów z reaktora MARIA o wytwarzanie radionuklidów cyklotronowych, dając Polsce unikatowe zaplecze łączące oba źródła.
Jak poszło
Ten rekord nie ma jeszcze oceny efektu na żadnej z czterech osi. Kalendarium i źródła poniżej pokazują, co o nim wiadomo; sama ocena nie została jeszcze wystawiona.
Kalendarium
- Pierwotny termingru 2022
Historia zmian
- gru 2023status: w realizacjiCyklotron Cyclone 30 XP dostarczony do Świerka (grudzień 2023 r.); kompleks laboratoryjny na ukończeniu. Brak źródła z lat 2024–2026 potwierdzającego uruchomienie produkcyjne.
- gru 2023etap: rozruch
Znaczenie
CERAD daje Polsce własne, cyklotronowe źródło innowacyjnych radionuklidów do diagnostyki i terapii onkologicznej (m.in. cyrkon-89, astat-211, miedź-67), których dotąd w kraju nie wytwarzano lub były trudno dostępne. W połączeniu z produkcją izotopów z reaktora badawczego MARIA czyni to NCBJ w Świerku unikatowym ośrodkiem łączącym reaktorowe i cyklotronowe wytwarzanie preparatów promieniotwórczych. Infrastruktura, wpisana na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej i współfinansowana z POIR, ma wesprzeć projektowanie radiofarmaceutyków ukierunkowanych molekularnie, w tym preparatów dostosowywanych do potrzeb indywidualnych pacjentów. Mimo wartości poniżej progu 500 mln zł przedsięwzięcie ma znaczenie strategiczne jako narodowa infrastruktura badawczo-medyczna.
Źródła 6 · 4 niezależne · 2 zarchiwizowane
Każdy fakt w tej karcie pochodzi z poniższych źródeł. Przy źródle – które pola potwierdza.
Niezależne liczymy tak samo, jak bramka wpuszczająca rekord do bazy: subdomeny i tytuły jednego wydawcy to jeden głos, Wikipedia zero. Stąd liczba niższa niż liczba odnośników. Wymagamy co najmniej trzech.
- [1]CERAD – Centrum Projektowania i Syntezy Radiofarmaceutyków Ukierunkowanych Molekularnie ↗zarchiwizowane ✓Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ)KosztPierwotny termin
KosztWartość Projektu przewidziana jest na 147,8 mln zł z czego ok. 73,0 mln zł będzie stanowiło dofinansowanie z Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój
Pierwotny terminRealizacja Projektu nastąpi w okresie od 1 sierpnia 2017 r. do 31 grudnia 2022 r.
- Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ)15 gru 2023InwestorStatusEtapHistoria etapówOpis
InwestorKoordynatorem konsorcjum CERAD jest Narodowe Centrum Badań Jądrowych
Status · Historia etapów · LokalizacjaCały nowy kompleks laboratoryjny CERAD w Świerku jest już na ukończeniu
EtapCyklotron Cyclone 30 XP w tym tygodniu dotarł do swego miejsca przeznaczenia
OpisW cyklotronie będą rozpędzane protony i cząstki alfa do energii 30 MeV oraz deuterony do energii 15 MeV
- Mapa Dotacji UE (mapadotacji.gov.pl)Środki UEFinansowanie
Środki UEProject value 234 177 167,70 zł
Środki UE · FinansowanieCo-financing from the EU 80 706 082,24 zł
Finansowanieprogram Program Operacyjny Inteligentny Rozwój action 4.2. Rozwój nowoczesnej infrastruktury badawczej sektora nauki fund Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego perspective 2014 - 2020
- Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ)
StrategicznyUpon project completion in 2024, NCBJ will be a unique center capable of producing radioisotopes both in the reactor and with the cyclotron.
- Nauka w Polsce (PAP)
- EJNMMI Radiopharmacy and Chemistry (Springer) – peer-reviewed; co-author R. Mikołajczak is NCBJ POLATOM, lead authors are external17 lut 2026Status
StatusIn Warsaw, Poland, an IBA Cyclone® C30XP has recently been installed, which will start optimizing the α-beam to produce astatine during 2026.