# Projektometr — pełny zrzut bazy polskich megaprojektów
# Stan na: lipiec 2026 (2026-07-19). Aktualizacja co miesiąc.
# Koszty NOMINALNE (ceny różnych lat), wartość wg etapu — nie łączny koszt.
# Każdy fakt ma źródło; pełne dane: https://projektometr.pl/api/projekty.json
# Metodologia i "dlaczego": https://projektometr.pl/o-projekcie
# Rekordów: 228

## Autostrada A1 Gdańsk–Toruń (koncesyjny odcinek Gdańsk Transport Company)
URL: https://projektometr.pl/projekt/autostrada-a1-gdansk-torun
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 3.1 mld zł | Inwestor: Gdańsk Transport Company S.A. (koncesjonariusz PPP)
Kalendarium: ogł. 2004-08, oddano 2011-10-14
Efekt: dostarczone
Opis: Północny, koncesyjny odcinek autostrady A1 o długości około 152 km z Gdańska (Rusocin) do Torunia, zrealizowany w formule partnerstwa publiczno-prywatnego przez spółkę Gdańsk Transport Company S.A., która finansowała, zaprojektowała, wybudowała i eksploatuje trasę (docelowo do 2039 r.). Umowę koncesyjną z rządem podpisano w sierpniu 2004 r. Inwestycję prowadzono w dwóch etapach: I etap Rusocin–Nowe Marzy (90 km, wartość kontraktu 529 mln EUR), którego pierwsze sekcje otwarto 22 grudnia 2007 r., oraz II etap Nowe Marzy–Toruń (62 km, wartość kontraktu 730 mln EUR, w tym 581 mln EUR na drogę i 149 mln EUR na obiekty mostowe). II etap oddano do ruchu 14 października 2011 r., co domknęło ciągłe połączenie autostradowe Gdańsk–Toruń przed piłkarskimi mistrzostwami Europy UEFA Euro 2012. Kwota w polu kosztu (730 mln EUR) odnosi się do kontraktu II etapu (Nowe Marzy–Toruń), otwartego w 2011 r.
Znaczenie: Ukończenie w 2011 r. koncesyjnego odcinka Gdańsk–Toruń dało pierwsze ciągłe połączenie autostradowe między Trójmiastem a centralną Polską i skróciło przejazd między Gdańskiem a Toruniem do około 65 minut. Trasa była jedną z największych inwestycji drogowych zrealizowanych w Polsce w formule partnerstwa publiczno-prywatnego, a jej domknięcie przed UEFA Euro 2012 miało znaczenie dla obsługi ruchu turnieju współorganizowanego przez Polskę. Koncesjonariusz Gdańsk Transport Company S.A. zarządza całym ok. 152-km odcinkiem jako drogą płatną do 2039 r., po czym obiekt ma zostać przekazany stronie publicznej.
Źródła:
  - Autostrada A1 gotowa do otwarcia (AmberOne / Gdańsk Transport Company, 2011-10): https://a1.com.pl/autostrada-a1-gotowa-do-otwarcia/
  - Autostrada A1 w formule PPP (NDI): https://www.ndi.pl/ppp/autostrada-a1-ppp
  - Gdańsk Transport Company (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Gda%C5%84sk_Transport_Company
  - Autostrada A1 (Polska) (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Autostrada_A1_(Polska)
  - Trasa Toruń–Gdańsk w godzinę. Otwarto kolejny odcinek A1 (TerenyInwestycyjne.info, 2011-10): https://www.terenyinwestycyjne.info/partnerstwo-publiczno-prywatne/trasa-torun-gdansk-w-godzine-otwarto-kolejny-odcinek-a1

## Autostrada A1 Tuszyn – Częstochowa (dokończenie A1)
URL: https://projektometr.pl/projekt/autostrada-a1-tuszyn-czestochowa-dokonczenie-a1
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 3.7 mld zł | Inwestor: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA)
Kalendarium: oddano 2021
Efekt: dostarczone
Opis: Budowa ostatniego, ok. 80,72-kilometrowego brakującego fragmentu autostrady A1 między węzłem Tuszyn a początkiem obwodnicy Częstochowy, poprowadzonego w śladzie dawnej drogi krajowej nr 1 („gierkówki"). Inwestycję zrealizowała GDDKiA w podziale na pięć odcinków w systemie „projektuj i buduj". Powstała droga dwujezdniowa o nawierzchni betonowej, z docelowym układem trzech (miejscami czterech) pasów ruchu w każdym kierunku oraz pasem awaryjnym. Kolejne odcinki oddawano do ruchu w 2021 r., domykając A1 na pełnej długości; docelowy przekrój trzypasowy ukończono w 2022 r. Całkowita wartość projektu wyniosła ok. 3,70 mld zł, z czego blisko 1,70 mld zł stanowiło dofinansowanie z funduszy UE.
Znaczenie: Odcinek Tuszyn – Częstochowa domknął autostradę A1 na całej długości, zastępując przeciążoną i wypadkową dawną drogę krajową nr 1 („gierkówkę") i tworząc ciągły autostradowy korytarz północ–południe od Trójmiasta do granicy z Czechami. Z całkowitą wartością ok. 3,70 mld zł i blisko 1,70 mld zł dofinansowania UE była to jedna z największych drogowych inwestycji domykających sieć TEN-T w Polsce. Zastosowanie nawierzchni betonowej i docelowego przekroju trzypasowego istotnie zwiększyło przepustowość i bezpieczeństwo tranzytu na tej trasie.
Źródła:
  - Budowa autostrady A1, odc. koniec obw. Częstochowy – Tuszyn (Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (gov.pl)): https://www.gov.pl/web/gddkia/budowa-autostrady-a1-odc-koniec-obw-czestochowy---tuszyn
  - A1 – wielkie zmiany (Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (gov.pl), 2021-12-30): https://www.gov.pl/web/gddkia/a1---wielkie-zmiany
  - Autostrada A1 już na pełnej długości (moto.rp.pl (Rzeczpospolita), 2021-08-13): https://moto.rp.pl/tu-i-teraz/art18709881-autostrada-a1-juz-na-pelnej-dlugosci
  - Autostrada A1 Tuszyn – Częstochowa: nowe odcinki, budowa, terminy (conadrogach.pl, 2020-10-23): https://conadrogach.pl/informacje/autostrada-a1-tuszyn-czestochowa-nowe-odcinki-budowa-terminy-zdjecia.html
  - A1 Tuszyn – Częstochowa. Trzy pasy, GDDKiA oddała do użytku zachodnią jezdnię (TVN24 Biznes, 2021-11-03): https://tvn24.pl/biznes/moto/a1-tuszyn-czestochowa-trzy-pasy-gddkia-oddala-do-uzytku-zachodnia-jezdnie-st5476536
  - Ruch na drogach krajowych cały czas rośnie – synteza wyników GPR 2025 (Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (gov.pl), 2026-04): https://www.gov.pl/web/gddkia/ruch-na-drogach-krajowych-caly-czas-rosnie---synteza-wynikow-gpr-2025

## Autostrada A2 na wschód: Warszawa (Lubelska) – Biała Podlaska – Terespol/Koroszczyn
URL: https://projektometr.pl/projekt/autostrada-a2-na-wschod-warszawa-lubelska-biala-podlaska-ter
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 4.6 mld zł | Inwestor: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA)
Kalendarium: plan 2029
Opis: Rozbudowa autostrady A2 na wschód od Warszawy w kierunku granicy z Białorusią, realizowana przez GDDKiA. 26 czerwca 2026 r. udostępniono kierowcom ostatnie odcinki między Siedlcami a Białą Podlaską, dzięki czemu domknięto ciąg blisko 140 km A2 od węzła Lubelska (na skrzyżowaniu z S17) do węzła Biała Podlaska; przejazd samochodem osobowym z Warszawy do Białej Podlaskiej skrócił się do nieco ponad godziny. Realizacja całej tej trasy kosztowała łącznie blisko 4,6 mld zł, a Unia Europejska dofinansowała ją w latach 2008–2026 kwotą ponad 2,5 mld zł. Trwa domykanie brakującego fragmentu do granicy państwa: 10 czerwca 2026 r. podpisano umowę na odcinek od okolic Kijowca do Dobrynia (część ciągu o łącznej długości ponad 25 km) z realizacją zapowiedzianą za około trzy lata, a odcinek Biała Podlaska – Kijowiec pozostaje w przetargu.
Znaczenie: Inwestycja domyka autostradowy wylot z aglomeracji warszawskiej na wschód i skraca czas przejazdu z Warszawy do Białej Podlaskiej z około trzech godzin do nieco ponad godziny, spinając blisko 140 km A2 od węzła Lubelska do Białej Podlaskiej. Trasa jest częścią europejskiego korytarza łączącego zachodnią Europę z granicą wschodnią UE i dojazdem do przejść granicznych z Białorusią (Terespol/Koroszczyn, Kukuryki). Domknięcie ostatniego fragmentu do granicy państwa obarczone jest jednak niepewnością geopolityczną związaną z sytuacją na wschodniej granicy, a odcinek Biała Podlaska – Kijowiec wciąż pozostaje w przetargu.
Źródła:
  - Biała Podlaska połączona z Warszawą autostradą (Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA), 2026-06-26): https://www.gov.pl/web/gddkia-warszawa/biala-podlaska-polaczona-z-warszawa-autostrada
  - Autostrada z Warszawy do Białej Podlaskiej w godzinę. GDDKiA przecięła wstęgę (Money.pl, 2026-06-26): https://www.money.pl/mobility/autostrada-z-warszawy-do-bialej-podlaskiej-w-godzine-gddkia-przeciela-wstege-7301115060058304a.html
  - A2 Biała Podlaska (Cicibór) – gr. państwa (Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA)): https://www.gov.pl/web/gddkia/a2-biala-podlaska-w-cicibor--gr-panstwa
  - Autostrada A2 (Polska) (Wikipedia): https://pl.wikipedia.org/wiki/Autostrada_A2_(Polska)

## Autostrada A2 (odcinek Świecko–Poznań–Łódź–Warszawa)
URL: https://projektometr.pl/projekt/autostrada-a2-swiecko-warszawa
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Autostrada Wielkopolska S.A. (koncesjonariusz odc. Świecko–Konin) oraz GDDKiA (odc. Konin–Warszawa)
Kalendarium: oddano 2012-06
Efekt: dostarczone
Opis: Kluczowy drogowy korytarz wschód–zachód łączący granicę polsko-niemiecką w Świecku przez Poznań i Łódź z Warszawą, będący polskim fragmentem europejskiego korytarza (droga E30). Trasa Świecko–Warszawa została domknięta na Mistrzostwa Europy w piłce nożnej UEFA EURO 2012 (2012). Zachodni odcinek Świecko–Nowy Tomyśl o długości 105,905 km, którego budowa rozpoczęła się w lipcu 2009 r., został oddany do ruchu 1 grudnia 2011 r. (z wyprzedzeniem terminu); zrealizował go koncesjonariusz Autostrada Wielkopolska II S.A., a generalnym wykonawcą była firma A2Strada (Kulczyk Holding oraz Strabag AG). Odcinek Łódź–Warszawa (od węzła Stryków do węzła Konotopa) o długości ok. 90 km, zarządzany przez GDDKiA, został udostępniony jako przejezdny 6 czerwca 2012 r., tuż przed EURO 2012, dzięki czemu kierowcy mogli korzystać z całej autostrady A2 między Warszawą a Łodzią. Odcinek Świecko–Konin jest płatny i utrzymywany przez koncesjonariusza Autostrada Wielkopolska, natomiast odcinek Konin–Warszawa utrzymuje GDDKiA.
Znaczenie: Domknięcie autostrady A2 na trasie Świecko–Warszawa przed UEFA EURO 2012 połączyło Warszawę i środkową Polskę z siecią autostrad w kierunku granicy z Niemcami, tworząc podstawowy krajowy korytarz drogowy wschód–zachód. Ostatnim brakującym elementem był odcinek Łódź–Warszawa (Stryków–Konotopa, ok. 90 km), zarządzany przez GDDKiA i udostępniony jako przejezdny 6 czerwca 2012 r., dzień przed ceremonią otwarcia turnieju; zachodni odcinek Świecko–Nowy Tomyśl (105,905 km) był czynny już od 1 grudnia 2011 r. Inwestycja realizowana była w modelu mieszanym: płatny odcinek koncesyjny Świecko–Konin (koncesjonariusz Autostrada Wielkopolska) oraz odcinek rządowy Konin–Warszawa utrzymywany przez GDDKiA.
Źródła:
  - Autostrada A2 Świecko–Nowy Tomyśl (GDDKiA (serwis archiwalny)): https://www.archiwum.gddkia.gov.pl/pl/a/24568/Autostrada-A2-Swiecko-Nowy-Tomysl
  - Autostrada A2. Otwarty odcinek Stryków–Konotopa (Money.pl, 2012-06): https://www.money.pl/gospodarka/wiadomosci/artykul/autostrada;a2;otwarta;odcinek;strykow-konotopa,228,0,1100772.html
  - Autostrada A2 Nowy Tomyśl – Świecko oddana do ruchu (Inżynier Budownictwa): https://inzynierbudownictwa.pl/autostrada-a2-nowy-tomysl-swiecko-oddana-do-ruchu/
  - Autostrada A2 (Polska) (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Autostrada_A2_(Polska)
  - A2 autostrada (Poland) (Wikipedia (en)): https://en.wikipedia.org/wiki/A2_autostrada_(Poland)
  - Kluczowe odcinki autostrad A2 i A4 powstaną przed UEFA EURO 2012 (GDDKiA (serwis archiwalny)): https://www.archiwum.gddkia.gov.pl/pl/a/6085/kluczowe-odcinki-autostrad-a2-i-a4-powstana-przed-uefa-euro-2012

## Autostrada A4 Kraków–Katowice (pierwsza płatna autostrada w Polsce)
URL: https://projektometr.pl/projekt/autostrada-a4-krakow-katowice
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 380 mln zł | Inwestor: Stalexport Autostrada Małopolska S.A. (koncesjonariusz; droga stanowi własność Skarbu Państwa)
Kalendarium: ogł. 1995, start 1997-09-19
Efekt: dostarczone
Opis: Odcinek autostrady A4 pomiędzy Katowicami a Krakowem o długości 61 km był pierwszą płatną autostradą w Polsce, zrealizowaną w formule partnerstwa publiczno-prywatnego. Przetarg na płatną A4 Agencja Budowy i Eksploatacji Autostrad ogłosiła jako pierwszy tego typu w kraju w 1995 roku. 19 września 1997 roku Ministerstwo Transportu i Gospodarki Morskiej w imieniu Skarbu Państwa udzieliło spółce Stalexport SA 30-letniej koncesji na budowę poprzez przystosowanie do odpłatności i eksploatację odcinka; koncesja obowiązuje w latach 1997–2027 i wygasa 15 marca 2027 roku. Opłaty pobierane są na dwóch placach poboru — w Mysłowicach oraz w Balicach. W grudniu 2005 roku koncesjonariusz (Stalexport Autostrada Małopolska SA) zawarł umowę kredytową z konsorcjum czterech banków na kwotę do 380 mln zł, finansując m.in. wyremontowanie nawierzchni całego 61-kilometrowego odcinka, modernizację 31 obiektów mostowych, budowę 15 przejazdów awaryjnych i 10 km ekranów akustycznych; w 2016 roku uruchomiono elektroniczny pobór opłat A4Go. Właścicielem drogi pozostaje Skarb Państwa; większościowym udziałowcem grupy Stalexport Autostrady S.A. jest Mundys S.p.A. (dawniej Atlantia S.p.A.), posiadający 61,20% akcji i głosów.
Znaczenie: Odcinek A4 Katowice–Kraków był pierwszą w Polsce autostradą płatną i pierwszym dużym projektem drogowym zrealizowanym w formule partnerstwa publiczno-prywatnego, co uczyniło go modelowym przykładem koncesji drogowej w kraju. Autostrada łączy aglomerację górnośląską z krakowską, stanowiąc kluczowy fragment europejskiego korytarza wschód–zachód (A4). Zgodnie z umową koncesyjną z dniem 16 marca 2027 roku zarządzanie odcinkiem przejdzie z prywatnego koncesjonariusza na Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, a przejazd ma stać się bezpłatny dla samochodów osobowych i motocykli.
Źródła:
  - Historia przedsięwzięcia — Stalexport Autostrada Małopolska S.A. (Stalexport Autostrada Małopolska S.A.): https://www.autostrada-a4.com.pl/pl/o-nas/historia-przedsiewziecia
  - Stalexport Autostrada Małopolska (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Stalexport_Autostrada_Ma%C5%82opolska
  - Historia Spółki — Stalexport Autostrady S.A. (Stalexport Autostrady S.A.): https://www.stalexport-autostrady.pl/pl/o-spolce/historia-spolki
  - Podwyżki opłat na A4 Katowice–Kraków od 1 kwietnia 2026 (wKatowicach.eu, 2026): https://www.wkatowicach.eu/informacje/w-drodze/Podwyzki-oplat-na-A4-KatowiceKrakow-od-1-kwietnia-2026-Sprawdz-nowe-stawki/idn:11841

## Region chmurowy Microsoft Azure Poland Central
URL: https://projektometr.pl/projekt/azure-poland-central
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 4.0 mld zł | Inwestor: Microsoft
Kalendarium: ogł. 2020, oddano 2023-04-26
Efekt: dostarczone
Opis: Region centrów danych Microsoft Azure Poland Central, uruchomiony 26 kwietnia 2023 r. jako pierwszy region chmurowy Microsoftu w Europie Środkowo-Wschodniej. Tworzą go trzy niezależne lokalizacje fizyczne wokół Warszawy, zapewniające trzy strefy dostępności. Powstał w ramach ogłoszonego w 2020 r. planu inwestycyjnego Microsoftu o wartości 1 mld USD pod hasłem "Polish Digital Valley".
Znaczenie: Pierwszy region hyperscalera w Europie Środkowo-Wschodniej zapewnia lokalne przechowywanie i przetwarzanie danych w kraju oraz niskie opóźnienia usług chmurowych dla polskich przedsiębiorstw, sektora publicznego i startupów.
Źródła:
  - Microsoft launches its first datacenter region in Poland, bringing new opportunities to develop the digital economy (Microsoft News Centre Europe, 2023-04-26): https://news.microsoft.com/europe/2023/04/26/microsoft-launches-its-first-datacenter-region-in-poland-bringing-new-opportunities-to-develop-the-digital-economy/
  - Microsoft announces a $1 billion digital transformation plan for Poland, including access to local cloud services with first datacenter region (Microsoft News Centre Europe, 2020-05-05): https://news.microsoft.com/europe/2020/05/05/microsoft-announces-a-1-billion-digital-transformation-plan-for-poland-including-access-to-local-cloud-services-with-first-datacenter-region/
  - Microsoft launches its first data center region in Poland (Baxtel, 2023-04-27): https://baxtel.com/news/microsoft-launches-its-first-data-center-region-in-poland
  - Microsoft announces a PLN 2.8 billion investment in cloud and AI infrastructure, skilling and cybersecurity in Poland (Microsoft News Centre Poland, 2025-02-17): https://news.microsoft.com/pl-pl/2025/02/17/microsoft-announces-a-pln-2-8-billion-investment-in-cloud-and-ai-infrastructure-skilling-and-cybersecurity-in-poland/

## Baltic Hub T3 — trzeci głębokowodny terminal kontenerowy w Gdańsku
URL: https://projektometr.pl/projekt/baltic-hub-t3
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 2.0 mld zł | Inwestor: Baltic Hub Container Terminal sp. z o.o. (PSA International 40%, Polski Fundusz Rozwoju 30%, IFM Global Infrastructure Fund 30%)
Kalendarium: start 2022-10, plan 2025, oddano 2025-06-06
Efekt: dostarczone
Opis: Trzeci głębokowodny terminal kontenerowy (T3) w Baltic Hub w Porcie Gdańsk, wybudowany w latach 2022–2025 na sztucznie usypanym półwyspie o powierzchni 36 ha, z nabrzeżem o długości 717 m i głębokości 17,5 m. Inwestycję o wartości ok. 2 mld zł (ok. 470 mln euro) zrealizowało na zlecenie Baltic Hub konsorcjum Budimex i DEME (Dredging International). Terminal otwarto oficjalnie 6 czerwca 2025 r., a pełną operacyjność osiągnął na początku października 2025 r.; zdolność przeładunkowa Baltic Hub wzrosła o 1,5 mln TEU, do 4,5 mln TEU rocznie.
Znaczenie: Rozbudowa umocniła pozycję Gdańska jako największego hubu kontenerowego na Bałtyku: w 2025 r. Baltic Hub przeładował rekordowe 2 767 287 TEU (o 23% więcej niż rok wcześniej), obsługując 763 statki i 9 362 pociągi kontenerowe. Nowy pirs fizycznie powiększył powierzchnię operacyjną portu o 36 ha odzyskanych z morza, a dodatkowe 1,5 mln TEU zdolności przeładunkowej wzmacnia rolę Polski w morskich łańcuchach dostaw Europy Środkowo-Wschodniej.
Źródła:
  - Baltic Hub napędza rozwój gospodarczy Pomorza i Polski. Otwarto nowy terminal (gdansk.pl, 2025-06-06): https://www.gdansk.pl/wiadomosci/Zabrali-morzu-36-hektarow-I-tak-powstal-w-Gdansku-nowy-port-terminal-T3-Baltic-Hub,a,289113
  - Terminal kontenerowy Baltic Hub (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Terminal_kontenerowy_Baltic_Hub
  - Rekordowy rok dla Baltic Hub (Rynek Infrastruktury, 2026-01-22): https://www.rynekinfrastruktury.pl/wiadomosci/intermodal-i-logistyka/rekordowy-rok-dla-baltic-hub-98418.html
  - Terminal Baltic Hub T3 oficjalnie otwarty (Portal Stoczniowy, 2025-11-17): https://portalstoczniowy.pl/terminal-baltic-hub-t3-oficjalnie-otwarty/
  - Budimex rozpoczyna prace przy budowie nowego terminala dla Baltic Hub (Budimex, 2022-11-28): https://budimex.pl/informacje-prasowe/budimex-rozpoczyna-prace-przy-budowie-nowego-terminala-dla-baltic-hub-780252/
  - Budimex ukończył budowę terminalu kontenerowego T3 Baltic Hub (Budimex, 2025-06-06): https://budimex.pl/informacje-prasowe/budimex-ukonczyl-budowe-terminalu-kontenerowego-t3-baltic-hub-852976/
  - Rekord za rekordem w Baltic Hub w 2025 r. (gdansk.pl, 2026-01-26): https://www.gdansk.pl/wiadomosci/Rekord-za-rekordem-w-Baltic-Hub-w-2025-r,a,303916

## Baltic Pipe
URL: https://projektometr.pl/projekt/baltic-pipe
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 3.8 mld zł | Inwestor: Gaz-System S.A.
Kalendarium: ogł. 2016, start 2020, plan 2022-10, oddano 2022-09-27
Efekt: dostarczone
Opis: Gazociąg łączący złoża norweskie przez Danię z polskim systemem przesyłowym, zrealizowany przez Gaz-System we współpracy z duńskim operatorem Energinet. Po stronie polskiej objął 275 km gazociągu podmorskiego z Faxe do Pogorzelicy, 231 km gazociągów krajowych (Goleniów–Lwówek i Niechorze–Płoty) oraz rozbudowę i budowę tłoczni gazu. Porozumienie operatorów podpisano w 2016 r., prace budowlane prowadzono w latach 2020–2022, przesył gazu uruchomiono 1 października 2022 r., a pełną przepustowość ok. 10 mld m3 rocznie gazociąg osiągnął 30 listopada 2022 r. – zgodnie z terminem zapowiadanym od 2017 r.
Znaczenie: Kluczowy element dywersyfikacji dostaw gazu do Polski: umożliwia bezpośredni przesył gazu ze złóż norweskich – gaz norweski popłynął tędy do Polski od 1 listopada 2022 r. Przepustowość ok. 10 mld m3 rocznie pokrywa znaczną część krajowego zapotrzebowania; już w 2023 r. PGNiG planowało sprowadzić tą trasą co najmniej 6,5 mld m3 gazu.
Źródła:
  - Gaz-System: Koszt Baltic Pipe po stronie polskiej wyniesie około 874 mln euro (BiznesAlert.pl, 2017-06-13): https://biznesalert.pl/gaz-system-koszt-baltic-pipe-stronie-polskiej-wyniesie-okolo-874-mln-euro/
  - Inauguracja Baltic Pipe. Ile kosztował i jak przebiega system przesyłowy? [NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE] (Forsal.pl, 2022-09-27): https://forsal.pl/biznes/energetyka/artykuly/8556217,koszt-baltic-pipe-ponad-16-mld-euro.html
  - GAZ-SYSTEM zakończył budowę gazociągu Baltic Pipe (Gaz-System S.A., 2022-09-27): https://www.gaz-system.pl/pl/dla-mediow/komunikaty-prasowe/2022/wrzesen/27-09-2022-gaz-system-zakonczyl-budowe-gazociagu-baltic-pipe.html
  - Baltic Pipe – inwestycje zrealizowane ze środków UE (Gaz-System S.A.): https://www.gaz-system.pl/pl/system-przesylowy/wsparcie-ue/inwestycje-zrealizowane-ze-srodkow-ue/baltic-pipe.html
  - Gaz z Norwegii już płynie do Polski przez Baltic Pipe (Parkiet, 2022-11-01): https://www.parkiet.com/surowce-i-paliwa/art37336711-gaz-z-norwegii-juz-plynie-do-polski-przez-baltic-pipe
  - Baltic Pipe od 30 listopada ruszył z pełną przepustowością (Muratorplus.pl, 2022-11-30): https://www.muratorplus.pl/inwestycje/inwestycje-publiczne/baltic-pipe-otwarcie-przepustowosc-gazociagu-baltic-pipe-aa-4Xpn-W4pA-T6zz.html
  - Baltic Pipe już otwarty. Wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym gazociągu [EXPLAINER] (300Gospodarka, 2022-09-27): https://300gospodarka.pl/analizy/gazociag-baltic-pipe-kiedy-otwarcie-ile-gazu
  - Tłocznia gazu Odolanów (Gaz-System S.A.): https://www.gaz-system.pl/pl/system-przesylowy/wsparcie-ue/inwestycje-zrealizowane-ze-srodkow-ue/baltic-pipe/rozbudowa-polskiego-systemu-przesylowego/tlocznia-gazu-odolanow.html
  - GAZ-SYSTEM – pierwsza rocznica uruchomienia Baltic Pipe (Gaz-System S.A., 2023-10-06): https://www.gaz-system.pl/pl/dla-mediow/komunikaty-prasowe/2023/pazdziernik/06-10-2023-gaz-system-pierwsza-rocznica-uruchomienia-baltic-pipe.html
  - Baltic Pipe wypełnia się polskim gazem z norweskich złóż (Cleaner Energy, 2024-04-09): https://cleanerenergy.pl/2024/04/09/baltic-pipe-wypelnia-sie-polskim-gazem-z-norweskich-zloz/

## Baza przeciwrakietowa Aegis Ashore w Redzikowie
URL: https://projektometr.pl/projekt/baza-przeciwrakietowa-aegis-ashore-w-redzikowie
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 3.6 mld zł | Inwestor: US Navy (Aegis Ashore Missile Defense System) / NATO
Kalendarium: start 2016-05-13, plan 2024, oddano 2024-11-13
Efekt: dostarczone, opóźnione, przekroczony budżet
Opis: Amerykańska baza obrony przeciwrakietowej Aegis Ashore w Redzikowie koło Słupska (województwo pomorskie), będąca lądowym komponentem systemu Aegis i częścią natowskiej obrony przeciwbalistycznej (BMD/EPAA) obok bliźniaczej instalacji w Deveselu w Rumunii. Inauguracja budowy odbyła się 13 maja 2016 r.; obiekt osiągnął status operacyjny 15 grudnia 2023 r., a jego uroczyste otwarcie nastąpiło 13 listopada 2024 r. Instalacja z wyrzutniami przechwytujących pocisków SM-3 ma wykrywać, śledzić i zwalczać pociski balistyczne średniego i pośredniego zasięgu w obronie terytorium Sojuszu.
Znaczenie: Redzikowo to jeden z dwóch lądowych ośrodków przechwytujących systemu Aegis Ashore w Europie (obok rumuńskiego Deveselu), domykający natowską architekturę obrony przeciwbalistycznej na wschodniej flance Sojuszu. Wraz z osiągnięciem gotowości baza rozszerza zasięg ochrony przed pociskami balistycznymi średniego i pośredniego zasięgu na północną część kontynentu, a jej obsadę stanowi personel amerykańskiej marynarki wojennej działający w ramach struktur NATO.
Źródła:
  - NATO missile defence base in Poland now mission ready (NATO, 2024-07-10): https://www.nato.int/en/news-and-events/articles/news/2024/07/10/nato-missile-defence-base-in-poland-now-mission-ready
  - Baza tarczy antyrakietowej w Redzikowie (Wikipedia, 2026-07-15): https://pl.wikipedia.org/wiki/Baza_tarczy_antyrakietowej_w_Redzikowie
  - Rusza amerykanska baza w Polsce. Tak reaguje Kreml (money.pl, 2024-11-13): https://www.money.pl/gospodarka/dzis-otwarcie-bazy-w-redzikowie-tyle-kosztowala-7092185110494144a.html
  - Otwarcie amerykanskiej bazy Aegis Ashore w Redzikowie (Biuro Bezpieczenstwa Narodowego (bbn.gov.pl), 2024-11-13): https://www.bbn.gov.pl/pl/wydarzenia/10026,Otwarcie-amerykanskiej-bazy-Aegis-Ashore-w-Redzikowie.html
  - Aegis Ashore in Poland delayed (MILMAG, 2020): https://milmag.pl/en/aegis-ashore-in-poland-delayed/
  - United States missile defense complex in Poland (Wikipedia, 2026-07-15): https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_missile_defense_complex_in_Poland

## Magazyn energii elektrycznej Żarnowiec (BESS, 262 MW / 981 MWh)
URL: https://projektometr.pl/projekt/bess-zarnowiec
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 1.6 mld zł | Inwestor: PGE Polska Grupa Energetyczna
Kalendarium: ogł. 2022-07, start 2025-03-24, plan 2027
Opis: Wielkoskalowy bateryjny magazyn energii elektrycznej o mocy 262 MW i pojemności ok. 981 MWh, budowany przez PGE Polską Grupę Energetyczną w województwie pomorskim, w sąsiedztwie elektrowni szczytowo-pompowej Żarnowiec. Generalnym wykonawcą jest LG Energy Solution Wrocław, a wartość umowy to 1,555 mld zł brutto. Budowę zainaugurowano w marcu 2025 r.; do lipca 2026 r. zamontowano ponad 150 z 204 jednostek bateryjnych i dostarczono transformator mocy. Zakończenie budowy planowane jest na 2027 r., a projekt korzysta ze wsparcia środków z Krajowego Planu Odbudowy.
Znaczenie: Po ukończeniu ma być największym bateryjnym magazynem energii w Polsce i jednym z największych w Europie. Instalacja ma wspierać integrację odnawialnych źródeł energii i stabilizację krajowego systemu elektroenergetycznego; projekt uzyskał 17-letni kontrakt w aukcji rynku mocy na rok 2029 oraz pierwszą w Polsce promesę koncesji na magazynowanie energii elektrycznej.
Źródła:
  - PGE podpisała z LG Energy Solution Wrocław umowę na budowę jednego z największych magazynów energii elektrycznej w Europie (LG Energy Solution Wrocław, 2025-03-07): https://lgensol.pl/pge-podpisala-z-lg-energy-solution-wroclaw-umowe-na-budowe-jednego-z-najwiekszych-magazynow-energii-elektrycznej-w-europie/
  - LG Energy Solution Wrocław rozpoczyna budowę Magazynu Energii Żarnowiec – kluczowej inwestycji dla transformacji energetycznej Polski (LG Energy Solution Wrocław, 2025-03-25): https://lgensol.pl/lg-energy-solution-wroclaw-rozpoczyna-budowe-magazynu-energii-zarnowiec-kluczowej-inwestycji-dla-transformacji-energetycznej-polski/
  - Kluczowy transformator dotarł do Żarnowca. PGE buduje wielki magazyn energii (Energetyka24, 2026-07-06): https://energetyka24.com/gospodarka/spolki/kluczowy-transformator-dotarl-do-zarnowca-pge-buduje-wielki-magazyn-energii
  - Przełom w budowie magazynu energii PGE. Kluczowy element dotarł do Żarnowca (Gramwzielone.pl, 2026-07-06): https://www.gramwzielone.pl/magazynowanie-energii/20366193/przelom-w-budowie-magazynu-energii-pge-kluczowy-element-dotarl-do-zarnowca
  - PGE zbuduje największy bateryjny magazyn energii w Europie (Gramwzielone.pl, 2022-07-21): https://www.gramwzielone.pl/magazynowanie-energii/108463/pge-zbuduje-najwiekszy-bateryjny-magazyn-energii-w-europie

## Blok gazowo-parowy CCGT Stalowa Wola (450 MW)
URL: https://projektometr.pl/projekt/blok-gazowo-parowy-ccgt-stalowa-wola-450-mw
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 1.6 mld zł | Inwestor: Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A. (ECSW) - TAURON i PGNiG po 50%
Kalendarium: start 2012, oddano 2020-09-30
Efekt: dostarczone, opóźnione
Opis: Blok gazowo-parowy (CCGT) o mocy ok. 450 MWe zbudowany w Stalowej Woli (woj. podkarpackie) przez Elektrociepłownię Stalowa Wola (ECSW) - spółkę, w której TAURON i PGNiG mają po 50% akcji. Budowę rozpoczęto w 2012 r.; po zerwaniu umowy z pierwotnym generalnym wykonawcą inwestycja była wielokrotnie opóźniana. Blok zsynchronizowano z siecią 24 sierpnia 2020 r., a 30 września 2020 r. przekazano go do eksploatacji. Jednostka pracuje w kogeneracji, dostarczając energię elektryczną do krajowego systemu elektroenergetycznego oraz ciepło dla mieszkańców Stalowej Woli i Niska. Pierwotny szacunek kosztów inwestycji wynosił blisko 1,6 mld zł.
Znaczenie: Blok o mocy ok. 450 MW może zasilić w energię elektryczną około 1,2 mln gospodarstw domowych i jednocześnie dostarcza ciepło sieciowe mieszkańcom Stalowej Woli i Niska. Emisja dwutlenku węgla na poziomie ok. 360 kg/MWh spełnia wymogi najlepszych dostępnych technik (BAT), a nowoczesne źródło gazowe wzmacnia elastyczną moc dyspozycyjną w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym.
Źródła:
  - Blok gazowo-parowy Elektrociepłowni Stalowa Wola zsynchronizowany z siecią (TAURON Polska Energia S.A. (biuro prasowe), 2020-08-24): https://media.tauron.pl/pr/556849/blok-gazowo-parowy-elektrocieplowni-stalowa-wola-zsynchronizowany-z-siecia
  - Tauron: Blok gazowo-parowy w Stalowej Woli został przekazany do eksploatacji (Money.pl, 2020-09-30): https://www.money.pl/gielda/tauron-blok-gazowo-parowy-w-stalowej-woli-zostal-przekazany-do-eksploatacji-6559607948297857a.html
  - Elektrownia Stalowa Wola (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Elektrownia_Stalowa_Wola
  - New CCGT unit in Stalowa Wola placed in service (PGNiG / ORLEN Upstream Norway, 2020-09-30): https://norway.pgnig.pl/news/-/news-list/id/new-ccgt-unit-in-stalowa-wola-placed-in-service/newsGroupId/1910852
  - EC Stalowa Wola zapłaci Abener Energia 92,7 mln euro (WNP.pl (Wirtualny Nowy Przemysł), 2022): https://www.wnp.pl/energia/ec-stalowa-wola-zaplaci-abener-energia-92-7-mln-euro,523449.html
  - Blok gazowy w Stalowej Woli wreszcie ukończony (Rzeczpospolita (energia.rp.pl), 2020): https://energia.rp.pl/energetyka-zawodowa/art17027921-blok-gazowy-w-stalowej-woli-wreszcie-ukonczony
  - Elektrociepłownia Stalowa Wola (Politechnika Warszawska - Inwestycje Energetyczne): https://inwestycjeenergetyczne.pw.edu.pl/inwestycja/elektrocieplownia-stalowa-wola/

## Blok gazowo-parowy w EC Żerań (Warszawa, 497 MW)
URL: https://projektometr.pl/projekt/blok-gazowo-parowy-w-ec-zeran-warszawa-497-mw
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 1.6 mld zł | Inwestor: PGNiG Termika S.A. (obecnie ORLEN Termika)
Kalendarium: oddano 2021-12-13
Efekt: dostarczone, opóźnione
Opis: Blok gazowo-parowy o mocy elektrycznej ok. 497 MWe brutto (494 MWe) i mocy cieplnej 326 MWt wybudowany w Elektrociepłowni Żerań w Warszawie (woj. mazowieckie) przez PGNiG Termika (obecnie ORLEN Termika). Generalnym wykonawcą było konsorcjum Mitsubishi Hitachi Power Europe oraz Polimeksu Mostostalu, a wartość inwestycji wyniosła ok. 1,6 mld zł. Wykonawca przekazał blok do eksploatacji 6 grudnia 2021 r., a pracę komercyjną jednostka rozpoczęła 13 grudnia 2021 r. Blok pełni w EC Żerań rolę jednostki podstawowej i zastąpił wyeksploatowane kotły węglowe, umożliwiając wyłączenie łącznie dziewięciu kotłów węglowych.
Znaczenie: Uruchomienie bloku gazowo-parowego pozwoliło znacząco ograniczyć rolę węgla w warszawskim systemie ciepłowniczym - nowa jednostka wraz z kotłowniami gazowymi umożliwiła wyłączenie łącznie dziewięciu kotłów węglowych. Blok ma produkować rocznie ok. 3 TWh energii elektrycznej oraz 1,9 TWh ciepła, a według sponsora inwestycja obniża emisję gazów cieplarnianych o ponad 40 proc. na każdą jednostkę wytworzonej energii; emisje CO2 w elektrociepłowni spadają z ok. 95 do co najmniej 56 kg na każdy wytworzony GJ energii, co wzmacnia bezpieczeństwo i poprawia efekt środowiskowy dostaw ciepła i energii dla Warszawy.
Źródła:
  - PGNiG Termika: najważniejsze inwestycje gazowe w EC Żerań zakończone (Portal Komunalny, 2021): https://portalkomunalny.pl/pgnig-termika-najwazniejsze-inwestycje-gazowe-w-ec-zeran-zakonczone-429475/
  - Blok gazowo-parowy w EC Żerań już w eksploatacji. PGNiG Termika znacząco redukuje udział węgla w miksie (WNP.pl, 2021-12-30): https://www.wnp.pl/energia/blok-gazowo-parowy-w-ec-zeran-juz-w-eksploatacji-pgnig-termika-znaczaco-redukuje-udzial-wegla-w-miksie,522483.html
  - Blok gazowo-parowy w EC Żerań - Inwestycje Energetyczne (Politechnika Warszawska (Inwestycje Energetyczne)): https://inwestycjeenergetyczne.pw.edu.pl/inwestycja/blok-gazowo-parowy-w-ec-zeran/
  - Blok gazowo-parowy w Elektrociepłowni Żerań (ORLEN Termika): https://termika.orlen.pl/zrownowazony-rozwoj/nowoczesna-energetyka-cieplna/kluczowe-projekty/blok-gazowo-parowy-w-elektrocieplowni-zeran/
  - Blok gazowy w Elektrociepłowni Żerań ma roczne opóźnienie (BiznesAlert.pl): https://biznesalert.pl/elektrocieplownia-zeran-pgnig-termika-gaz-energetyka/
  - Elektrociepłownia Żerań. PGNiG Termika wzywa do zapłaty kar - jest komunikat Polimex Mostostal (TVN24 Biznes): https://tvn24.pl/biznes/z-kraju/elektrocieplownia-zeran-pgnig-termika-wzywa-do-zaplaty-kar-jest-komunikat-polimex-mostostal-st7522301

## Blok IGCC przy kopalni Bogdanka (zgazowanie węgla Enea/Mitsubishi)
URL: https://projektometr.pl/projekt/blok-igcc-przy-kopalni-bogdanka-zgazowanie-wegla-enea-mitsub
Status: anulowane | Etap: ogłoszony | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Enea
Kalendarium: b/d
Efekt: porzucone
Opis: Planowana elektrownia oparta na technologii zgazowania węgla w układzie gazowo-parowym (IGCC) o mocy rzędu 300–500 MW, którą Grupa Enea zamierzała zbudować przy kopalni Bogdanka w okolicach Łęcznej we współpracy z japońskim koncernem Mitsubishi Hitachi Power Systems. Były minister energii Krzysztof Tchórzewski przedstawiał ją jako pilotażowy blok mający być największą tego typu instalacją na świecie. W 2020 r. spółki uzyskały zgodę UOKiK na utworzenie wspólnego przedsięwzięcia, jednak jeszcze w tym samym roku prace nad rozwojem projektu zostały zamrożone przez stronę polską ze względu na wątpliwości co do opłacalności w realiach unijnej polityki klimatycznej. W 2023 r. Enea potwierdziła, że jej strategia nie zakłada wykorzystania technologii IGCC i że projekt nie wejdzie w fazę realizacji.
Znaczenie: Projekt był sztandarowym pomysłem na tzw. czysty węgiel w polskiej energetyce – miał wykorzystać krajowe złoża Bogdanki do produkcji energii w technologii zgazowania węgla, zamiast klasycznego bloku węglowego. Jego zarzucenie stało się symbolem odejścia Grupy Enea od inwestycji węglowych na rzecz transformacji energetycznej i rozwoju odnawialnych źródeł energii; rola Bogdanki w ewentualnym przedsięwzięciu ograniczała się i tak wyłącznie do dostaw paliwa.
Powód niepowodzenia: Projekt bloku IGCC przy kopalni Bogdanka nigdy nie wszedł w fazę realizacji. Mimo uzyskania w 2020 r. zgody UOKiK na wspólne przedsięwzięcie Enei i Mitsubishi Hitachi Power Systems, prace zostały w listopadzie 2020 r. zamrożone przez stronę polską z powodu wątpliwości co do opłacalności w warunkach unijnej polityki klimatycznej. W 2023 r. Enea potwierdziła, że jej strategia nie zakłada technologii IGCC i że nie planuje realizacji tego projektu.
Źródła:
  - Koncern Enea nie widzi przyszłości w zgazowaniu węgla (Rzeczpospolita (energia.rp.pl), 2023-04-20): https://energia.rp.pl/wegiel/art38354531-koncern-enea-nie-widzi-przyszlosci-w-zgazowaniu-wegla
  - Enea żegna się ze zgazowaniem węgla (Parkiet, 2023-04-19): https://www.parkiet.com/energetyka/art38354231-enea-zegna-sie-ze-zgazowaniem-wegla
  - Polska elektrownia na zgazowany węgiel coraz mniej realna (WNP.pl, 2020-11-20): https://www.wnp.pl/budownictwo/polska-elektrownia-na-zgazowany-wegiel-coraz-mniej-realna,432424.html
  - Enea łączy siły z Mitsubishi Hitachi. Chcą wybudować blok na zgazowany węgiel w Bogdance (Money.pl, 2019): https://www.money.pl/gospodarka/enea-laczy-sily-z-mitsubishi-hitachi-chca-wybudowac-blok-na-zgazowany-wegiel-w-bogdance-6466917753898625a.html
  - Zgazowanie węgla przy kopalni Bogdanka (BiznesAlert.pl, 2019-09-02): https://biznesalert.pl/zgazowanie-wegla-bogdanka-wegiel-energetyka/

## Bloki gazowo-parowe Dolna Odra (Gryfino) — 2x ~700 MW
URL: https://projektometr.pl/projekt/bloki-gazowo-parowe-dolna-odra-gryfino-2x-700-mw
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 4.7 mld zł | Inwestor: PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. (Grupa PGE)
Kalendarium: oddano 2024-10-29
Efekt: dostarczone, opóźnione
Opis: Budowa dwóch bloków gazowo-parowych (CCGT) nr 9 i nr 10 w Zespole Elektrowni Dolna Odra w Nowym Czarnowie koło Gryfina (woj. zachodniopomorskie), należącym do PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna z Grupy PGE. Każdy z bloków ma znamionową moc elektryczną brutto 683 MWe, co daje łącznie ok. 1366 MW nowej mocy zasilanej gazem. Inwestycję zrealizowało konsorcjum General Electric (GE Vernova) jako lidera oraz Polimex Mostostal. Blok nr 9 przekazano do eksploatacji w sierpniu 2024 r., a blok nr 10 pod koniec października 2024 r. — z istotnym opóźnieniem wobec pierwotnego terminu grudnia 2023 r.
Znaczenie: Dwa bloki gazowo-parowe o łącznej mocy ok. 1366 MW zastąpiły część wysłużonych, węglowych mocy wytwórczych i uczyniły elektrownię Dolna Odra największą elektrownią gazową w Polsce. Inwestycja wzmacnia bezpieczeństwo dostaw energii w północno-zachodniej Polsce oraz dostarcza elastycznej, dyspozycyjnej mocy bilansującej rosnący udział źródeł odnawialnych w krajowym systemie elektroenergetycznym.
Źródła:
  - Z opóźnieniem, ale jest. Wreszcie ruszył duży blok gazowy w elektrowni Dolna Odra (WNP.pl, 2024-08): https://www.wnp.pl/energia/z-opoznieniem-ale-jest-wreszcie-ruszyl-duzy-blok-gazowy-w-elektrowni-dolna-odra,864779.html
  - W elektrowni Dolna Odra oddano do eksploatacji nowy blok gazowo-parowy (elektro.info, 2024-08): https://www.elektro.info.pl/artykul/najnowsze/204756,w-elektrowni-dolna-odra-oddano-do-eksploatacji-nowy-blok-gazowo-parowy
  - Elektrownia Dolna Odra (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Elektrownia_Dolna_Odra
  - Ruszył duży blok gazowy. Inwestycja za miliardy ze sporym opóźnieniem (Interia Biznes, 2024-08): https://biznes.interia.pl/gieldy/aktualnosci/news-po-miesiacach-opoznien-ruszyl-duzy-blok-gazowy-kosztowal-wie,nId,7759836
  - PGE podpisała kontrakt na budowę dwóch bloków gazowo-parowych o mocy ok. 1400 MW w Elektrowni Dolna Odra (PGE GiEK (Zespół Elektrowni Dolna Odra), 2020-01-30): https://zedolnaodra.pgegiek.pl/Aktualnosci/pge-podpisala-kontrakt-na-budowe-dwoch-blokow-gazowo-parowych-o-mocy-ok.-1400-mw-w-elektrowni-dolna-odra
  - PGE otwiera nowy rozdział w wielkoskalowej energetyce gazowej. Wykłada kasę na blisko 1200 MW (WNP.pl, 2026-03): https://www.wnp.pl/energia/pge-otwiera-nowy-rozdzial-w-wielkoskalowej-energetyce-gazowej-wyklada-kase-na-blisko-1200-mw,1038209.html
  - 1,4 GW nowych mocy gazowych w systemie. PGE Gryfino Dolna Odra już działa (Teraz Środowisko, 2024-10): https://www.teraz-srodowisko.pl/aktualnosci/pge-gryfino-dolna-odra-elektrownia-gazowa-cieplownictwo-koalicja-klimatyczna-15863.html

## Bloki gazowo-parowe w Elektrowni Kozienice (2x CCGT, 1336 MW)
URL: https://projektometr.pl/projekt/bloki-gazowo-parowe-w-elektrowni-kozienice-2x-ccgt-1336-mw
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 7.0 mld zł | Inwestor: Enea Elkogaz (Grupa Enea)
Kalendarium: start 2026-01-02, plan 2029-06-30
Opis: Budowa dwóch bloków gazowo-parowych w technologii CCGT o łącznej mocy zainstalowanej brutto około 1336 MWe w Elektrowni Kozienice w Świerżach Górnych. Inwestycję prowadzi spółka Enea Elkogaz z Grupy Enea, a generalnym wykonawcą kontraktu "pod klucz" (EPC) jest turecka firma Calik Enerji; dostawcą technologii jest GE Vernova. Przekazanie terenu budowy wykonawcy nastąpiło 2 stycznia 2026 r., a przekazanie bloków do eksploatacji zaplanowano na 31 marca 2029 r. i 30 czerwca 2029 r. Finansowanie w wysokości 6,95 mld zł zapewniło w grudniu 2025 r. konsorcjum polskich banków z wiodącą rolą Banku Gospodarstwa Krajowego. Projekt zastępuje wysłużone moce węglowe w Kozienicach.
Znaczenie: Dwa bloki gazowo-parowe o mocy około 1336 MWe mają zastąpić starzejące się moce węglowe w Elektrowni Kozienice, zapewniając stabilne, sterowalne źródło energii wspierające bezpieczeństwo Krajowego Systemu Elektroenergetycznego w okresie transformacji. Projekt uzyskał wsparcie z rynku mocy na 17 lat od 2029 r., a udział polskich firm w realizacji szacowany jest na około 75%, co daje impuls rozwojowy dla regionu centralno-wschodniej Polski.
Źródła:
  - Ruszyła budowa bloków gazowo-parowych w Kozienicach. Enea stawia na polskie kompetencje i polskie firmy (Grupa Enea, 2026-02-16): https://media.enea.pl/pr/864806/ruszyla-budowa-blokow-gazowo-parowych-w-kozienicach-enea-stawia-na-polskie-kompetencje-i-polskie-firmy
  - Nowe bloki gazowe Enei. Rusza budowa (Parkiet, 2026-02-16): https://www.parkiet.com/energetyka/art43821151-enea-rusza-z-budowa-blokow-gazowych-w-kozienicach
  - Enea: ruszyła budowa dwóch bloków gazowych w Elektrowni Kozienice (WNP.pl, 2026-02-16): https://www.wnp.pl/rynki/enea-ruszyla-budowa-dwoch-blokow-gazowych-w-elektrowni-kozienice,1033341.html
  - Enea rozpoczęła budowę bloków gazowo-parowych w Kozienicach o łącznej mocy 1336 MWe (Bankier.pl / PAP, 2026-02-16): https://www.bankier.pl/wiadomosc/Enea-rozpoczela-budowe-blokow-gazowo-parowych-w-Kozienicach-o-lacznej-mocy-1336-MWe-9085026.html
  - Enea Wytwarzanie (Wikipedia): https://pl.wikipedia.org/wiki/Enea_Wytwarzanie

## CAMILA – narodowa konstelacja satelitów obserwacyjnych (ESA/KPO)
URL: https://projektometr.pl/projekt/camila-narodowa-konstelacja-satelitow-obserwacyjnych-esa-kpo
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 223 mln zł | Inwestor: Ministerstwo Rozwoju i Technologii
Kalendarium: ogł. 2025-04-15, start 2025-04, plan 2029-11
Efekt: opóźnione
Opis: CAMILA (Country Awareness Mission in Land Analysis) to narodowa konstelacja satelitów obserwacji Ziemi budowana przez Creotech Instruments S.A. jako głównego wykonawcę. Konstelację zamówiło Ministerstwo Rozwoju i Technologii, które powierzyło przeprowadzenie i zarządzanie przetargiem Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). Pierwotna umowa z kwietnia 2025 r. o wartości ok. 51,9 mln euro obejmuje co najmniej trzy satelity (radarowy, optyczny wysokiej rozdzielczości oraz optyczny niższej rozdzielczości) wraz z segmentem naziemnym do sterowania satelitami i przetwarzania danych. Według ESA rozwiązanie składa się w ponad 90 proc. z technologii opracowanej w Polsce, a prawa własności intelektualnej pozostają w kraju. W listopadzie 2025 r. kontrakt rozszerzono do ponad 59 mln euro, dodając czwartego satelitę na platformie HyperSat oraz wydłużając harmonogram. Jest to największy kontrakt w historii podpisany między ESA a polskim podmiotem.
Znaczenie: Konstelacja ma zapewnić Polsce własne, suwerenne zdolności obserwacji Ziemi – zarówno radarowe, jak i optyczne – wraz z krajowym segmentem naziemnym do sterowania satelitami i przetwarzania danych. Dzięki ponad 90-procentowemu udziałowi technologii krajowej i zachowaniu praw własności intelektualnej w Polsce projekt wzmacnia niezależność technologiczną polskiego sektora kosmicznego i angażuje kilkuset specjalistów na terenie całego kraju.
Źródła:
  - Creotech Instruments secures €52 million ESA contract to build Polish satellite constellation CAMILA (Creotech Instruments, 2025-04-15): https://creotech.pl/news/creotech-instruments-will-build-national-camila-satellite-constellation-for-nearly-e52-million/
  - Creotech Instruments secures €52 million ESA contract to build Polish satellite constellation CAMILA (SpaceNews, 2025-04-16): https://spacenews.com/creotech-instruments-secures-e52-million-esa-contract-to-build-polish-satellite-constellation-camila/
  - Creotech Instruments podpisał umowę z ESA na realizację projektu Camila o wartości niemal 52 mln euro (Nauka w Polsce (PAP), 2025-04-15): https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news,107504,creotech-instruments-podpisal-umowe-z-esa-na-realizacje-projektu-camila-o
  - Creotech Instruments extends ESA contract under the CAMILA project (Creotech Instruments, 2025-11): https://creotech.pl/news/creotech-instruments-extends-esa-contract-under-the-camila-project/
  - Creotech plans $118 million capital raise, investment in new satellite factory (SpaceNews, 2024): https://spacenews.com/creotech-plans-118-million-capital-raise-investment-in-new-satellite-factory/

## Camp Kościuszko – wysunięte dowództwo V Korpusu US Army (Poznań)
URL: https://projektometr.pl/projekt/camp-kosciuszko-wysuniete-dowodztwo-v-korpusu-us-army-poznan
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: b/d
Kalendarium: ogł. 2020, start 2020, oddano 2023-03-21
Efekt: dostarczone
Opis: Baza wojskowa w Poznaniu będąca siedzibą wysuniętego dowództwa V Korpusu Sił Lądowych Stanów Zjednoczonych. Wysunięte dowództwo korpusu funkcjonuje w Poznaniu od jesieni 2020 r.; podczas szczytu NATO w Madrycie w czerwcu 2022 r. prezydent USA zapowiedział przekształcenie go w stałą (nierotacyjną) obecność amerykańskich wojsk w Polsce. 30 lipca 2022 r. bazie nadano nazwę „Camp Kościuszko”, upamiętniającą polsko-amerykańskiego bohatera Tadeusza Kościuszkę. Pierwsi żołnierze skierowani do Polski na stałe (w trybie permanent change of station) dotarli do bazy na przełomie zimy 2023 r., a 21 marca 2023 r. na terenie kompleksu utworzono garnizon Sił Lądowych USA w Polsce (USAG Poland) – pierwszy stały garnizon wojsk amerykańskich w Polsce. Jest to jedyne dowództwo tego szczebla rozmieszczone w Europie.
Znaczenie: Camp Kościuszko jest pierwszą stałą obecnością wojskową Stanów Zjednoczonych w Polsce i jedynym w Europie dowództwem tego szczebla (wysunięte dowództwo V Korpusu Sił Lądowych USA). Jego zadaniem jest koordynacja i nadzór nad amerykańskimi siłami lądowymi w Europie, planowanie operacyjne oraz synchronizacja działań z siłami innych państw NATO, co czyni je istotnym elementem wzmocnienia wschodniej flanki Sojuszu i gwarancji bezpieczeństwa Polski.
Źródła:
  - The Polish-American hero is the patron of the V Corps Headquarters (Forward) in Poland (Ministerstwo Obrony Narodowej, 2022-07-30): https://www.gov.pl/web/national-defence/the-polish-american-hero-is-the-patron-of-the-v-corps-headquarters-forward-in-poland
  - Camp Kościuszko (Polska) (Wikipedia): https://pl.wikipedia.org/wiki/Camp_Ko%C5%9Bciuszko_(Polska)
  - Camp Kościuszko (Wikipedia): https://en.wikipedia.org/wiki/Camp_Ko%C5%9Bciuszko
  - Pierwszy stały garnizon US Army w Polsce od 21 marca 2023 r. "Camp Kościuszko" (Infor.pl, 2023-03-21): https://samorzad.infor.pl/wiadomosci/5706945,pierwszy-staly-garnizon-us-army-w-polsce-od-21-marca-2023-r-camp-kosciuszko.html
  - Poland says it too has gotten word that US won't slash its troop presence there (Stars and Stripes, 2025-10-31): https://www.stripes.com/theaters/europe/2025-10-31/poland-us-troop-levels-19606132.html
  - U.S. Army Garrison Poland — About (U.S. Army (home.army.mil)): https://home.army.mil/poland/about/garrison
  - New education center in Poland signals progress as US presence grows (Stars and Stripes, 2026-04-16): https://www.stripes.com/branches/army/2026-04-16/usag-poland-opens-new-education-center-in-powidz,-graduates-seven-soldiers-21387766.html

## CCGT Grudziądz II (blok II)
URL: https://projektometr.pl/projekt/ccgt-grudziadz-ii-blok-ii
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 3.1 mld zł | Inwestor: CCGT Grudziądz Sp. z o.o. (Grupa Energa)
Kalendarium: ogł. 2025-09-15, start 2025, plan 2029
Opis: Drugi blok gazowo-parowy (CCGT) w Grudziądzu, realizowany przez spółkę CCGT Grudziądz Sp. z o.o. z Grupy Energa jako odrębna inwestycja obok budowanego bloku I. 15 września 2025 r. podpisano umowę z konsorcjum Siemens Energy na zaprojektowanie i budowę jednostki o mocy około 560 MWe netto za szacunkowo około 3,1 mld zł. Prace budowlane mają ruszyć w 2025 r., a oddanie bloku do eksploatacji przewidziano na 2029 r.
Znaczenie: Blok II wraz z budowanym blokiem I zwiększy zdolności wytwórcze Grupy Energa o ponad 1,1 GW elastycznej mocy gazowej, wspierając bilansowanie krajowego systemu elektroenergetycznego w okresie odchodzenia od węgla. Jednostka objęta jest długoterminowymi zobowiązaniami mocowymi z dostawami od 2029 r.
Źródła:
  - Zawarcie umowy z Generalnym Wykonawcą budowy drugiego bloku gazowo-parowego (CCGT) w Grudziądzu (Energa SA (relacje inwestorskie), 2025-09-15): https://ir.energa.pl/pr/857740/zawarcie-umowy-z-generalnym-wykonawca-budowy-drugiego-bloku-gazowo-parowego-ccgt-w-grudziadzu
  - Rozpoczyna się budowa kolejnych bloków gazowo-parowych. Energa wybrała wykonawców (Energa SA (biuro prasowe), 2025-09-15): https://media.energa.pl/pr/857708/rozpoczyna-sie-budowa-kolejnych-blokow-gazowo-parowych-energa-wybrala-wykonawcow
  - Opis inwestycji - CCGT Grudziądz (CCGT Grudziądz Sp. z o.o.): https://ccgt-grudziadz.pl/informacje-o-projekcie/opis-inwestycji
  - Energa zleciła konsorcjum Siemens budowę bloku CCGT Grudziądz II za 3,1 mld zł (Inwestycje.pl, 2025-09-15): https://inwestycje.pl/biznes/energa-zlecila-konsorcjum-siemens-budowe-bloku-ccgt-grudziadz-ii-za-31-mld-zl/

## Elektrownia gazowo-parowa CCGT Ostrołęka
URL: https://projektometr.pl/projekt/ccgt-ostroleka
Status: w budowie | Etap: rozruch | Koszt (wg etapu, nom.): 2.9 mld zł | Inwestor: CCGT Ostrołęka sp. z o.o. (Grupa Energa / Grupa ORLEN)
Kalendarium: start 2022-03-24, plan 2026
Efekt: opóźnione
Opis: Blok gazowo-parowy o mocy 745 MWe netto budowany w Ostrołęce (woj. mazowieckie) przez spółkę CCGT Ostrołęka sp. z o.o. z Grupy Energa (Grupa ORLEN), po tym jak zarzucono węglowy projekt Ostrołęka C i zmieniono technologię na gazową. Generalnym wykonawcą w formule EPC jest GE Power oraz General Electric Global Services; polecenie rozpoczęcia prac (NTP) wydano 24 marca 2022 r. W październiku 2023 r. aneks podniósł szacowane wynagrodzenie wykonawcy z ok. 2,5 do ok. 2,85 mld zł netto, m.in. z powodu skutków wojny w Ukrainie. Umowny termin podpisania świadectwa odbioru warunkowego ustalono na 31 grudnia 2025 r.; w grudniu 2025 r. blok wszedł w fazę zimnego rozruchu, a według stanu na marzec 2026 r. projekt był gotowy w ok. 90%, z pierwszym rozpaleniem turbiny gazowej planowanym na połowę 2026 r. i operacyjnym kamieniem milowym w drugiej połowie 2026 r. Blok będzie zasilany gazem ziemnym z interkonektora Polska-Litwa przez gazociąg o długości ok. 28 km.
Znaczenie: Blok o mocy 745 MW ma dzięki wysokiej elastyczności pracy wspierać bezpieczeństwo Krajowego Systemu Elektroenergetycznego w okresie transformacji energetycznej, zgodnie z celami polityki energetycznej Polski do 2040 r. Jako źródło zasilane gazem ziemnym wysokometanowym z interkonektora Polska-Litwa zastępuje zarzucony węglowy projekt Ostrołęka C i domyka bilans mocy dyspozycyjnej w północno-wschodniej Polsce.
Źródła:
  - Spółka CCGT Ostrołęka wydała polecenie rozpoczęcia prac związanych z budową elektrowni gazowo-parowej (Bankier.pl, 2022-03-24): https://www.bankier.pl/wiadomosc/Spolka-CCGT-Ostroleka-wydala-polecenie-rozpoczecia-prac-zwiazanych-z-budowa-elektrowni-gazowo-parowej-8305087.html
  - Droższa elektrownia w Ostrołęce. Wiadomo, o ile wzrosną koszty (Money.pl, 2023-10-03): https://www.money.pl/gospodarka/drozsza-elektrownia-w-ostrolece-wiadomo-o-ile-wzrosna-koszty-6948258494409312a.html
  - Tak powstaje elektrownia CCGT Ostrołęka (Energa SA (biuro prasowe), 2025-01-31): https://media.energa.pl/pr/847012/tak-powstaje-elektrownia-ccgt-ostroleka
  - Blok CCGT Ostrołęka wszedł w fazę rozruchów (Energa SA (biuro prasowe), 2025-12-12): https://media.energa.pl/pr/862179/blok-ccgt-ostroleka-wszedl-w-faze-rozruchow
  - CCGT Ostrołęka - strona oficjalna projektu (CCGT Ostrołęka sp. z o.o.): https://ccgt-ostroleka.pl/
  - Elektrownia gazowa w Ostrołęce. Minister tłumaczy opóźnienie, ok. 90% gotowości (eOstroleka.pl, 2026-03-20): https://www.eostroleka.pl/minister-tlumaczy-opoznienie-budowy-elektrowni-gazowej-w-ostrolece-90-gotowosci,art126588.html

## Elektrociepłownia gazowo-parowa CCGT Włocławek (463 MW)
URL: https://projektometr.pl/projekt/ccgt-wloclawek-463-mw
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 1.4 mld zł | Inwestor: PKN Orlen S.A.
Kalendarium: start 2013-04, oddano 2017-06
Opis: Blok gazowo-parowy CCGT we Włocławku o mocy elektrycznej 463 MWe, wybudowany przez PKN Orlen jako pierwsza w Polsce jednostka klasy dużej mocy tego typu. Instalacja pracuje w skojarzeniu (kogeneracji), wytwarzając energię elektryczną oraz ciepło i parę technologiczną na potrzeby sąsiedniego zakładu chemicznego Anwil i całego kompleksu przemysłowego we Włocławku; nadwyżka energii elektrycznej trafia do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Generalnym wykonawcą było konsorcjum General Electric i SNC-Lavalin Polska. Kamień węgielny wmurowano w kwietniu 2013 r., a inwestycję zakończono — z opóźnieniem względem pierwotnego harmonogramu — 19 czerwca 2017 r. Łączne nakłady inwestycyjne oszacowano na blisko 1,4 mld zł. Sprawność ogólna bloku przekracza 60 proc.
Znaczenie: Pierwsza w Polsce elektrociepłownia gazowo-parowa klasy dużej mocy (463 MWe), zbudowana przez PKN Orlen. Wysokosprawna kogeneracja (sprawność ogólna >60 proc.) zapewnia bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej i pary technologicznej dla zakładów Anwil oraz całego kompleksu przemysłowego we Włocławku, a nadwyżkę prądu kieruje do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Inwestycja wzmocniła obecność grupy paliwowej w wytwarzaniu energii i stała się wzorcowym projektem dla kolejnych bloków CCGT budowanych w Polsce.
Źródła:
  - CCGT Włocławek – Inwestycje Energetyczne (Politechnika Warszawska (Wydział ITC)): https://inwestycjeenergetyczne.pw.edu.pl/inwestycja/ccgt-wloclawek/
  - PKN Orlen: CCGT Włocławek już pracuje, wkrótce pełna moc bloku (Money.pl, 2019-04): https://www.money.pl/gielda/pkn-orlen-ccgt-wloclawek-juz-pracuje-wkrotce-pelna-moc-bloku-6374154748700289a.html
  - Sukces negocjacji – porozumienie z wykonawcą CCGT Włocławek (PKN Orlen, 2018-03-28): https://www.orlen.pl/pl/o-firmie/media/komunikaty-prasowe/archiwum/2018/marzec/sukces-negocjacji--porozumienie-z-wykonawca-ccgt-wloclawek

## Centralny Zintegrowany Szpital Kliniczny w Poznaniu
URL: https://projektometr.pl/projekt/centralny-zintegrowany-szpital-kliniczny-w-poznaniu
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 860 mln zł | Inwestor: Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu; Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Poznaniu
Kalendarium: start 2021-07-28, plan 2027
Efekt: opóźnione
Opis: Centralny Zintegrowany Szpital Kliniczny (CZSK) w Poznaniu to budowany na Grunwaldzie, w rejonie ulic Grunwaldzkiej i Przybyszewskiego, nowoczesny kompleks pięciu modułów mający skonsolidować rozproszone dotąd kliniki poznańskiego środowiska medycznego w jednym obiekcie. Inwestorem jest Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu wraz z Uniwersyteckim Szpitalem Klinicznym w Poznaniu, a program finansowany jest głównie z budżetu państwa (ponad 520 mln zł). Budowę pierwszego etapu oficjalnie zainaugurowano 28 lipca 2021 r.; wykonawcą etapu IA jest firma WARBUD. Docelowo placówka o powierzchni użytkowej ok. 45 tys. m² ma dysponować blisko 900 łóżkami. Pierwsze dwa budynki, mieszczące m.in. Szpitalny Oddział Ratunkowy z blokiem operacyjnym, oficjalnie otwarto 4 kwietnia 2024 r., a przenosiny działalności leczniczej z zabytkowych obiektów przy ul. Długiej, Grunwaldzkiej i Przybyszewskiego zaplanowano do 2026 r. W 2023 r. program zdrożał z niemal 591 mln zł do 860 mln zł (o ponad 269 mln zł), a okres realizacji wydłużono z lat 2020-2025 na 2020-2027.
Znaczenie: Inwestycja, określana jako największa w historii poznańskiego Uniwersytetu Medycznego, ma skonsolidować jego rozproszone kliniki w jednym nowoczesnym kompleksie o powierzchni użytkowej ok. 45 tys. m², dysponującym docelowo blisko 900 łóżkami. Otwarte w kwietniu 2024 r. pierwsze dwa budynki mieszczą m.in. Szpitalny Oddział Ratunkowy z blokiem operacyjnym i oddziałem intensywnej terapii. Projekt ilustruje typowy dla dużych inwestycji szpitalnych problem przekroczenia budżetu i poślizgu harmonogramu: koszt wzrósł z niemal 591 mln zł do 860 mln zł, a zakończenie przesunięto z 2025 na 2027 rok.
Źródła:
  - Budowa Centralnego Zintegrowanego Szpitala Klinicznego potrwa dłużej i będzie droższa (Rynek Zdrowia, 2023-07-30): https://www.rynekzdrowia.pl/Inwestycje/Budowa-Centralnego-Zintegrowanego-Szpitala-Klinicznego-potrwa-dluzej-i-bedzie-drozsza,248307,3.html
  - Rusza budowa Centralnego Zintegrowanego Szpitala Klinicznego (Poznan.pl, 2021-07-28): https://www.poznan.pl/mim/info/news/rusza-budowa-centralnego-zintegrowanego-szpitala-klinicznego,167693.html
  - Centralny Zintegrowany Szpital Kliniczny w Poznaniu – jest umowa na drugi etap budowy (Co w zdrowiu, 2023-04-03): https://cowzdrowiu.pl/aktualnosci/post/zintegrowany-szpital-kliniczny-w-poznaniu-rusza-drugi-etap-budowy
  - Budowa Centralnego Zintegrowanego Szpitala Klinicznego rozpoczęta (Uniwersytet Medyczny w Poznaniu, 2021-07-28): https://www.ump.edu.pl/aktualnosci/budowa-centralnego-zintegrowanego-szpitala-klinicznego-rozpoczeta
  - Nowy SOR Centralnego Zintegrowanego Szpitala Klinicznego (Poznan.pl, 2024-04-04): https://www.poznan.pl/mim/info/news/nowy-sor-centralnego-zintegrowanego-szpitala-klinicznego,226476.html
  - Centralny Zintegrowany Szpital Kliniczny w Poznaniu – inwestycja dla bezpieczeństwa zdrowotnego regionu (dlaszpitali.pl, 2025-01-28): https://dlaszpitali.pl/strefa-wiedzy/infrastruktura-szpitalna/centralny-zintegrowany-szpital-kliniczny-w-poznaniu-inwestycja-dla-bezpieczenstwa-zdrowotnego-regionu/

## Centrum Nauki Kopernik w Warszawie
URL: https://projektometr.pl/projekt/centrum-nauki-kopernik
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 365 mln zł | Inwestor: Miasto Stołeczne Warszawa, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej (współorganizatorzy instytucji kultury)
Kalendarium: start 2008-08, oddano 2010-11-05
Efekt: dostarczone
Opis: Interaktywne centrum nauki na warszawskim Powiślu, przy ul. Wybrzeże Kościuszkowskie 20, prowadzone jako instytucja kultury współtworzona przez Miasto Stołeczne Warszawa, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej. Budowa gmachu ruszyła w sierpniu 2008 roku, a obiekt udostępniono zwiedzającym 5 listopada 2010 roku, inaugurując działalność multimedialnym widowiskiem "Wielki Wybuch". Całkowity koszt powstania obiektu wyniósł ponad 365 mln zł, z czego 207 mln zł stanowiła dotacja z funduszy Unii Europejskiej. W czerwcu 2011 roku otwarto należące do Centrum planetarium Niebo Kopernika. Placówka gromadzi setki interaktywnych eksponatów i należy do najczęściej odwiedzanych instytucji tego typu w Polsce.
Znaczenie: Centrum Nauki Kopernik stało się największym interaktywnym centrum nauki w Polsce i jednym z największych w Europie, realizując model popularyzacji wiedzy opartej na samodzielnym eksperymentowaniu. Inwestycja o wartości ponad 365 mln zł, w znacznej części (207 mln zł) sfinansowana ze środków Unii Europejskiej, powstała jako wspólne przedsięwzięcie samorządu Warszawy i administracji rządowej. Od otwarcia 5 listopada 2010 roku placówka przyciąga rocznie ponad milion zwiedzających, a jej ofertę uzupełniło otwarte w 2011 roku planetarium Niebo Kopernika. Obiekt stał się rozpoznawalnym punktem na mapie warszawskiego Powiśla i wzorcem dla kolejnych centrów nauki powstających w innych polskich miastach.
Źródła:
  - Centrum Nauki Kopernik już otwarte (Miasto Stołeczne Warszawa (um.warszawa.pl), 2010-11-05): https://um.warszawa.pl/-/centrum-nauki-kopernik-juz-otwarte
  - "Wielki Wybuch" otworzył Centrum Nauki Kopernik (Nauka w Polsce (PAP), 2010-11-06): https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news,377344,wielki-wybuch-otworzyl-centrum-nauki-kopernik.html
  - Centrum Nauki Kopernik w Warszawie (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Centrum_Nauki_Kopernik_w_Warszawie
  - Centrum Nauki Kopernik w Warszawie – doświadczenia dla ponad miliona zwiedzających rocznie (Laboratorium Muzeum): https://laboratoriummuzeum.pl/centrum-nauki-kopernik-w-warszawie-niezwykle-i-inspirujace-doswiadczenia-dla-ponad-miliona-zwiedzajacych-rocznie/

## CERAD — Centrum Projektowania i Syntezy Radiofarmaceutyków Ukierunkowanych Molekularnie (NCBJ, Świerk)
URL: https://projektometr.pl/projekt/cerad-centrum-radiofarmaceutykow-ncbj-swierk
Status: w budowie | Etap: rozruch | Koszt (wg etapu, nom.): 148 mln zł | Inwestor: Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ)
Kalendarium: start 2017-08
Opis: Narodowa infrastruktura badawcza do projektowania, wytwarzania i badania nowych radiofarmaceutyków, budowana w Narodowym Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) w Świerku pod Otwockiem. Sercem kompleksu jest cyklotron Cyclone 30 XP produkcji belgijskiej firmy IBA, rozpędzający protony i cząstki alfa do energii 30 MeV oraz deuterony do 15 MeV — pozwala to wytwarzać radionuklidy (m.in. cyrkon-89, astat-211, miedź-67) dotąd nieprodukowane w NCBJ i słabo dostępne w Polsce. Projekt realizuje konsorcjum sześciu instytucji naukowych, którego liderem jest NCBJ, a przedsięwzięcie jest współfinansowane z Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój (POIR). Cyklotron dotarł do Świerka w grudniu 2023 r.; na ponad 2500 m² powstaje trzykondygnacyjny kompleks laboratoryjny. CERAD uzupełnia produkcję izotopów z reaktora MARIA o wytwarzanie radionuklidów cyklotronowych, dając Polsce unikatowe zaplecze łączące oba źródła.
Znaczenie: CERAD daje Polsce własne, cyklotronowe źródło innowacyjnych radionuklidów do diagnostyki i terapii onkologicznej (m.in. cyrkon-89, astat-211, miedź-67), których dotąd w kraju nie wytwarzano lub były trudno dostępne. W połączeniu z produkcją izotopów z reaktora badawczego MARIA czyni to NCBJ w Świerku unikatowym ośrodkiem łączącym reaktorowe i cyklotronowe wytwarzanie preparatów promieniotwórczych. Infrastruktura, wpisana na Polską Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej i współfinansowana z POIR, ma wesprzeć projektowanie radiofarmaceutyków ukierunkowanych molekularnie — w tym preparatów dostosowywanych do potrzeb indywidualnych pacjentów. Mimo wartości poniżej progu 500 mln zł przedsięwzięcie ma znaczenie strategiczne jako narodowa infrastruktura badawczo-medyczna.
Źródła:
  - CERAD — Centrum Projektowania i Syntezy Radiofarmaceutyków Ukierunkowanych Molekularnie (Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ)): https://www.ncbj.gov.pl/projekt/cerad
  - Cyklotron CERAD dotarł do Świerka (Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ), 2023-12-15): https://www.ncbj.gov.pl/aktualnosci/cyklotron-cerad-dotarl-do-swierka
  - CERAD – The Center for Design and Synthesis of Molecularly Targeted Radiopharmaceuticals (Mapa Dotacji UE (mapadotacji.gov.pl)): https://mapadotacji.gov.pl/projekty/745891/?lang=en
  - CERAD (Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ)): https://www.ncbj.gov.pl/en/about/cerad
  - W NCBJ powstanie Centrum Projektowania i Syntezy nowych leków antynowotworowych (Nauka w Polsce (PAP)): https://scienceinpoland.pap.pl/aktualnosci/news,414289,w-ncbj-powstanie-centrum-projektowania-i-syntezy-nowych-lekow-antynowotworowych.html

## Centrum Kliniczno-Dydaktyczne Uniwersytetu Medycznego w Łodzi – II etap (CKD2) z Akademickim Ośrodkiem Onkologicznym
URL: https://projektometr.pl/projekt/ckd2-um-lodz-akademicki-osrodek-onkologiczny
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 798 mln zł | Inwestor: Uniwersytet Medyczny w Łodzi
Kalendarium: start 2020-08-27, plan 2026
Opis: Drugi etap budowy Centrum Kliniczno-Dydaktycznego (CKD2) Uniwersytetu Medycznego w Łodzi to realizowany przy ul. Pomorskiej wieloletni program inwestycyjny o budżecie 798,5 mln zł, finansowany głównie z budżetu państwa (625,2 mln zł), środków własnych uczelni (128,8 mln zł) oraz środków Centralnego Szpitala Klinicznego UM (44,5 mln zł). Inwestorem jest Uniwersytet Medyczny w Łodzi, a okres realizacji obejmuje lata 2018–2026. Umowę z konsorcjum wykonawców Warbud i Budomal podpisano 27 sierpnia 2020 r., pierwotnie z terminem wykonania 865 dni (zakończenie planowane na 2023 r.), który następnie przesunięto do 2026 r. Zakres obejmuje zagospodarowanie dotąd niewykończonej części budynków A1 i A2 pod nowy program medyczny, rozbudowę bloku operacyjnego i diagnostyki obrazowej oraz utworzenie łącznie 21 jednostek medycznych, w tym Akademickiego Ośrodka Onkologicznego i Akademickiego Ośrodka Ginekologiczno-Położniczego. Powierzchnia całkowita wynosi 42 083 m², z czego 7 177 m² to nowy budynek. Inwestycja jest na zaawansowanym etapie: dla obiektu A1 uzyskano pozwolenie na użytkowanie, a na obiekcie A2 trwały mocno zaawansowane prace wykończeniowe i odbiory z inwestorem.
Znaczenie: CKD2 to jedna z największych inwestycji szpitalno-akademickich w Łodzi i w regionie łódzkim, koncentrująca rozproszone dotąd jednostki lecznicze i dydaktyczne Uniwersytetu Medycznego w jednym kompleksie przy ul. Pomorskiej. Kluczowym rezultatem programu jest utworzenie Akademickiego Ośrodka Onkologicznego oraz Akademickiego Ośrodka Ginekologiczno-Położniczego, wraz z rozbudową bloku operacyjnego i diagnostyki obrazowej oraz łącznie 21 jednostek medycznych na powierzchni ponad 42 tys. m². Inwestycja o wartości 798,5 mln zł, finansowana głównie z budżetu państwa, ilustruje zarazem typowy dla dużych projektów szpitalnych poślizg harmonogramu i wzrost kosztów: pierwotnie zakładane zakończenie w 2023 r. przesunięto do 2026 r., a wartość programu wzrosła z ok. 576 mln zł (2020) do 798,5 mln zł. W połowie 2026 r. inwestycja była na finiszu – obiekt A1 uzyskał pozwolenie na użytkowanie, a obiekt A2 był na etapie zaawansowanych prac wykończeniowych i odbiorów.
Źródła:
  - Drugi etap budowy Centrum Kliniczno-Dydaktycznego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi wraz z Akademickim Ośrodkiem Onkologicznym (CKD2) (Uniwersytet Medyczny w Łodzi): https://umed.pl/inwestycja/drugi-etap-budowy-centrum-kliniczno-dydaktycznego-uniwersytetu-medycznego-w-lodzi-wraz-z-akademickim-osrodkiem-onkologicznym-ckd2/
  - Rozbudowa CKD2 – Centrum Kliniczno-Dydaktyczne (Centrum Kliniczno-Dydaktyczne UM w Łodzi): https://ckd.umed.pl/rozbudowa-ckd2/
  - II etap budowy Centrum Kliniczno-Dydaktycznego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi wraz z Akademickim Ośrodkiem Onkologicznym (Ministerstwo Zdrowia): https://www.gov.pl/web/zdrowie/drugi-etap-budowy-centrum-kliniczno-dydaktycznego-uniwersytetu-medycznego-w-odzi-wraz-z-akademickim-osrodkiem-onkologicznym
  - Gigantyczna inwestycja w Łodzi. Za ponad pół miliarda złotych rusza drugi etap budowy CKD (TuLodz.pl, 2020-08-29): https://tulodz.pl/wiadomosci-lodz/gigantyczna-inwestycja-w-lodzi-za-ponad-pol-miliarda-zlotych-rusza-drugi-etap-budowy-ckd-wizualizacje/AF1SWK6Ykw62rDBLmuRC
  - Warbud wygrał przetarg na rozbudowę Centrum Kliniczno-Dydaktycznego 2 w Łodzi (Warbud SA, 2020): https://warbud.pl/pl/aktualnosci/aktualnosci-warbud/warbud-wygral-przetarg-na-rozbudowe-centrum-kliniczno-dydaktycznego-2-w-lodzi
  - Drugi etap budowy CKD formalnie rozpoczęty – uczelnia podpisała umowę z wykonawcą (Centrum Kliniczno-Dydaktyczne UM w Łodzi, 2020-08): https://ckd.umed.pl/drugi-etap-budowy-ckd-formalnie-rozpoczety-uczelnia-podpisala-umowe-z-wykonawca/
  - Centrum Kliniczno-Dydaktyczne Uniwersytetu Medycznego w Łodzi – efekty modernizacji (Warbud SA): https://warbud.pl/pl/biuro-prasowe/informacje-prasowe/centrum-kliniczno-dydaktyczne-uniwersytetu-medycznego-w-lodzi-efekty-modernizacji

## Lotnisko CPK / Port Polska (Baranów–Wiskitki–Teresin)
URL: https://projektometr.pl/projekt/cpk-lotnisko
Status: w budowie | Etap: przetarg | Koszt (wg etapu, nom.): 42.7 mld zł | Inwestor: Centralny Port Komunikacyjny sp. z o.o.
Kalendarium: ogł. 2017-11-07, plan 2032
Efekt: opóźnione
Opis: Nowe centralne lotnisko przesiadkowe realizowane przez spółkę Centralny Port Komunikacyjny na terenie gmin Baranów, Wiskitki i Teresin w województwie mazowieckim, w grudniu 2025 r. przemianowane przez premiera Donalda Tuska na „Port Polska”. Projekt budowlany terminala pasażerskiego i dworca kolejowego odebrano w sierpniu 2025 r.; w czerwcu 2026 r. wybrano ofertę Budimeksu (ok. 146 mln zł) na fundamenty pod terminal, a palowanie ma ruszyć jesienią 2026 r. Wykonawca terminala ma zostać wyłoniony do końca 2026 r. Komponent lotniskowy programu wieloletniego wyceniono na 42,7 mld zł; otwarcie — pierwotnie zapowiadane na 2027 r. — planowane jest obecnie przed końcem 2032 r., wraz z pierwszym odcinkiem kolei dużych prędkości Warszawa–CPK–Łódź.
Znaczenie: Lotnisko projektowane jest jako największy port lotniczy w tej części Europy: terminal etapu pierwszego ma obsługiwać nawet 11 tys. pasażerów na godzinę (do 45 mln pasażerów rocznie w pierwszym etapie według planów), a jego uruchomienie przed końcem 2032 r. ma nastąpić równocześnie z pierwszym odcinkiem kolei dużych prędkości Warszawa–CPK–Łódź, tworząc zintegrowany krajowy węzeł przesiadkowy lotniczo-kolejowy.
Źródła:
  - Inwestycje CPK idą do przodu – projekt budowlany terminala lotniska CPK gotowy (Ministerstwo Infrastruktury (gov.pl), 2025-08-05): https://www.gov.pl/web/infrastruktura/inwestycje-cpk-ida-do-przodu--projekt-budowlany-terminala-lotniska-cpk-gotowy
  - Premier Tusk ogłasza nową nazwę CPK. Teraz lotnisko w Baranowie to Port Polska (Rzeczpospolita, 2025-12-12): https://www.rp.pl/transport/art43495491-premier-tusk-oglasza-nowa-nazwe-cpk-teraz-lotnisko-w-baranowie-to-port-polska
  - Koniec CPK. Rząd prezentuje Port Polska. Ale co się zmienia? (Forsal.pl, 2025-12-12): https://forsal.pl/transport/lotnictwo/artykuly/10603375,koniec-cpk-rzad-prezentuje-port-polska-ale-co-sie-zmienia.html
  - Port Polska. Rusza budowa CPK! Budimex podpisał umowę na palowanie (Rynek Lotniczy, 2026-06-22): https://www.rynek-lotniczy.pl/wiadomosci/port-polska-budimex-z-umowa-na-wykonanie-fundamentow-pod-terminal-lotniska-28135.html
  - Otwarcie CPK dopiero przed 2030? "2027 rok nigdy nie był ostateczną datą" (Fly4free.pl, 2019-10-16): https://www.fly4free.pl/cpk-opoznienia-otwarcie-2030/
  - Centralny Port Komunikacyjny (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Centralny_Port_Komunikacyjny

## Program Centralnego Portu Komunikacyjnego (Program Wieloletni CPK 2024–2032)
URL: https://projektometr.pl/projekt/cpk
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 131.7 mld zł | Inwestor: Centralny Port Komunikacyjny sp. z o.o.
Kalendarium: ogł. 2017-11-07, start 2018-09-12, plan 2032
Efekt: opóźnione
Opis: Rządowy program wieloletni obejmujący budowę centralnego lotniska przesiadkowego w gminie Baranów, ok. 37 km na zachód od Warszawy, wraz z komponentem kolejowym (Kolej Dużych Prędkości) i drogowym. Koncepcję inwestycji przyjęła Rada Ministrów uchwałą z 7 listopada 2017 r., a 12 września 2018 r. powołano spółkę celową Centralny Port Komunikacyjny sp. z o.o. (w 100% własność Skarbu Państwa). Program Wieloletni przyjęty przez rząd 31 grudnia 2024 r. przewiduje wydatki 131,7 mld zł w latach 2024–2032, w tym 42,7 mld zł na inwestycje lotniskowe i ponad 76,8 mld zł na komponent kolejowy. Otwarcie lotniska, pierwotnie planowane na 2027 r., przesunięto na 2032 r. — razem z pierwszym odcinkiem KDP Warszawa–CPK–Łódź. W grudniu 2025 r. premier Donald Tusk ogłosił nową markę lotniska: Port Polska.
Znaczenie: Największy polski program infrastrukturalny, integrujący transport lotniczy, kolejowy i drogowy wokół nowego portu przesiadkowego. Zakłada uruchomienie do końca 2032 r. pierwszego etapu lotniska — z terminalem zaprojektowanym na obsługę do 11 tys. pasażerów na godzinę — oraz kolei dużych prędkości Warszawa–CPK–Łódź. Według deklaracji rządu nowy port ma być największym lotniskiem w tej części Europy; program pozostaje przedmiotem sporu politycznego (audyt i 'urealnienie' harmonogramu po 2023 r., zmiana marki na Port Polska w 2025 r.).
Źródła:
  - CPK za 131,7 mld złotych. Lotnisko ruszy w 2032 roku, razem z szybką koleją (Rzeczpospolita, 2024-12-31): https://www.rp.pl/transport/art41635061-cpk-za-131-7-mld-zlotych-lotnisko-ruszy-w-2032-roku-razem-z-szybka-koleja
  - Rząd przyjął zmiany w CPK. Zaktualizowany koszt projektu do '32 — 131,7 mld zł (PAP Biznes, 2024-12-31): https://biznes.pap.pl/wiadomosci/firmy/rzad-przyjal-zmiany-w-cpk-zaktualizowany-koszt-projektu-do-32-1317-mld-zl
  - KPRM: koszt programu CPK do 2032 r. szacowany na 131,7 mld zł (WNP.pl, 2024-12-31): https://www.wnp.pl/rynki/kprm-koszt-programu-cpk-do-2032-r-szacowany-na-131-7-mld-zl-aktualizacja,899948.html
  - Centralny Port Komunikacyjny (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Centralny_Port_Komunikacyjny
  - Inwestycje CPK idą do przodu — projekt budowlany terminala lotniska CPK gotowy (Ministerstwo Infrastruktury (gov.pl), 2025-08-05): https://www.gov.pl/web/infrastruktura/inwestycje-cpk-ida-do-przodu--projekt-budowlany-terminala-lotniska-cpk-gotowy
  - Port Polska zamiast CPK. Tusk zadecydował. Kiedy ruszy budowa? (Forsal.pl, 2025-12-12): https://forsal.pl/transport/lotnictwo/artykuly/10603375,koniec-cpk-rzad-prezentuje-port-polska-ale-co-sie-zmienia.html

## Cyberbezpieczny Samorząd (i kontynuacja FERC/KPO)
URL: https://projektometr.pl/projekt/cyberbezpieczny-samorzad-i-kontynuacja-ferc-kpo
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 1.5 mld zł | Inwestor: Centrum Projektów Polska Cyfrowa
Kalendarium: ogł. 2023, start 2024-02-27, plan 2026-09-30
Efekt: opóźnione
Opis: Ogólnopolski program grantowy wzmacniający cyberbezpieczeństwo jednostek samorządu terytorialnego, realizowany przez Centrum Projektów Polska Cyfrowa w partnerstwie z NASK PIB. Samorządy otrzymują granty od 200 tys. do 850 tys. zł na sprzęt, oprogramowanie, procedury i szkolenia. Projekt finansowany z Funduszy Europejskich na Rozwój Cyfrowy 2021-2027 (Działanie 2.2), o łącznej wartości ok. 1,5 mld zł. Wsparcie objęło ponad 2 tys. samorządów ze wszystkich województw. Rząd zapowiedział kontynuację programu w Strategii Cyberbezpieczeństwa RP, z wykorzystaniem środków KPO i FERC.
Znaczenie: Największa cywilna inwestycja w cyberbezpieczeństwo polskich samorządów: granty umożliwiają ponad 2 tys. jednostek samorządu terytorialnego zakup sprzętu i oprogramowania ochronnego, wdrożenie procedur bezpieczeństwa oraz przeszkolenie kadr. Program obejmuje samorządy ze wszystkich województw i podnosi odporność kluczowej infrastruktury usług publicznych na cyberataki. Zapowiedziana kontynuacja z KPO i FERC ma rozszerzyć wsparcie o budowę centrów operacji bezpieczeństwa (SOC) oraz audyty.
Źródła:
  - Cyberbezpieczny Samorząd - informacje o projekcie (Centrum Projektów Polska Cyfrowa): https://www.gov.pl/web/cppc/cyberbezpieczny-samorzad2
  - 1,5 mld zł dla samorządów na cyberbezpieczeństwo (Ministerstwo Cyfryzacji, 2024-02-27): https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/15-mld-zl-dla-samorzadow-na-cyberbezpieczenstwo
  - Cyberbezpieczny Samorząd (Centrum Projektów Polska Cyfrowa): https://www.gov.pl/web/cppc/cyberbezpieczny-samorzad
  - Rząd zapowiedział kontynuację programu Cyberbezpieczny Samorząd (Serwis Samorządowy PAP, 2026-03): https://samorzad.pap.pl/kategoria/e-urzad/rzad-zapowiedzial-kontynuacje-programu-cyberbezpieczny-samorzad
  - Cyberbezpieczny Samorząd: więcej czasu na realizację grantu (Centrum Projektów Polska Cyfrowa, 2026-06-16): https://www.gov.pl/web/cppc/aktualizacja-dokumentacji-cyberbezpieczny-samorzad-16062026

## Głębokowodny Terminal Kontenerowy DCT Gdańsk (Baltic Hub) — Terminal T1
URL: https://projektometr.pl/projekt/dct-gdansk-terminal-kontenerowy
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 800 mln zł | Inwestor: DCT Gdańsk S.A. (inwestor: Macquarie GIF II)
Kalendarium: start 2005-10, oddano 2007-10-03
Efekt: dostarczone
Opis: Pierwszy w Polsce głębokowodny terminal kontenerowy, zlokalizowany na terenie portu morskiego Gdańsk, w porcie zewnętrznym (część Portu Północnego). Terminal został utworzony, by na Morzu Bałtyckim przyjmować głębokowodne, transoceaniczne kontenerowce. Prace nad terminalem rozpoczęły się w październiku 2005 roku, a otwarcie nastąpiło 3 października 2007 roku; pierwszy statek zawinął jeszcze przed oficjalnym otwarciem, 1 czerwca 2007. W ramach pierwszego etapu (T1) powstał sztucznie usypany pirs o powierzchni 25,2 ha (dł. 800 m i szerokość 315 m), na którym wybudowano 2 stanowiska do przeładunku kontenerów, dzięki inwestycji 200 mln dolarów. Operatorem terminalu była spółka DCT Gdańsk S.A.; całościowy pakiet udziałów należał wówczas do australijskiego funduszu inwestycyjnego Macquarie GIF II. W 2022 roku terminal został przemianowany na Baltic Hub.
Znaczenie: DCT Gdańsk był pierwszym w Polsce głębokowodnym terminalem kontenerowym, zdolnym przyjmować bezpośrednio głębokowodne, transoceaniczne kontenerowce na Morzu Bałtyckim, bez konieczności przeładunku w portach Europy Zachodniej. W ramach pierwszego etapu (T1) na sztucznie usypanym pirsie o powierzchni 25,2 ha (dł. 800 m, szer. 315 m) powstały 2 stanowiska do przeładunku kontenerów, oddane do użytku w 2007 roku dzięki inwestycji 200 mln dolarów. Terminal, później przemianowany na Baltic Hub, stał się największym i najnowocześniejszym morskim terminalem kontenerowym w Polsce.
Źródła:
  - Terminal kontenerowy Baltic Hub (dawniej DCT Gdańsk) (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Terminal_kontenerowy_DCT_Gda%C5%84sk
  - 5 urodziny DCT Gdańsk. Kalendarium sukcesu (PortalMorski.pl, 2012-10-24): https://www.portalmorski.pl/porty-logistyka/21819-5-urodziny-dct-gdansk-kalendarium-sukcesu
  - DCT GDAŃSK, terminal kontenerowy — Encyklopedia Gdańska (Encyklopedia Gdańska (gedanopedia.pl)): https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=DCT_GDA%C5%83SK,_terminal_kontenerowy
  - DCT Gdańsk — history, development and operation of the largest and most modern maritime container terminal in Poland (Studia Maritima, Vol. 32 (Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego); A. Bartosiewicz, 2019): https://wnus.usz.edu.pl/sm/en/issue/1153/article/18219/

## Droga ekspresowa S10 Bydgoszcz - Toruń
URL: https://projektometr.pl/projekt/droga-ekspresowa-s10-bydgoszcz-torun
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 2.1 mld zł | Inwestor: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA)
Kalendarium: start 2022, plan 2027
Opis: Budowa ponad 50 km dwujezdniowej drogi ekspresowej S10 między Bydgoszczą a Toruniem w województwie kujawsko-pomorskim, realizowana przez GDDKiA. Inwestycja podzielona jest na cztery odcinki i obejmuje siedem nowych węzłów drogowych (m.in. Bydgoszcz Park Przemysłowy, Solec Kujawski, Toruń Podgórz) oraz rozbudowę istniejących węzłów. Roboty prowadzą różni wykonawcy (m.in. Mirbud i Intercor), a planowany całkowity koszt realizacji przekracza 2,1 mld zł, z czego 750 mln zł ma pokryć dofinansowanie z funduszy UE (FEnIKS). Zadanie stanowi część szerszego korytarza S10 Szczecin-Warszawa; zakończenie budowy planowane jest na 2027 r.
Znaczenie: Inwestycja zamyka istotną lukę w korytarzu drogi ekspresowej S10 Szczecin-Warszawa i łączy dwa największe miasta województwa kujawsko-pomorskiego - Bydgoszcz i Toruń - trasą o parametrach ekspresowych. Ponad 50 km nowej drogi z siedmioma nowymi węzłami ma usprawnić ruch tranzytowy i regionalny oraz odciążyć dotychczasowe drogi krajowe. Projekt jest współfinansowany ze środków UE (FEnIKS) w kwocie 750 mln zł.
Źródła:
  - Rusza budowa najdłuższego odcinka S10 Bydgoszcz - Toruń (GDDKiA Oddział Bydgoszcz): https://www.gov.pl/web/gddkia-bydgoszcz/rusza-budowa-najdluzszego-odcinka-s10-bydgoszcz---torun
  - S10 Bydgoszcz – Toruń. Dofinansowanie z FEnIKS (Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne (NBI), 2026-05-18): https://nbi.com.pl/wiadomosci/s10-bydgoszcz-torun-dofinansowanie-feniks/
  - S10 Bydgoszcz – Toruń. Dwa odcinki w budowie, dwa czekają na ZRID (Rynek Infrastruktury, 2025-04-22): https://www.rynekinfrastruktury.pl/wiadomosci/drogi-i-autostrady/s10-bydgoszcz--torun-dwa-odcinki-w-budowie-dwa-czekaja-na-zrid-95038.html

## Droga ekspresowa S17 Piaski – Hrebenne (granica z Ukrainą)
URL: https://projektometr.pl/projekt/droga-ekspresowa-s17-piaski-hrebenne-granica-z-ukraina
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
Kalendarium: start 2022, plan 2028
Opis: Budowa brakującego wschodniego odcinka drogi ekspresowej S17 od węzła Piaski (za Lublinem) do przejścia granicznego z Ukrainą w Hrebennem, prowadzona przez GDDKiA w formule „projektuj i buduj”. Trasa domyka ciąg S17 Warszawa – Lublin – Zamość – Tomaszów Lubelski – Hrebenne. Odcinek podzielony jest na kilka zadań realizowanych przez różnych wykonawców; pierwsze umowy na projekt i budowę podpisano w 2022 r., a kolejne (m.in. Piaski Wschód – Łopiennik) w 2024 r. Na etapie realizacji pozostają cztery odcinki: Izbica – Zamość Sitaniec, Zamość Wschód – Zamość Południe, Zamość Południe – Tomaszów Lubelski oraz Tomaszów Lubelski – Hrebenne (łącznie ok. 55 km). Oddanie kolejnych odcinków do użytku planowane jest na drugą połowę 2028 r.
Znaczenie: Po ukończeniu odcinek zapewni bezkolizyjny, ekspresowy przejazd z Warszawy i Lublina przez Zamość i Tomaszów Lubelski do przejścia granicznego w Hrebennem, domykając ciąg drogi ekspresowej S17 do granicy z Ukrainą. Trasa usprawni połączenie drogowe w kierunku Ukrainy i odciąży dotychczasową drogę krajową na tym kierunku.
Źródła:
  - Umowa na kolejny odcinek S17 podpisana (GDDKiA Oddział Lublin (gov.pl), 2024-09-27): https://www.gov.pl/web/gddkia-lublin/umowa-na-kolejny-odcinek-s17-podpisana
  - Umowa na budowę odcinka drogi ekspresowej S17 Piaski – Hrebenne (Inżynier Budownictwa, 2024-10-14): https://inzynierbudownictwa.pl/umowa-na-budowe-odcinka-drogi-ekspresowej-s17-piaski-hrebenne/
  - Budimex podpisał umowę na budowę odcinka drogi ekspresowej S17 Piaski – Hrebenne (Budimex S.A., 2024-10-11): https://budimex.pl/informacje-prasowe/budimex-podpisal-umowe-na-budowe-odcinka-drogi-_ekspresowej-s17-piaski-hrebenne-841943/
  - Droga S17 wydłuża się w stronę Ukrainy. Sześć odcinków w realizacji (Interia Motoryzacja): https://motoryzacja.interia.pl/wiadomosci/news-sprawa-drogi-s17-trafila-do-sadu-teraz-zapadla-wazna-decyzja,nId,7835176
  - Ekspresówka S17 do granicy z Ukrainą już w budowie (Rzeczpospolita (logistyka.rp.pl), 2022-11-28): https://logistyka.rp.pl/drogowy/art37506911-ekspresowka-s17-do-granicy-z-ukraina-juz-w-budowie

## Droga ekspresowa S19 Via Carpatia (odcinek polski)
URL: https://projektometr.pl/projekt/droga-ekspresowa-s19-via-carpatia-odcinek-polski
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 27.0 mld zł | Inwestor: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA)
Kalendarium: plan 2031
Efekt: opóźnione
Opis: Polski odcinek drogi ekspresowej S19 stanowi krajowy fragment międzynarodowego szlaku Via Carpatia i przebiega z północy na południe kraju, od przejścia granicznego z Białorusią w Kuźnicy Białostockiej do granicy ze Słowacją w Barwinku, o łącznej planowanej długości ok. 570-580 km. Trasa między Lublinem a Rzeszowem została w całości udostępniona kierowcom w maju 2022 roku, a od tego czasu oddawano kolejne fragmenty na Podkarpaciu i Podlasiu. W 2026 roku trwa budowa dalszych odcinków, m.in. 71 km na południe od Białegostoku, gdzie prace prowadzone są na pięciu odcinkach realizacyjnych. Inwestorem jest GDDKiA, a przedsięwzięcie realizowane jest w ramach Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych. Szacowany koszt budowy całej S19 przekraczał 27 mld zł (szacunek z 2020 roku). Pierwotnie całą trasę planowano ukończyć do końca 2026 roku, jednak wskutek opóźnień oddawanie kolejnych odcinków rozłożono w czasie: fragmenty na Podlasiu i Podkarpaciu udostępniane są w latach 2027-2028, a ukończenie ostatnich odcinków na Podkarpaciu (m.in. Jawornik-Lutcza) przewidziano na 2031 rok.
Znaczenie: S19 jako polski odcinek Via Carpatia tworzy dwujezdniowy korytarz ekspresowy łączący wschodnią granicę kraju z południem i dalej z siecią transeuropejską, poprawiając dostępność komunikacyjną Polski Wschodniej (Podlasie, Lubelszczyzna, Podkarpacie). Ukończone fragmenty, jak trasa Lublin-Rzeszów, skróciły czas przejazdu na tej relacji do około 90 minut. Poza znaczeniem gospodarczym i spójnościowym dla regionów peryferyjnych, korytarz ma także wymiar strategiczny jako północ-południe oś transportowa wzdłuż wschodniej flanki.
Źródła:
  - Otwarcie ostatniego odcinka trasy S19 Lublin-Rzeszów (Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego (lubelskie.pl), 2022-05): https://www.lubelskie.pl/aktualnosci/otwarcie-ostatniego-odcinka-trasy-s19-lublin-rzeszow/
  - Podlaska S19 - coraz więcej kilometrów w budowie (GDDKIA / gov.pl, 2024-10-25): https://www.gov.pl/web/gddkia-bialystok/podlaska-s19---coraz-wiecej-kilometrow-w-budowie
  - Najważniejsza polska część Via Carpatia powstanie do końca 2026 roku za 27 mld zł (Forsal.pl, 2020-10-05): https://forsal.pl/gospodarka/inwestycje/artykuly/7840821,koszt-i-harmonogram-budowy-drogi-ekspresowej-s19-via-carpatia.html
  - Droga ekspresowa S19 (Polska) (Wikipedia): https://pl.wikipedia.org/wiki/Droga_ekspresowa_S19_(Polska)
  - Budowa S19 - stop dezinformacji (Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział Rzeszów (gov.pl), 2026-05-06): https://www.gov.pl/web/gddkia-rzeszow/budowa-s19--stop-dezinformacji

## Droga ekspresowa S8 Wrocław (Magnice) – Kłodzko
URL: https://projektometr.pl/projekt/droga-ekspresowa-s8-wroclaw-magnice-klodzko
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA)
Kalendarium: plan 2033
Opis: Budowa drogi ekspresowej S8 z Wrocławia (Magnice) do Kłodzka w Kotlinie Kłodzkiej, prowadzona przez GDDKiA. Cały korytarz podzielono na siedem odcinków, z których – według stanu na czerwiec 2026 r. – sześć jest już w realizacji, a ostatni fragment Bardo–Kłodzko pozostaje na etapie przygotowań (studium techniczno-ekonomiczno-środowiskowe). Poszczególne odcinki mają być oddawane do ruchu, w zależności od fragmentu, w latach 2028–2033. Trasa powstaje w systemie „Projektuj i buduj” jako dwujezdniowa droga z dwoma pasami ruchu w każdym kierunku i pasami awaryjnymi.
Znaczenie: Inwestycja domyka ekspresowe połączenie Wrocławia z Kotliną Kłodzką i południową częścią Dolnego Śląska, poprawiając dostępność komunikacyjną regionu i skracając przejazd w kierunku przejść granicznych z Czechami. Rozłożenie realizacji na siedem odcinków oddawanych etapami aż do 2033 r. czyni tę trasę jednym z największych i najdłużej realizowanych przedsięwzięć drogowych na Dolnym Śląsku.
Źródła:
  - S8 na Dolnym Śląsku (Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (gov.pl)): https://www.gov.pl/web/gddkia/s8-na-dolnym-slasku
  - Co nowego na S8 (GDDKiA – Oddział we Wrocławiu (gov.pl), 2026-06-09): https://www.gov.pl/web/gddkia-wroclaw/co-nowego-na-s8
  - Jest umowa na kolejny odcinek drogi S8 Wrocław-Kłodzko. Budowa ma kosztować prawie 380 mln zł (Wroclaw.pl): https://www.wroclaw.pl/dla-mieszkanca/s8-wroclaw-klodzko-budowa-ma-kosztowac-prawie-380-mln-zl
  - Rusza realizacja pierwszych trzech odcinków S8 (Budimex): https://budimex.pl/informacje-prasowe/rusza-realizacja-pierwszych-trzech-odcinkow-s8-825843/

## Druga elektrownia jądrowa (EJ2, Konin lub Bełchatów)
URL: https://projektometr.pl/projekt/druga-elektrownia-jadrowa
Status: planowane | Etap: ogłoszony | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: b/d
Kalendarium: plan 2040
Opis: Planowana druga polska elektrownia jądrowa (EJ2), przewidziana w Programie polskiej energetyki jądrowej (PPEJ) obok pierwszej elektrowni na Pomorzu. Program zakłada budowę dwóch elektrowni o łącznej mocy 6-9 GWe. W zaktualizowanym PPEJ, zaprezentowanym 12 czerwca 2026 r. przez Ministerstwo Energii, jako preferowane lokalizacje wskazano Bełchatów i Konin - regiony związane z dużymi aktywami energetyki konwencjonalnej (wśród szerszej listy rozważane są też Kozienice i Połaniec). Zgodnie z harmonogramem wybór partnera strategicznego i technologii dla EJ2 planowany jest na 2027 r., a wskazanie lokalizacji na 2028 r. Rozpoczęcie budowy pierwszego bloku przewidziano na 2032 r., a jego uruchomienie na 2040 r. Badania terenowe w kandydujących lokalizacjach prowadzi Polska Grupa Energetyczna, choć inwestor projektu nie został jeszcze formalnie wyznaczony.
Znaczenie: Druga elektrownia jądrowa jest kluczowym elementem realizacji celu PPEJ, jakim jest budowa dwóch siłowni jądrowych o łącznej mocy do 9 GWe. Ma ona wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne kraju i zastąpić wycofywane moce węglowe stabilną, niskoemisyjną produkcją energii. Wskazanie jako preferowanych lokalizacji Bełchatowa i Konina wiąże inwestycję z regionami tracącymi miejsca pracy w energetyce konwencjonalnej, co daje szansę na transformację tych obszarów. Odległy horyzont czasowy (wybór lokalizacji w 2028 r., start produkcji dopiero w 2040 r.) oraz brak wyznaczonego inwestora i technologii oznaczają jednak, że projekt jest na bardzo wczesnym etapie i obarczony dużą niepewnością.
Źródła:
  - Aktualizacja PPEJ wyznacza nowy etap programu jądrowego (Ministerstwo Energii / gov.pl, 2026-06): https://www.gov.pl/web/energia/polska-konsekwentnie-buduje-fundament-bezpieczenstwa-energetycznego-aktualizacja-ppej-wyznacza-nowy-etap-programu-jadrowego
  - Bełchatów i Konin na atomowym celowniku. Znamy nowy harmonogram rządu (Energetyka24, 2026-06): https://energetyka24.com/energetyka/atom/belchatow-i-konin-na-atomowym-celowniku-znamy-nowy-harmonogram-rzadu
  - Gdzie będzie druga polska elektrownia jądrowa? W Bełchatowie rozczarowanie po decyzji resortu (PortalSamorzadowy.pl, 2026-06): https://www.portalsamorzadowy.pl/gospodarka-komunalna/gdzie-bedzie-druga-polska-elektrownia-jadrowa-w-belchatowie-rozczarowanie-po-decyzji-resortu,664637.html
  - Lokalizacja drugiej elektrowni jądrowej w 2026 roku, ale tylko wstępnie (BiznesAlert.pl, 2026): https://biznesalert.pl/lokalizacja-drugiej-elektrowni-jadrowej-w-2026-roku-ale-tylko-wstepnie/
  - Konin czy Bełchatów, a może obie lokalizacje? Rząd zdecyduje o drugiej elektrowni jądrowej (PortalSamorzadowy.pl, 2026): https://www.portalsamorzadowy.pl/gospodarka-komunalna/konin-czy-belchatow-a-moze-obie-lokalizacje-rzad-zdecyduje-o-drugiej-elektrowni-jadrowej,637569.html
  - Aktualizacja PPEJ: Bełchatów i Konin na czele wyścigu o lokalizację drugiej elektrowni (enerad.pl, 2025-03): https://enerad.pl/aktualizacja-ppej-pierwsza-polska-elektrownia-jadrowa-ruszy-w-2036-roku-belchatow-i-konin-na-czele-wyscigu-o-lokalizacje-drugiej-elektrowni/

## Elektrownia Jądrowa Lubiatowo-Kopalino (EJ1)
URL: https://projektometr.pl/projekt/ej-lubiatowo-kopalino
Status: w budowie | Etap: pozwolenia | Koszt (wg etapu, nom.): 192.0 mld zł | Inwestor: Polskie Elektrownie Jądrowe
Kalendarium: start 2023-09, plan 2036
Efekt: opóźnione
Opis: Budowa pierwszej polskiej elektrowni jądrowej w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino w gminie Choczewo na Pomorzu. Inwestorem jest spółka Skarbu Państwa Polskie Elektrownie Jądrowe, a projekt obejmuje trzy reaktory AP1000 o mocy 1250 MWe brutto każdy, realizowane z konsorcjum Westinghouse-Bechtel. 31 marca 2026 r. spółka złożyła do Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki wniosek o zezwolenie na budowę. Według zaktualizowanego harmonogramu PPEJ budowa ma ruszyć w 2028 r., a pierwszy blok ma rozpocząć produkcję energii w 2036 r. (pierwotnie zakładano komercyjną eksploatację w 2033 r.). Szacowany koszt inwestycji to 192 mld zł, z dokapitalizowaniem ze środków państwa do ok. 60 mld zł.
Znaczenie: Największa obecnie pojedyncza inwestycja energetyczna państwa polskiego: trzy bloki AP1000 po 1250 MWe brutto (łącznie ok. 3750 MWe) mają wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne kraju i dostarczyć stabilnej, niskoemisyjnej energii w miejsce wycofywanych mocy węglowych. Projekt otwiera polski program energetyki jądrowej (PPEJ) i wiąże się z rozbudową infrastruktury towarzyszącej (drogi, kolej, sieci) na Pomorzu; jego szacowany koszt 192 mld zł czyni go jednym z najdroższych przedsięwzięć w historii Polski.
Źródła:
  - Do Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki wpłynął wniosek o wydanie zezwolenia na budowę elektrowni jądrowej w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino (Państwowa Agencja Atomistyki / gov.pl, 2026-03-31): https://www.gov.pl/web/paa/do-prezesa-panstwowej-agencji-atomistyki-wplynal-wniosek-o-wydanie-zezwolenia-na-budowe-elektrowni-jadrowej-w-lokalizacji-lubiatowo-kopalino
  - Najważniejsze informacje o projekcie (Polskie Elektrownie Jądrowe): https://pej.pl/o-projekcie/najwazniejsze-informacje/
  - Polska elektrownia jądrowa ma kosztować 192 mld zł. Bruksela zaczęła dochodzenie (Gramwzielone.pl, 2024-12-19): https://www.gramwzielone.pl/trendy/20294808/polska-elektrownia-jadrowa-ma-kosztowac-192-mld-zl-bruksela-zaczela-dochodzenie
  - Historic contract paves the way for site work on Poland's first nuclear power plant (Bechtel, 2023-09-27): https://www.bechtel.com/press-releases/historic-contract-paves-the-way-for-site-work-on-polands-first-nuclear-power-plant/
  - Aktualizacja PPEJ: Pierwsza polska elektrownia jądrowa ruszy w 2036 roku (enerad.pl, 2025-03-13): https://enerad.pl/aktualizacja-ppej-pierwsza-polska-elektrownia-jadrowa-ruszy-w-2036-roku-belchatow-i-konin-na-czele-wyscigu-o-lokalizacje-drugiej-elektrowni/
  - Polskie Elektrownie Jądrowe and Westinghouse-Bechtel Consortium conclude amendment to EDA (Polskie Elektrownie Jądrowe, 2025-12-29): https://pej.pl/en/press-center/news/polskie-elektrownie-jadrowe-and-westinghouse-bechtel-consortium-conclude-amendment-to-eda/

## Elektrownia Jądrowa „Żarnowiec”
URL: https://projektometr.pl/projekt/ej-zarnowiec
Status: anulowane | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Skarb Państwa (inwestycja państwa, PRL/RP)
Kalendarium: start 1982-03-31
Efekt: porzucone, spisane na straty
Opis: Żarnowiec był pierwszą polską elektrownią jądrową, budowaną od 1982 roku nad Jeziorem Żarnowieckim (wieś Kartoszyno) w województwie pomorskim jako inwestycja państwa. Projekt zakładał radzieckie reaktory WWER-440 o łącznej mocy ok. 1600 MW, a uruchomienie pierwszego bloku planowano na 1989 rok. Po awarii w Czarnobylu, narastającym sprzeciwie społecznym i głębokim kryzysie gospodarczym budowę wstrzymano, a 17 grudnia 1990 roku rząd Tadeusza Mazowieckiego uchwałą Rady Ministrów postawił inwestycję — zaawansowaną w ok. 40% — w stan likwidacji. Jest to historyczny punkt odniesienia dla polskich rezygnacji z energetyki jądrowej.
Znaczenie: Zaniechanie Żarnowca oznaczało utratę pierwszej polskiej elektrowni jądrowej i stabilnego, niskoemisyjnego źródła energii na Wybrzeżu na kilkadziesiąt lat, a także rozproszenie wyszkolonej kadry energetyki atomowej. Środki poniesione na inwestycję (szacowane na ok. 500 mln USD z 1990 roku przy ok. 40% zaawansowania budowy) zostały w większości zmarnowane, a Polska ponownie rozpoczęła program jądrowy dopiero dekady później. Żarnowiec funkcjonuje dziś jako symboliczny i historyczny punkt odniesienia dla debaty o krajowej energetyce jądrowej.
Powód niepowodzenia: Budowę elektrowni rozpoczęto w 1982 roku, jednak po awarii w Czarnobylu (1986), rosnącym sprzeciwie społecznym oraz problemach z finansowaniem w okresie transformacji ustrojowej prace wyhamowano. 17 grudnia 1990 roku rząd Tadeusza Mazowieckiego uchwałą Rady Ministrów (nr 204) postawił inwestycję „Elektrownia Jądrowa Żarnowiec w budowie” w stan likwidacji. Jako powody wskazywano zbędność dla wewnętrznego bilansu energetycznego, wątpliwą opłacalność w porównaniu do elektrowni konwencjonalnych oraz kwestie bezpieczeństwa. W chwili przerwania budowa była zaawansowana w ok. 40%; elektrowni nigdy nie ukończono ani nie uruchomiono.
Źródła:
  - Elektrownia Jądrowa „Żarnowiec” (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Elektrownia_J%C4%85drowa_%E2%80%9E%C5%BBarnowiec%E2%80%9D
  - Niedoszła elektrownia jądrowa w Polsce – EJ Żarnowiec w latach 80. (Nukleo.pl): https://nukleo.pl/rozdzial/niedoszla-elektrownia-jadrowa-w-polsce-ej-zarnowiec-w-latach-80/
  - Polska straciła nie budując elektrowni w Żarnowcu. Słowacy byli mądrzejsi [WYWIAD] (Energetyka24, 2021-05-21): https://energetyka24.com/atom/melanczuk-polska-stracila-nie-budujac-elektrowni-w-zarnowcu-slowacy-byli-madrzejsi-wywiad
  - Polska elektrownia jądrowa w Żarnowcu (gov.pl (Polski Atom, Ministerstwo)): https://www.gov.pl/web/polski-atom/polska-elektrownia-jadrowa-w-zarnowcu
  - „Elektrownia atomowa w budowie w likwidacji”. Historia elektrowni w Żarnowcu (Do Rzeczy (Historia), 2024-12-17): https://historia.dorzeczy.pl/historia-wspolczesna/669517/elektrownia-atomowa-w-budowie-w-likwidacji-historia-elektrowni-w-zarowncu.html
  - Żarnowiec Nuclear Power Plant (Wikipedia (en)): https://en.wikipedia.org/wiki/%C5%BBarnowiec_Nuclear_Power_Plant

## Nowa Elektrociepłownia Czechnica-2 w Siechnicach (PGE Energia Ciepła / KOGENERACJA)
URL: https://projektometr.pl/projekt/elektrocieplownia-czechnica-2-siechnice
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 1.4 mld zł | Inwestor: Zespół Elektrociepłowni Wrocławskich KOGENERACJA S.A. (Grupa PGE / PGE Energia Ciepła)
Kalendarium: oddano 2025-05
Opis: Nowa elektrociepłownia gazowo-parowa Czechnica-2 w Siechnicach pod Wrocławiem, wybudowana przez Zespół Elektrociepłowni Wrocławskich KOGENERACJA z Grupy PGE (PGE Energia Ciepła). Blok gazowo-parowy o mocy elektrycznej 179 MWe i cieplnej 315 MWt składa się z dwóch turbin gazowych Siemens SGT-800, kotłów odzysknicowych i turbiny parowej; zastąpił ponad stuletnią, węglową jednostkę Czechnica. Głównym wykonawcą była spółka Polimex Mostostal. Budowa zajęła około czterech lat, a inwestycję o wartości 1,4 mld zł przekazano do eksploatacji w maju 2025 r. Instalacja jest miejskim źródłem ciepła systemowego — pokrywa około 20 proc. zapotrzebowania na ciepło mieszkańców Wrocławia oraz wszystkich odbiorców w gminie Siechnice podłączonych do sieci ciepłowniczej.
Znaczenie: Miejskie źródło ciepła systemowego dla aglomeracji wrocławskiej: nowa jednostka zaspokaja około 20 proc. zapotrzebowania na ciepło mieszkańców Wrocławia oraz obsługuje wszystkich odbiorców w gminie Siechnice podłączonych do sieci. Zastąpienie ponad stuletniej elektrociepłowni węglowej wysokosprawnym blokiem gazowo-parowym radykalnie obniża emisyjność ciepłownictwa w regionie — emisja CO2 spada o 61 proc., czyli o około 622 tys. ton rocznie, wraz z wielokrotnym ograniczeniem emisji tlenków azotu, tlenków siarki i pyłów. Inwestycja jest elementem odchodzenia od węgla w ciepłownictwie systemowym Grupy PGE.
Źródła:
  - Kogeneracja z Grupy PGE oddała do eksploatacji elektrociepłownię Czechnica-2 w Siechnicach (Inwestycje.pl, 2025-05-29): https://inwestycje.pl/biznes/kogeneracja-z-grupy-pge-oddala-do-eksploatacji-elektrocieplownie-czechnica-2-w-siechnicach/
  - Nowa elektrociepłownia już pracuje dla mieszkańców Siechnic i Wrocławia (Wroclaw.pl (Urząd Miejski Wrocławia), 2025-05): https://www.wroclaw.pl/dla-mieszkanca/nowa-elektocieplownia-czechnica-siechnice-otwarcie-zdjecia
  - Czechnica 2. PGE uruchamia nową elektrociepłownię – inwestycja za 1,4 mld zł (Inżynieria.com, 2025-05-30): https://inzynieria.com/przemysl/wiadomosci/97541,pge-uruchamia-elektrocieplownie-inwestycja-za-1-4-mld-zl
  - Kogeneracja uruchomiła elektrociepłownię gazową Czechnica-2 (Biznes PAP, 2025-05-29): https://biznes.pap.pl/wiadomosci/firmy/kogeneracja-uruchomila-elektrocieplownie-gazowa-czechnica-2
  - EC Czechnica 2 – KOGENERACJA (official) (Zespół Elektrociepłowni Wrocławskich KOGENERACJA S.A.): https://kogeneracja.com.pl/en/group/about-us/ec-czechnica-2

## Blok energetyczny 858 MW w Elektrowni Bełchatów
URL: https://projektometr.pl/projekt/elektrownia-belchatow-blok-858mw
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 5.2 mld zł | Inwestor: PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. – Oddział Elektrownia Bełchatów
Kalendarium: start 2007, oddano 2011-09-28
Efekt: dostarczone
Opis: Blok energetyczny nr 14 o mocy 858 MW wzniesiony na terenie Elektrowni Bełchatów w miejscowości Rogowiec (gmina Kleszczów, powiat bełchatowski, województwo łódzkie), należącej do PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. z Grupy PGE. Jest to największy blok węglowy w Polsce, opalany węglem brunatnym z pobliskiej kopalni odkrywkowej. Budowę bloku rozpoczęto w 2007 roku, a generalnym wykonawcą była firma Alstom. Blok oficjalnie oddano do eksploatacji 28 września 2011 roku; łączne nakłady inwestycyjne wyniosły około 1,2 mld euro. W szczytowym momencie na placu budowy pracowało nawet do 2 tysięcy osób z kilkunastu krajów.
Znaczenie: Blok 858 MW jest największym pojedynczym blokiem energetycznym w Polsce i jednym z największych bloków opalanych węglem brunatnym w Europie. Powstał jako rozbudowa Elektrowni Bełchatów — największej elektrowni cieplnej w kraju — i w chwili uruchomienia był przez PGE prezentowany jako najnowocześniejszy i najbardziej efektywny blok w polskim systemie elektroenergetycznym, o najniższym koszcie wytworzenia energii. Inwestycja o wartości około 1,2 mld euro umocniła rolę kompleksu bełchatowskiego jako filaru krajowej produkcji energii elektrycznej.
Źródła:
  - Nowy blok energetyczny o mocy 858 MW oddała PGE do eksploatacji (Forsal.pl / PAP, 2011-09-28): https://forsal.pl/artykuly/551711,nowy-blok-energetyczny-o-mocy-858-mw-oddala-pge-do-eksploatacji.html
  - Minęło 10 lat od uruchomienia bloku 858 MW. Zobacz, jak wyglądała budowa i otwarcie [FOTO] (ddbelchatow.pl, 2021): https://ddbelchatow.pl/wydarzenia/historia/pge-minelo-10-lat-od-uruchomienia-bloku-858-mw-elektrowni-belchatow-zobacz-jak-wygladala-budowa/hRZ4MIMD2cT30OEx1aDh
  - PGE oddała do eksploatacji blok o mocy 858 MW (Forbes.pl / PAP, 2011-09-28): https://www.forbes.pl/gielda/pge-oddala-do-eksploatacji-blok-o-mocy-858-mw/35bmr81
  - Elektrownia Bełchatów (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Elektrownia_Be%C5%82chat%C3%B3w

## Elektrownia gazowo-parowa CCGT Grudziądz (blok I, 563 MW)
URL: https://projektometr.pl/projekt/elektrownia-gazowo-parowa-ccgt-grudziadz-blok-i-563-mw
Status: w budowie | Etap: rozruch | Koszt (wg etapu, nom.): 2.0 mld zł | Inwestor: CCGT Grudziądz Sp. z o.o. (Grupa Energa / Grupa Orlen)
Kalendarium: start 2023-05-18, plan 2026
Efekt: opóźnione
Opis: Blok gazowo-parowy CCGT Grudziądz (blok I) o mocy netto ok. 563 MW, budowany przez spółkę CCGT Grudziądz z Grupy Energa (Grupa Orlen). Generalnym wykonawcą w formule EPC jest konsorcjum Metlen (dawniej Mytilineos) oraz Siemens Energy. Wartość inwestycji to ok. 2 mld zł. Kamień węgielny wmurowano w maju 2023 r., a pierwotny termin uruchomienia (2025 r.) przesunięto na 2026 r. W 2026 r. jednostka weszła w fazę rozruchów i po raz pierwszy przekazała energię do krajowej sieci elektroenergetycznej.
Znaczenie: Nowy blok zwiększa dyspozycyjne, elastyczne moce wytwórcze krajowego systemu (praca w zakresie od niespełna 40% do 100% mocy), wspierając bilansowanie systemu przy rosnącym udziale OZE i zastępując wysokoemisyjne moce węglowe. Jednostka jest objęta wsparciem rynku mocy (obowiązek mocowy 518 MW od 2026 r.).
Źródła:
  - Orlen wmurował kamień węgielny pod budowę CCGT Grudziądz (wGospodarce.pl, 2023-05-18): https://wgospodarce.pl/informacje/127860-orlen-wmurowal-kamien-wegielny-pod-budowe-ccgt-grudziadz
  - Combined Cycle Power Plant of 560MW, Grudziadz, Poland (Metlen Energy & Metals): https://www.metlen.com/projects/combined-cycle-power-plant-of-560mw-grudziadz-poland/
  - CCGT Grudziądz — Aktualności (CCGT Grudziądz Sp. z o.o., 2026-01-08): https://ccgt-grudziadz.pl/komunikaty/aktualnosci
  - Energia z CCGT Grudziądz popłynęła do krajowej sieci (Inwestycje.pl, 2026-07-13): https://inwestycje.pl/biznes/energia-z-ccgt-grudziadz-poplynela-do-krajowej-sieci/
  - CCGT Grudziądz blisko rozruchu. Już w przyszłym roku będzie pracować pełną parą i gazem (Zawsze Pomorze, 2025-07-11): https://www.zawszepomorze.pl/artykul/20752,ccgt-grudziadz-blisko-rozruchu-juz-w-przyszlym-roku-bedzie-pracowac-pelna-para-i-gazem
  - Orlen: Bloki CCGT w Grudziądzu i Ostrołęce ruszą w I poł. 2026, być może w I kw. 2026 (WysokieNapiecie.pl, 2026): https://wysokienapiecie.pl/krotkie-spiecie/orlen-bloki-ccgt-w-grudzi-dzu-i-ostro-ce-rusz-w-i-po-2026-by-mo-e-w-i-kw-2026/

## Elektrownia gazowo-parowa Nowy Rybnik (CCGT Rybnik, 882 MW)
URL: https://projektometr.pl/projekt/elektrownia-gazowo-parowa-nowy-rybnik-ccgt-rybnik-882-mw
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 3.0 mld zł | Inwestor: PGE Polska Grupa Energetyczna
Kalendarium: plan 2027-03-06
Efekt: opóźnione
Opis: Blok gazowo-parowy Nowy Rybnik (CCGT) o mocy 882 MW to inwestycja PGE realizowana na terenie Elektrowni Rybnik przez konsorcjum Polimex Mostostal i Siemens Energy. Nowa jednostka gazowa ma zastąpić cztery wyłączane bloki węglowe o łącznej mocy około 900 MW. Umowę na budowę bloku o wartości około 3 mld zł netto zawarto w 2023 roku, a pierwotny termin oddania jednostki do eksploatacji wyznaczono na grudzień 2026 roku. Wskutek opóźnień przekazanie bloku przesunięto na początek 2027 roku; według doniesień z 2026 roku zaawansowanie budowy sięgało około 85 proc.
Znaczenie: Inwestycja zastępuje wygaszane moce węglowe niskoemisyjną jednostką gazowo-parową i wzmacnia bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej w regionie śląskim. Blok o mocy 882 MW jest wskazywany jako jedna z największych tego typu instalacji w Europie i ma stabilizować pracę systemu elektroenergetycznego w okresie odchodzenia od węgla.
Źródła:
  - Polimex Mostostal podpisał umowę na budowę bloku gazowo-parowego w Rybniku (Polimex Mostostal S.A., 2023-02): https://www.polimex-mostostal.pl/news/polimex-mostostal-podpisal-umowe-na-budowe-bloku-gazowo-parowego-w-rybniku
  - Blok gazowy w Rybniku złapał poślizg. Przesunięto termin (WNP.pl, 2025): https://www.wnp.pl/energia/blok-gazowy-w-rybniku-zlapal-poslizg-przesunieto-termin,982903.html
  - PGE: elektrownia Nowy Rybnik ruszy na przełomie I i II kwartału 2027 r. (WNP.pl, 2026): https://www.wnp.pl/rynki/pge-elektrownia-nowy-rybnik-ruszy-na-przelomie-i-i-ii-kwartalu-2027-r,1066331.html
  - Polimex-Mostostal buduje w Rybniku największy w Europie blok gazowo-parowy (Rynek Infrastruktury): https://www.rynekinfrastruktury.pl/wiadomosci/drogi-i-autostrady/polimexmostostal-buduje-w-rybniku-najwiekszy-w-europie-blok-gazowoparowy-84969.html
  - W Rybniku powstanie nowa elektrownia gazowa. PGE podpisało umowę z Polimex Mostostal S.A. i Siemens Energy (Nasz Wodzisław): https://www.naszwodzislaw.com/site/art/5-aktualnosci/0-/48651-w-rybniku-powstanie-nowa-elektrownia-gazowa-pge-podpisalo-umowe-z-polimex-mostostal-s-a-i-siemens-energy

## Elektrownia Opole — bloki 1–4 (1993–1997)
URL: https://projektometr.pl/projekt/elektrownia-opole-bloki-1-4
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. Oddział Elektrownia Opole
Kalendarium: oddano 1997
Efekt: dostarczone
Opis: Systemowa elektrownia cieplna w Brzeziu koło Dobrzenia Wielkiego pod Opolem, której pierwotny etap obejmował cztery bloki energetyczne uruchomione w latach 1993–1997 o łącznej mocy zainstalowanej 1492 MW (1×376 MW, 1×373 MW, 1×373 MW, 1×370 MW). Pierwszy blok oddano do eksploatacji 23 lutego 1993 roku, a kolejne w następnych latach do 1997 roku. Budowę elektrowni jako inwestycji o znaczeniu krajowym prowadzono od lat 70. XX wieku. Obiektem zarządza PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. Oddział Elektrownia Opole. Rekordowa moc bloków 1–4 czyniła Opole jedną z największych elektrowni w kraju; osobną, późniejszą inwestycją była budowa bloków 5 i 6 (2014–2019).
Znaczenie: Cztery bloki Elektrowni Opole uruchomione w latach 1993–1997 (łącznie 1492 MW) były jedną z największych inwestycji energetycznych zrealizowanych w Polsce w pierwszej połowie lat 90. i przez lata stanowiły jedno z kluczowych źródeł mocy w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym. Elektrownia opalana węglem stała się filarem podaży energii w regionie opolskim i w skali kraju, a doświadczenia z jej eksploatacji były podstawą dla późniejszej rozbudowy o bloki 5 i 6.
Źródła:
  - Elektrownia Opole (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Elektrownia_Opole
  - Elektrownia Opole: modernizacja bloków 1–4 (Inżynieria.com): https://inzynieria.com/energetyka/elektrownie_i_elektrocieplownie/wiadomosci/52620,elektrownia-opole-modernizacja-blokow-14

## Elektrownia Ostrołęka C (blok węglowy)
URL: https://projektometr.pl/projekt/elektrownia-ostroleka-c
Status: anulowane | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 6.0 mld zł | Inwestor: Elektrownia Ostrołęka sp. z o.o. (Energa, Enea)
Kalendarium: start 2018-12-28
Efekt: porzucone, zrestrukturyzowane, spisane na straty
Opis: Elektrownia Ostrołęka C to zaniechany projekt bloku węglowego o mocy 1000 MW w Ostrołęce, realizowany przez spółkę celową należącą po połowie do państwowych grup Energa i Enea. Roboty formalnie ruszyły z końcem grudnia 2018 r., ale w lutym 2020 r. wspólnicy wstrzymali finansowanie i odstąpili od wariantu węglowego, przeznaczając teren pod odrębny blok gazowo-parowy. Kontrolerzy NIK uznali sposób zamknięcia inwestycji za wadliwy i zapowiedzieli zawiadomienie do prokuratury.
Znaczenie: Zatrzymanie jednej z ostatnich dużych krajowych inwestycji węglowych przyniosło stratę szacowaną przez NIK na ponad 1,3 mld zł, na którą złożyły się odpisy Energi i Enei oraz rozliczenie z generalnym wykonawcą sięgające ok. 958 mln zł netto. Sprawa stała się przedmiotem krytycznego raportu NIK i zawiadomienia do prokuratury, a rozpoczęty grunt wykorzystano później pod projekt bloku gazowego.
Powód niepowodzenia: W lutym 2020 r. wspólnicy Energa i Enea wstrzymali finansowanie budowy węglowego bloku Ostrołęka C, a następnie zrezygnowali z wariantu węglowego na rzecz technologii gazowej; Enea wycofała się z przedsięwzięcia. Kontrola NIK oceniła sposób zamknięcia projektu jako niezgodny z prawem i niegospodarny, wskazując na stratę przekraczającą 1,3 mld zł.
Źródła:
  - Enea, Energa i elektrownia Ostrołęka C. Węgiel, gaz i energetyka (BiznesAlert, 2020-05-20): https://biznesalert.pl/enea-energa-elektrownia-ostroleka-c-wegiel-gaz-energetyka/
  - Zarząd Elektrowni Ostrołęka działał nielegalnie. NIK pokazał raport (WNP.pl, 2025-08-18): https://www.wnp.pl/energia/zarzad-elektrowni-ostroleka-dzialal-nielegalnie-nik-pokazal-raport,975064.html
  - Wielka węglowa inwestycja PiS przyniosła prawie miliard strat (Interia Biznes): https://biznes.interia.pl/gospodarka/news-wielka-weglowa-inwestycja-pis-przyniosla-prawie-miliard-stra,nId,8010983
  - Budowa bloku C w Elektrowni Ostrołęka. NIK zapowiada zawiadomienie do prokuratury (TVN24, 2025-08-18): https://tvn24.pl/biznes/z-kraju/budowa-bloku-c-w-elektrowni-ostroleka-najwyzsza-izba-kontroli-zapowiada-zawiadomienie-do-prokuratury-st8603812
  - Rusza budowa bloku 1000 MW w Elektrowni Ostrołęka C (WNP.pl, 2018-12-29): https://www.wnp.pl/energia/energetyka/rusza-budowa-bloku-1000-mw-w-elektrowni-ostroleka-c,337043.html
  - Elektrownia Ostrołęka - Inwestycje Energetyczne (Politechnika Warszawska) (Politechnika Warszawska, 2022-04-24): https://inwestycjeenergetyczne.pw.edu.pl/inwestycja/elektrownia-ostroleka/
  - Konsorcjum GE Power i Alstom ma wybudować elektrownię Ostrołęka C (Interia Biznes, 2018-04): https://biznes.interia.pl/gospodarka/news-konsorcjum-ge-power-i-alstom-ma-wybudowac-elektrownie-ostrol,nId,4135007
  - Prawie miliard strat zamiast bloku węglowego w Ostrołęce (Najwyższa Izba Kontroli (NIK), 2025-08-18): https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/spojnosc-i-infrastruktura/blok-weglowy-ostroleka-c.html
  - Gazowe inwestycje przyspieszają. PKN Orlen do 2025 roku wybuduje blok gazowy w Ostrołęce (ZielonaGospodarka.pl): https://zielonagospodarka.pl/gazowe-inwestycje-przyspieszaja-pkn-orlen-do-2025-roku-wybuduje-blok-gazowy-w-ostrolece-1770
  - Śledztwo ws. elektrowni Ostrołęka. Są nowe zarzuty. Ale najgłośniejszy wątek wciąż bez przełomu (eOstroleka.pl, 2026-03-23): https://www.eostroleka.pl/sledztwo-ws-elektrowni-ostroleka-sa-nowe-zarzuty-ale-najglosniejszy-watek-wciaz-bez-przelomu,art126658.html

## Elektrownia Północ (Rajkowy k. Pelplina)
URL: https://projektometr.pl/projekt/elektrownia-polnoc-rajkowy-k-pelplina
Status: anulowane | Etap: pozwolenia | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Polenergia
Kalendarium: b/d
Efekt: porzucone
Opis: Planowana prywatna elektrownia węglowa o mocy 1600 MW (2 x 800 MWe) w Rajkowach koło Pelplina w województwie pomorskim, rozwijana przez spółkę Polenergia z grupy Kulczyków. Blok miał być zasilany węglem kamiennym (rzędu 4,5-5 mln ton rocznie). Inwestycja nie doszła do skutku: po uchyleniu pozwolenia na budowę i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z czerwca 2019 r. projekt zakończył się definitywnie.
Znaczenie: Zaniechanie budowy największej planowanej prywatnej elektrowni węglowej w Polsce bywa odczytywane jako symboliczny koniec ery nowych bloków węglowych w kraju. Po porzuceniu projektu inwestor przekierował działalność ku energetyce odnawialnej, w tym morskim farmom wiatrowym na Bałtyku.
Powód niepowodzenia: Inwestycji nie zrealizowano. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z czerwca 2019 r. oznaczał definitywny koniec projektu; wcześniej, już od 2015 r., inwestor wskazywał na brak przesłanek ekonomicznych do jego realizacji.
Źródła:
  - Elektrownia Północ nie powstanie. To symboliczny koniec epoki węgla w Polsce (OKO.press, 2019-06-27): https://oko.press/elektrownia-polnoc-nie-powstanie-to-symboliczny-koniec-epoki-wegla-w-polsce
  - Elektrownia Północ przechodzi do historii (Dzikie Życie, 2019): https://dzikiezycie.pl/archiwum/2019/lipiec-i-sierpien-2019/elektrownia-polnoc-przechodzi-do-historii
  - Elektrownia Północ bez pozwolenia na budowę. To koniec inwestycji (Dziennik.pl): https://gospodarka.dziennik.pl/news/artykuly/600615,elektrownia-polnoc-pozwolenie-budowa-inwestycja-pelplin.html
  - Elektrownia Północ (Inwestycje Energetyczne (Politechnika Warszawska)): https://inwestycjeenergetyczne.pw.edu.pl/inwestycja/elektrownia-polnoc/
  - Pólnoc power station (Global Energy Monitor): https://www.gem.wiki/P%C3%B3lnoc_power_station
  - Polenergia nie będzie mogła wybudować elektrowni węglowej Północ w okolicy Pelplina (Gazeta Prawna, 2019-06-19): https://www.gazetaprawna.pl/biznes/energetyka/artykuly/10921844,elektrownia-weglowa-polnoc-nie-powstanie-pelplin.html

## Elektrownia szczytowo-pompowa Młoty (reaktywacja)
URL: https://projektometr.pl/projekt/elektrownia-szczytowo-pompowa-mloty-reaktywacja
Status: w budowie | Etap: pozwolenia | Koszt (wg etapu, nom.): 5.0 mld zł | Inwestor: PGE Polska Grupa Energetyczna
Kalendarium: b/d
Opis: Reaktywacja elektrowni szczytowo-pompowej Młoty w Górach Bystrzyckich, na rzece Bystrzycy Łomnickiej, we wsi Młoty w gminie Bystrzyca Kłodzka w powiecie kłodzkim (województwo dolnośląskie). Budowę rozpoczęto w 1973 r. i porzucono; do projektu wraca PGE Polska Grupa Energetyczna, realizująca go przez spółkę celową PGE Inwest 12, w której 49% udziałów ma NFOŚiGW. Zgodnie z obecnymi założeniami elektrownia ma osiągnąć moc 1050 MW i ok. 4090 MWh pojemności. Szacowany koszt inwestycji to ok. 5 mld zł (część źródeł podaje co najmniej 6 mld zł). Realizacja wariantu projektu wymaga zatopienia całej wsi Młoty pod dolny zbiornik. Na przełomie 2025 i 2026 r. spółka złożyła w RDOŚ we Wrocławiu raport środowiskowy, a harmonogram projektu jest uzależniony od terminu uzyskania decyzji środowiskowej.
Znaczenie: Projekt ma być jednym z najbardziej zaawansowanych przedsięwzięć budowy elektrowni szczytowo-pompowej w Polsce i służyć magazynowaniu energii oraz stabilizacji krajowego systemu elektroenergetycznego w szczytach zapotrzebowania. Przy pełnej mocy 1050 MW instalacja mogłaby pracować przez ok. cztery godziny. Dolny zbiornik na rzece Bystrzycy ma pełnić także funkcję retencyjną, ograniczając ryzyko powodzi w rejonie Bystrzycy Kłodzkiej. Ceną przedsięwzięcia jest jednak zatopienie całej wsi Młoty pod dolny zbiornik, co budzi opór społeczny i wątpliwości środowiskowe.
Źródła:
  - Elektrownia Młoty wraca do gry. Inwestor czeka na zgodę środowiskową (AgroNews, 2026-01-12): https://agronews.com.pl/artykul/elektrownia-mloty-wraca-do-gry-inwestor-czeka-na-zgode-srodowiskowa/
  - PGE czeka na decyzję środowiskową w sprawie ESP Młoty i szykuje nową elektrownię szczytowo-pompową (Gramwzielone.pl, 2025-06-02): https://www.gramwzielone.pl/magazynowanie-energii/20316065/pge-czeka-na-decyzje-srodowiskowa-w-sprawie-esp-mloty-i-szykuje-nowa-elektrownie-szczytowo-pompowa
  - Elektrownia zamiast wsi Młoty. Dokończą plany z czasów Gierka (Forsal.pl, 2025-04-30): https://forsal.pl/gospodarka/inwestycje/artykuly/11247637,dokoncza-elektrownie-z-czasow-gierka-cala-wies-zniknie-pod-woda.html
  - Wywłaszczenie wsi Młoty – budowa elektrowni szczytowo-pompowej (ESP) Młoty (wywlaszczenie.pl, 2025-01-15): https://www.wywlaszczenie.pl/blog/wywlaszczenie-wsi-mloty-budowa-elektrowni-szczytowo-pompowej-esp-mloty
  - Mieszkańcy protestowali, nie chcieli elektrowni. PGE. Jest zmiana decyzji (Money.pl, 2024-11-10): https://www.money.pl/gospodarka/mieszkancy-protestowali-nie-chcieli-elektrowni-pge-jest-zmiana-decyzji-7091080484645824a.html

## EuroHPC PL / superkomputer Helios (ACK Cyfronet AGH, Kraków)
URL: https://projektometr.pl/projekt/eurohpc-pl-superkomputer-helios-cyfronet
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 222 mln zł | Inwestor: Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet AGH (Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie) – lider konsorcjum EuroHPC PL
Kalendarium: oddano 2024
Opis: Helios to najszybszy superkomputer w Polsce, uruchomiony w 2024 roku w Akademickim Centrum Komputerowym Cyfronet AGH w Krakowie. Powstał w ramach projektu „Narodowa Infrastruktura Superkomputerowa dla EuroHPC – EuroHPC PL”, współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (Program Operacyjny Inteligentny Rozwój, działanie 4.2), którego całkowita wartość wyniosła ok. 221,9 mln zł. Maszynę zaprojektował Cyfronet, a zbudowała firma Hewlett Packard Enterprise; jest to piąta generacja superkomputera Cyfronetu, oparta m.in. na superczipach NVIDIA Grace Hopper GH200 oraz akceleratorach NVIDIA H100. Helios osiąga łącznie ok. 36 PFLOPS teoretycznej mocy obliczeniowej i regularnie plasuje się w pierwszej setce najszybszych oraz w czołówce najbardziej energooszczędnych superkomputerów świata (listy TOP500 i Green500). Projekt EuroHPC PL realizowany był przez konsorcjum kilku ośrodków (Kraków, Wrocław, Poznań, Gdańsk), a Helios stanowi jego kluczowy element ulokowany w Krakowie. Mimo kosztu poniżej progu 500 mln zł inwestycja ma charakter strategiczny jako krajowa infrastruktura obliczeniowa włączona w europejską sieć EuroHPC.
Znaczenie: Helios istotnie zwiększył krajowy potencjał obliczeniowy: jego łączna moc ok. 36 PFLOPS to ponad czterokrotny wzrost względem poprzedniego flagowego systemu Cyfronetu. Jako najszybszy superkomputer w Polsce od 2024 roku wspiera badania naukowe m.in. w chemii, medycynie, technologii materiałowej, astronomii i ochronie klimatu oraz obliczenia z zakresu sztucznej inteligencji. Obecność Heliosa w pierwszej setce listy TOP500 i w czołówce energooszczędnej listy Green500 potwierdza jego światową klasę, a osadzenie w programie EuroHPC PL włącza polską infrastrukturę w europejską sieć zasobów obliczeniowych dostępnych naukowcom, przemysłowi i administracji publicznej.
Źródła:
  - Narodowa Infrastruktura Superkomputerowa dla EuroHPC (EuroHPC PL) (Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej – Mapa Dotacji UE): https://mapadotacji.gov.pl/projekty/1290007/
  - Superkomputer Helios w TOP100 najszybszych i TOP10 najbardziej efektywnych energetycznie superkomputerów świata (Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet AGH, 2025): https://www.cyfronet.pl/pl/news/2025/superkomputer-helios-w-top100-najszybszych-i-top10-najbardziej-efektywnych-energetycznie-superkomputerow-swiata
  - Helios (superkomputer) (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Helios_(superkomputer)
  - HPE zbudowało najszybszy superkomputer w Polsce dla ACK Cyfronet AGH (bank.pl (Miesięcznik Finansowy BANK), 2024-04-27): https://bank.pl/hpe-zbudowalo-najszybszy-superkomputer-w-polsce-dla-ack-cyfronet-agh/

## Europejskie Centrum Filmowe Camerimage w Toruniu
URL: https://projektometr.pl/projekt/europejskie-centrum-filmowe-camerimage-w-toruniu
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 600 mln zł | Inwestor: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Gmina Miasta Toruń, Fundacja Tumult
Kalendarium: ogł. 2019, start 2023, plan 2028
Opis: Flagowa inwestycja kulturalna w Toruniu (woj. kujawsko-pomorskie): budowa siedziby Europejskiego Centrum Filmowego Camerimage, państwowej instytucji kultury związanej z festiwalem EnergaCamerimage. Współzałożycielami i współfinansującymi są Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Gmina Miasta Toruń oraz Fundacja Tumult, a koszt budowy gmachów oszacowano we wrześniu 2019 r. na ok. 600 mln zł (400 mln zł ze strony ministerstwa i 200 mln zł ze strony miasta). Projekt podzielono na dwa etapy. Etap I — studio filmowe — realizuje toruńska firma Erbud (umowa z początku października 2023 r., projekt austriackiej pracowni Baumschlager Eberle Lustenau), a jego ukończenie zaplanowano na pierwszą połowę 2026 r. Etap II, obejmujący pozostałą, znacznie większą część obiektu, pozostaje w zawieszeniu od jesieni 2024 r.: ministerstwo wezwało do wstrzymania działań inwestycyjnych, wskazując, że koszty i harmonogram nie były realne i wymagają weryfikacji.
Znaczenie: Inwestycja ma zapewnić Toruniowi profesjonalne studio produkcji filmowej oraz stałą siedzibę międzynarodowego festiwalu EnergaCamerimage, wzmacniając pozycję miasta na kulturalnej mapie kraju. Realizacja jest jednak nierównomierna: podczas gdy etap I (studio) jest w budowie z terminem ukończenia w pierwszej połowie 2026 r., przyszłość znacznie większego etapu II zależy od decyzji Ministerstwa Kultury, które od jesieni 2024 r. wstrzymuje działania inwestycyjne, kwestionując realność kosztów i harmonogramu oraz formułę współprowadzenia instytucji. Miasto zadeklarowało 200 mln zł, lecz kontynuacja drugiego etapu pozostaje niepewna, co czyni projekt kandydatem do monitorowania ryzyka zawieszenia.
Źródła:
  - Ministerstwo Kultury weryfikuje koszta budowy Europejskiego Centrum Filmowego (Polska Agencja Prasowa (PAP)): https://www.pap.pl/aktualnosci/ministerstwo-kultury-weryfikuje-koszta-budowy-europejskiego-centrum-filmowego
  - Inwestycja ECF Camerimage Toruń (Europejskie Centrum Filmowe Camerimage): https://inwestycja.ecfcamerimage.pl/
  - Europejskie Centrum Filmowe Camerimage w Toruniu. Inwestycja w zawieszeniu, ale nadzieja wciąż żywa (PropertyDesign.pl): https://www.propertydesign.pl/architektura/104/europejskie_centrum_filmowe_camerimage_w_toruniu_inwestycja_w_zawieszeniu_ale_nadzieja_wciaz_zywa,52369.html
  - Camerimage 2025. Spór o budowę Europejskiego Centrum Filmowego (Wprost): https://www.wprost.pl/kraj/11921502/camerimage-2025-spor-o-budowe-europejskiego-centrum-filmowego.html
  - Toruń. Budowa ECFC za 600 milionów złotych stanęła pod znakiem zapytania (TVN24): https://tvn24.pl/kujawsko-pomorskie/torun-budowa-ecfc-za-600-milionow-zlotych-stanela-pod-znakiem-zapytania-wzbudza-szerokie-dyskusje-st8272861

## Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku
URL: https://projektometr.pl/projekt/europejskie-centrum-solidarnosci-gdansk
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 226 mln zł | Inwestor: Europejskie Centrum Solidarności — instytucja kultury współprowadzona przez MKiDN, Województwo Pomorskie, Miasto Gdańsk, NSZZ „Solidarność" i Fundację Centrum Solidarności (inwestor budowy: Gmina Miasta Gdańska)
Kalendarium: ogł. 2007-11-08, start 2010-10-06, oddano 2014-08-30
Efekt: dostarczone
Opis: Instytucja kultury i wielofunkcyjny obiekt muzealno-edukacyjny na pl. Solidarności 1 w Gdańsku, w sąsiedztwie Bramy nr 2 Stoczni Gdańskiej, poświęcony dziedzictwu ruchu Solidarność i antykomunistycznej opozycji w Europie Środkowo-Wschodniej. Instytucję powołano na podstawie umowy z 8 listopada 2007 roku, zawartej między Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Województwem Pomorskim, Miastem Gdańsk, NSZZ „Solidarność" i Fundacją Centrum Solidarności. Plac budowy przekazano generalnemu wykonawcy 6 października 2010 roku, a uroczyste otwarcie nowej siedziby odbyło się 30 sierpnia 2014 roku. Projekt architektoniczny wyłoniono w konkursie wygranym przez gdańską pracownię Fort (Wojciech Targowski, Paweł Czarzasty, Piotr Mazur, Antoni Taraszkiewicz). Beneficjentem i inwestorem budowy była Gmina Miasta Gdańska; całkowita wartość projektu wyniosła 225 809 935,46 zł, w tym maksymalne dofinansowanie z funduszy Unii Europejskiej 107 532 549,59 zł.
Znaczenie: Europejskie Centrum Solidarności stało się jedną z najważniejszych instytucji kultury i pamięci narodowej w Polsce oraz flagową atrakcją Gdańska, upamiętniającą ruch Solidarność i pokojową opozycję wobec komunizmu. Uroczystej inauguracji 30–31 sierpnia 2014 roku towarzyszyła obecność m.in. prezydenta Bronisława Komorowskiego i Lecha Wałęsy. Obiekt mieści wystawę stałą, archiwum, bibliotekę oraz przestrzenie edukacyjne i konferencyjne. Według danych Miasta Gdańska od otwarcia w 2014 roku placówkę odwiedziło ponad 6,2 mln osób, a ponad 1,3 mln zwiedziło wystawę stałą, co czyni ECS jednym z najczęściej odwiedzanych muzeów w regionie.
Źródła:
  - Budowa Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku (Gdańsk.pl (Urząd Miejski w Gdańsku)): https://www.gdansk.pl/inwestycje-miejskie/Budowa-Europejskiego-Centrum-Solidarnosci-w-Gdansku,a,17765
  - Europejskie Centrum Solidarności (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Europejskie_Centrum_Solidarno%C5%9Bci
  - 15 lat temu powołano do życia Europejskie Centrum Solidarności (Gdańsk.pl (Urząd Miejski w Gdańsku), 2022): https://www.gdansk.pl/wiadomosci/15-lat-temu-powolano-do-zycia-Europejskie-Centrum-Solidarnosci,a,231144
  - W Gdańsku otwarto Europejskie Centrum Solidarności (dzieje.pl (PAP), 2014-08-31): https://dzieje.pl/aktualnosci/w-gdansku-otwarto-europejskie-centrum-solidarnosci

## Fabryka elektrycznych vanów Mercedes-Benz (VAN.EA) w Jaworze
URL: https://projektometr.pl/projekt/fabryka-elektrycznych-vanow-mercedes-benz-van-ea-w-jaworze
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 4.3 mld zł | Inwestor: Mercedes-Benz
Kalendarium: start 2024-12, plan 2026
Opis: Mercedes-Benz rozbudowuje swój zakład w Jaworze na Dolnym Śląsku (Wałbrzyska Specjalna Strefa Ekonomiczna "Invest Park") o nową fabrykę lekkich samochodów dostawczych opartych na w pełni elektrycznej, modułowej architekturze VAN.EA. Budowę symbolicznie zainaugurowano w grudniu 2024 r., a od 2026 r. wszystkie nowo opracowane średnie i duże vany Mercedes-Benz mają powstawać na tej platformie. Koncern zapowiedział nakłady przekraczające 1 mld euro; zatrudnienie w Jaworze ma wzrosnąć o około 2500 osób. W 2025 r. trwał montaż konstrukcji hal produkcyjnych.
Znaczenie: Inwestycja czyni z Jawora jeden z kluczowych ośrodków elektromobilności Mercedes-Benz w Europie: to nowa fabryka lekkich vanów na w pełni elektrycznej platformie VAN.EA, uruchamiana obok działającego od 2019 r. zakładu silników i baterii. Koncern zapowiedział nakłady przekraczające 1 mld euro, a łączne zatrudnienie w Jaworze ma wzrosnąć o około 2500 osób (kontraktowo co najmniej 300 nowych miejsc pracy, w tym 30 dla osób z wyższym wykształceniem), co wiąże się z dodatkowymi miejscami pracy u dostawców i podwykonawców w regionie. Produkcja seryjna nowej generacji dostawczaków ma ruszyć od 2026 r.
Źródła:
  - Niemiecki gigant buduje fabrykę w Polsce. Praca dla 2,5 tys. osób (Money.pl, 2024-12): https://www.money.pl/gospodarka/niemiecki-gigant-buduje-fabryke-w-polsce-praca-dla-2-5-tys-osob-7099949085309568a.html
  - Mercedes increases investment in Jawor, Lower Silesia (Invest in Wrocław (ARAW), 2025): https://invest-in-wroclaw.pl/mercedes-increases-investment-in-jawor-lower-silesia
  - Milestone for electric transformation - Mercedes-Benz Vans production network (Mercedes-Benz Group AG, 2024-12): https://group.mercedes-benz.com/company/news/mercedes-benz-vans-production-network.html
  - Mercedes-Benz is growing in Jawor (Eurobuild CEE, 2024): https://eurobuildcee.com/en/news/34868-mercedes-benz-is-growing-in-jawor

## Fabryka folii miedzianej SK Nexilis w Stalowej Woli
URL: https://projektometr.pl/projekt/fabryka-folii-miedzianej-sk-nexilis-w-stalowej-woli
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 3.0 mld zł | Inwestor: SK Nexilis
Kalendarium: ogł. 2022, start 2022
Opis: Zakład produkcji folii miedzianej do baterii samochodów elektrycznych, budowany przez południowokoreańską spółkę SK Nexilis (grupa SKC) w Stalowej Woli. Budowę zainaugurowano w 2022 roku, a pierwotnie produkcję planowano uruchomić w połowie 2024 roku; harmonogram uległ opóźnieniu m.in. z powodu spowolnienia na rynku pojazdów elektrycznych. Deklarowana wartość inwestycji to ok. 3 mld zł, a docelowa moc produkcyjna ok. 50 tys. ton folii rocznie, co ma czynić zakład największą tego typu fabryką w Europie. Na przełomie 2024 i 2025 roku projekt otrzymał od polskiego rządu dotację w wysokości 545 mln zł (ok. 133 mln USD) w ramach unijnego mechanizmu Temporary Crisis and Transition Framework. Według lokalnych doniesień prasowych z czerwca 2026 roku zakład rozpoczął produkcję folii miedzianej (status wymaga potwierdzenia w źródle możliwym do zweryfikowania).
Znaczenie: Fabryka ma wzmocnić krajowy łańcuch dostaw dla elektromobilności, dostarczając folię miedzianą wykorzystywaną w akumulatorach samochodów elektrycznych. Inwestycja o docelowej mocy ok. 50 tys. ton rocznie ma stworzyć ponad 500 miejsc pracy w regionie i wpisuje się w rozbudowę europejskiego zaplecza produkcji ogniw; zakład miał dostarczać folię miedzianą m.in. dla Northvolt.
Źródła:
  - Korean firm invests €627m to build electric vehicle component plant in Poland (Notes from Poland, 2022-07-11): https://notesfrompoland.com/2022/07/11/korean-firm-invests-e627m-to-build-electric-vehicle-component-plant-in-poland/
  - SK Nexilis otrzymał od Polski dotację 133 mln USD i zbuduje w Stalowej Woli fabrykę do produkcji folii miedzianej (Mikrokontroler.pl, 2025-01-10): https://mikrokontroler.pl/2025/01/10/sk-nexilis/
  - SK Nexilis z dotacją 545 mln zł na budowę zakładu produkcji folii miedzianej w Stalowej Woli (Carpatia Biznes, 2024-12-30): https://www.carpatiabiznes.pl/sk-nexilis-z-dotacja-545-mln-zl-na-budowe-zakladu-produkcji-folii-miedzianej-w-stalowej-woli/
  - Ruszyła budowa fabryki folii miedzianej SK Nexilis o wartości 3 mld zł w Stalowej Woli (WysokieNapiecie.pl, 2022): https://wysokienapiecie.pl/krotkie-spiecie/ruszy-a-budowa-fabryki-folii-miedzianej-sk-nexilis-o-warto-ci-3-mld-z-w-stalowej-woli/
  - SK Nexilis signs W1.4tr copper foil deal with Northvolt (The Korea Herald, 2023-02-19): https://www.koreaherald.com/article/3065584
  - SKC's copper foil plant secures $133m subsidy in Poland (The Korea Herald, 2024-12-26): https://www.koreaherald.com/article/10031219
  - Dni Otwarte w koreańskim zakładzie SK nexilis Poland w Stalowej Woli (Echo Dnia Podkarpackie, 2026-06): https://echodnia.eu/podkarpackie/dni-otwarte-w-koreanskim-zakladzie-sk-nexilis-poland-w-stalowej-woli-jedyna-okazja-by-zobaczyc-jak-wyglada-tu-produkcja/ar/c3p2-29124737

## Fabryka materiałów katodowych IONWAY (Umicore + PowerCo/VW) w Nysie
URL: https://projektometr.pl/projekt/fabryka-materialow-katodowych-ionway-umicore-powerco-vw-w-ny
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 7.3 mld zł | Inwestor: IONWAY (JV Umicore / PowerCo, Grupa Volkswagen)
Kalendarium: ogł. 2023-10-07, plan 2026
Opis: IONWAY, spółka joint venture belgijskiego Umicore i PowerCo (spółki akumulatorowej Grupy Volkswagen), buduje w Radzikowicach na przedmieściach Nysy (woj. opolskie), w Wałbrzyskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej INVEST-PARK, swój pierwszy zakład produkcji materiałów katodowych (CAM) do akumulatorów samochodów elektrycznych. Inwestycja o wartości do ok. 1,7 mld EUR do końca dekady, wsparta dotacją polskiego rządu w wysokości 350 mln EUR, ma docelowo zatrudniać ok. 900 osób i powstaje obok istniejącego zakładu Umicore. Zakład ogłoszono w październiku 2023 r., a rozpoczęcie produkcji zaplanowano na pierwszą połowę 2026 r.
Znaczenie: Inwestycja o wartości do ok. 1,7 mld EUR ma docelowo dać ok. 900 miejsc pracy i włączyć Polskę w europejski łańcuch dostaw materiałów katodowych (CAM) dla akumulatorów samochodów elektrycznych, obok istniejącego zakładu Umicore w Wałbrzyskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej INVEST-PARK. Projekt otrzymał 350 mln EUR dotacji z budżetu państwa i wzmacnia pozycję regionu opolskiego jako ośrodka przemysłu elektromobilności. Ryzykiem dla tempa uruchamiania produkcji pozostaje spowolnienie popytu na pojazdy elektryczne w Europie w latach 2024-2025.
Źródła:
  - New European battery materials player IONWAY locates first production plant in Nysa, Poland (Volkswagen Group, 2023-10-07): https://www.volkswagen-group.com/en/press-releases/new-european-battery-materials-player-ionway-locates-first-production-plant-in-nysa-poland-17734
  - IONWAY – the PowerCo/Umicore JV – to locate its first production plant in Nysa, Poland (IONWAY, 2023-10-07): https://ionway.com/blog/2023/10/07/ionway-to-locate-its-first-production-plant-in-nysa-poland/
  - Another strategic investment in the Wałbrzych Special Economic Zone! (Polish Investment and Trade Agency (PAIH), 2023-10): https://www.paih.gov.pl/en/news/another-strategic-investment-in-the-walbrzych-special-economic-zone/
  - Ionway buduje w Polsce fabrykę materiałów katodowych (Evertiq, 2025-05-22): https://evertiq.pl/news/2025-05-22-ionway-buduje-w-polsce-fabryke-materialow-katodowych
  - Budowa fabryki materiałów akumulatorowych IONWAY na przedmieściach Nysy przebiega zgodnie z planem (Mikrokontroler.pl, 2025-05-26): https://mikrokontroler.pl/2025/05/26/budowa-fabryki-materialow-akumulatorowych-ionway-na-przedmiesciach-nysy/

## Fabryka materiałów katodowych Umicore w Nysie
URL: https://projektometr.pl/projekt/fabryka-materialow-katodowych-umicore-w-nysie
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Umicore
Kalendarium: ogł. 2018, start 2019, oddano 2022
Efekt: dostarczone, opóźnione, przeskalowane
Opis: Zakład Umicore w Nysie (Radzikowice, woj. opolskie) produkuje materiały katodowe (CAM) do ogniw litowo-jonowych dla samochodów elektrycznych. Budowę rozpoczęto w 2019 r., produkcję ruszono w lipcu 2022 r., a oficjalna inauguracja odbyła się 21 września 2022 r. Umicore przedstawia obiekt jako pierwszą w Europie gigafabrykę materiałów katodowych, zasilaną energią z pobliskiej lądowej farmy wiatrowej. Docelowa moc miała sięgnąć 20 GWh do końca 2023 r. i 40 GWh w 2024 r., z potencjałem ponad 200 GWh w drugiej połowie dekady.
Znaczenie: Pierwsza w Europie fabryka materiałów katodowych na skalę gigafabryki, wpisująca się w budowę europejskiego łańcucha wartości baterii i ograniczająca zależność od dostawców azjatyckich. Zakład dostarcza CAM producentom ogniw i samochodów w Europie oraz tworzy zaplecze przemysłowe i miejsca pracy w regionie nyskim (ok. 240 osób w chwili otwarcia, z planem wzrostu do ok. 400). Rozwój uzależniony od tempa popytu na pojazdy elektryczne w Europie.
Źródła:
  - Umicore inaugurates Europe's first battery materials gigafactory (Umicore, 2022-09-21): https://www.umicore.com/en/newsroom/news/umicore-inaugurates-europes-first-battery-materials-gigafactory/
  - Umicore opens cathode material plant in Poland (electrive.com, 2022-09-21): https://www.electrive.com/2022/09/21/umicore-opens-cathode-material-plant-in-poland/
  - Nysa | Umicore Poland (Umicore Poland): https://www.umicore.pl/en/our-sites/nysa/
  - Umicore gets EUR125m EIB loan to build cathode material facility in Poland (World Construction Network, 2020-06-16): https://www.worldconstructionnetwork.com/news/umicore-gets-125m-eib-loan-to-build-cathode-material-facility-in-poland/
  - Umicore unveils roadmap to 2028 (Capital Markets Day) (Umicore, 2025-03-27): https://www.umicore.com/en/media/newsroom/umicore-unveils-roadmap-to-2028/
  - Slowdown in EV growth significantly impacts 2024 outlook for Umicore's Battery Materials activities (Umicore, 2024-06-12): https://www.umicore.com/en/media/newsroom/slowdown-in-ev-growth-significantly-impacts-2024-outlook-for-umicores-battery-materials-activities/
  - Umicore outlines its European production roadmap for cathode materials (Nysa site selection) (Umicore, 2018-06-01): https://umicore.com/en/newsroom/news/umicore-outlines-its-european-production-roadmap-for-cathode-materials
  - IONWAY - the Umicore/PowerCo JV - to locate its first production plant in Nysa, Poland (Umicore, 2024-11): https://www.umicore.com/en/media/newsroom/ionway-first-production-plant-in-nysa/

## Fabryka PepsiCo (Frito-Lay) w Świętem k. Środy Śląskiej
URL: https://projektometr.pl/projekt/fabryka-pepsico-frito-lay-swiete
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 1.0 mld zł | Inwestor: Frito Lay sp. z o.o. (Grupa PepsiCo)
Kalendarium: start 2021-08-26, plan 2023-05, oddano 2023-05-31
Efekt: dostarczone
Opis: PepsiCo (spółka Frito Lay sp. z o.o.) wybudowała nowy zakład produkcji przekąsek we wsi Święte w gminie Środa Śląska, kilkanaście kilometrów od Wrocławia. Kamień węgielny wmurowano 26 sierpnia 2021 r., a fabrykę oficjalnie otwarto 31 maja 2023 r. Wartość inwestycji przekroczyła 1 mld zł, co czyni ją piątym zakładem produkcyjnym koncernu w Polsce. Zakład produkuje chipsy Lay's oraz — po raz pierwszy w Polsce — chrupki kukurydziane Doritos, kierowane na 20 rynków europejskich. Docelowe zatrudnienie zaplanowano na około 450 osób. Obiekt reklamowany jest jako najbardziej zrównoważony środowiskowo zakład przekąsek PepsiCo w Europie, z celem neutralności klimatycznej do 2035 r.
Znaczenie: Zakład jest jedną z największych inwestycji sektora FMCG na Dolnym Śląsku ostatnich lat i piątym zakładem produkcyjnym PepsiCo w Polsce, opisywanym przez inwestora jako największa inwestycja PepsiCo w kraju. Uruchomił produkcję chipsów Lay's z polskich ziemniaków oraz — po raz pierwszy w Polsce — chrupek Doritos, z których część trafia na 20 rynków europejskich, wzmacniając eksportową rolę regionu. Inwestycja o wartości ponad 1 mld zł stworzyła docelowo około 450 miejsc pracy (część późniejszych doniesień mówi o ponad 600 zatrudnionych), głównie dla mieszkańców regionu. Zakład pozycjonowany jest jako najbardziej zrównoważony środowiskowo zakład przekąsek PepsiCo w Europie, z zapowiedzianym osiągnięciem neutralności klimatycznej (zerowej emisji) do 2035 r.
Źródła:
  - PepsiCo Factory, Środa Śląska (IEA (Industrial Engineering Agency), 2023): https://www.iea.com.pl/n/en/2023_pepsico/
  - Ruszył zakład PEPSICO w Świętem (Gmina Środa Śląska, 2023-05): https://srodaslaska.pl/aktualnosci/ruszyl-zaklad-pepsico-w-swietem/
  - PepsiCo buduje pod Wrocławiem supernowoczesny zakład chipsów Frito Lay (Wroclaw.pl (Urząd Miejski Wrocławia), 2023): https://www.wroclaw.pl/przedsiebiorczy-wroclaw/pepsico-frito-lay-zaklad-chipsow-wroclaw-otwarcie
  - Rusza nowa, wielka fabryka PepsiCo pod Środą Śląską na Dolnym Śląsku (Investmap.pl, 2021-08): https://investmap.pl/rusza-nowa-wielka-fabryka-pepsico-pod-sroda-slaska-na-dolnym-slasku.a304252
  - The largest factory for PepsiCo in Poland in twenty months (Budimex S.A. (generalny wykonawca), 2023-05): https://budimex.pl/en/press/the-largest-factory-for-pepsico-in-poland-in-twenty-months/

## Fabryka prochu i amunicji 155 mm w Pionkach (Eurenco / PGZ)
URL: https://projektometr.pl/projekt/fabryka-prochu-i-amunicji-155mm-pionki-eurenco-pgz
Status: w budowie | Etap: ogłoszony | Koszt (wg etapu, nom.): 1.1 mld zł | Inwestor: Spółka joint venture PGZ / Mesko / Eurenco (strona polska 51%)
Kalendarium: ogł. 2025-10-22, plan 2029
Opis: Nowa fabryka prochu wielobazowego oraz ładunków modułowych do amunicji artyleryjskiej kalibru 155 mm, budowana w Pionkach na Mazowszu na terenie spółki Mesko (Grupa PGZ) we współpracy z francuskim koncernem Eurenco. Projekt zakłada powołanie wspólnego podmiotu (joint venture) z udziałem PGZ, Mesko i Eurenco, w którym strona polska ma zachować 51% udziałów, oraz transfer technologii wzorowany na zakładzie Eurenco w Bergerac we Francji. Umowę ramową o dziesięcioletniej współpracy podpisano 22 października 2025 r. w siedzibie Mesko w Pionkach, a 15 czerwca 2026 r. podczas targów Eurosatory 2026 Mesko i Eurenco zawarły umowę wspólników ustanawiającą spółkę joint venture. Inwestycja Eurenco po stronie polskiej szacowana jest na około 250 mln euro; docelowa zdolność zakładu to około 1 200 ton prochu artyleryjskiego rocznie oraz do 600 tys. ładunków modułowych. Uruchomienie produkcji planowane jest na 2028 r., z osiągnięciem pełnej zdolności najpóźniej na początku 2029 r.
Znaczenie: Zakład ma domknąć jedno z najsłabszych ogniw europejskiego łańcucha produkcji amunicji artyleryjskiej — wytwarzanie prochu i ładunków miotających. Uruchomienie w Polsce produkcji prochu wielobazowego (docelowo ok. 1 200 ton rocznie) oraz do 600 tys. ładunków modułowych do pocisków 155 mm ma uniezależnić krajowy i europejski przemysł od zewnętrznych dostaw tego krytycznego komponentu. Utrzymanie 51% udziałów po stronie polskiej ma zapewnić krajową kontrolę nad procesem produkcyjnym, a transfer technologii Eurenco (model z Bergerac) ma ograniczyć ryzyka uruchomienia produkcji. Inwestycja wzmacnia strategiczną samowystarczalność Polski w segmencie amunicji 155 mm.
Źródła:
  - PGZ wybrała Eurenco do budowy fabryki prochów i amunicji 155 mm. Produkcja ruszy do 2028 roku (Portal Obronny): https://portalobronny.se.pl/przemysl-zbrojeniowy/pgz-wybrala-eurenco-do-budowy-fabryki-prochow-i-amunicji-155-mm-produkcja-ruszy-do-2028-roku-aa-r5C9-Qr2E-3jq9.html
  - Eurenco inwestuje 250 mln euro w Polsce (Defence24): https://defence24.pl/przemysl/eurenco-inwestuje-250-mln-euro-w-polsce
  - PGZ i Eurenco zbudują fabrykę prochów w Pionkach do 2028 roku (BiznesAlert, 2025-10-22): https://biznesalert.pl/pgz-i-eurenco-zbuduja-fabryke-prochow-w-pionkach-do-2028-roku/
  - Historic Deal at Eurosatory 2026: Poland Builds Strategic Independence for 155mm Ammunition (MILMAG, 2026-06-15): https://milmag.pl/en/historic-deal-at-eurosatory-2026-poland-builds-strategic-independence-for-155mm-ammunition/
  - PGZ and EURENCO Enhance Strategic Partnership (Polska Grupa Zbrojeniowa, 2025-10): https://grupapgz.pl/en/pgz-and-eurenco-enhance-strategic-partnership/

## Fabryka samochodów elektrycznych w Jaworznie (d. Izera / ElectroMobility Poland)
URL: https://projektometr.pl/projekt/fabryka-samochodow-elektrycznych-w-jaworznie-d-izera-electro
Status: planowane | Etap: ogłoszony | Koszt (wg etapu, nom.): 4.5 mld zł | Inwestor: ElectroMobility Poland
Kalendarium: plan 2029
Opis: Projekt budowy fabryki samochodów elektrycznych w Jaworznie prowadzony przez spółkę ElectroMobility Poland, następcę zarzuconej w dotychczasowej formie marki Izera. Po pozyskaniu 4,5 mld zł z KPO i nawiązaniu współpracy z tajwańskim Foxconnem jako partnerem strategicznym spółka planuje uruchomienie produkcji nowej polskiej marki aut elektrycznych; pierwszy samochód ma opuścić zakład w 2029 roku. Fabryka nie została jeszcze wybudowana.
Znaczenie: Inwestycja ma stworzyć w Jaworznie zakład motoryzacyjny nowej generacji i odbudować projekt polskiego samochodu elektrycznego po fiasku pierwotnej Izery, zakładając wysoki udział krajowych komponentów oraz rozwój zaplecza badawczo-rozwojowego. Realizacja pozostaje na wczesnym etapie i zależy od finalizacji umów z partnerem strategicznym oraz uruchomienia finansowania.
Źródła:
  - Izera wraca do gry? Elektromobilność za 4,5 mld zł i nadzieja na nowy początek (Samar.pl, 2025): https://www.samar.pl/wiadomosci/izera-emp-i-fabryka-w-jaworznie-2025
  - To koniec Izery. 4,5 mld zł na inną markę i fabrykę w Jaworznie (Interia Motoryzacja, 2026): https://motoryzacja.interia.pl/wiadomosci/news-to-koniec-izery-4-5-mld-zl-na-inna-marke-i-fabryke-w-jaworzn,nId,22543564
  - Dali 4,5 miliarda na polski samochód. Takie SUV-y powstaną w Jaworznie zamiast Izery (Dziennik.pl, 2026-05): https://auto.dziennik.pl/aktualnosci/artykuly/11245873,dali-45-miliarda-na-polski-samochod-takie-suv-y-powstana-w-jaworznie-zamiast-izery.html
  - ElectroMobility Poland to build EV plant with Foxconn (electrive.com, 2026-05-08): https://www.electrive.com/2026/05/08/electromobility-poland-to-build-ev-plant-with-foxconn/

## Fabryka silników i baterii Mercedes-Benz w Jaworze
URL: https://projektometr.pl/projekt/fabryka-silnikow-i-baterii-mercedes-benz-w-jaworze
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 2.6 mld zł | Inwestor: Mercedes-Benz Manufacturing Poland
Kalendarium: start 2017, oddano 2019
Efekt: dostarczone
Opis: Zakład Mercedes-Benz Manufacturing Poland w Jaworze na Dolnym Śląsku produkuje czterocylindrowe silniki benzynowe i wysokoprężne oraz baterie do samochodów osobowych Mercedes-Benz, w tym do hybryd typu plug-in i pojazdów elektrycznych. Budowę rozpoczęto w 2017 r., a produkcję uruchomiono w 2019 r. Wartość inwestycji w fabrykę silników i baterii oszacowano na około 600 mln euro (ponad 2,5 mld zł). Jest to pierwszy zakład produkcji silników Mercedes-Benz poza Niemcami; zatrudnia ponad 1600 osób, a w styczniu 2024 r. wyprodukowano w nim milionowy silnik.
Znaczenie: Fabryka w Jaworze uczyniła Polskę pierwszą lokalizacją produkcji silników Mercedes-Benz poza Niemcami i włączyła Dolny Śląsk w globalny łańcuch dostaw koncernu. Utworzyła ponad tysiąc wysoko wykwalifikowanych miejsc pracy (docelowo ponad 1600), a wytwarzane w niej silniki i baterie trafiają do zakładów Mercedes-Benz na całym świecie. Zakład stał się także bazą dla kolejnej, wartej ponad miliard euro inwestycji w fabrykę elektrycznych samochodów dostawczych.
Źródła:
  - About the factory - Mercedes-Benz Manufacturing Poland (Jawor) (Mercedes-Benz Manufacturing Poland): https://mercedes-benz-jawor.com.pl/en/factory-in-jawor/about-the-factory
  - Mercedes increases investment in Jawor (Lower Silesia) (Invest in Wrocław, 2026-07-10): https://invest-in-wroclaw.pl/mercedes-increases-investment-in-jawor-lower-silesia
  - Milionowy silnik z fabryki Mercedesa w Jaworze (Mercedes-Benz Polska, 2024-01): https://media.mercedes-benz.pl/milionowy-silnik-z-fabryki-mercedesa-w-jaworze/
  - Kolejna fabryka Mercedesa w Polsce. Pracę przy produkcji baterii dostanie 300 osób (Money.pl, 2019-01-22): https://www.money.pl/gospodarka/kolejna-fabryka-mercedesa-w-polsce-prace-przy-produkcji-baterii-dostanie-300-osob-6341236597110401a.html
  - Pierwszy milion silników benzynowych z fabryki Mercedesa (AutomotiveSuppliers.pl, 2025-07): https://automotivesuppliers.pl/pl/europa/pierwszy-milion-silnikow-benzynowych-z-fabryki-mercedesa

## Fabryka systemów bateryjnych Northvolt w Gdańsku (Northvolt Dwa)
URL: https://projektometr.pl/projekt/fabryka-systemow-bateryjnych-northvolt-w-gdansku-northvolt-d
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 800 mln zł | Inwestor: Northvolt
Kalendarium: ogł. 2021, oddano 2024-11-22
Efekt: dostarczone, zrestrukturyzowane
Opis: Zakład produkcji systemów magazynowania energii (BESS) uruchomiony przez szwedzki koncern Northvolt w gdańskiej dzielnicy Stogi, przy ul. Andruszkiewicza. W momencie otwarcia w 2023 r. był przedstawiany jako największa tego typu fabryka w Europie, z docelową zdolnością rzędu 6 GWh rocznie i zatrudnieniem sięgającym blisko 300 osób. Po upadłości Northvolt produkcję zakończono, a obiekt przejął amerykański Lyten.
Znaczenie: Zakład miał być jednym z filarów europejskiego łańcucha dostaw magazynów energii — największą fabryką BESS na kontynencie, z obiektem o powierzchni ok. 25 000 m², docelową zdolnością do 6 GWh rocznie i zatrudnieniem sięgającym blisko 300 osób. Załamanie finansowe koncernu Northvolt przerwało te plany: część miejsc pracy zlikwidowano, a strategiczny potencjał zakładu przeszedł pod kontrolę zagranicznego inwestora (Lyten), który zapowiedział wznowienie produkcji.
Powód niepowodzenia: Fabryka systemów bateryjnych w Gdańsku padła ofiarą kryzysu finansowego koncernu Northvolt. 21 listopada 2024 r. spółka złożyła w USA wniosek o ochronę przed wierzycielami w trybie Chapter 11, a 12 marca 2025 r. ogłoszono jej upadłość w Szwecji. Northvolt zakończył działalność produkcyjną w Gdańsku (ogłoszenie 22 listopada 2024 r., blisko rok po uruchomieniu zakładu), a obiekt został sprzedany amerykańskiej firmie Lyten — transakcję sfinalizowano w październiku 2025 r.
Źródła:
  - Struggling battery maker Northvolt to shut down energy storage manufacturing in Poland (Notes from Poland, 2024-11-25): https://notesfrompoland.com/2024/11/25/struggling-battery-maker-northvolt-to-shut-down-energy-storage-manufacturing-in-poland/
  - Northvolt zamknie fabrykę działającą na Stogach. Zakład zostanie sprzedany. Dlaczego? (Gdansk.pl (Miasto Gdańsk), 2024-11-22): https://www.gdansk.pl/wiadomosci/Northvolt-zamknie-fabryke-dzialajaca-na-Stogach-Zaklad-zostanie-sprzedany-Dlaczego,a,275555
  - Lyten Completes Acquisition of Northvolt BESS Manufacturing Facility in Poland (Lyten, 2025-10-15): https://lyten.com/2025/10/15/lyten-completes-acquisition-of-northvolt-bess-manufacturing-facility-in-poland/
  - Northvolt (Wikipedia): https://en.wikipedia.org/wiki/Northvolt
  - Fabryka bateryjnych systemów energii Lyten działa w Gdańsku pełną parą (Gdansk.pl (Miasto Gdańsk), 2026-03-20): https://www.gdansk.pl/wiadomosci/Fabryka-bateryjnych-systemow-energii-Lyten-dziala-w-Gdansku-pelna-para,a,306872
  - Northvolt BESS factory in Poland to 'restart production immediately' under new ownership (Energy-Storage.news, 2025-07-01): https://www.energy-storage.news/northvolt-bess-factory-in-poland-to-restart-production-immediately-under-new-ownership/

## Fabryka Volkswagen Crafter we Wrześni
URL: https://projektometr.pl/projekt/fabryka-volkswagen-crafter-we-wrzesni
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 3.4 mld zł | Inwestor: Volkswagen Poznań sp. z o.o. (Volkswagen Commercial Vehicles)
Kalendarium: start 2014-11, plan 2016, oddano 2016-10
Efekt: dostarczone
Opis: Zakład produkcyjny Volkswagen Poznań w Białężycach koło Wrześni (województwo wielkopolskie), zbudowany od podstaw w ciągu ok. 23 miesięcy od położenia kamienia węgielnego w listopadzie 2014 r. do uruchomienia produkcji w październiku 2016 r. Inwestycja o wartości ok. 800 mln euro objęła ok. 220 ha terenu i była wówczas jedną z największych zagranicznych inwestycji w Polsce. Fabryka wytwarza dostawcze modele Crafter (oraz MAN TGE), z mocami produkcyjnymi przekraczającymi 100 000 pojazdów rocznie. W listopadzie 2025 r. koncern rozpoczął rozbudowę zakładu pod produkcję nowej generacji elektrycznego e-Craftera.
Znaczenie: Uruchomienie fabryki było jedną z największych zagranicznych inwestycji przemysłowych w Polsce i uczyniło z Volkswagen Poznań największego pracodawcę w Wielkopolsce (ok. 9 000 pracowników w spółce, ok. 3 000 w samym zakładzie we Wrześni). Zakład produkuje dostawcze Craftery i MAN TGE z mocami przekraczającymi 100 000 pojazdów rocznie (rekord 103 000 sztuk w 2024 r.). Zapoczątkowana w listopadzie 2025 r. rozbudowa o nowe hale karoserii i magazyn baterii ma przygotować fabrykę do produkcji nowej generacji elektrycznego e-Craftera i utrzymać strategiczne znaczenie zakładu dla polskiego przemysłu motoryzacyjnego.
Źródła:
  - Plant Opens in Września, Poland: State-of-the-art Factory for the New Crafter (PR Newswire / Volkswagen Commercial Vehicles, 2016-10): https://www.prnewswire.co.uk/news-releases/plant-opens-in-wrzenia-poland-state-of-the-art-factory-for-the-new-crafter-598158251.html
  - Zakład Crafter Września (Volkswagen Poznań): https://www.volkswagen-poznan.pl/fabryki/zaklad-crafter-wrzesnia
  - VW Commercial Vehicles expands plant in Poland for next e-Crafter (electrive.com, 2025-10-20): https://www.electrive.com/2025/10/20/vwn-expands-plant-in-poland-for-next-e-crafter/
  - Volkswagen inwestuje w rozbudowę fabryki we Wrześni (Volkswagen Poznań, 2025): https://volkswagen-poznan.pl/article/volkswagen-inwestuje-w-rozbudowe-fabryki-we-wrzesni-co-tam-powstanie
  - Volkswagen Group invests EUR 800 million in a factory in Poland (BNN (Baltic News Network), 2016-11-11): https://bnn-news.com/volkswagen-group-invests-eur-800-million-in-a-factory-in-poland-154642
  - VW Września: Rozbudowa fabryki o nowe hale produkcyjne i magazyn baterii (Samochody Specjalne, 2025-10-21): https://samochody-specjalne.pl/2025/10/21/vw-wrzesnia-rozbudowa-fabryki-o-nowe-hale-produkcyjne-i-magazyn-baterii/
  - Volkswagen Poznań: Rekord produkcji w 2024 roku i liczne wyzwania na horyzoncie (Volkswagen Poznań, 2025): http://volkswagen-poznan.pl/article/volkswagen-poznan-rekord-produkcji-w-2024-roku-i-liczne-wyzwania-na-horyzoncie
  - Spółka Volkswagen Poznań wyprodukowała w 2025 r. ponad 236 tys. samochodów (WNP.pl, 2026): https://www.wnp.pl/rynki/spolka-volkswagen-poznan-wyprodukowala-w-2025-r-ponad-236-tys-samochodow,1042824.html

## Falochrony osłonowe Portu Zewnętrznego w Gdyni
URL: https://projektometr.pl/projekt/falochrony-oslonowe-portu-zewnetrznego-w-gdyni
Status: w budowie | Etap: pozwolenia | Koszt (wg etapu, nom.): 540 mln zł | Inwestor: Zarząd Morskiego Portu Gdynia
Kalendarium: start 2024-10-02, plan 2028
Opis: Budowa nowego układu falochronów osłonowych stanowiących wodną infrastrukturę dostępową do planowanego Portu Zewnętrznego w Gdyni. Umowę na zaprojektowanie i wybudowanie prawie 2,5 km falochronów podpisano 2 października 2024 r. między Zarządem Morskiego Portu Gdynia a konsorcjum Budimeksu (lider), Roverpolu i Rover Maritime. Wartość kontraktu wynosi ok. 438,7 mln zł netto (ok. 539,6 mln zł brutto). Zakres realizacji obejmuje etap projektowy wraz z uzyskaniem pozwolenia na budowę (do 490 dni od podpisania umowy) oraz roboty budowlane wraz z pozwoleniem na użytkowanie (do 819 dni od uzyskania pozwolenia na budowę). Rozpoczęcie robót budowlanych falochronów zaplanowano na połowę 2026 r., a zakończenie całości prac na drugi kwartał 2028 r.
Znaczenie: Falochrony osłonowe stanowią publiczną, morską infrastrukturę dostępową warunkującą powstanie Portu Zewnętrznego w Gdyni - to kluczowy element, który ma umożliwić późniejszą budowę właściwego pirsu i głębokowodnego terminalu. Za infrastrukturę dostępową odpowiada administracja morska, a jej finansowanie realizowane jest przez Zarząd Morskiego Portu Gdynia.
Źródła:
  - Jest umowa na nowy układ falochronów osłonowych w Porcie Gdynia (Rynek Infrastruktury, 2024-10-02): https://www.rynekinfrastruktury.pl/wiadomosci/intermodal-i-logistyka/jest-umowa-na-nowy-uklad-falochronow-oslonowych-w-porcie-gdynia--92925.html
  - Umowa na budowę falochronów osłonowych w porcie Gdynia podpisana! (Budimex S.A., 2024-10-02): https://budimex.pl/informacje-prasowe/umowa-na-budowe-falochronow-oslonowych-w-porcie-_gdynia-podpisana-_-841478/
  - Budowa Portu Zewnętrznego w Gdyni. Kluczowa decyzja coraz bliżej (Money.pl, 2026-05-05): https://www.money.pl/gospodarka/budowa-portu-zewnetrznego-w-gdyni-kluczowa-decyzja-coraz-blizej-7282507694045216a.html
  - Będą falochrony osłonowe dla Portu Zewnętrznego w Gdyni. Podpisano umowę (Zawsze Pomorze, 2024-10-02): https://www.zawszepomorze.pl/artykul/15858,beda-falochrony-oslonowe-dla-portu-zewnetrznego-w-gdyni-podpisano-umowe
  - Prawdopodobnie Budimex wybuduje falochrony osłonowe w Porcie Gdynia (Gdynia.pl (Urząd Miasta Gdyni), 2024-06): https://www.gdynia.pl/dla-biznesu,8657/prawdopodobnie-budimex-wybuduje-falochrony-oslonowe-w-porcie-gdynia,582180

## Farma fotowoltaiczna Zwartowo (204 MWp)
URL: https://projektometr.pl/projekt/farma-fotowoltaiczna-zwartowo
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 860 mln zł | Inwestor: Respect Energy
Kalendarium: plan 2022-09, oddano 2022-09
Efekt: dostarczone
Opis: Największa w Polsce farma fotowoltaiczna, zlokalizowana w miejscowości Zwartowo w gminie Choczewo (powiat wejherowski, województwo pomorskie), na obszarze około 300 ha. Pierwszy etap o mocy 204 MWp został zbudowany przez polską spółkę Respect Energy we współpracy z niemiecką firmą Goldbeck Solar i oficjalnie otwarty pod koniec września 2022 r. Szacunkowa wartość inwestycji to około 200 mln euro; finansowanie zapewniło konsorcjum trzech banków (Pekao, PKO BP oraz EBOiR). Planowana jest dalsza rozbudowa kompleksu do poziomu około 285-290 MWp, a odrębny projekt Zwartowo III zakłada budowę kolejnej farmy o mocy 255 MWp wraz z magazynem energii o mocy 184 MW, na który spółka pozyskała ponad 326 mln zł preferencyjnego finansowania z KPO.
Znaczenie: Po ukończeniu pierwszego etapu (204 MWp) instalacja stała się największą farmą fotowoltaiczną w Polsce oraz jedną z największych w Europie Środkowo-Wschodniej. Docelowo ma dostarczać zieloną energię do około 153 tys. gospodarstw domowych, wytwarzając rocznie około 230 GWh energii. Kolejne etapy rozbudowy oraz projekt Zwartowo III z wielkoskalowym magazynem energii mają dodatkowo zwiększyć udział odnawialnych źródeł energii w systemie elektroenergetycznym na Pomorzu.
Źródła:
  - Farma fotowoltaiczna w Zwartowie firmy Respect Energy (RynekElektryczny.pl): https://www.rynekelektryczny.pl/farma-fotowoltaiczna-w-zawartowie-firmy-respect-energy/
  - Największa farma fotowoltaiczna w Polsce! Zwartowo zajmuje 300 hektarów (MuratorPlus.pl): https://www.muratorplus.pl/technika/oze/najwieksza-farma-fotowoltaiczna-w-polsce-zwartowo-zajmuje-300-hektarow-aa-yncx-To3c-bVhZ.html
  - Największa farma fotowoltaiczna w Europie Środkowo-Wschodniej oficjalnie otwarta (Respect Energy, 2022-09-29): https://respect.energy/najwieksza-farma-fotowoltaiczna-w-europie-srodkowo-wschodniej-oficjalnie-otwarta-2/
  - Pieniądze z KPO na ogromny projekt PV + BESS na Pomorzu (Gramwzielone.pl, 2026-05-27): https://www.gramwzielone.pl/energia-sloneczna/20361237/pieniadze-z-kpo-na-ogromny-projekt-pv-bess-na-pomorzu

## Farma wiatrowa Miejska Górka (TAURON Zielona Energia)
URL: https://projektometr.pl/projekt/farma-wiatrowa-miejska-gorka-tauron
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 2.0 mld zł | Inwestor: TAURON Zielona Energia sp. z o.o. (Grupa TAURON)
Kalendarium: ogł. 2024-09, plan 2027
Opis: Lądowa farma wiatrowa budowana przez TAURON Zieloną Energię w powiecie rawickim (województwo wielkopolskie). Instalacja ma się składać z 53 turbin o mocy znamionowej 3,6 MW każda i wysokości 134 m, co daje docelową moc ok. 190 MW. Po ukończeniu ma być największą inwestycją wiatrową Grupy TAURON i drugą co do wielkości lądową farmą wiatrową w Polsce. Projekt kupiono w 2024 r., a jego realizację zaplanowano na drugą połowę 2027 r. Do sierpnia 2025 r. wylano fundamenty pod wszystkie 53 turbiny.
Znaczenie: Docelowa moc ok. 190 MW z 53 turbin ma pokryć zapotrzebowanie blisko 200 tys. gospodarstw domowych i uczynić farmę największą inwestycją wiatrową Grupy TAURON oraz drugą co do wielkości lądową farmą wiatrową w Polsce po Potęgowie. Inwestycja istotnie zwiększa krajowe moce wytwórcze z wiatru na lądzie i przesuwa ciężar portfela OZE państwowego koncernu w stronę energetyki wiatrowej.
Źródła:
  - TAURON wybuduje swoją największą farmę wiatrową (TAURON Polska Energia (biuro prasowe), 2024-09-24): https://media.tauron.pl/pr/841057/tauron-wybuduje-swoja-najwieksza-farme-wiatrowa
  - Miejska Górka - TAURON Zielona Energia (TAURON Zielona Energia): https://tze.tauron.pl/farmy-wiatrowe-w-budowie/miejska-gorka
  - Tauron kupił projekt farmy wiatrowej Miejska Górka o mocy docelowej ok. 190 MW (Biznes PAP, 2024-09-24): https://biznes.pap.pl/wiadomosci/firmy/tauron-kupil-projekt-farmy-wiatrowej-miejska-gorka-o-mocy-docelowej-ok-190-mw
  - TAURON buduje jedną z największych farm wiatrowych w Polsce. Fundamenty dla 53 turbin są już gotowe (TAURON Polska Energia (biuro prasowe), 2025-08-27): https://media.tauron.pl/pr/856891/tauron-buduje-jedna-z-najwiekszych-farm-wiatrowych-w-polsce-fundamenty-dla-53-turbin-sa-juz-gotowe

## Farma wiatrowa Potęgowo
URL: https://projektometr.pl/projekt/farma-wiatrowa-potegowo
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 1.3 mld zł | Inwestor: Potęgowo Mashav Sp. z o.o. (fundusz Mashav)
Kalendarium: oddano 2023-03
Opis: Największa lądowa farma wiatrowa w Polsce, rozłożona na pograniczu województw pomorskiego i zachodniopomorskiego, w odległości ok. 9 km od brzegu Bałtyku. W pierwszym etapie oddano do użytku 81 turbin General Electric o łącznej mocy 219 MW; po kolejnej rozbudowie, zakończonej w marcu 2023 r., zespół urósł do 98 turbin i ok. 257 MW mocy zainstalowanej. Inwestorem jest spółka Potęgowo Mashav należąca do izraelskiego funduszu Mashav; budowę współfinansował m.in. Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju.
Znaczenie: Zespół o mocy rzędu 257 MW jest największą naziemną instalacją wiatrową w kraju i jednym z większych tego typu obiektów w Europie, znacząco zwiększając krajowy potencjał wytwórczy energii z wiatru na lądzie. Farma przewyższyła mocą wcześniejszego lidera - farmę Margonin (ok. 120 MW) - i stała się punktem odniesienia dla skali lądowej energetyki wiatrowej w Polsce.
Źródła:
  - Powstała największa farma wiatrowa w Polsce (Gramwzielone.pl, 2019): https://www.gramwzielone.pl/energia-wiatrowa/104327/powstala-najwieksza-farma-wiatrowa-w-polsce
  - The Potęgowo Project (Mashav Energia): https://mashavenergia.com/en/the-potegowo-project/
  - Na Pomorzu powstała największa farma wiatrowa w Polsce (BiznesAlert.pl, 2020-12-03): https://biznesalert.pl/pomorze-farma-wiatrowa-polska-ure-zachodniopomorskiem-potegowo-energetyka-oze/

## Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie
URL: https://projektometr.pl/projekt/filharmonia-szczecin
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 119 mln zł | Inwestor: Miasto Szczecin (Urząd Miasta Szczecin)
Kalendarium: start 2011-04, oddano 2014-09-05
Efekt: dostarczone
Opis: Nowy gmach Filharmonii im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie przy ul. Małopolskiej 48, wzniesiony według projektu barcelońskiej pracowni Estudio Barozzi Veiga (Fabrizio Barozzi, Alberto Veiga) wybranego spośród 44 prac w konkursie z 2007 roku. Budowę nowego gmachu rozpoczęto w kwietniu 2011 roku, a prace zakończono wiosną 2014; inauguracja działalności instytucji w nowej siedzibie odbyła się 5 września 2014 roku. Koszt inwestycji podano na 118 918 000 PLN, z czego 45 mln zł stanowił wkład Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego, a pozostała część pochodziła z budżetu miasta. Właścicielem obiektu jest Miasto Szczecin. Budynek mieści salę symfoniczną na 953 miejsca oraz salę kameralną na 192 widzów. Generalnym wykonawcą była firma Warbud S.A.
Znaczenie: Filharmonia Szczecińska była pierwszym budynkiem z Polski wyróżnionym Nagrodą Unii Europejskiej im. Miesa van der Rohe dla współczesnej architektury — rozstrzygnięcie konkursu ogłoszono 8 maja 2015 roku. Oddany do użytku w 2014 roku obiekt zyskał światowy rozgłos i stał się rozpoznawalną ikoną architektoniczną miasta, goszcząc wydarzenia muzyczne przez kolejną dekadę działalności. Realizacja połączyła finansowanie z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego z budżetem miejskim.
Źródła:
  - Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Filharmonia_im._Mieczys%C5%82awa_Kar%C5%82owicza_w_Szczecinie
  - Filharmonia szczecińska. Ikona architektury i technika (Murator Plus): https://www.muratorplus.pl/inwestycje/inwestycje-publiczne/filharmonia-szczecinska-ikona-architektury-i-technika-aa-HH3i-QBw3-TDEW.html
  - Najważniejsza nagroda architektoniczna dla Filharmonii (Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie, 2015-05-08): https://filharmonia.szczecin.pl/news/105-Najwazniejsza_nagroda_architektoniczna_dla_Filharmonii
  - Filharmonia szczecińska kończy 10 lat. Światową sławę zawdzięcza Hiszpanom (Rzeczpospolita (sukces.rp.pl), 2024-09-02): https://sukces.rp.pl/architektura/art41061001-filharmonia-szczecinska-konczy-10-lat-swiatowa-slawe-zawdziecza-hiszpanom

## Formowanie i infrastruktura 1. Dywizji Piechoty Legionów
URL: https://projektometr.pl/projekt/formowanie-i-infrastruktura-1-dywizji-piechoty-legionow
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Ministerstwo Obrony Narodowej (MON)
Kalendarium: ogł. 2022-09, start 2023-01
Opis: Sformowanie piątego związku taktycznego Wojska Polskiego — 1. Dywizji Piechoty Legionów im. Marszałka Józefa Piłsudskiego — wraz z rozbudową towarzyszącej mu infrastruktury koszarowej na północno-wschodnim odcinku kraju. Decyzję o powołaniu pełnomocnika MON do spraw sformowania dywizji podjął minister obrony narodowej we wrześniu 2022 r., a koncepcję związku, przygotowaną przez gen. Norberta Iwanowskiego, zaprezentowano publicznie 9 stycznia 2023 r. w Białymstoku. Dowództwo i sztab dywizji ulokowano w Ciechanowie, gdzie od lutego 2026 r. działa odrębny garnizon. Nowy związek obejmuje m.in. 2 Brygadę Zmotoryzowaną Legionów oraz 2 Brygadę Pancerną Legionów i operuje przede wszystkim na obszarze województwa podlaskiego, pomiędzy terenami odpowiedzialności 16. i 18. Dywizji Zmechanizowanej. Równolegle z formowaniem pododdziałów budowana jest infrastruktura — od tymczasowych obozowisk kontenerowych (m.in. Kolno, Wojewodzin, Czartajew, Białystok, Czerwony Bór) po docelową infrastrukturę stałą.
Znaczenie: Piąty związek taktyczny w siłach lądowych Wojska Polskiego, wzmacniający potencjał obronny wschodniej flanki kraju na styku województw podlaskiego, warmińsko-mazurskiego i mazowieckiego. Utworzenie odrębnego garnizonu Ciechanów oraz rozbudowa sieci obozowisk i koszar tworzą trwałą bazę logistyczno-szkoleniową dla nowych brygad i sprzętu, a jednocześnie zagęszczają obecność wojska na kierunku granicy z obwodem królewieckim i Białorusią.
Źródła:
  - Ruszyło formowanie nowej dywizji Wojska Polskiego - 1. Dywizji Piechoty Legionów (Ministerstwo Obrony Narodowej (gov.pl), 2023-01): https://www.gov.pl/web/obrona-narodowa/ruszylo-formowanie-nowej-dywizji-wojska-polskiego---1-dywizji-piechoty-legionow
  - Nowa dywizja - 1. Dywizja Piechoty Legionów (Ministerstwo Obrony Narodowej (gov.pl), 2025-01-14): https://www.gov.pl/web/obrona-narodowa/nowa-dywizja---1-dywizja-piechoty-legionow
  - Powstaje Garnizon Ciechanów. Zmiany od lutego 2026 (Ciechanów Co Za Dzień, 2026-01-26): https://ciechanow.cozadzien.pl/artykul/17355,nowy-garnizon-wojskowy-wojsko-polskie-zmienia-strukture-na-polnocnym-mazowszu
  - 1 Dywizja Piechoty Legionów rośnie w siłę (Defence24): https://defence24.pl/sily-zbrojne/1-dywizja-piechoty-legionow-rosnie-w-sile

## Fregaty Miecznik (typ Arrowhead 140) - PGZ Stocznia Wojenna Gdynia
URL: https://projektometr.pl/projekt/fregaty-miecznik-arrowhead-140-pgz-stocznia-gdynia
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 15.0 mld zł | Inwestor: PGZ Stocznia Wojenna Sp. z o.o.
Kalendarium: ogł. 2021-07-27, start 2024-01-31, plan 2031
Opis: Program budowy w Polsce trzech nowoczesnych fregat wielozadaniowych projektu 106 (kryptonim Miecznik) dla Marynarki Wojennej RP, opartych na brytyjskim projekcie Arrowhead 140 firmy Babcock International. Okręty - przyszłe ORP Wicher, ORP Burza i ORP Huragan - powstają w gdyńskiej PGZ Stocznia Wojenna, technicznym liderze konsorcjum PGZ-MIECZNIK. Każda jednostka ma ok. 138 m długości i maksymalną wyporność ok. 7000 t. Budowa objęła jednocześnie największy w ponadstuletniej historii stoczni program inwestycyjny w hale, maszyny i wyposażenie. W lipcu 2026 r. wszystkie trzy fregaty są w budowie: kadłub pierwszej (Wicher) jest w zaawansowanym montażu, a rozpoczęto już prace nad ostatnią (Huragan).
Znaczenie: Miecznik to najważniejszy powojenny program budowy okrętów bojowych w Polsce - trzy fregaty wielozadaniowe mają zastąpić wysłużone jednostki i stać się trzonem zdolności bojowych Marynarki Wojennej RP na Bałtyku. Budowa jednostek w gdyńskiej PGZ Stocznia Wojenna, wraz z transferem technologii od Babcock International i największym w historii stoczni programem inwestycyjnym, odbudowuje krajowe kompetencje w zakresie projektowania i produkcji dużych okrętów nawodnych oraz utrzymuje miejsca pracy w polskim przemyśle stoczniowym i zbrojeniowym.
Źródła:
  - Miecznik - multipurpose frigates for the Polish Navy (PGZ Stocznia Wojenna): https://pgzsw.com.pl/en/offer/miecznik-eng/
  - Poland cuts steel for the third and final Miecznik frigate (Naval News, 2026-04-29): https://www.navalnews.com/naval-news/2026/04/poland-cuts-steel-for-the-third-and-final-miecznik-frigate/
  - Wodowanie pierwszej fregaty w programie Miecznik. PGZ podala termin (Polska Agencja Prasowa, 2025): https://www.pap.pl/aktualnosci/kielce-pgz-zapowiada-wodowanie-pierwszej-fregaty-w-programie-miecznik-w-przyszlym-roku
  - Miecznik frigates design and construction contract for Polish Navy annexed (PGZ Stocznia Wojenna): https://pgzsw.com.pl/en/news/miecznik-frigates-design-and-construction-contract-for-polish-navy-annexed/
  - Poland lays keel of first Miecznik-class frigate (Naval News, 2024-02): https://www.navalnews.com/naval-news/2024/02/poland-lays-keel-of-first-miecznik-class-frigate/
  - Aneks do umowy na Mieczniki - wszystkie fregaty dozbrojone (ZBiAM): https://zbiam.pl/aneks-do-umowy-na-mieczniki-wszystkie-fregaty-dozbrojone/

## Gazociąg Gustorzyn–Wronów
URL: https://projektometr.pl/projekt/gazociag-gustorzyn-wronow
Status: ukończone | Etap: rozruch | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A.
Kalendarium: ogł. 2021, start 2022, oddano 2023-10-04
Efekt: dostarczone
Opis: Krajowy gazociąg przesyłowy o długości ok. 308 km, średnicy 1000 mm i maksymalnym ciśnieniu roboczym 8,4 MPa, wybudowany przez GAZ-SYSTEM i łączący tłocznię gazu w Gustorzynie z tłocznią we Wronowie. Inwestycję zrealizowano w trzech etapach: Gustorzyn–Leśniewice (54 km), Leśniewice–Rawa Mazowiecka (100 km) oraz Rawa Mazowiecka–Wronów (154 km), a jej trasa przebiega przez cztery województwa: kujawsko-pomorskie, mazowieckie, łódzkie i lubelskie. Prace budowlane rozpoczęto na początku 2022 r., a oficjalne zakończenie budowy nastąpiło 4 października 2023 r.; przekazanie całości do eksploatacji zaplanowano na koniec 2023 r. Projekt uzyskał ponad 700 mln zł dofinansowania UE z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko oraz wsparcia REACT-EU.
Znaczenie: Gazociąg łączy tłocznie gazu w Gustorzynie i Wronowie na przestrzeni ok. 308 km, biegnąc przez cztery województwa (kujawsko-pomorskie, mazowieckie, łódzkie i lubelskie). Zwiększa dostęp środkowej i wschodniej Polski do stabilnego źródła gazu, podnosi elastyczność krajowego systemu przesyłowego i umożliwia przyłączanie kolejnych odbiorców do sieci GAZ-SYSTEM, wpisując się w rozbudowę infrastruktury przesyłowej w centralnej części kraju.
Źródła:
  - GAZ-SYSTEM zakończył budowę gazociągu Gustorzyn-Wronów (GAZ-SYSTEM S.A., 2023-10-04): https://www.gaz-system.pl/pl/dla-mediow/komunikaty-prasowe/2023/pazdziernik/04-10-2023-gaz-system-zakonczyl-budowe-gazociagu-gustorzyn-wronow.html
  - Zakończono budowę gazociągu Gustorzyn – Wronów (NBI (Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne), 2023-10): https://nbi.com.pl/wiadomosci/zakonczono-budowe-gazociagu-gustorzyn-wronow/
  - Ponad 300 km gazociągu Gustorzyn-Wronów – gotowe! (Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, 2023): https://funduszeunijne.gov.pl/strony/wiadomosci/ponad-300-km-gazociagu-gustorzyn-wronow-gotowe/
  - Gazociąg Gustorzyn-Wronów – I ETAP Gustorzyn-Leśniewice (Mapa Dotacji UE / Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej): https://mapadotacji.gov.pl/projekty/1486974/?lang=pl
  - Gazociąg Gustorzyn-Wronów – budowa odcinka Leśniewice-Wronów (Mapa Dotacji UE / Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej): https://mapadotacji.gov.pl/projekty/1532953/?lang=pl
  - Ponad 300 km gazociągu Gustorzyn-Wronów – gotowe! (Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej (POIiŚ), 2023): https://www.pois.gov.pl/strony/wiadomosci/ponad-300-km-gazociagu-gustorzyn-wronow-gotowe/

## Gazociąg Jamał–Europa — polski odcinek (I nitka)
URL: https://projektometr.pl/projekt/gazociag-jamal-europa-polski-odcinek
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Europol Gaz S.A. (spółka PGNiG/PKN Orlen, Gazprom i Gas-Trading)
Kalendarium: ogł. 1993-08-25, oddano 1999-09-23
Efekt: dostarczone
Opis: Polski odcinek tranzytowego gazociągu Jamał–Europa, biegnący ze wsi Kondratki na granicy z Białorusią do okolic wsi Górzyca przy granicy z Niemcami, o długości 684 km. Budowę poprzedziło podpisane 25 sierpnia 1993 roku „Porozumienie między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o budowie systemu gazociągów dla tranzytu gazu rosyjskiego przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i dostaw gazu do Rzeczypospolitej Polskiej”. Do budowy i eksploatacji powołano spółkę Europol Gaz S.A. (udziałowcy: PGNiG/PKN Orlen 48%, Gazprom 48%, Gas-Trading 4%). We wrześniu 1999 roku Europol Gaz S.A. zakończył budowę całej pierwszej nitki gazociągu na terytorium Polski — ostatni, tzw. złoty spaw wykonano 23 września 1999 roku. Na trasie pracuje pięć tłoczni (Kondratki, Zambrów, Ciechanów, Włocławek, Szamotuły), a przepustowość magistrali wynosiła 32,96 mld m³ rocznie.
Znaczenie: Gazociąg Jamał–Europa jest jedną z największych inwestycji infrastruktury energetycznej zrealizowanych w Polsce po 1989 roku i głównym korytarzem tranzytu rosyjskiego gazu ziemnego przez terytorium kraju, powstałym na podstawie międzyrządowego porozumienia polsko-rosyjskiego z 1993 roku. Magistrala o długości 684 km i przepustowości blisko 33 mld m³ rocznie, z pięcioma tłoczniami, przez lata odgrywała kluczową rolę w tranzycie gazu do Europy Zachodniej oraz w dostawach dla Polski. Od 2022 roku gazociągiem nie jest przesyłany gaz z Rosji; infrastrukturą przesyłową na terytorium Polski od 2010 roku operuje Gaz-System.
Źródła:
  - Gazociąg Jamał-Europa (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Gazoci%C4%85g_Jama%C5%82-Europa
  - Kontrakt jamalski (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Kontrakt_jamalski

## Gazociąg Polska–Litwa (GIPL)
URL: https://projektometr.pl/projekt/gazociag-polska-litwa-gipl
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 2.4 mld zł | Inwestor: Gaz-System S.A.
Kalendarium: ogł. 2015-10-15, start 2020, plan 2022-05, oddano 2022-05-01
Efekt: dostarczone, opóźnione
Opis: Transgraniczny gazociąg (interkonektor) łączący polski i litewski system przesyłowy, zrealizowany wspólnie przez Gaz-System oraz litewskiego operatora Amber Grid. Połączenie o długości ponad 500 km biegnie od tłoczni Hołowczyce w Polsce do tłoczni Jauniūnai na Litwie, przez województwa podlaskie, warmińsko-mazurskie i mazowieckie. Trójstronną umowę o dofinansowaniu podpisano w 2015 r., budowę prowadzono w latach 2020–2022, a komercyjny przesył gazu ruszył 1 maja 2022 r.; uroczyste otwarcie z udziałem prezydentów Polski i Litwy odbyło się 5 maja 2022 r. Pełną przepustowość gazociąg miał osiągnąć w październiku 2022 r. Przepustowość w kierunku na Litwę wynosi ok. 2,4 mld m³/rok, a w kierunku do Polski ok. 1,9 mld m³/rok. Całkowity koszt projektu wyniósł ok. 558 mln euro, z czego 295,4 mln euro stanowiło wsparcie ze środków Unii Europejskiej.
Znaczenie: Interkonektor domknął połączenie polskiego i litewskiego systemu gazowego, będąc kluczowym elementem planu BEMIP i realnym krokiem do zakończenia energetycznej izolacji państw bałtyckich od unijnego rynku gazu. Umożliwia dwukierunkowy przesył gazu między Polską a Litwą (do ok. 2,4 mld m³/rok w stronę Litwy i ok. 1,9 mld m³/rok w stronę Polski), zwiększając dywersyfikację dostaw i bezpieczeństwo energetyczne regionu Morza Bałtyckiego.
Źródła:
  - GAZ-SYSTEM: Nowy Interkonektor gazowy Polska-Litwa od 1 maja przesyła gaz do Polski (Gaz-System S.A., 2022-05-05): https://www.gaz-system.pl/pl/dla-mediow/komunikaty-prasowe/2022/maj/05-05-2022-gaz-system-nowy-interkonektor-gazowy-polska-litwa-od-1-maja-przesyla-gaz-do-polski.html
  - Polsko-litewski gazociąg GIPL oficjalnie otwarty (Ministerstwo Klimatu i Środowiska, 2022-05-05): https://www.gov.pl/web/klimat/polsko-litewski-gazociag-gipl-oficjalnie-otwarty
  - Gazociąg Polska-Litwa (Wikipedia): https://pl.wikipedia.org/wiki/Gazoci%C4%85g_Polska-Litwa
  - Polska łączy się z Litwą. Uroczyste otwarcie gazociągu GIPL (Money.pl, 2022-05-05): https://www.money.pl/gielda/polska-laczy-sie-z-litwa-uroczyste-otwarcie-gazociagu-gipl-6765470929885984a.html
  - In 2024, Amber Grid continued its commitment to reliable and efficient gas transmission (AB Amber Grid, 2025): https://ambergrid.lt/en/for-media/news/in-2024-amber-grid-continued-its-commitment-to-reliable-and-efficient-gas-transmission/1146
  - Gas Interconnection Poland–Lithuania (Wikipedia): https://en.wikipedia.org/wiki/Gas_Interconnection_Poland%E2%80%93Lithuania

## Gigafabryka baterii LG Energy Solution Wrocław (Biskupice Podgórne) — rozbudowy
URL: https://projektometr.pl/projekt/gigafabryka-baterii-lg-energy-solution-wroclaw-biskupice-pod
Status: w budowie | Etap: rozruch | Koszt (wg etapu, nom.): 13.8 mld zł | Inwestor: LG Energy Solution Wrocław
Kalendarium: start 2016
Opis: Największa w Unii Europejskiej gigafabryka ogniw litowo-jonowych do samochodów elektrycznych, prowadzona przez LG Energy Solution Wrocław w Biskupicach Podgórnych pod Wrocławiem, docelowo o mocy produkcyjnej rzędu 100 GWh. Obiekt jest sukcesywnie rozbudowywany: obok linii ogniw samochodowych uruchamiane są nowe linie do produkcji systemów magazynowania energii (ESS) opartych na ogniwach litowo-żelazowo-fosforanowych (LFP), z których pierwsze mają ruszyć w drugiej połowie 2025 roku. Zakład jest wykonawcą i dostawcą ogniw dla wielkoskalowego magazynu energii PGE w Żarnowcu (ok. 981 MWh).
Znaczenie: Największa w UE fabryka ogniw litowo-jonowych do aut elektrycznych, zatrudniająca 9 500 osób, z docelową mocą produkcyjną około 100 GWh. Rozbudowa o linie ogniw LFP i systemów ESS wzmacnia europejski łańcuch dostaw magazynowania energii — zakład dostarcza ogniwa dla magazynu energii PGE w Żarnowcu o pojemności około 981 MWh, kluczowego dla transformacji energetycznej Polski.
Źródła:
  - 5 years of LG Energy Solution Wrocław — the largest investment in the region (Invest in Wrocław): https://invest-in-wroclaw.pl/5-years-of-lg-energy-solution-wroclaw-the-largest-investment-in-the-region
  - EIB signs €480m loan deal with LG Chem Wroclaw Energy (World Construction Network, 2020-04): https://www.worldconstructionnetwork.com/news/eib-signs-480m-loan-deal-with-lg-chem-wroclaw-energy/
  - LG Energy Solution Wrocław rozpoczyna budowę Magazynu Energii Żarnowiec (LG Energy Solution, 2025-03): https://lgensol.pl/lg-energy-solution-wroclaw-rozpoczyna-budowe-magazynu-energii-zarnowiec-kluczowej-inwestycji-dla-transformacji-energetycznej-polski/
  - LG Energy Solution Wrocław kluczowy dla europejskiego sektora magazynowania energii ESS (Wrocław.pl, 2025-05-14): https://www.wroclaw.pl/przedsiebiorczy-wroclaw/lg-energy-solution-wroclaw-kluczowy-dla-europejskiego-sektora-magazynowania-energii-ess
  - LG Energy Solution Secures Grid-scale ESS Supply Agreement in Europe with Poland's PGE (LG Energy Solution): https://news.lgensol.com/company-news/press-releases/3748/

## Głogów Głęboki-Przemysłowy (program udostępnienia złoża, szyby GG-1/GG-2/Retków)
URL: https://projektometr.pl/projekt/glogow-gleboki-przemyslowy-program-udostepnienia-zloza-szyby
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 9.0 mld zł | Inwestor: KGHM Polska Miedź S.A.
Kalendarium: b/d
Opis: Program udostępnienia złoża w obszarze górniczym Głogów Głęboki-Przemysłowy (GG-P) obejmuje budowę nowych szybów górniczych KGHM Polska Miedź: wentylacyjnego GG-1 w Kwielicach (gmina Grębocice) oraz priorytetowych szybów wdechowych o funkcji materiałowo-zjazdowej — GG-2 (Odra) w rejonie Słonego (gmina Żukowice), Retków (gmina Grębocice) i Gaworzyce. Złoże GG-P kryje blisko 227 mln ton rudy miedzi o średniej zawartości około 2,48% Cu, zalegającej na głębokości sięgającej około 1385 m, co odpowiada mniej więcej jednej piątej zasobów miedzi KGHM w polskich obszarach koncesyjnych. Szyb GG-1 osiągnął głębokość 1348 m i w 2023 r. połączył się z wyrobiskami ZG Rudna, a zakończenie jego prac powierzchniowych przewidywane jest na 2029 r. KGHM szacuje łączny nakład na trzy priorytetowe szyby (GG-2 Odra, Retków i Gaworzyce) na 7,5–9 mld zł. Jest to największa inwestycja udostępniająca złoże w europejskim górnictwie rud metali nieżelaznych.
Znaczenie: Udostępnienie złoża GG-P jest kluczowe dla utrzymania i wzrostu krajowego wydobycia miedzi. W szczytowym okresie produkcyjnym (szacowany na lata 2028–2035) obszar ma dostarczać 10–11 mln ton rudy oraz około 200–220 tys. ton miedzi elektrolitycznej rocznie i podtrzymywać planowany poziom wydobycia przez 20–30 lat. Nowe szyby zapewniają dostęp do najgłębiej położonych, przemysłowych partii złoża, warunkując długoterminowe bezpieczeństwo surowcowe Polski oraz utrzymanie miejsc pracy w Zagłębiu Miedziowym na Dolnym Śląsku.
Źródła:
  - Deep Głogów (KGHM Polska Miedź S.A.): https://kghm.com/en/our-business/projects-under-development/deep-glogow
  - KGHM wyda miliardy na nowe szyby górnicze (Parkiet, 2025-03-20): https://www.parkiet.com/surowce-i-paliwa/art41968811-kghm-wyda-miliardy-na-nowe-szyby-gornicze
  - Stopniowo rośnie wydobycie KGHM-u z kluczowego obszaru górniczego (Parkiet, 2026-03-05): https://www.parkiet.com/surowce-i-paliwa/art43909611-stopniowo-rosnie-wydobycie-kghm-u-z-kluczowego-obszaru-gorniczego
  - KGHM wybuduje trzy nowe szyby koło Głogowa. W Słonem już powstaje (MyGłogów, 2024-11-19): https://myglogow.pl/pl/11_dzieje-sie/162526_kghm-wybuduje-trzy-nowe-szyby-kolo-glogowa.html
  - GG-1 shaft (Głogów Głęboki-Przemysłowy mine), Kwielice, Gmina Grębocice, Polkowice County, Lower Silesian Voivodeship, Poland (Mindat.org): https://www.mindat.org/loc-309953.html

## Harmony Link (połączenie elektroenergetyczne Polska–Litwa)
URL: https://projektometr.pl/projekt/harmony-link
Status: planowane | Etap: pozwolenia | Koszt (wg etapu, nom.): 3.0 mld zł | Inwestor: PSE (Polskie Sieci Elektroenergetyczne) / Litgrid
Kalendarium: ogł. 2018-12-21, plan 2030
Efekt: opóźnione
Opis: Drugie transgraniczne połączenie elektroenergetyczne Polska–Litwa, realizowane wspólnie przez operatorów przesyłowych PSE i Litgrid. Pierwotnie zatwierdzone w maju 2021 r. jako podmorski kabel HVDC o mocy 700 MW (koszt ok. 700 mln euro z grantem CEF ponad 500 mln euro, ukończenie planowane na 2025 r.). Przetargi na wariant morski unieważniono w kwietniu 2023 r. z powodu silnego wzrostu kosztów, a pod koniec 2023 r. operatorzy uzgodnili wariant lądowy. W obecnym kształcie po stronie polskiej powstaje podziemna linia kablowa 220 kV Ełk Bis–Granica RP o długości ok. 100 km, przebiegająca przez sześć gmin w województwach warmińsko-mazurskim i podlaskim, wraz z dwiema nowymi stacjami – Norki w gminie Kalinowo i Wigry w gminie Suwałki – oraz modernizacją istniejącej linii 220 kV Ostrołęka–Ełk Bis; po stronie litewskiej połączenie dochodzi do nowej stacji Gižai. Budowę zaplanowano na lata 2026–2030, a oddanie połączenia do użytku – do końca 2030 r.
Znaczenie: Kluczowy element synchronizacji systemów elektroenergetycznych państw bałtyckich z siecią Europy kontynentalnej oraz drugie transgraniczne połączenie Polska–Litwa. Zwiększy zdolności wymiany energii i bezpieczeństwo dostaw w regionie; po polskiej stronie oznacza rozbudowę sieci przesyłowej na Mazurach i Suwalszczyźnie (nowe stacje Norki i Wigry, modernizacja linii Ostrołęka–Ełk Bis).
Źródła:
  - PSE i Litgrid zatwierdziły decyzje inwestycyjne dla Harmony Link (Polskie Sieci Elektroenergetyczne, 2021-05-31): https://www.pse.pl/-/pse-i-litgrid-zatwierdzily-decyzje-inwestycyjne-dla-harmony-link
  - PSE and Litgrid signed cooperation agreement to build Harmony Link interconnector as overland line (Polskie Sieci Elektroenergetyczne, 2024-07-15): https://www.pse.pl/web/pse-eng/-/pse-and-litgrid-signed-cooperation-agreement-to-build-harmony-link-interconnector-as-overland-line
  - PSE i Litgrid będą współpracować przy realizacji Harmony Link jako połączenia lądowego (Polskie Sieci Elektroenergetyczne (inwestycje.pse.pl)): https://inwestycje.pse.pl/pse-i-litgrid-beda-wspolpracowac-przy-realizacji-harmony-link-jako-polaczenia-ladowego/
  - Litgrid started spatial planning for Harmony Link overland interconnector (BalticWind.EU, 2024-08-19): https://balticwind.eu/litgrid-started-spatial-planning-for-harmony-link-overland-interconnector/
  - Harmony Link: morze czy ląd — operatorzy rozważają nowy wariant połączenia (BiznesAlert.pl, 2023-11-15): https://biznesalert.pl/harmony-link-morze-lad-decyzja-2024-energetyka-most-energetyczny/
  - Zamiast kabla podmorskiego będzie naziemne połączenie elektroenergetyczne między Litwą i Polską (PortalMorski.pl, 2023-12-21): https://www.portalmorski.pl/offshore/54717-zamiast-kabla-podmorskiego-bedzie-naziemne-polaczenie-elektroenergetyczne-miedzy-litwa-i-polska
  - Harmony Link (Wikipedia (EN)): https://en.wikipedia.org/wiki/Harmony_Link
  - Za ok. 3 mld zł powstanie nowa, strategiczna podziemna sieć energetyczna do granicy z Litwą (investmap.pl, 2026-02-09): https://investmap.pl/za-ok-3-mld-zl-powstanie-nowa-strategiczna-podziemna-siec-energetyczna-do-granicy-z-litwa.a316221
  - PSE: w 2030 roku powstanie nowa podziemna sieć energetyczna do granicy z Litwą (wnp.pl, 2026-01-29): https://www.wnp.pl/energia/energetyka/pse-w-2030-roku-powstanie-nowa-podziemna-siec-energetyczna-do-granicy-z-litwa,1027309.html

## Hydrogen Eagle – program wodorowy Grupy ORLEN
URL: https://projektometr.pl/projekt/hydrogen-eagle-program-wodorowy-orlen
Status: w budowie | Etap: przetarg | Koszt (wg etapu, nom.): 7.4 mld zł | Inwestor: ORLEN S.A.
Kalendarium: ogł. 2021, plan 2035
Opis: Hydrogen Eagle to strategiczny, wielokrajowy program wodorowy Grupy ORLEN ogłoszony w 2021 r., stanowiący element strategii wodorowej koncernu z zakładanymi nakładami inwestycyjnymi (capex) rzędu 7,4 mld zł. Program przewiduje budowę sieci hubów wodorowych zasilanych z OZE oraz instalacji przetwarzających odpady komunalne na wodór nisko- i zeroemisyjny w Polsce, Czechach i na Słowacji, wraz z siecią ponad 100 stacji tankowania wodoru w Europie Środkowej do 2030 r. Docelowa moc elektrolizerów Grupy ma sięgnąć ok. 0,9 GW do 2035 r. (z czego ok. 0,7 GW w Polsce). W czerwcu 2025 r. programy Green H2 i Hydrogen Eagle otrzymały łącznie ponad 1,7 mld zł bezzwrotnego dofinansowania z KPO, m.in. na instalację elektrolizera o mocy 100 MW. Zakres i tempo programu są wielokrotnie rewidowane – to wpis parasolowy dla całości działań wodorowych koncernu, a nie pojedyncza inwestycja.
Znaczenie: Program ma zbudować krajowy łańcuch wartości wodoru nisko- i zeroemisyjnego, wspierając dekarbonizację transportu ciężkiego i publicznego oraz przemysłu rafineryjnego. Rozbudowa mocy elektrolizerów i sieci stacji tankowania zwiększa bezpieczeństwo energetyczne i uniezależnienie od paliw kopalnych, a planowane wykorzystanie energii z morskich farm wiatrowych oraz odpadów komunalnych wpisuje się w unijne cele klimatyczne. Realizacja pozostaje jednak uzależniona od dostępności taniej energii z OZE i dojrzałości rynku wodoru, a deklarowany zakres i harmonogram są wielokrotnie korygowane.
Źródła:
  - Ponad 1,7 mld zł z KPO na projekty wodorowe Grupy ORLEN (ORLEN S.A., 2025-06): https://www.orlen.pl/pl/o-firmie/media/komunikaty-prasowe/biezace/2025/czerwiec-2025/Ponad-17-mld-zl-z-KPO-na-projekty-wodorowe-Grupy-ORLEN
  - ORLEN Group secures over PLN 1.7 billion in National Recovery Plan funding for its hydrogen projects (ORLEN S.A., 2025-06): http://www.orlen.pl/en/about-the-company/media/press-releases/current/2025/june-2025/ORLEN-Group-secures-over-PLN-17-billion-in-National-Recovery-Plan-funding-for-its-hydrogen-projects-
  - PKN Orlen chce utworzyć 10 hubów wodorowych w ramach strategii wodorowej do 2030 (StockWatch.pl): https://www.stockwatch.pl/wiadomosci/pkn-orlen-chce-utworzyc-10-hubow-wodorowych-w-ramach-strategii-wodorowej-do-2030,akcje,294505
  - Setki mln euro w „Hydrogen Eagle”. Orlen inwestuje w wodór dla przemysłu, transportu i paliw (Teraz Środowisko): https://www.teraz-srodowisko.pl/aktualnosci/orlen-polska-strategia-wodorowa-hydrogen-eagle-wloclawek-laboratorium-norma-iso-stacje-ladowania-biopaliwa-16000.html
  - Orlen plans 250MW of green hydrogen plants under Hydrogen Eagle (NS Energy, 2021-06): https://www.nsenergybusiness.com/news/orlen-hydrogen-plants-hydrogen-eagle/
  - Torpol zbuduje hub wodorowy dla Orlenu w Szczecinie. Kontrakt wart 75 mln zł netto (StockWatch.pl, 2026-05): https://www.stockwatch.pl/wiadomosci/torpol-orlen-hub-wodorowy-szczecin-kontrakt,akcje,372079

## HyperPIC — fabryka fotonicznych układów scalonych VIGO Photonics
URL: https://projektometr.pl/projekt/hyperpic-fabryka-fotonicznych-ukladow-scalonych-vigo-photoni
Status: w budowie | Etap: ogłoszony | Koszt (wg etapu, nom.): 1.0 mld zł | Inwestor: VIGO Photonics S.A.
Kalendarium: ogł. 2023, plan 2030
Opis: HyperPIC (pełna nazwa: „Fotoniczne układy scalone do zastosowań w średniej podczerwieni") to sztandarowy polski projekt budowy krajowych zdolności produkcji fotonicznych układów scalonych, realizowany przez notowaną na GPW spółkę VIGO Photonics z Ożarowa Mazowieckiego pod Warszawą. Dzięki projektowi VIGO ma stać się pierwszym na świecie producentem fotonicznych układów scalonych dla średniej podczerwieni (MIRPIC). Projekt uzyskał dofinansowanie z NCBR w ramach Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) i mechanizmu IPCEI Mikroelektronika/Technologie Komunikacyjne w kwocie ok. 453,7 mln zł, przy kosztach kwalifikowanych ok. 878,6 mln zł. Budowa nowego zakładu, szacowana na ok. miliard złotych, ma ruszyć na początku 2027 r., a rozpoczęcie produkcji seryjnej planowane jest po 2029 r. Realizacja całego przedsięwzięcia rozpisana jest na lata 2023–2030.
Znaczenie: Projekt ma zbudować w Polsce pierwszy na świecie łańcuch produkcji fotonicznych układów scalonych dla średniej podczerwieni (MIRPIC), wzmacniając krajowe i europejskie kompetencje w mikroelektronice i półprzewodnikach w ramach IPCEI. VIGO Photonics planuje powiększenie zespołu z obecnych ponad 200 do ok. 450–500 pracowników do 2030 r., tworząc ok. 300 nowych, wysokospecjalistycznych miejsc pracy, a technologia ma znaleźć zastosowanie w wielu sektorach przemysłu i elektronice użytkowej.
Źródła:
  - Projekt spółki Vigo Photonics HyperPIC otrzymał 440 mln zł dofinansowania z NCBR (Bankier.pl, 2024-05-29): https://www.bankier.pl/wiadomosc/Projekt-spolki-Vigo-Photonics-HyperPIC-otrzymal-440-mln-zl-dofinansowania-z-NCBR-8769258.html
  - Vigo Photonics, czyli polska inwestycja w półprzewodniki. Będzie fabryka (Forbes.pl, 2025-04-17): https://www.forbes.pl/biznes/vigo-photonics-czyli-polska-inwestycja-w-polprzewodniki-bedzie-fabryka/22bz08m
  - Projekt VIGO Photonics HyperPic został wybrany do dofinansowania w ramach FENG (VIGO Photonics (materiał oficjalny), 2024): https://vigophotonics.com/pl/projekt-vigo-photonics-hyperpic-zostal-wybrany-do-dofinansowania-w-ramach-feng/
  - Vigo zainwestuje miliard w nową fabrykę chipów w Polsce (Evertiq, 2025-04-17): https://evertiq.pl/news/2025-04-17-vigo-zainwestuje-miliard-w-nowa-fabryke-chipow-w-polsce
  - VIGO Photonics zainwestuje ok. miliard złotych w nową fabrykę chipów w Polsce (Investmap.pl, 2025-04-17): https://investmap.pl/vigo-photonics-zainwestuje-ok-miliard-zlotych-w-nowa-fabryke-chipow-w-polsce.a312867

## III linia metra w Warszawie - etap I (Praga-Południe, Stadion Narodowy - Gocław)
URL: https://projektometr.pl/projekt/iii-linia-metra-w-warszawie-etap-i-praga-poludnie-stadion-na
Status: planowane | Etap: pozwolenia | Koszt (wg etapu, nom.): 6.0 mld zł | Inwestor: Metro Warszawskie
Kalendarium: plan 2032
Opis: Pierwszy odcinek trzeciej linii metra warszawskiego (M3), tzw. odcinek praski, ma połączyć istniejącą stację Stadion Narodowy z Gocławiem na Pradze-Południe. Planowana trasa liczy siedem stacji (Stadion Narodowy oraz sześć nowych: Dworzec Wschodni, Mińska, Rondo Wiatraczna, Ostrobramska, Jana Nowaka-Jeziorańskiego, Gocław) i ok. 8,1 km długości. W marcu 2024 r. podpisano umowę na prace projektowe, które mają zakończyć się w 2027 r.; miasto zapowiada przetarg na wykonawcę w 2027 r., rozpoczęcie budowy w 2028 r. i zakończenie w 2032 r. Realizacja jest uzależniona od pozyskania dofinansowania unijnego lub rządowego.
Znaczenie: Odcinek praski M3 ma poprawić dostępność komunikacyjną gęsto zaludnionej Pragi-Południe, w tym rejonu Gocławia pozbawionego dotąd szynowego transportu szybkiego. Według deklaracji miasta przejazd metrem z Gocławia do centrum (stacja Świętokrzyska) ma zajmować ok. 17 minut, co skróci czas dojazdu i odciąży istniejącą sieć tramwajową oraz autobusową.
Źródła:
  - 3. linia metra. Warszawa tworzy projekt i zbada wpływ na środowisko (Murator Plus): https://www.muratorplus.pl/inwestycje/inwestycje-publiczne/3-linia-metra-warszawa-kiedy-budowa-iii-linii-metra-warszawskiego-trwa-projektowanie-m3-na-goclaw-aa-iVNS-YREX-6d6H.html
  - Start budowy 3. linii metra w Warszawie już w 2028 (Architektura Murator Plus): https://architektura.muratorplus.pl/projekty/start-budowy-3-linii-metra-w-warszawie-juz-w-2028-ma-dowiezc-do-centrum-w-ok-17-minut-aa-5yFx-eSc9-ZUTd.html
  - Linia M3 metra w Warszawie (Wikipedia): https://pl.wikipedia.org/wiki/Linia_M3_metra_w_Warszawie
  - Linia M3 - aktualności (Metro Warszawskie): https://metro.waw.pl/metro-warszawskie/linia-m3/aktualnosci-m3/

## Infrastruktura bazy F-35A w Świdwinie (21. Baza Lotnictwa Taktycznego)
URL: https://projektometr.pl/projekt/infrastruktura-bazy-f-35-swidwin-21blt
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 2.5 mld zł | Inwestor: Ministerstwo Obrony Narodowej
Kalendarium: plan 2026
Opis: Kompleksowa przebudowa 21. Bazy Lotnictwa Taktycznego w Świdwinie (woj. zachodniopomorskie) przygotowująca lotnisko do stacjonowania eskadry myśliwców 5. generacji F-35A. Zakres obejmuje modernizację drogi startowej i dróg kołowania, płaszczyzn postoju statków powietrznych, budowę hangarów, infrastruktury QRA (dom pary dyżurnej) oraz obiektów towarzyszących. Według Polski Zbrojnej generalny remont bazy — obsługujący także eskadrę FA-50PL oraz grupę poszukiwawczo-ratowniczą — ma kosztować około 2,5 mld zł. Gros obiektów ma być oddawany do użytku od wiosny do jesieni 2026 r. Rekord obejmuje wyłącznie infrastrukturę bazy, bez zakupu samych samolotów F-35.
Znaczenie: Modernizacja daje polskiemu lotnictwu drugą — obok Łasku — bazę zdolną przyjąć myśliwce F-35A, wzmacniając obronę powietrzną na kierunku północno-zachodnim. Inwestycja to jeden z największych programów rozbudowy infrastruktury lotniskowej Sił Zbrojnych RP, angażujący wielu wykonawców (m.in. PORR, Erbud, Mirbud) na zlecenie AMW Sinevia.
Źródła:
  - Nie tylko Lockheed Martin zarobi na F-35 dla Polski. Firmy budowlane zacierają ręce (WNP.pl, 2025-03-07): https://www.wnp.pl/budownictwo/nie-tylko-lockheed-martin-zarobi-na-f-35-dla-polski-firmy-budowlane-zacieraja-rece,921327.html
  - Duże lotniska, duże pieniądze (Polska Zbrojna, 2025-04-08): https://www.polska-zbrojna.pl/home/articleshow/43602?t=Duze-lotniska-duze-pieniadze
  - Zachodniopomorskie. Rusza budowa hangarów dla myśliwców F-35 (Urbanity.pl, 2024-10): https://www.urbanity.pl/zachodniopomorskie/swidwinski/swidwin/zachodniopomorskie-rusza-budowa-hangarow-dla-mysliwcow-f-35,w24999
  - Budowa hangarów dla F-35 w Świdwinie: harmonogram i szczegóły (Biznes Wprost): https://biznes.wprost.pl/technologie/wojsko/11827752/budowa-hangarow-dla-f-35-w-swidwinie-harmonogram-i-szczegoly.html

## Instalacja HVO w Płocku (uwodornienie olejów roślinnych)
URL: https://projektometr.pl/projekt/instalacja-hvo-w-plocku-uwodornienie-olejow-roslinnych
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 800 mln zł | Inwestor: ORLEN S.A.
Kalendarium: oddano 2026-05-25
Efekt: dostarczone, opóźnione, przekroczony budżet
Opis: Nowa instalacja do uwodornienia olejów roślinnych (HVO) na terenie zakładu produkcyjnego ORLEN w Płocku, uruchomiona 25 maja 2026 r. Jej wydajność to ok. 300 tys. ton biokomponentów rocznie, wytwarzanych m.in. z oleju rzepakowego i zużytych olejów spożywczych (UCO). Wartość inwestycji przekroczyła 800 mln zł. Uruchomienie instalacji zwiększa łączny potencjał produkcji biopaliw Grupy ORLEN do ok. 700 tys. ton rocznie, z zapowiadanym wzrostem do 1,1 mln ton do 2030 r.
Znaczenie: Instalacja ogranicza zależność Grupy ORLEN od importu biokomponentów i wspiera realizację celów dekarbonizacji transportu — Narodowego Celu Wskaźnikowego (ustalonego na 10 proc. na 2026 r.) oraz unijnych wymogów RED III. Produkcja biopaliwa HVO z lokalnych surowców rolnych i odpadowych ma obniżać emisję gazów cieplarnianych o co najmniej 65 proc. względem paliw konwencjonalnych, budując jednocześnie krajowy łańcuch wartości oparty na polskim rolnictwie.
Źródła:
  - ORLEN uruchamia instalację HVO – z lokalnych surowców powstanie 300 tys. ton biopaliw rocznie (ORLEN S.A., 2026-05-25): https://www.orlen.pl/pl/o-firmie/media/komunikaty-prasowe/biezace/2026/Maj-2026/orlen-uruchamia-instalacje-hvo--z-lokalnych-surowcow-powstanie-300-tys-ton-biopaliw-rocznie
  - Orlen uruchomił w Płocku instalację HVO, wybudowaną kosztem ponad 800 mln zł (Inwestycje.pl, 2026-05-26): https://inwestycje.pl/biznes/orlen-uruchomil-w-plocku-instalacje-hvo-wybudowana-kosztem-ponad-800-mln-zl/
  - ORLEN odpala HVO w Płocku. 300 tys. ton biopaliw rocznie (BiznesAlert.pl, 2026-05-26): https://biznesalert.pl/orlen-odpala-hvo-w-plocku-300-tys-ton-biopaliw-rocznie/
  - ORLEN launches HVO plant to produce 300 thousand tonnes of biofuels annually from domestic feedstocks (ORLEN S.A., 2026-05): https://www.orlen.pl/en/about-the-company/media/press-releases/current/2026/May-2026/orlen-launches-hvo-plant-to-produce-300-thousand-tonnes-of-biofuels-annually-from-domestic-feedstocks
  - ORLEN launches HVO plant to produce 300 000 tpy of biofuels (Hydrocarbon Engineering, 2026-06-03): https://www.hydrocarbonengineering.com/clean-fuels/03062026/orlen-launches-hvo-plant-to-produce-300-000-tpy-of-biofuels/
  - PKN Orlen wybuduje w Płocku instalację HVO; inwestycję szacuje na ok. 600 mln zł (aktl.) (Bankier.pl, 2021-09-30): https://www.bankier.pl/wiadomosc/PKN-Orlen-wybuduje-w-Plocku-instalacje-HVO-inwestycje-szacuje-na-ok-600-mln-zl-aktl-8197713.html
  - Orlen przesuwa terminy biopaliwowych inwestycji w Płocku, Jedliczu i Kętrzynie (Parkiet): https://www.parkiet.com/surowce-i-paliwa/art43291311-inwestycje-orlenu-w-biznesie-biopaliw-maja-poslizg

## Instalacja Visbreakingu w Zakładzie Produkcyjnym w Płocku
URL: https://projektometr.pl/projekt/instalacja-visbreakingu-w-zakladzie-produkcyjnym-w-plocku
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 750 mln zł | Inwestor: Polski Koncern Naftowy ORLEN S.A.
Kalendarium: ogł. 2020-02-05, start 2020-07, plan 2024-05
Efekt: opóźnione
Opis: Budowa instalacji visbreakingu w rafinerii ORLEN w Płocku, mającej pogłębić przerób ropy naftowej poprzez konwersję pozostałości próżniowej. Umowę na projektowanie, dostawy i budowę "pod klucz" o wartości ok. 750 mln PLN podpisano 5 lutego 2020 r. z konsorcjum KTI Poland S.A. i IDS-BUD S.A. Inwestycja ma zwiększyć uzysk produktów wysokomarżowych (benzyny i oleju napędowego). Pierwotny termin ukończenia (koniec 2022 r.) był wielokrotnie przesuwany - aneksem na połowę 2023 r., a według harmonogramu z lutego 2024 r. zakończenie prac budowlanych planowano na maj 2024 r.
Znaczenie: Po ukończeniu instalacja ma umożliwić przetwarzanie pozostałości próżniowej - wykorzystywanej dotychczas do produkcji ciężkich olejów opałowych i asfaltu - na produkty wysokomarżowe, tj. benzynę i olej napędowy. Według ORLEN spodziewany wzrost zysku operacyjnego EBITDA to 340-415 mln PLN rocznie.
Źródła:
  - Raport bieżący nr 7/2020 - podpisanie umowy na budowę Instalacji Podstawowej Visbreakingu (ORLEN S.A., 2020-02-05): https://www.orlen.pl/pl/relacje-inwestorskie/raporty-i-publikacje/raporty-biezace/2020/01/Raport-biezacy-nr-7-2020
  - PKN Orlen: Rozpoczęto budowę instalacji visbreakingu w rafinerii w Płocku (money.pl, 2020-07-06): https://www.money.pl/gielda/pkn-orlen-rozpoczeto-budowe-instalacji-visbreakingu-w-rafinerii-w-plocku-6529163200497281a.html
  - Płock. Inwestycja Orlenu zalicza poślizg. Koncern nie raportuje już opóźnień (money.pl, 2024-02-27): https://www.money.pl/gospodarka/orlen-zalicza-poslizg-przy-inwestycji-w-plocku-nie-raportuje-o-tym-w-komunikatach-7000304137378784a.html
  - Mega inwestycja Orlenu zalicza poślizg. Grożą nam wyższe ceny oleju napędowego? (money.pl, 2023-09-19): https://www.money.pl/gospodarka/kiedy-wiecej-diesla-z-orlenu-mega-inwestycja-w-poslizgu-6943282484722400a.html
  - Nowy termin realizacji budowy instalacji visbreakingu w zakładzie PKN Orlen w Płocku - połowa 2023 r. (WNP.PL, 2022): https://www.wnp.pl/finanse/nowy-termin-realizacji-budowy-instalacji-visbreakingu-w-zakladzie-pkn-orlen-w-plocku-polowa-2023-r,602379.html
  - Realizacja zamierzeń inwestycyjnych - Raport zintegrowany ORLEN 2022 (ORLEN S.A., 2023): https://raportzintegrowany2022.orlen.pl/strategia/realizacja-zamierzen-inwestycyjnych/

## Fabryka montażu i testowania półprzewodników Intel pod Wrocławiem (Miękinia)
URL: https://projektometr.pl/projekt/intel-wroclaw
Status: anulowane | Etap: ogłoszony | Koszt (wg etapu, nom.): 18.4 mld zł | Inwestor: Intel
Kalendarium: ogł. 2023-06-16
Efekt: porzucone
Opis: Intel planował budowę zakładu integracji i testowania półprzewodników w gminie Miękinia pod Wrocławiem — inwestycję o wartości do 4,6 mld USD, z ok. 2000 miejsc pracy, jedną z największych zapowiedzianych inwestycji zagranicznych w historii Polski. Projekt ogłoszono w czerwcu 2023 r., we wrześniu 2024 r. wstrzymano go na około dwa lata, a w lipcu 2025 r. Intel ostatecznie ogłosił rezygnację z jego kontynuacji w ramach programu cięcia kosztów i konsolidacji mocy produkcyjnych. Budowa nigdy się nie rozpoczęła.
Znaczenie: Rezygnacja Intela oznaczała utratę zapowiadanej rekordowej inwestycji zagranicznej: do 4,6 mld USD nakładów, ok. 2000 miejsc pracy w zakładzie i dodatkowych stanowisk u dostawców oraz szansy na włączenie Polski w europejski łańcuch produkcji półprzewodników. Zaakceptowana pomoc publiczna nie została wypłacona, a przygotowywany teren inwestycyjny w Miękini pozostał bez inwestora.
Powód niepowodzenia: Projekt ogłoszony w czerwcu 2023 r. został we wrześniu 2024 r. wstrzymany przez Intel na około dwa lata z powodu sytuacji finansowej spółki i niższego od oczekiwań popytu. W lipcu 2025 r. Intel ogłosił, że nie będzie kontynuował planowanych projektów w Polsce i w Niemczech, uzasadniając decyzję wcześniejszym nadmiernym tempem inwestycji bez odpowiedniego popytu oraz programem redukcji kosztów i konsolidacji bazy produkcyjnej. Budowa zakładu nigdy się nie rozpoczęła.
Źródła:
  - Intel Plans Assembly and Test Facility in Poland (Intel Corporation, 2023-06-16): https://www.intc.com/news-events/press-releases/detail/1627/intel-plans-assembly-and-test-facility-in-poland
  - Intel suspends planned new plants in Poland and Germany for two years (Notes from Poland, 2024-09-17): https://notesfrompoland.com/2024/09/17/intel-suspends-planned-new-plants-in-poland-and-germany-for-two-years/
  - Intel to "no longer move forward" with planned new plant in Poland (Notes from Poland, 2025-07-25): https://notesfrompoland.com/2025/07/25/intel-to-no-longer-move-forward-with-planned-new-plant-in-poland/
  - Koniec epopei o Intelu pod Wrocławiem. Firma rezygnuje z projektów w Polsce i w Niemczech (Bankier.pl, 2025-07-25): https://www.bankier.pl/wiadomosc/Koniec-epopei-o-Intelu-pod-Wroclawiem-Firma-rezygnuje-z-projektow-w-Polsce-i-w-Niemczech-8983935.html
  - Intel rezygnuje z inwestycji k. Wrocławia i budowy zakładów w Europie. Gigant tnie koszty (wroclaw.pl (oficjalny portal Wrocławia), 2025-08-18): https://www.wroclaw.pl/przedsiebiorczy-wroclaw/intel-rezygnuje-z-inwestycji-pod-wroclawiem
  - Foxconn wchodzi do Polski. Tajwański gigant zbuduje fabrykę na dawnych terenach Intela (Bankier.pl, 2026-06-22): https://www.bankier.pl/wiadomosc/Foxconn-wchodzi-do-Polski-Tajwanski-gigant-zbuduje-fabryke-na-dawnych-terenach-Intela-9155384.html
  - Taiwan to Build Chip and EV Factories in Poland Replacing China and the US (The Diplomat, 2026-06): https://thediplomat.com/2026/06/taiwan-to-build-chip-and-ev-factories-in-poland-replacing-china-and-the-us/

## Interkonektor gazowy Polska–Słowacja
URL: https://projektometr.pl/projekt/interkonektor-gazowy-polska-slowacja
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 430 mln zł | Inwestor: Gaz-System S.A.
Kalendarium: start 2018-09, plan 2022-10, oddano 2022-08-26
Efekt: dostarczone, opóźnione, niewykorzystane
Opis: Dwukierunkowy gazociąg wysokiego ciśnienia łączący polski system przesyłowy w węźle Strachocina na Podkarpaciu ze słowacką tłocznią gazu w Veľkých Kapušanoch, zrealizowany wspólnie przez Gaz-System i słowackiego operatora Eustream. Po stronie polskiej ma ok. 61 km (całość ok. 164 km), a jego zdolności przesyłowe wynoszą 5,7 mld m3 rocznie w kierunku Polski oraz 4,7 mld m3 w kierunku Słowacji. Budowę rozpoczęto w 2018 r., zakończenie prac ogłoszono 26 sierpnia 2022 r. w Strachocinie, a komercyjną eksploatację udostępniono od 12 listopada 2022 r. Inwestycja stanowi element gazowego korytarza Północ–Południe; jej koszt szacowano na ok. 100 mln euro.
Znaczenie: Interkonektor domyka południowy odcinek gazowego korytarza Północ–Południe i zwiększa możliwości transgranicznego przesyłu gazu między Polską a Słowacją, wzmacniając dywersyfikację dostaw w regionie. W pierwszych latach po uruchomieniu jego komercyjne wykorzystanie pozostawało jednak niskie – według relacji prasowych z końca 2025 r. i z lipca 2026 r. połączenie w praktyce nie było wykorzystywane, ponieważ słowacki rynek utrzymywał dostawy gazu z innych kierunków (m.in. rosyjski gaz przez Turkish Stream, a docelowo kontrakt azerski od 2027 r.).
Źródła:
  - Interkonektor gazowy Polska – Słowacja zbudowany (GAZ-SYSTEM S.A., 2022-08-26): https://www.gaz-system.pl/pl/dla-mediow/komunikaty-prasowe/2022/sierpien/26-08-2022-gaz-system-interkonektor-gazowy-polska-slowacja-zbudowany.html
  - Interkonektor gazowy Polska-Słowacja gotowy do komercyjnej eksploatacji (Bankier.pl, 2022-11-08): https://www.bankier.pl/wiadomosc/Interkonektor-gazowy-Polska-Slowacja-gotowy-do-komercyjnej-eksploatacji-8437384.html
  - Sąsiad Polski nie chce od nas gazu. Rura za 100 mln euro jest pusta (WNP.pl, 2025-12-06): https://www.wnp.pl/energia/sasiad-polski-nie-chce-od-nas-gazu-rura-za-100-mln-euro-jest-pusta,1011055.html
  - Ruszyła budowa gazociągu Polska–Słowacja (Inżynieria.com, 2018-09-17): https://inzynieria.com/paliwa/gazociagi/wiadomosci/53619,ruszyla-budowa-gazociagu-polskaslowacja
  - Ważny gazociąg do granicy ze Słowacją już gotowy do użytku (Inżynieria.com, 2021-11-26): https://inzynieria.com/paliwa/gazociagi/wiadomosci/62995,wazny-gazociag-do-granicy-ze-slowacja-juz-gotowy-do-uzytku
  - Interkonektor gazowy między Polską i Słowacją już w budowie (WNP.pl, 2018-09-18): https://www.wnp.pl/energia/gaz/interkonektor-gazowy-miedzy-polska-i-slowacja-juz-w-budowie,330768.html
  - Gazowa porażka Polski. Sąsiad nie chce naszych dostaw i patrzy na wschód (WNP.pl, 2026-07-17): https://www.wnp.pl/energia/gazowa-porazka-polski-sasiad-nie-chce-naszych-dostaw-i-patrzy-na-wschod,1081716.html

## Instalacja Termicznego Przekształcania Odpadów "Dobra Energia" w Olsztynie
URL: https://projektometr.pl/projekt/itpo-dobra-energia-olsztyn
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 884 mln zł | Inwestor: Dobra Energia dla Olsztyna Sp. z o.o. (Meridiam 95%, Urbaser 5%; PPP z Gminą Olsztyn / MPEC, 25 lat)
Kalendarium: oddano 2025-01-15
Opis: Miejska spalarnia odpadów komunalnych (waste-to-energy) w Olsztynie przy ul. Bublewicza, zrealizowana w modelu partnerstwa publiczno-prywatnego (DBFO/PPP) na 25 lat. Instalacja o wydajności ok. 100 tys. ton odpadów rocznie została oficjalnie otwarta 15 stycznia 2025 r. i produkuje ciepło oraz energię elektryczną dla systemu ciepłowniczego miasta. Całkowity koszt projektu wyniósł 883,7 mln zł, w tym 233,3 mln zł dotacji unijnej z POIiŚ 2014-2020, a pozostałą część sfinansował partner prywatny (fundusz Meridiam, 95% udziałów w spółce Dobra Energia dla Olsztyna).
Znaczenie: Instalacja pokrywa ok. 35% zapotrzebowania Olsztyna na ciepło i produkuje rocznie ponad 64 tys. MWh energii elektrycznej, zagospodarowując termicznie ok. 100 tys. ton odpadów komunalnych rocznie. Stanowi kluczowy element transformacji miejskiego systemu ciepłowniczego po odejściu od węgla, zastępując wcześniejsze źródła oparte na paliwach kopalnych.
Źródła:
  - Instalacja Termicznego Przekształcania Odpadów w Olsztynie (Sozosfera, 2025-01): https://sozosfera.pl/odpady/instalacja-termicznego-przeksztalcania-odpadow-w-olsztynie/
  - Aż 883,7 mln zł. Tyle Olsztyn kosztowała Instalacja Termicznego Przekształcania Odpadów (PropertyDesign.pl, 2025-01-15): https://www.propertydesign.pl/architektura/104/az_883_7_mln_zl_tyle_olsztyn_kosztowala_instalacja_termicznego_przeksztalcania_odpadow,50083.html
  - ITPO przy ul. Bublewicza już działa. Pokryje 35 proc. zapotrzebowania Olsztyna na ciepło (Olsztyn.com.pl, 2025-01-15): https://www.olsztyn.com.pl/artykul,itpo-przy-ul-bublewicza-juz-dziala-pokryje-35-proc-zapotrzebowania-olsztyna-na-cieplo,42632.html
  - Oficjalne otwarcie ITPO w Olsztynie - 15.01.2025 (MPEC Olsztyn, 2025-01-15): https://mpec.olsztyn.pl/media-o-nas/oficjalne-otwarcie-itpo-w-olsztynie-15-01-2025/
  - Ciepło i prąd ze śmieci. ITPO w Olsztynie już działa (TKO.pl, 2025-01-15): https://tko.pl/265096,2025,01,15,cieplo-i-prad-ze-smieci-itpo-w-olsztynie-juz-dziala
  - Struktura organizacyjna - Dobra Energia dla Olsztyna (Dobra Energia dla Olsztyna Sp. z o.o.): https://energiaolsztyn.pl/dobra-energia-dla-olsztyna/struktura-organizacyjna/

## Zakład Odzysku Energii (ITPO) Veolia Nowa Energia w Łodzi (EC4)
URL: https://projektometr.pl/projekt/itpo-veolia-nowa-energia-lodz-ec4
Status: planowane | Etap: pozwolenia | Koszt (wg etapu, nom.): 1.0 mld zł | Inwestor: Veolia Nowa Energia Sp. z o.o.
Kalendarium: plan 2028
Opis: Zakład Odzysku Energii – instalacja termicznego przekształcania odpadów z odzyskiem energii (ITPO) budowana przez Veolię na terenie elektrociepłowni EC4 na łódzkim Widzewie, przy ul. Jadzi Andrzejewskiej 5. Instalacja o przepustowości ok. 200 tys. ton paliwa z odpadów (pre-RDF) rocznie ma zastąpić węgiel w łódzkim systemie ciepłowniczym w ramach programu „Nowa Energia dla Łodzi”. Inwestorem jest spółka celowa Veolia Nowa Energia. Pozwolenie na budowę uzyskano w 2021 r., a rozruch (produkcję ciepła i energii elektrycznej) przewidziano na IV kwartał 2028 r. Szacowana wartość inwestycji przekracza miliard złotych.
Znaczenie: Instalacja ma przetwarzać ok. 200 tys. ton paliwa z odpadów (pre-RDF) rocznie na dwóch liniach technologicznych o wydajności po 100 tys. ton każda, produkując ok. 1,6 mln GJ ciepła (odpowiednik potrzeb ok. 20 tys. łódzkich mieszkań) oraz ok. 146 tys. MWh energii elektrycznej rocznie. Projekt jest elementem odchodzenia od węgla w łódzkim systemie ciepłowniczym w ramach programu „Nowa Energia dla Łodzi” i ma zagospodarować kaloryczną frakcję odpadów z regionu.
Źródła:
  - Częste pytania – Nowa Energia dla Łodzi (ZOE/ITPO) (Veolia Nowa Energia / Nowa Energia dla Łodzi): https://nowaenergiadlalodzi.pl/zoe-itpo/faq
  - Czym jest ZOE? – Nowa Energia dla Łodzi (Veolia Nowa Energia / Nowa Energia dla Łodzi): https://nowaenergiadlalodzi.pl/zoe-itpo/czym-j
  - Decyduje się los elektrociepłowni na odpady wartej ponad miliard złotych (WysokieNapiecie.pl): https://wysokienapiecie.pl/80234-decyduje-sie-los-elektrocieplowni-na-odpady/
  - Spalarnie odpadów powstaną w Łodzi i Radomsku. Przetworzą 230 tys. ton śmieci rocznie (WNP.pl): https://www.wnp.pl/energia/energetyka/spalarnie-odpadow-powstana-w-lodzi-i-radomsku-przetworza-230-tys-ton-smieci-rocznie,896054.html
  - Aktualności – Nowa Energia dla Łodzi (Veolia Nowa Energia / Nowa Energia dla Łodzi, 2021-11-22): https://nowaenergiadlalodzi.pl/aktualnosci
  - Instalacja Termicznego Przekształcania Odpadów w Elektrociepłowni Łódź (gielda-odpadow.pl): https://gielda-odpadow.pl/innowacje/instalacja-termicznego-przeksztalcania-odpadow-w-elektrocieplowni-lodz/
  - Budowa Instalacji Termicznego Przekształcania Odpadów (ITPO) (Veolia Poland): https://www.veolia.pl/budowa-instalacji-termicznego-przeksztalcania-odpadow-itpo

## Izera / ElectroMobility Poland (polski samochód elektryczny)
URL: https://projektometr.pl/projekt/izera
Status: anulowane | Etap: ogłoszony | Koszt (wg etapu, nom.): 580 mln zł | Inwestor: ElectroMobility Poland S.A.
Kalendarium: ogł. 2020-07-28, plan 2025
Efekt: opóźnione, zrestrukturyzowane, porzucone, spisane na straty
Opis: Izera to marka pierwszego polskiego samochodu elektrycznego, rozwijana przez spółkę ElectroMobility Poland S.A. (kontrolowaną przez Skarb Państwa), zawiązaną 19 października 2016 r. Markę oficjalnie zaprezentowano 28 lipca 2020 r., a fabrykę zaplanowano w Jaworznie w województwie śląskim, z produkcją seryjną pierwotnie zapowiadaną na III kwartał 2023 r. Terminy kolejno przesuwano (na 2024, a następnie na IV kwartał 2025 r.), a projekt oparty m.in. na platformie chińskiego Geely nie zdołał domknąć finansowania. 17 grudnia 2024 r. minister aktywów państwowych Jakub Jaworowski ogłosił koniec projektu Izera. Po latach prac i ponad 580 mln zł wydatków nie powstała ani fabryka, ani gotowy pojazd. Spółka przekierowała działania na budowę huba produkcyjno-rozwojowego w Jaworznie z nową marką i tajwańskim partnerem Foxconn (osobny projekt następczy).
Znaczenie: Zamknięcie projektu Izera oznaczało, że po niemal dekadzie prac i ponad 580 mln zł publicznych nakładów Polska nie uzyskała ani własnej marki samochodu elektrycznego, ani fabryki w Jaworznie, ani gotowego pojazdu. Środki publiczne zaangażowane od 2016 r. nie przełożyły się na produkcję, a pierwotne terminy jej uruchomienia (III kw. 2023 r.) były wielokrotnie przesuwane. Doświadczenia i zasoby spółki ElectroMobility Poland zostały przekierowane na nowy model współpracy z partnerem zagranicznym (Foxconn) w Jaworznie, stanowiący odrębne, późniejsze przedsięwzięcie.
Powód niepowodzenia: Projekt Izera, prowadzony przez spółkę ElectroMobility Poland S.A. (większościowo Skarb Państwa) od 2016 r., zakładał uruchomienie produkcji pierwszego polskiego samochodu elektrycznego w fabryce w Jaworznie. Produkcję seryjną pierwotnie planowano na III kwartał 2023 r., a następnie przesuwano ją na 2024 i IV kwartał 2025 r. Projekt, korzystający m.in. z platformy chińskiego koncernu Geely, nie zdołał zapewnić pełnego finansowania do końca 2023 r. i został wstrzymany; nastąpiła zmiana rządu i audyty. 17 grudnia 2024 r. minister aktywów państwowych Jakub Jaworowski ogłosił koniec projektu Izera, co w kwietniu 2025 r. potwierdził nowy prezes spółki Tomasz Kędzierski. Do momentu zamknięcia projektu, przy wydatkach przekraczających 580 mln zł, nie powstała fabryka ani gotowy pojazd marki Izera. Działalność spółki przekierowano na budowę huba produkcyjnego w Jaworznie z nową marką i tajwańskim partnerem Foxconn — jest to odrębne, następcze przedsięwzięcie.
Źródła:
  - Izera (marka samochodów) (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Izera_(marka_samochod%C3%B3w)
  - Poland's electric car dream: PLN 0.5 billion spent, no factory, no vehicle (XYZ.pl): https://xyz.pl/poland-unpacked/polands-electric-car-dream-pln-0-5-billion-spent-no-factory-no-vehicle-3300/
  - Czy polskie auto elektryczne kiedykolwiek powstanie? Projekt Izery trafił do kosza (Money.pl, 2025-04-12): https://www.money.pl/gospodarka/czy-polskie-auto-elektryczne-kiedykolwiek-powstanie-projekt-izery-trafil-do-kosza-7145059044375488a.html
  - Izera upadła i nie powróci. Ale pomysł polsko-chińskiego elektryka nadal żyje (OKO.press, 2025-04-22): https://oko.press/izera-chiny-electromobility-poland
  - Nie będzie polskiego auta Izera. Co powstanie w Jaworznie za 4,5 mld zł? (Interia Motoryzacja): https://motoryzacja.interia.pl/wiadomosci/news-to-koniec-izery-4-5-mld-zl-na-inna-marke-i-fabryke-w-jaworzn,nId,22543564
  - Elektryzujące ustalenia NIK w sprawie elektrycznej Izery (Najwyższa Izba Kontroli (NIK), 2023-09-20): https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/elektryzujace-ustalenia-nik-w-sprawie-elektrycznej-izery.html
  - Będzie Izera-bis? Tajwański Foxconn ma ratować polskiego elektryka (OKO.press): https://oko.press/izera-electromobility-poland-foxconn
  - Co dalej z Izerą? Koniec projektu to "spisanie na straty pół miliarda złotych" (Money.pl, 2024-04-19): https://www.money.pl/gospodarka/co-dalej-z-izera-koniec-projektu-to-spisanie-na-straty-pol-miliarda-zlotych-7018588366855072a.html
  - Przełom w sprawie Izery. Tajwański gigant wchodzi do gry o polski samochód (Bankier.pl, 2026-05-07): https://www.bankier.pl/wiadomosc/Przelom-w-sprawie-Izery-Tajwanski-gigant-wchodzi-do-gry-o-polski-samochod-9129083.html

## Kampus Atman Data Center Warsaw-3 (WAW-3) w Duchnicach
URL: https://projektometr.pl/projekt/kampus-atman-data-center-warsaw-3-waw-3-w-duchnicach
Status: w budowie | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 2.5 mld zł | Inwestor: Atman
Kalendarium: start 2023-10-12
Opis: Kampus centrów danych budowany przez firmę Atman w Duchnicach w gminie Ożarów Mazowiecki (województwo mazowieckie), pod Warszawą. Docelowo ma się składać z trzech budynków o łącznej powierzchni kolokacyjnej blisko 19 000 m² w 36 salach danych i mocy IT 43 MW, z miejscem na ponad 50 000 serwerów. Pierwszy budynek, o mocy 14,4 MW i powierzchni 6 324 m², został oficjalnie otwarty 18 września 2025 r., po rozpoczęciu budowy 12 października 2023 r. Docelowa wartość inwestycji to 2,5 mld zł; obiekt zasilany jest energią ze źródeł odnawialnych. Projekt uzyskał kredyt konsorcjalny 1,35 mld zł od sześciu instytucji finansowych.
Znaczenie: Po pełnej realizacji WAW-3 ma być największym kampusem centrów danych polskiego operatora i jednym z kluczowych węzłów cyfrowych w Europie Środkowo-Wschodniej, z 43 MW mocy IT i miejscem na ponad 50 000 serwerów. Inwestycja zwiększa krajowe zasoby kolokacyjne dla usług chmurowych i AI, a zasilanie energią odnawialną oraz chłodzenie w obiegu zamkniętym mają ograniczać jej ślad środowiskowy.
Źródła:
  - Atman Opens Flagship Data Center WAW-3 (Atman, 2025-09-18): https://atman.pl/en/atman-opens-flagship-data-center-waw-3/
  - Atman uruchomił pod Warszawą centrum danych WAW-3 za 2,5 mld zł (Magazyn Przemysłowy, 2025-09): https://magazynprzemyslowy.pl/artykuly/atman-uruchomil-pod-warszawa-centrum-danych-waw-3-za-2-5-mld-zl
  - Atman pozyskał 1,35 mld zł na rozbudowę centrów danych (ITwiz): https://itwiz.pl/atman-pozyskal-135-mld-zl-na-rozbudowe-centrow-danych/
  - Construction of Atman Data Center Warsaw-3 started (Atman, 2023-10-16): https://atman.pl/en/construction-of-atman-data-center-warsaw-3-started/
  - Poland's Atman launches first phase of new Warsaw data center campus (DatacenterDynamics, 2025-09): https://www.datacenterdynamics.com/en/news/polands-atman-launches-first-phase-of-new-warsaw-data-center-campus/

## Kampus centrum danych Data4 w Jawczycach pod Warszawą
URL: https://projektometr.pl/projekt/kampus-centrum-danych-data4-w-jawczycach-pod-warszawa
Status: w budowie | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 2.6 mld zł | Inwestor: Data4
Kalendarium: start 2023
Opis: Kampus centrów danych francuskiej grupy Data4 budowany etapami na czterohektarowym terenie w Jawczycach w gminie Ożarów Mazowiecki pod Warszawą. Pierwszy budynek oddano do użytku w 2023 roku, a drugi obiekt o mocy IT 10 MW uruchomiono w kwietniu 2026 roku. Docelowo kampus ma osiągnąć łączną moc do 60 MW. Data4 zainwestowało dotychczas w Polsce blisko 200 mln euro i zapowiada zwiększenie nakładów do około 600 mln euro do 2030 roku.
Znaczenie: Rozbudowa kampusu zwiększa dostępną w rejonie Warszawy moc obliczeniową dla usług kolokacji i chmury, wspierając rosnący rynek centrów danych w Polsce. Inwestycja opiera się na współpracy z polskimi dostawcami i lokalnymi partnerami oraz ma przyczynić się do powstania około 400 bezpośrednich i pośrednich miejsc pracy.
Źródła:
  - Data4 expands in Poland with second data center near Warsaw (Data4, 2026-04-09): https://www.data4group.com/en/news-data4/data4-expands-in-poland-with-second-data-center-near-warsaw/
  - Data4 wzmacnia swoją obecność w Polsce, uruchamiając drugie centrum danych pod Warszawą (Data4, 2026-04-09): https://www.data4group.com/pl/aktualnosci-data4/data4-wzmacnia-swoja-obecnosc-w-polsce-uruchamiajac-drugie-centrum-danych-pod-warszawa/
  - Data4 uruchamia drugie centrum danych pod Warszawą (WNP.PL, 2026-04-09): https://www.wnp.pl/tech/data4-uruchamia-drugie-centrum-danych-pod-warszawa,1050766.html

## Kampus centrum danych Vantage WAW1 w Warszawie
URL: https://projektometr.pl/projekt/kampus-centrum-danych-vantage-waw1-w-warszawie
Status: w budowie | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Vantage Data Centers
Kalendarium: ogł. 2021-07-08, start 2021-07-08
Opis: Vantage Data Centers, amerykański operator hiperskalowych kampusów centrów danych, buduje na warszawskich Bielanach kampus WAW1 na działce o powierzchni ok. 5 ha (12 akrów). Docelowo kampus mają tworzyć dwa czterokondygnacyjne budynki data center o łącznej powierzchni ok. 36 tys. m2 i mocy IT 48 MW (pierwszy obiekt 16 MW, drugi 32 MW). Budowę rozpoczęto w lipcu 2021 roku, a pierwszy z budynków został ukończony i udostępniony klientom w czerwcu 2022 roku. Jest to pierwsze centrum danych tego operatora w Polsce.
Znaczenie: Kampus WAW1 jest pierwszym centrum danych Vantage Data Centers w Polsce i przykładem zagranicznej inwestycji w infrastrukturę cyfrową w rejonie Warszawy. Pierwszy z dwóch budynków został ukończony i udostępniony klientom w 2022 roku; po pełnej rozbudowie kampus ma oferować 48 MW mocy IT dla klientów hiperskalowych i chmurowych.
Źródła:
  - Warsaw, Poland Data Center Campus (Vantage Data Centers): https://vantage-dc.com/data-center-locations/emea/warsaw-poland/
  - Vantage Data Centers Breaks Ground on Berlin and Warsaw Campuses (Vantage Data Centers, 2021-07-08): https://vantage-dc.com/news/vantage-data-centers-breaks-ground-on-berlin-and-warsaw-campuses/
  - Vantage Data Centers Opens Berlin and Warsaw Campuses to Customers (Vantage Data Centers, 2022-06-14): https://vantage-dc.com/news/vantage-data-centers-opens-berlin-and-warsaw-campuses-to-customers/
  - Vantage Data Centers rusza z budowa data center w Warszawie (TELKO.in, 2021-07-09): https://www.telko.in/vantage-data-centers-rusza-z-budowa-data-center-w-warszawie
  - Warsaw Data Center Campus - Vantage Data Center (Greenfields): https://greenfields.pl/en/warsaw-data-center-campus-vantage-data-center/

## Kanał Śląski
URL: https://projektometr.pl/projekt/kanal-slaski
Status: planowane | Etap: ogłoszony | Koszt (wg etapu, nom.): 11.0 mld zł | Inwestor: b/d
Kalendarium: b/d
Opis: Kanał Śląski to planowana śródlądowa droga wodna o długości ok. 93 km, mająca połączyć Odrę (w rejonie Kędzierzyna-Koźla) z Wisłą (w okolicach Oświęcimia) i spiąć Górnośląski Okręg Przemysłowy oraz Rybnicki Okręg Węglowy z korytarzem odrzańskim i Krakowem. Trasa prowadziłaby przez Kuźnię Raciborską, Rybnik, Żory, Tychy i Bieruń. Koncepcja sięga XVIII wieku, a wariant południowy wybrano już w 1973 r.; mimo to przedsięwzięcie pozostaje na etapie koncepcyjno-planistycznym. Obowiązujący Krajowy Program Żeglugowy do 2030 r. ujmuje kanał jako połączenie planowane, z perspektywą realizacji dopiero po 2030 r. Szacunkowy koszt budowy określano na ok. 11 mld zł.
Znaczenie: Kanał miałby stworzyć żeglowne połączenie klasy IV między dorzeczami Odry i Wisły, obsługujące zestawy pchane o ładowności do 3500 t; planowano ok. 10 śluz o wymiarach 190×12×4 m. Dla regionu oznaczałby alternatywną, wodną trasę transportu ładunków masowych ze Śląska w stronę portów Szczecina i Świnoujścia oraz domknięcie fragmentu europejskiego korytarza wodnego. Skala kosztów (rzędu 11 mld zł) i wieloletni, przesuwany poza 2030 r. horyzont sprawiają, że realizacja pozostaje niepewna.
Źródła:
  - Kanał Śląski. Rząd połączy Wisłę z Odrą? (money.pl): https://www.money.pl/gospodarka/wiadomosci/artykul/kanal-slaski-rzad-polaczy-wisle-z-odra,38,0,2044454.html
  - Kanał Śląski (Wikipedia): https://pl.wikipedia.org/wiki/Kana%C5%82_%C5%9Al%C4%85ski
  - Rzeczpospolita. Połączenie Odry i Wisły za 11 miliardów (naszraciborz.pl (za Rzeczpospolita), 2019-10-30): https://www.naszraciborz.pl/site/art/1-aktualnosci/0-/77182-rzeczpospolita-polaczenie-odry-i-wisly-za-11-miliardow
  - Kanał Śląski kluczowy dla transportu wodnego? (Seaoo.com, 2019-11-07): https://www.seaoo.com/blog/kanal-slaski-kluczowy-dla-transportu/
  - Kanał Śląski: Historia żeglugi stara i nowsza (zegluga-rzeczna.pl): https://www.zegluga-rzeczna.pl/articles/261/kanal-slaski
  - Kanał Śląski. Czy Polska odzyska szansę na połączenie Odry z Wisłą? (Radio Eska Śląskie, 2025-09-26): https://slaskie.eska.pl/kanal-slaski-polaczy-odre-z-wisla-gigantyczna-inwestycja-moze-odmienic-region-aa-AFhG-jnA5-ojn8.html

## Kolej Dużych Prędkości „Y”: Warszawa – CPK – Łódź – Wrocław/Poznań
URL: https://projektometr.pl/projekt/kdp-y
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 80.0 mld zł | Inwestor: Centralny Port Komunikacyjny sp. z o.o.
Kalendarium: ogł. 2008-12-09, start 2025-08, plan 2035
Efekt: opóźnione
Opis: Nowa linia kolei dużych prędkości w kształcie litery „Y”, łącząca Warszawę przez lotnisko CPK (Port Polska) i Łódź z Wrocławiem i Poznaniem — ok. 480 km nowej infrastruktury realizowanej przez spółkę Centralny Port Komunikacyjny. Koncepcja sięga 2008 r. (studium wykonalności zamówione przez PKP PLK), w 2011 r. prace nad KDP zamrożono, a projekt odżył jako kolejowy kręgosłup programu CPK. Dokumentację projektową 140-kilometrowego odcinka Warszawa–Łódź (linia nr 85), wartą blisko 350 mln zł, w 85% finansuje UE z instrumentu CEF (ponad 290 mln zł). W czerwcu 2025 r. podpisano z konsorcjum PORR umowę na drążenie tunelu KDP pod Łodzią (ok. 4,6 km, średnica ok. 14 m), a w sierpniu 2025 r. wykonawca przejął plac budowy komory startowej Retkinia; drążenie TBM ma ruszyć w drugiej połowie 2026 r. W 2026 r. ogłaszane są przetargi na budowę kolejnych odcinków (m.in. 14,3 km od węzła lotniskowego do węzła Bolimów) z prędkością projektową do 350 km/h. Odcinek Warszawa–Łódź ma być gotowy do końca 2032 r., a ramiona do Wrocławia i Poznania — do 2035 r.; koszt całej linii „Y” spółka CPK szacowała w 2024 r. na ok. 80 mld zł.
Znaczenie: Linia „Y” ma być pierwszą pełnowymiarową koleją dużych prędkości w Polsce, z prędkością eksploatacyjną do 350 km/h. Skróci przejazd z Warszawy do Łodzi z ok. 70–90 do ok. 40 minut, a z Warszawy do Wrocławia i Poznania do ok. 1 godziny 40 minut, włączając jednocześnie lotnisko CPK (dojazd z Warszawy poniżej 20 minut) do krajowej sieci kolejowej. Tunel KDP pod Łodzią (ok. 4,6 km, średnica ok. 14 m) ma być najdłuższym i o największej średnicy tunelem kolejowym drążonym w Polsce jednym odcinkiem. Komponent kolejowy programu CPK, którego linia „Y” jest rdzeniem, wyceniany jest na ponad 76 mld zł.
Źródła:
  - Linia kolei dużych prędkości Y (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Linia_kolei_du%C5%BCych_pr%C4%99dko%C5%9Bci_Y
  - Kolej dużych prędkości na odcinku Warszawa – Łódź bliżej realizacji. CPK podał szczegóły (Transinfo.pl, 2025-10-29): https://transinfo.pl/inforail/kolej-duzych-predkosci-na-odcinku-warszawa-lodz-blizej-realizacji-cpk-podal-szczegoly/
  - Ponad 290 mln zł na projekt linii kolejowej CPK między Warszawą i Łodzią. Umowa podpisana (NaKolei.pl, 2023-10-10): https://www.nakolei.pl/ponad-290-mln-zl-na-projekt-linii-kolejowej-cpk-miedzy-warszawa-i-lodzia-umowa-podpisana/
  - CPK: Linia "Y" powstanie do 2035 r. Takie będą polskie koleje dużych prędkości (Rynek Kolejowy, 2024-07-18): https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/cpk-ygrek-powstanie-do-2035-roku-119786.html
  - Umowy, projekty, wykupy, budowa. Oto, co w tym roku dzieje się w Programie CPK (Ministerstwo Infrastruktury (gov.pl), 2024-11-22): https://www.gov.pl/web/infrastruktura/umowy-projekty-wykupy-budowa-oto-co-w-tym-roku-dzieje-sie-w-programie-cpk
  - Pociągi pojadą tędy 350 km/h. Rozpoczyna się budowa ważnej linii kolejowej (PortalSamorzadowy.pl, 2026-05-03): https://www.portalsamorzadowy.pl/gospodarka-komunalna/pociagi-pojada-tedy-350-km-h-rozpoczyna-sie-budowa-waznej-linii-kolejowej,658204.html
  - Budowa tunelu dalekobieżnego CPK w Łodzi. Wykonawca przejął komorę startową Retkinia (Inżynier Budownictwa, 2025-08-25): https://inzynierbudownictwa.pl/budowa-tunelu-dalekobieznego-cpk-w-lodzi-wykonawca-przejal-komore-startowa-retkinia/

## Kompleks bioetanolu II generacji w Jedliczu (Orlen Południe)
URL: https://projektometr.pl/projekt/kompleks-bioetanolu-ii-generacji-w-jedliczu-orlen-poludnie
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 1.1 mld zł | Inwestor: ORLEN Południe S.A.
Kalendarium: ogł. 2022, plan 2027
Efekt: opóźnione
Opis: Kompleks instalacji do produkcji bioetanolu II generacji (B2G) budowany przez spółkę ORLEN Południe w zakładzie produkcyjnym w Jedliczu na Podkarpaciu. Główna instalacja o rocznej wydajności ok. 25 tys. ton ma wytwarzać zaawansowany biokomponent z niespożywczej biomasy, przede wszystkim ze słomy zbożowej, a towarzyszy jej elektrociepłownia biomasowa. Umowy w formule EPC podpisano w 2022 r. (generalnym wykonawcą instalacji głównej jest ZARMEN Sp. z o.o.), a całkowite nakłady inwestycyjne oszacowano na ok. 1,12 mld zł. Pierwotny termin zakończenia budowy do końca 2024 r. został przesunięty; według doniesień z listopada 2025 r. Orlen planuje oddanie instalacji do użytkowania w połowie 2027 r., tłumacząc opóźnienie m.in. zmianami w umowie z wykonawcą i modyfikacjami realizowanego projektu.
Znaczenie: Instalacja ma produkować zaawansowany biokomponent (bioetanol drugiej generacji) z surowców niespożywczych, co pozwala unikać konkurencji z produkcją żywności. Docelowo kompleks ma dostarczać do ok. 30 tys. ton zaawansowanego biokomponentu rocznie, zagospodarowując przy tym ok. 160 tys. ton słomy, i wspierać realizację unijnych wymogów dotyczących udziału biopaliw zaawansowanych w transporcie.
Źródła:
  - Umowy na budowę kompleksu instalacji do produkcji bioetanolu drugiej generacji w zakładzie produkcyjnym ORLEN Południe (PKN Orlen / ORLEN Południe, 2022-01): https://www.orlen.pl/pl/relacje-inwestorskie/raporty-i-publikacje/raporty-biezace/2022/01/Raport-biezacy-nr-8-2022
  - Inwestycje Orlenu w biznesie biopaliw mają poślizg (Parkiet, 2025-11-06): https://www.parkiet.com/surowce-i-paliwa/art43291311-inwestycje-orlenu-w-biznesie-biopaliw-maja-poslizg
  - ZARMEN Sp. z o.o. podpisał umowę z ORLEN Południe S.A. na budowę instalacji do produkcji bioetanolu II generacji (Grupa Zarmen, 2022-03): https://www.grupa-zarmen.pl/aktualnosci/news/zarmen-wykona-instalacje-w-jedliczu

## Kompleks Gubin-Brody (kopalnia i elektrownia na węglu brunatnym)
URL: https://projektometr.pl/projekt/kompleks-gubin-brody-kopalnia-i-elektrownia-na-weglu-brunatn
Status: anulowane | Etap: pozwolenia | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Grupa PGE
Kalendarium: b/d
Efekt: porzucone
Opis: Planowany kompleks energetyczny na złożu węgla brunatnego w rejonie gmin Gubin i Brody, obejmujący odkrywkową kopalnię oraz elektrownię o mocy co najmniej 2700 MW, rozwijany przez Grupę PGE. Inwestycja nie doszła do skutku: Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gorzowie Wielkopolskim umorzył postępowanie w sprawie decyzji środowiskowej dla odkrywki, co faktycznie zamknęło drogę do budowy.
Znaczenie: Realizacja odkrywki oznaczałaby wysiedlenie nawet 3 tys. osób oraz likwidację 15 miejscowości, a także wyburzenie cennych zabytków. Zaniechanie inwestycji jest przedstawiane przez mieszkańców i organizacje ekologiczne jako sukces, a region pozostał przy dotychczasowym użytkowaniu terenu.
Powód niepowodzenia: Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gorzowie Wielkopolskim wydał w 2019 r. decyzję umarzającą postępowanie w sprawie decyzji środowiskowej dla odkrywkowej kopalni węgla brunatnego, po tym jak inwestor nie uzupełnił wymaganej dokumentacji w terminie. Oznaczało to faktyczne zakończenie projektu — odkrywka w Gubinie nie powstanie.
Źródła:
  - Sukces mieszkańców i ekologów: kopalnia odkrywkowa w Gubinie nie powstanie (Greenpeace Polska, 2019): https://www.greenpeace.org/poland/aktualnosci/3534/sukces-mieszkancow-i-ekologow-kopalnia-odkrywkowa-w-gubinie-nie-powstanie/
  - Po latach walki o środowisko Gubin może ogłosić zwycięstwo. Odkrywka nie powstanie (SmogLab, 2019-08-27): https://smoglab.pl/po-latach-walki-o-srodowisko-gubin-moze-oglosic-zwyciestwo-odkrywka-nie-powstanie/
  - Kopalnia odkrywkowa w gminie Gubin? Plany wstrzymane! (Sozosfera, 2016): https://sozosfera.pl/zielona-energia/kopalnia-odkrywkowa-w-gminie-gubin-plany-wstrzymane/
  - Kolejny krok w stronę kompleksu energetycznego Gubin-Brody (Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego (lubuskie.pl), 2014-02-06): https://lubuskie.pl/wiadomosci/2420/kolejny-krok-w-strone-kompleksu-energetycznego-gubin-brody
  - Decyzji środowiskowej dla złoża węgla brunatnego Gubin w PGE nie będzie - poinformował RDOŚ w Gorzowie Wielkopolskim (nettg.pl, 2019-08-27): https://nettg.pl/gornictwo/159890/decyzji-srodowiskowej-dla-zloza-wegla-brunatnego-gubin-w-pge-nie-bedzie-poinformowal-rdos-w-gorzowie-wielkopolskim

## Kompleksowa rewitalizacja i rozbudowa Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie
URL: https://projektometr.pl/projekt/kompleksowa-rewitalizacja-i-rozbudowa-narodowego-instytutu-o
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 872 mln zł | Inwestor: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy (program finansowany przez Ministra Zdrowia)
Kalendarium: ogł. 2019, start 2019, plan 2028
Efekt: opóźnione
Opis: Wieloletni rządowy program inwestycyjny (etap I) obejmujący rewitalizację i rozbudowę największego w Polsce ośrodka onkologicznego — Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie. Program, przyjęty w 2019 r. z budżetem rzędu 872 mln zł (z czego blisko 740 mln zł ze środków ministra zdrowia), zakłada m.in. budowę nowego budynku klinicznego oraz przeniesienie działalności medycznej z kompleksu przy ul. Wawelskiej do lecznicy przy ul. Roentgena. Pierwotny termin zakończenia (2024 r.) przesunięto — realizację wydłużono o trzy lata, do 2028 r., wskutek m.in. trudnej sytuacji na rynku budowlanym i przedłużających się procedur przetargowych. Równolegle w latach 2025–2026 Instytut pozyskał ponad 272 mln zł na kolejne inwestycje, w tym nową przychodnię oraz cyfryzację i wykorzystanie AI w diagnostyce obrazowej.
Znaczenie: Program ma zwiększyć potencjał leczniczy krajowej onkologii: powstaje nowy budynek kliniczny, a największa w Polsce placówka onkologiczna — hospitalizująca rocznie ponad 80 tys. pacjentów i udzielająca ponad 370 tys. porad ambulatoryjnych — zyskuje nowoczesną, skonsolidowaną infrastrukturę. Wydłużenie realizacji do 2028 r. opóźnia jednak dostęp pacjentów do zmodernizowanej bazy, a przesunięcie finansowania w czasie w warunkach inflacji realnie obniża wartość planowanych nakładów.
Źródła:
  - Ponad 800 mln zł dla Centrum Onkologii w Warszawie (Prawo.pl, 2019-09-10): https://www.prawo.pl/zdrowie/ponad-800-mln-zl-dla-centrum-onkologii-w-warszawie,470550.html
  - Pacjenci dłużej poczekają na nowoczesną onkologię. Rząd wydłużył realizację programów (Rzeczpospolita (rp.pl), 2023-01): https://www.rp.pl/leki-i-terapie/art37748791-pacjenci-dluzej-poczekaja-na-nowoczesna-onkologie-rzad-wydluzyl-realizacje-programow
  - Narodowy Instytut Onkologii w Warszawie pozyskał 272 mln zł na inwestycje (Forsal.pl, 2025): https://forsal.pl/lifestyle/zdrowie/artykuly/11257805,narodowy-instytut-onkologii-otrzymal-ponad-272-mln-zl-co-sie-zmieni-dla-pacjentow.html
  - Wieloletni Program Inwestycji — Narodowy Instytut Onkologii (Narodowy Instytut Onkologii (nio.gov.pl)): https://www.nio.gov.pl/o-instytucie/wieloletni-program-inwestycji/
  - Ministerstwo Zdrowia zapowiada wielkie zmiany w pięciu ważnych ośrodkach (Rynek Zdrowia, 2025): https://www.rynekzdrowia.pl/Inwestycje/Ministerstwo-Zdrowia-zapowiada-wielkie-zmiany-w-pieciu-waznych-osrodkach-Jeszcze-w-tym-roku,266169,3.html
  - Centrum Onkologii w Warszawie czeka rewitalizacja i rozbudowa; podpisano umowę (Polska Agencja Prasowa (PAP), 2019-09-24): https://www.pap.pl/aktualnosci/news,516553,minister-zdrowia-podpisal-umowe-na-rozbudowe-centrum-onkologii-w-warszawie
  - Wieloletni program inwestycji w zakresie rewitalizacji i rozbudowy Centrum Onkologii — etap I (Ministerstwo Zdrowia (gov.pl)): https://www.gov.pl/web/zdrowie/wieloletni-program-inwestycji-w-zakresie-rewitalizacji-i-rozbudowy-centrum-onkologii--instytut-im-marii-sklodowskiej--curie-w-warszawie--etap-i

## Komputer kwantowy PIAST-Q (EuroQCS-Poland, PCSS Poznań)
URL: https://projektometr.pl/projekt/komputer-kwantowy-piast-q-euroqcs-poland
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 53 mln zł | Inwestor: Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe (PCSS, IChB PAN); współfinansowanie: Ministerstwo Cyfryzacji, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, EuroHPC JU
Kalendarium: oddano 2025-06-23
Efekt: dostarczone
Opis: Pierwszy komputer kwantowy w Polsce, uruchomiony w ramach europejskiego programu EuroHPC jako EuroQCS-Poland. Cyfrowa maszyna oparta na technologii spułapkowanych (uwięzionych) jonów, z ponad 20 fizycznymi kubitami, została zbudowana przez austriacką firmę Alpine Quantum Technologies (AQT) i zainstalowana w Poznańskim Centrum Superkomputerowo-Sieciowym (PCSS) afiliowanym przy Instytucie Chemii Bioorganicznej PAN, gdzie jest integrowana z infrastrukturą HPC. Uroczysta inauguracja pod nazwą PIAST-Q odbyła się 23 czerwca 2025 r., a udostępnienie zasobów użytkownikom zaplanowano do 31 grudnia 2025 r. Całkowity koszt instalacji to 12,28 mln euro, sfinansowany po połowie przez EuroHPC JU oraz stronę polską (Ministerstwo Cyfryzacji i Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego). Mimo relatywnie niskiego kosztu inwestycja ma charakter strategiczny — buduje pierwszą krajową zdolność w obszarze obliczeń kwantowych i włącza Polskę do europejskiej sieci EuroHPC.
Znaczenie: PIAST-Q jest pierwszym komputerem kwantowym zainstalowanym w Polsce i pierwszym tego typu urządzeniem uruchomionym w ramach programu EuroHPC dostępnym z Poznania. Zapewnia 20 fizycznych kubitów w technologii pułapek jonowych działających w temperaturze pokojowej i jest integrowany z infrastrukturą superkomputerową PCSS, co ma udostępnić moc obliczeniową naukowcom, przemysłowi i sektorowi publicznemu z całej Europy. Współfinansowanie przez EuroHPC JU oraz dwa polskie ministerstwa (Cyfryzacji oraz Nauki i Szkolnictwa Wyższego) czyni z inwestycji element krajowej i europejskiej polityki rozwoju technologii kwantowych — resort cyfryzacji wskazuje, że dzięki projektowi Polska dołącza do liderów rozwoju tych technologii w Europie.
Źródła:
  - Podpisanie umowy na instalację komputera kwantowego EuroQCS-Poland (Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe (PCSS), 2024-07): https://www.pcss.pl/rozwoj-europejskich-technologii-obliczen-kwantowych-podpisanie-umowy-na-instalacje-komputera-kwantowego-euroqcs-poland/
  - PIAST-Q: Ruszył pierwszy komputer kwantowy EuroHPC w Polsce (Academia PAN, 2025-06): https://academia.pan.pl/piast-q-ruszyl-pierwszy-komputer-kwantowy-eurohpc-w-polsce/
  - Otwarcie pierwszego europejskiego komputera kwantowego w Polsce (Ministerstwo Cyfryzacji (gov.pl), 2025-06-23): https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/otwarcie-pierwszego-europejskiego-komputera-kwantowego-w-polsce

## Kopalnia węgla koksowego Bzie-Dębina (JSW)
URL: https://projektometr.pl/projekt/kopalnia-wegla-koksowego-bzie-debina-jsw
Status: w budowie | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 3.0 mld zł | Inwestor: Jastrzębska Spółka Węglowa (JSW)
Kalendarium: b/d
Opis: Bzie-Dębina to kopalnia węgla koksowego należąca do Jastrzębskiej Spółki Węglowej (JSW), zlokalizowana w Jastrzębiu-Zdroju. Została oficjalnie otwarta 25 września 2019 roku jako pierwsza nowa kopalnia węgla uruchomiona w Polsce od 1994 roku. Docelowe roczne wydobycie planowano na około 2 mln ton strategicznego węgla koksowego, a łączne nakłady inwestycyjne do 2033 roku oszacowano na około 3 mld zł. Po rozpoznaniu złoża JSW przyznała, że pierwotnie zakładanego poziomu wydobycia 2,5 mln ton rocznie nie uda się osiągnąć, a ruch wydobywczy Bzie włączono do kopalni zespolonej Borynia-Zofiówka-Bzie.
Znaczenie: Kopalnia była pierwszym nowym zakładem wydobywczym węgla uruchomionym w Polsce od 1994 roku i miała zapewnić JSW dostęp do złóż strategicznego węgla koksowego. Po rozpoznaniu złoża JSW podała, że pierwotnie zakładanego poziomu wydobycia 2,5 mln ton rocznie nie da się osiągnąć. Ruch Bzie włączono do kopalni zespolonej Borynia-Zofiówka-Bzie, w której od czerwca 2023 roku prowadzone jest wydobycie węgla koksowego z uruchomionej ściany.
Źródła:
  - JSW chce zainwestować w kopalnię „Bzie-Dębina” 3 mld zł do 2033 r. (Bankier.pl): https://www.bankier.pl/wiadomosc/JSW-chce-zainwestowac-w-kopalnie-Bzie-Debina-3-mld-zl-do-2033-r-7744198.html
  - Kopalnia węgla koksowego Bzie-Dębina w Jastrzębiu Zdroju oficjalnie otwarta (Ministerstwo Aktywów Państwowych (gov.pl), 2019-09-25): https://www.gov.pl/web/aktywa-panstwowe/kopalnia-wegla-koksowego-bzie-debina-w-jastrzebiu-zdroju-oficjalnie-otwarta
  - JSW sygnalizuje problem z kopalnią. Niemożliwe wydobycie 2,5 mln ton (WNP.pl, 2023-11-24): https://www.wnp.pl/energia/jsw-sygnalizuje-problem-z-kopalnia-niemozliwe-wydobycie-2-5-mln-ton,778043.html
  - Kopalnia w Bziu nie osiągnie oczekiwanego poziomu wydobycia (JastrzebieOnline.pl, 2023-11-30): https://jastrzebieonline.pl/wiadomosci/225893-kopalnia-w-bziu-nie-osiagnie-oczekiwanego-poziomu-wydobycia.html
  - W końcu się udało. JSW po wielu problemach uruchamia nową ścianę wydobywczą (WNP.pl, 2023-06-28): https://www.wnp.pl/gornictwo/w-koncu-sie-udalo-jsw-po-wielu-problemach-uruchamia-nowa-sciane-wydobywcza,726001.html

## KPO C1.1.1 — szybki internet na obszarach białych plam
URL: https://projektometr.pl/projekt/kpo-c1-1-1-szybki-internet-na-obszarach-bialych-plam
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 2.5 mld zł | Inwestor: Centrum Projektów Polska Cyfrowa (CPPC)
Kalendarium: plan 2026-08-31
Opis: Program w ramach Krajowego Planu Odbudowy (inwestycja C1.1.1), w którym Centrum Projektów Polska Cyfrowa rozdziela dotacje dla operatorów telekomunikacyjnych na budowę sieci dostępowych o przepustowości co najmniej 300 Mb/s w tzw. białych plamach — miejscach bez dostępu do szybkiego internetu. Kwota alokacji czwartego naboru wyniosła ok. 2,46 mld zł, a dofinansowanie pokrywa 95% kosztów, w tym trzyletnie utrzymanie sieci. Inwestycje muszą zostać zakończone do 31 sierpnia 2026 r.
Znaczenie: Program ma zlikwidować terytorialne wykluczenie cyfrowe w Polsce. W dotychczasowych naborach KPO i FERC podpisano ponad 220 umów o wartości ok. 3,6 mld zł obejmujących ponad 800 tys. punktów adresowych, a czwarty nabór dołożył dostęp dla blisko 156 tys. kolejnych punktów adresowych. Sieci budują prywatni operatorzy telekomunikacyjni korzystający z publicznych dotacji.
Źródła:
  - Inwestycja C1.1.1 — Dostęp do sieci szerokopasmowej (czwarty nabór) (Centrum Projektów Polska Cyfrowa (gov.pl), 2025): https://www.gov.pl/web/cppc/inwestycja-c-111-zapewnienie-dostepu-do-bardzo-szybkiego-internetu-na-obszarach-bialych-plam-czwarty-nabor
  - Rozwój sieci szerokopasmowej przybliża Polskę do likwidacji białych plam (Ministerstwo Cyfryzacji (gov.pl)): https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/rozwoj-sieci-szerokopasmowej-przybliza-polske-do-likwidacji-bialych-plam
  - C1.1.1 Zapewnienie dostępu do bardzo szybkiego Internetu na obszarach białych plam — 004 nabór (Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, 2025): https://funduszeunijne.gov.pl/nabory/c111-zapewnienie-dostepu-do-bardzo-szybkiego-internetu-na-obszarach-bialych-plam004-nabor/
  - Ponad 16 mld zł na rozwój sieci szerokopasmowych w Polsce (KPO (Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej)): https://www.kpo.gov.pl/strony/aktualnosci/ponad-16-mld-zl-na-rozwoj-sieci-szerokopasmowych-w-polsce/

## Krajowe centrum serwisowe samolotów FA-50 w WZL Nr 2 (Bydgoszcz)
URL: https://projektometr.pl/projekt/krajowe-centrum-serwisowe-samolotow-fa-50-w-wzl-nr-2-bydgosz
Status: w budowie | Etap: ogłoszony | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Wojskowe Zakłady Lotnicze Nr 2 S.A.
Kalendarium: ogł. 2024-06-20
Opis: Budowa krajowego centrum serwisowego (MRO) dla samolotów bojowych KAI FA-50 w Wojskowych Zakładach Lotniczych Nr 2 S.A. w Bydgoszczy. 20 czerwca 2024 r. WZL Nr 2 i południowokoreańska firma Korea Aerospace Industries podpisały porozumienie o współpracy obejmujące wsparcie logistyczne, obsługę, naprawy, remonty i modernizację floty FA-50. Zakłady pomyślnie przeszły audyt KAI, który rekomenduje WZL Nr 2 jako głównego wykonawcę przyszłego kontraktu serwisowego dla wersji FA-50GF, z producentem w roli podwykonawcy. Centrum ma obsługiwać zamówione przez Polskę 48 samolotów (12 dostarczonych FA-50GF oraz kolejną partię w wersji FA-50PL).
Znaczenie: Utworzenie krajowego zaplecza serwisowego dla floty FA-50 buduje suwerenną zdolność utrzymania i modernizacji samolotów bojowych w kraju, ograniczając zależność od producenta w cyklu życia sprzętu po okresie gwarancji. Wskazanie WZL Nr 2 jako głównego wykonawcy wzmacnia pozycję bydgoskiego przedsiębiorstwa i polskiego przemysłu obronnego w programie eksploatacji 48 maszyn FA-50.
Źródła:
  - Krok w stronę budowy krajowego centrum serwisowego FA-50 (ZBiAM, 2024-06): https://zbiam.pl/krok-w-strone-budowy-krajowego-centrum-serwisowego-fa-50/
  - Centrum serwisowe FA-50 w Wojskowych Zakładach Lotniczych Nr 2 SA w Bydgoszczy (Przemysł Obronny, 2024): https://przemysl-obronny.pl/pl/centrum-serwisowe-ka-50-w-wojskowych-zakladach-lotniczych-nr-2-sa-w-bydgoszczy/
  - Bydgoszcz bierze FA-50 pod skrzydła. Koreańczycy dali zielone światło (Spider's Web, 2026-07): https://spidersweb.pl/2026/07/wzl-2-serwis-fa-50-kai-bydgoszcz.html
  - WZL Bydgoszcz będą serwisować FA-50 (Polska Zbrojna, 2023-12): https://polska-zbrojna.pl/home/articleshow/40869?t=WZL-Bydgoszcz-beda-serwisowac-FA-50

## Krakowski Szybki Tramwaj etap III: Krowodrza Górka - Górka Narodowa
URL: https://projektometr.pl/projekt/krakowski-szybki-tramwaj-etap-iii
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 595 mln zł | Inwestor: Zarząd Inwestycji Miejskich w Krakowie (Miasto Kraków)
Kalendarium: start 2017-05, oddano 2023-09
Opis: Budowa III etapu Krakowskiego Szybkiego Tramwaju – linii o długości ok. 5,5 km podwójnego torowiska (ok. 11 km torów) łączącej pętlę Krowodrza Górka z osiedlem Górka Narodowa w północnej części Krakowa. Trasę zaprojektowało i wybudowało konsorcjum Intercor i Tor-Krak na podstawie umowy podpisanej 22 maja 2017 r. Inwestycja objęła m.in. dwupoziomowy zintegrowany węzeł przesiadkowy z parkingiem P+R i terminalem autobusowym na Górce Narodowej, tunel drogowy w ciągu ul. Opolskiej oraz kolejne parkingi Park & Ride. Całkowita wartość projektu wyniosła ok. 595 mln zł, z czego ok. 184 mln zł stanowiło dofinansowanie z unijnego Funduszu Spójności (POIiŚ 2014–2020), a 38 mln zł pochodziło z rządowego programu wsparcia przygotowań III Igrzysk Europejskich. Tramwaje ruszyły na nowej trasie we wrześniu 2023 r.
Znaczenie: Nowa linia domknęła północny odcinek szybkiego tramwaju w Krakowie i skróciła czas dojazdu z gęsto zaludnionych osiedli na północ od ul. Opolskiej (Górka Narodowa, Prądnik Biały) do centrum miasta, wpinając je w sieć KST z parkingami Park & Ride zachęcającymi do przesiadki z samochodu. Skala korzystania okazała się wysoka od początku – w pierwszym miesiącu z nowego połączenia skorzystało ponad pół miliona pasażerów. Realizacja przeciągnęła się jednak znacznie: umowa z 2017 r. zakładała budowę w ciągu ok. 3,5 roku, a tramwaje ruszyły dopiero we wrześniu 2023 r.
Źródła:
  - Linia tramwajowa KST Krowodrza Górka – Górka Narodowa (Zarząd Inwestycji Miejskich w Krakowie): https://zim.krakow.pl/nasze-projekty/linii-tramwajowa-kst-krowodrza-gorka-gorka-narodowa/
  - Krakowski Szybki Tramwaj między Krowodrzą Górką a Górką Narodową (Ministerstwo Infrastruktury (gov.pl)): https://www.gov.pl/web/infrastruktura/krakowski-szybki-tramwaj-miedzy-krowodrza-gorka-a-gorka-narodowa
  - Ponad pół miliona pasażerów tramwaju do Górki Narodowej (Magiczny Kraków (krakow.pl), 2023-10-25): https://krakow.pl/aktualnosci/275943,26,komunikat,ponad_pol_miliona_pasazerow_tramwaju_do_gorki_narodowej.html
  - Kraków: Tramwaj do Górki Narodowej z wykonawcą (Rynek Kolejowy, 2017-03-10): https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/krakow-tramwaj-do-gorki-narodowej-z-wykonawca-150306.html

## Lotnisko Warszawa-Radom (rozbudowa portu Radom-Sadków)
URL: https://projektometr.pl/projekt/lotnisko-warszawa-radom
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 800 mln zł | Inwestor: Polskie Porty Lotnicze S.A.
Kalendarium: ogł. 2018, start 2019-05, plan 2023-04, oddano 2023-04-27
Efekt: dostarczone, opóźnione, przekroczony budżet, niewykorzystane, spisane na straty
Opis: Polskie Porty Lotnicze przejęły w 2018 r. upadające lotnisko Radom-Sadków (za 12,7 mln zł) i przebudowały je na port lotniczy Warszawa-Radom. Budowę rozpoczęto w maju 2019 r.; nowy terminal o przepustowości 3 mln pasażerów rocznie oddano do użytku 27 sierpnia 2022 r., a pierwsza operacja pasażerska odbyła się 27 kwietnia 2023 r. Koszt inwestycji wzrósł z planowanych ok. 425 mln zł do blisko 800 mln zł, choć pierwotnie port miał być gotowy już w 2020 r. Ruch pozostaje wielokrotnie niższy od przepustowości — w całym 2025 r. lotnisko odprawiło 95 tys. pasażerów — a od 28 listopada 2025 r. Prokuratura Regionalna w Lublinie prowadzi śledztwo w sprawie wydatkowania na rozbudowę kwoty wskazanej przez PPL jako szkoda nie mniejsza niż 812,5 mln zł.
Znaczenie: Terminal przygotowano na przyjęcie 3 mln pasażerów rocznie, ale rzeczywisty ruch jest wielokrotnie niższy: 95 tys. pasażerów w całym 2025 r., a rekordowy czerwiec 2026 r. przyniósł 16,1 tys. podróżnych (ok. 22 proc. więcej rok do roku). PPL dokładają do portu dziesiątki milionów złotych rocznie, a obecny prezes PPL Andrzej Ilków ocenił, że ta infrastruktura powinna była powstać w Modlinie, i uznał decyzję o budowie w Radomiu za błąd. Spółka złożyła zawiadomienie do prokuratury wobec byłych zarządów, wskazując szkodę nie mniejszą niż 812,5 mln zł; publicznie rozważane są scenariusze zmiany roli portu, w tym przejęcie przez wojsko. Projekt funkcjonuje w debacie publicznej jako sztandarowy przykład nietrafionej publicznej megainwestycji.
Źródła:
  - Za 800 mln zł zbudowali nowe lotnisko w Radomiu. Będzie potrzebować dekad, żeby stać się rentownym portem (Money.pl, 2022-09-04): https://www.money.pl/gospodarka/za-800-mln-zl-zbudowali-nowe-lotnisko-w-radomiu-bedzie-potrzebowac-dekad-zeby-stac-sie-rentownym-portem-6807337738340864a.html
  - Powrót do Radomia. Analiza inwestycji PPL (Pasazer.com, 2022-09-30): https://www.pasazer.com/news/462044/powrot,do,radomia,analiza,inwestycji,ppl.html
  - Lotnisko w Radomiu (OKO.press, 2023-04-27): https://oko.press/lotnisko-w-radomiu
  - Lotnisko w Radomiu nie powinno powstać. Prezes PPL mówi wprost: to był błąd (Money.pl, 2024-09-12): https://www.money.pl/gospodarka/lotnisko-w-radomiu-nie-powinno-powstac-prezes-ppl-mowi-wprost-to-byl-blad-7070222728764320a.html
  - Klęska polskiego lotniska. "Każdy, kto umie liczyć, zadawał pytanie" (Money.pl, 2025-11-05): https://www.money.pl/gospodarka/kleska-lotniska-w-radomiu-analizy-rozminely-sie-z-rzeczywistoscia-7218192439470752a.html
  - Ponad 800 milionów miało zostać zmarnowane. Rozbudowę lotniska bada prokuratura (Forsal.pl, 2026-05-05): https://forsal.pl/gospodarka/prawo/artykuly/11242668,ponad-800-milionow-mialo-zostac-zmarnowane-rozbudowe-lotniska-bada-prokuratura.html
  - Port lotniczy Warszawa-Radom (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Port_lotniczy_Warszawa-Radom
  - Lotnisko Warszawa-Radom (Polskie Porty Lotnicze S.A.): https://www.polish-airports.com/pl/lotnisko-warszawa-radom.html
  - Lotnisko Warszawa-Radom z rekordowym czerwcem. Ponad 16,1 tys. pasażerów (TransInfo.pl, 2026-07-02): https://transinfo.pl/infoair/lotnisko-warszawa-radom-z-rekordowym-czerwcem-ponad-161-tys-pasazerow/
  - Lotnisko w Radomiu może zostać sprzedane wojsku. Rok 2026 będzie rozstrzygający (XYZ.pl, 2025-03-21): https://xyz.pl/lotnisko-w-radomiu-moze-zostac-sprzedane-wojsku-rok-2026-bedzie-rozstrzygajacy/
  - Lotnisko Warszawa-Radom: 95,6 tys. pasażerów w 2025 r. (Rynek Lotniczy, 2026-01-09): https://www.rynek-lotniczy.pl/wiadomosci/lotnisko-warszawaradom-956-tys-pasazerow-w-2025-r-26345.html
  - Ogromna szkoda majątkowa. Prokuratura wszczęła śledztwo ws. lotniska w Radomiu (WNP.pl, 2025-12-12): https://www.wnp.pl/bezpieczenstwo/ogromna-szkoda-majatkowa-prokuratura-wszczela-sledztwo-ws-lotniska-w-radomiu,1013298.html

## Magazyn energii Nowa Wieś Ełcka (BESS Ełk, 200 MW / 800 MWh)
URL: https://projektometr.pl/projekt/magazyn-energii-nowa-wies-elcka-bess-elk-200-mw-800-mwh
Status: w budowie | Etap: rozruch | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Greenvolt
Kalendarium: b/d
Opis: Wielkoskalowy bateryjny magazyn energii (BESS) o mocy 200 MW i pojemności 800 MWh zlokalizowany w Nowej Wsi Ełckiej w województwie warmińsko-mazurskim. Inwestycję realizuje portugalska spółka Greenvolt, a komponenty instalacji dostarczyło BYD Energy Storage. Magazyn został przyłączony do sieci przesyłowej 220 kV Polskich Sieci Elektroenergetycznych i w połowie 2026 r. przechodził etap energetyzacji, stając się jedną z największych instalacji tego typu w Europie. Projekt zabezpieczył kontrakty na rynku mocy z okresem obowiązywania od 2028 r.
Znaczenie: Instalacja o mocy 200 MW i pojemności 800 MWh należy do największych bateryjnych magazynów energii w Polsce i Europie, wspierając stabilizację krajowego systemu elektroenergetycznego przy rosnącym udziale źródeł odnawialnych. Przyłączenie do sieci przesyłowej 220 kV PSE oraz kontrakty na rynku mocy od 2028 r. wpisują magazyn w rozbudowę wielkoskalowego magazynowania energii w Polsce.
Źródła:
  - Polska ma największy magazyn energii w Europie. BESS Ełk podłączony do sieci (Gramwzielone.pl, 2026-06): https://www.gramwzielone.pl/magazynowanie-energii/20363672/polska-ma-najwiekszy-magazyn-energii-w-europie-bess-elk-podlaczony-do-sieci
  - W Polsce powstaje rekordowy magazyn energii. Inwestor wskazał dostawcę technologii (Gramwzielone.pl, 2026-07-02): https://www.gramwzielone.pl/magazynowanie-energii/20365600/powstanie-najwiekszy-magazyn-energii-w-polsce-greenvolt-wybral-dostawce-technologii
  - Greenvolt signs agreement with BYD Energy Storage for one of Europe's largest BESS projects (Greenvolt, 2026-07): https://greenvolt.com/greenvolt-signs-agreement-with-byd-energy-storage-for-one-of-europes-largest-bess-projects/

## Dokończenie i rozbudowa II linii metra w Warszawie (odcinki wschodni-północny i zachodni)
URL: https://projektometr.pl/projekt/metro-m2-warszawa
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 10.0 mld zł | Inwestor: Miasto Stołeczne Warszawa
Kalendarium: start 2015-10, plan 2026-11-09
Efekt: opóźnione
Opis: Program dokończenia i rozbudowy II linii metra w Warszawie prowadzony przez m.st. Warszawę i Metro Warszawskie. Po otwarciu odcinka centralnego w 2015 r. linię M2 przedłużano etapami na wschód (Trocka 2019, Zacisze–Bródno 2022) i na zachód (2020, Bemowo 2022). Ostatni, ok. 4-kilometrowy odcinek zachodni ze stacjami Lazurowa, Chrzanów i Karolin oraz stacją techniczno-postojową Karolin buduje Gülermak; po aneksie z 2023 r. wartość tego kontraktu wzrosła z 1,3 do 1,95 mld zł netto, a termin zakończenia całej inwestycji przesunięto na 9 listopada 2026 r. Docelowo linia ma liczyć 21 stacji, a koszt budowy wszystkich odcinków wraz z taborem szacowany jest na ok. 10 mld zł; etap II rozbudowy współfinansował unijny Fundusz Spójności (432,3 mln EUR).
Znaczenie: Linia M2 tworzy drugą, wschodnio-zachodnią oś warszawskiego metra; po oddaniu wszystkich 21 stacji połączy Bemowo z Bródnem. Kolejne odcinki uzyskały dofinansowanie unijne (m.in. 432 mln EUR z Funduszu Spójności na etap rozbudowy oraz 1,125 mld zł na odcinek zachodni), a ostatni, ok. 4-kilometrowy fragment na Bemowie zaliczył ok. czteroletnie opóźnienie względem pierwotnego terminu.
Źródła:
  - Kończy się budowa metra w Warszawie. Co dalej? Co najmniej rok przestoju (Forsal.pl): https://forsal.pl/gospodarka/inwestycje/artykuly/11200426,konczy-sie-budowa-metra-w-warszawie-co-dalej-co-najmniej-rok-przestoju.html
  - Znamy wygląd nowych stacji 2. linii metra na Bemowie. Trwają już testy torów (Architektura-murator / Muratorplus.pl, 2026-06-13): https://architektura.muratorplus.pl/realizacje/znamy-wyglad-nowych-stacji-2-linii-metra-na-bemowie-trwaja-juz-testy-torow-aa-mnjZ-FMet-hWSM.html
  - Metro na Karolin. Jest aneks – nowe kwoty, nowe terminy (Rynek Kolejowy): https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/metro-na-karolin-jest-aneks--nowe-kwoty-nowe-terminy-144771.html
  - Metro na Bemowie – trwa budowa nowych stacji (Urząd m.st. Warszawy (um.warszawa.pl)): https://um.warszawa.pl/-/metro-na-bemowie-trwa-budowa-nowych-stacji
  - Przedłużenie 2. linii metra w Warszawie w celu zwiększenia wykorzystania transportu publicznego i zmniejszenia zanieczyszczenia (Komisja Europejska – Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej): https://ec.europa.eu/regional_policy/projects/projects-database/warsaws-metro-line-2-extended-to-increase-public-transport-use-and-reduce-pollution_pl
  - Linia M2 metra w Warszawie (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Linia_M2_metra_w_Warszawie

## Metro w Krakowie – I linia (M1)
URL: https://projektometr.pl/projekt/metro-w-krakowie-linia-1
Status: planowane | Etap: pozwolenia | Koszt (wg etapu, nom.): 13.0 mld zł | Inwestor: Gmina Miejska Kraków
Kalendarium: b/d
Opis: Pierwsza linia planowanego ciężkiego metra w Krakowie – największej inwestycji transportowej w historii miasta. Po prezentacji planu przez prezydenta Aleksandra Miszalskiego (2024) i wyborze przebiegu tras M1 i M2 (24 września 2025) miasto przystąpiło do fazy przygotowawczej: w lipcu 2026 r. ogłoszono przetarg na opracowanie dokumentacji przedprojektowej (studia wykonalności, koncepcja techniczna, badania gruntu i dokumenty środowiskowe), na który w budżecie i Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2026–2031 zabezpieczono 188 mln zł. Docelowo sieć ma liczyć dwie linie o łącznej długości ok. 29 km i 29 stacji; linia M1 ma połączyć Nową Hutę z Opatkowicami. Szacunkowy koszt pierwszej linii to ok. 13 mld zł, a całej inwestycji 13–15 mld zł. Wybór wykonawcy dokumentacji i podpisanie umowy planowane są na I kwartał 2027 r., a ogłoszenie przetargu na budowę – najpóźniej do 2030 r.
Znaczenie: Pierwsza linia metra ma stworzyć w Krakowie szynowy transport szybki niezależny od ruchu ulicznego i odciążyć przeciążoną sieć tramwajowo-autobusową w mieście od lat zmagającym się z zanieczyszczeniem powietrza i korkami. Docelowa sieć dwóch linii ma – według deklaracji miasta – obsługiwać ok. 280 tys. pasażerów dziennie i połączyć wschodnią Nową Hutę z południowymi (Opatkowice, Kurdwanów) i zachodnimi dzielnicami. Byłby to drugi po Warszawie system ciężkiego metra w Polsce.
Źródła:
  - Prezydent przedstawił plan budowy metra w Krakowie (Magiczny Kraków (krakow.pl), 2024): https://www.krakow.pl/aktualnosci/286101,29,komunikat,prezydent_przedstawil_plan_budowy_metra_w_krakowie.html
  - Prawie 200 milionów na projektowanie metra. Kraków ogłasza przetarg (Magiczny Kraków (krakow.pl), 2026-07): https://krakow.pl/aktualnosci/330759,2379,komunikat,prawie_200_milionow_na_projektowanie_metra__krakow_oglasza_przetarg.html
  - Metro w Krakowie (Wikipedia): https://pl.wikipedia.org/wiki/Metro_w_Krakowie
  - Metro w Krakowie. Co wiadomo do tej pory? Terminy, trasa, koszty (Rzeczpospolita): https://www.rp.pl/transport/art41156651-metro-w-krakowie-co-wiadomo-do-tej-pory-terminy-trasa-koszty
  - Nie tylko Warszawa. Polskie miasto bliżej budowy metra (Telepolis.pl): https://www.telepolis.pl/wiadomosci/krakow-metro-koszt-trasa-termin
  - Metro w Krakowie. Pierwsza linia ma powstać za 10 lat (Izba Gospodarcza Komunikacji Miejskiej): https://igkm.pl/metro-w-krakowie-pierwsza-linia-ma-powstac-za-10-lat/

## Metro Warszawskie — I linia (M1) Kabaty–Młociny
URL: https://projektometr.pl/projekt/metro-warszawskie-linia-m1
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Metro Warszawskie Sp. z o.o. (właściciel: Miasto Stołeczne Warszawa)
Kalendarium: start 1983-04-15, oddano 2008-10-25
Efekt: dostarczone
Opis: Pierwsza linia metra w Warszawie (M1), biegnąca z osiedla Kabaty w dzielnicy Ursynów na północ do węzła przesiadkowego Młociny na Bielanach. Budowę rozpoczęto 15 kwietnia 1983 roku wbiciem na Ursynowie pierwszego stalowego pala ścianki berlińskiej. Pierwszy odcinek (Kabaty–Politechnika) uruchomiono 7 kwietnia 1995 roku, a kolejne fragmenty trasy oddawano do użytku etapami przez następne lata. Całą linię — od Kabat do Młocin — domknięto 25 października 2008 roku, po 25 latach budowy. Trasa liczy 21 stacji i ma długość 23,1 km. Infrastrukturą zarządza miejska spółka Metro Warszawskie Sp. z o.o., której 100% udziałów należy do Miasta Stołecznego Warszawy.
Znaczenie: Linia M1 była pierwszym i przez lata jedynym odcinkiem metra w Polsce oraz jedną z największych powojennych inwestycji transportowych w Warszawie, realizowaną etapami przez ćwierć wieku. Utworzyła szkielet komunikacyjny łączący gęsto zaludnione osiedla Ursynowa i Bielan z centrum miasta. Po ukończeniu linia stała się jedną z najintensywniej wykorzystywanych tras komunikacji miejskiej w kraju — według danych eksploatacyjnych korzysta z niej rzędu 216–609 tys. pasażerów dziennie. Budowa i eksploatacja M1 stały się podstawą doświadczeń przy realizacji kolejnych linii warszawskiego metra.
Źródła:
  - Linia M1 metra w Warszawie (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Linia_M1_metra_w_Warszawie
  - Metro kursuje od 25 lat (Miasto Stołeczne Warszawa (um.warszawa.pl), 2020-04-07): https://um.warszawa.pl/-/metro-kursuje-od-25-lat
  - Metro Warszawskie (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Metro_Warszawskie
  - Metro M1 w Warszawie, czyli 1. linia metra – stacje, historia, ciekawostki (Murator Plus, 2025-04-07): https://www.muratorplus.pl/inwestycje/inwestycje-publiczne/metro-m1-w-warszawie-czyli-1-linia-metra-stacje-historia-ciekawostki-aa-aRMW-CXG1-Tk9R.html
  - Metro w Warszawie (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Metro_w_Warszawie

## Morska farma wiatrowa Baltic Power
URL: https://projektometr.pl/projekt/mfw-baltic-power
Status: w budowie | Etap: rozruch | Koszt (wg etapu, nom.): 20.3 mld zł | Inwestor: Baltic Power (ORLEN 51% / Northland Power 49%)
Kalendarium: start 2023-10, plan 2026
Opis: Pierwsza polska morska farma wiatrowa, budowana na Bałtyku około 23 km od brzegu na wysokości Choczewa i Łeby przez spółkę joint venture, w której Grupa ORLEN ma 51%, a kanadyjski Northland Power 49% udziałów. Projekt o mocy około 1,1-1,2 GW obejmuje 76 turbin Vestas o mocy jednostkowej 15 MW, a jego łączny budżet oszacowano na około 4,73 mld EUR, z finansowaniem typu project finance od 25 instytucji. Budowę rozpoczęto w październiku 2023 r.; 10 lipca 2026 r. farma po raz pierwszy dostarczyła energię elektryczną do polskiej sieci, przy 54 z 76 zainstalowanych turbin, a pełna komercyjna eksploatacja planowana jest na drugą połowę 2026 r.
Znaczenie: Po pełnym uruchomieniu farma ma dostarczać czystą energię elektryczną dla ponad 1,5 mln gospodarstw domowych w Polsce. Jako pierwsza morska farma wiatrowa w polskiej części Bałtyku otwiera nowy sektor krajowej energetyki i jest największym tego typu projektem zrealizowanym dotąd w Europie Środkowej.
Źródła:
  - Northland's Baltic Power Reaches First Power Delivering First Offshore Wind Electricity to Poland's Grid (Northland Power, 2026-07-10): https://northlandpower.com/northlands-baltic-power-reaches-first-power-delivering-first-offshore-wind-electricity-to-polands-grid/
  - Baltic Power - Offshore Wind Energy Explained (Baltic Power): https://balticpower.pl/en/
  - Baltic Power embarks on construction of Central Europe's largest green energy project (Baltic Power, 2023-10-11): https://balticpower.pl/news/baltic-power-embarks-on-construction-of-central-europe-s-largest-green-energy-project/
  - SSW doradzalo Baltic Power przy finansowaniu i rozwoju pierwszego w Polsce projektu morskiej energetyki wiatrowej o wartosci 4,7 mld euro (SSW Pragmatic Solutions, 2023-09-22): https://ssw.solutions/ssw-doradzalo-baltic-power-przy-finansowaniu-i-rozwoju-pierwszego-w-polsce-projektu-morskiej-energetyki-wiatrowej-o-wartosci-47-mld-euro/

## Morska farma wiatrowa Baltica 2
URL: https://projektometr.pl/projekt/mfw-baltica-2
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 30.0 mld zł | Inwestor: PGE Polska Grupa Energetyczna / Ørsted (50/50)
Kalendarium: start 2025-01, plan 2027
Opis: Morska farma wiatrowa o mocy 1,5 GW budowana w polskiej części Bałtyku, około 40 km od brzegu na wysokości Ustki, w partnerstwie 50/50 pomiędzy PGE Polską Grupą Energetyczną a duńskim Ørstedem. Projekt obejmuje 107 turbin Siemens Gamesa o mocy 14 MW każda, posadowionych na monopalach (łącznie 111 monopali, w tym 4 pod morskie stacje elektroenergetyczne). Ostateczną decyzję inwestycyjną podjęto 30 stycznia 2025 r., pierwsze fundamenty zainstalowano na morzu w maju 2026 r., a pełne uruchomienie planowane jest do końca 2027 r. Koszt inwestycji szacowany jest w mediach na około 30 mld zł; PGE finansuje swoją połowę w formule project finance, m.in. kredytami 11,1 mld zł od 24 instytucji oraz około 6 mld zł z BGK (w tym 5,5 mld zł z KPO), a projekt ma 25-letni kontrakt różnicowy z państwem polskim.
Znaczenie: Po pełnym uruchomieniu Baltica 2 ma być największą morską farmą wiatrową w Polsce, zdolną dostarczać zieloną energię elektryczną dla około 2,5 mln polskich gospodarstw domowych. Projekt jest jednym z największych realizowanych obecnie przedsięwzięć energetycznych w kraju i kluczowym elementem rozwoju morskiej energetyki wiatrowej na polskim Bałtyku.
Źródła:
  - Ørsted, PGE Take Final Investment Decision on 1.5 GW Baltica 2 Offshore Wind Farm (offshoreWIND.biz, 2025-01-30): https://www.offshorewind.biz/2025/01/30/orsted-pge-take-final-investment-decision-on-1-5-gw-baltica-2-offshore-wind-farm/
  - PGE and Ørsted take a final investment decision on Baltica 2 (BalticWind.EU, 2025-01-30): https://balticwind.eu/pge-and-orsted-take-a-final-investment-decision-on-baltica-2/
  - Ørsted, PGE kick off offshore installation of Baltica 2 project (Evertiq, 2026-05-20): https://evertiq.com/news/2026-05-20-orsted-pge-kick-off-offshore-installation-of-baltica-2-project
  - Ważne wydarzenie na budowie morskiej farmy wiatrowej za 30 mld zł (WNP.pl, 2026-06-17): https://www.wnp.pl/energia/wazne-wydarzenie-na-budowie-morskiej-farmy-wiatrowej-za-30-mld-zl,1072658.html
  - PGE Baltica: New contracts, onshore construction and O&M base (BalticWind.EU, 2025-01-09): https://balticwind.eu/pge-baltica-charter-of-vessels-onshore-construction-and-om-base/
  - Ørsted and PGE take final investment decision on Baltica 2 Offshore Wind Farm (Windtech International, 2025-01-30): https://www.windtech-international.com/projects-and-contracts/orsted-and-pge-take-final-investment-decision-on-baltica-2-offshore-wind-farm

## MikroGlob – system satelitarnej obserwacji Ziemi dla SZ RP
URL: https://projektometr.pl/projekt/mikroglob-system-satelitarnej-obserwacji-ziemi-dla-sz-rp
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 557 mln zł | Inwestor: MON / Agencja Uzbrojenia (wykonawca: Creotech Instruments S.A.)
Kalendarium: ogł. 2024-12-20, start 2024-12-20, plan 2027
Opis: Program budowy systemu satelitarnej obserwacji Ziemi dla Sił Zbrojnych RP. Umowę o wartości ok. 556,7 mln zł brutto podpisała 20 grudnia 2024 r. Agencja Uzbrojenia z Creotech Instruments S.A. Obejmuje ona cztery mikrosatelity optoelektroniczne oparte o platformę HyperSat, obrazujące teren w świetle widzialnym i bliskiej podczerwieni, wraz z naziemnym segmentem kierowania misją i przetwarzania danych. Zasobami ma zarządzać Agencja Rozpoznania Geoprzestrzennego i Usług Satelitarnych (ARGUS). Pierwszy satelita programu, PIRX-1 (Mikroglob-1), trafił na orbitę 7 lipca 2026 r. rakietą Falcon 9 w ramach misji Transporter-17. Wyniesienie wszystkich czterech satelitów na niską orbitę heliosynchroniczną planowane jest do 2027 r.
Znaczenie: Program ma dać Wojsku Polskiemu suwerenną zdolność optoelektronicznej obserwacji Ziemi z kosmosu, uzupełniając radarowe rozpoznanie satelitarne o obrazowanie w świetle widzialnym i bliskiej podczerwieni. Cztery mikrosatelity oparte na krajowej platformie HyperSat wraz z segmentem naziemnym mają ograniczyć zależność armii od zagranicznych źródeł danych rozpoznawczych, a realizacja kontraktu przez Creotech Instruments wzmacnia krajowy przemysł kosmiczny. Wyniesienie pierwszego satelity PIRX-1 w lipcu 2026 r. wprowadziło Siły Zbrojne RP w erę własnych systemów satelitarnej obserwacji Ziemi.
Źródła:
  - Rusza satelitarny program MikroGlob (DziennikZbrojny.pl, 2024-12): https://dziennikzbrojny.pl/aktualnosci/news,1,12109,aktualnosci-z-polski,rusza-satelitarny-program-mikroglob
  - Polskie satelity dla Wojska Polskiego (ZBiAM, 2024-12): https://zbiam.pl/polskie-satelity-dla-wojska-polskiego/
  - Satelity obserwacyjne dla Sił Zbrojnych RP (Urania - Postępy Astronomii, 2024-12-22): https://www.urania.edu.pl/wiadomosci/satelity-obserwacyjne-dla-sil-zbrojnych-rp
  - Pierwszy satelita programu MikroGlob trafił na orbitę (Space24, 2026-07-08): https://space24.pl/satelity/obserwacja-ziemi/pierwszy-satelita-programu-mikroglob-trafil-na-orbite
  - Program MikroGlob wprowadza Siły Zbrojne RP w erę satelitarną (Agencja Rozpoznania Geoprzestrzennego i Usług Satelitarnych (ARGUS), 2026): https://www.argus.gov.pl/aktualnosci/program-mikroglob-wprowadza-sily-zbrojne-rp-w-ere-satelitarna/

## MikroSAR – satelity radarowe SAR dla Wojska Polskiego
URL: https://projektometr.pl/projekt/mikrosar
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 860 mln zł | Inwestor: MON / Agencja Uzbrojenia (konsorcjum wykonawcze: ICEYE Polska i Wojskowe Zakłady Łączności Nr 1 S.A.)
Kalendarium: start 2025-05-14, plan 2026, oddano 2026-05-15
Efekt: dostarczone
Opis: Zakup przez Agencję Uzbrojenia satelitarnego systemu rozpoznania radarowego dla Wojska Polskiego. Umowa o wartości ok. 860 mln zł brutto, podpisana 14 maja 2025 r. z konsorcjum ICEYE Polska i Wojskowych Zakładów Łączności Nr 1, objęła trzy satelity SAR z opcją na kolejne trzy oraz mobilny segment naziemny. Pierwszy satelita trafił na orbitę 28 listopada 2025 r. (misja Transporter-15), dwa kolejne 30 marca 2026 r. (Transporter-16), a czwarty — pierwszy z uruchomionych opcji kontraktowych — 3 maja 2026 r. (Falcon 9 z bazy Vandenberg). Łącznie na orbicie znalazły się cztery satelity, a 15 maja 2026 r. system został oficjalnie przekazany Siłom Zbrojnym RP.
Znaczenie: Pierwszy suwerenny system satelitarnego rozpoznania radarowego Wojska Polskiego, obsługiwany przez Agencję Rozpoznania Geoprzestrzennego i Usług Satelitarnych (ARGUS). Radary SAR obrazują teren z dokładnością sięgającą ok. 25 cm na piksel i pracują zarówno w dzień, jak i w nocy oraz mimo zachmurzenia, co zmniejsza zależność armii od zagranicznych źródeł danych rozpoznawczych. Program zrealizowano w ok. rok od podpisania umowy — z czterema satelitami wyniesionymi na orbitę — co resort obrony przedstawia jako jeden z najszybciej zrealizowanych zakupów w historii polskiej armii.
Źródła:
  - Historyczne tempo budowy polskiego rozpoznania satelitarnego - system MikroSAR przekazany Wojsku Polskiemu (Ministerstwo Obrony Narodowej (gov.pl), 2026-05-15): https://www.gov.pl/web/obrona-narodowa/historyczne-tempo-budowy-polskiego-rozpoznania-satelitarnego---system-mikrosar-przekazany-wojsku-polskiemu
  - ICEYE oficjalnie przekazuje system MikroSAR Siłom Zbrojnym RP (ICEYE, 2026-05-15): https://www.iceye.com/pl-pl/press/press-releases/iceye-oficjalnie-przekazuje-system-mikrosar
  - ICEYE dostarczy satelity SAR Siłom Zbrojnym RP w ramach programu MikroSAR (ICEYE, 2025-05-14): https://www.iceye.com/pl-pl/press/press-releases/iceye-dostarczy-satelity-sar-si%C5%82om-zbrojnym-rp-w-ramach-programu-mikrosar
  - ICEYE dostarczy satelity dla Wojska Polskiego. Znamy szczegóły umowy (Space24, 2025-05-14): https://space24.pl/satelity/obserwacja-ziemi/iceye-dostarczy-satelity-dla-wojska-polskiego-znamy-szczegoly-umowy
  - Polskie satelity wystrzelone. Wojsko zyska nowe zdolności (Space24, 2025-11-28): https://space24.pl/satelity/obserwacja-ziemi/polskie-satelity-wystrzelone-wojsko-zyska-nowe-zdolnosci
  - Kolejne satelity Sił Zbrojnych RP trafiają na orbitę - ICEYE realizuje program MikroSAR (ICEYE, 2026-03-30): https://www.iceye.com/pl-pl/press/press-releases/kolejne-satelity-si%C5%82-zbrojnych-rp-trafiaj%C4%85-na-orbit%C4%99-iceye-realizuje-program-mikrosar
  - Polskie wojsko otrzyma satelity rozpoznawcze. Dostarczą wysokiej jakości obrazów (PAP, 2025-05-13): https://www.pap.pl/aktualnosci/polskie-wojsko-otrzyma-satelity-rozpoznawcze-dostarcza-wysokiej-jakosci-obrazow
  - Czwarty satelita SAR dla Wojska Polskiego trafił na orbitę (Space24, 2026-05-03): https://space24.pl/satelity/obserwacja-ziemi/czwarty-satelita-sar-wojska-polskiego-trafil-na-orbite

## Modernizacja i rozbudowa Lotniska Chopina w Warszawie
URL: https://projektometr.pl/projekt/modernizacja-i-rozbudowa-lotniska-chopina-w-warszawie
Status: w budowie | Etap: przetarg | Koszt (wg etapu, nom.): 940 mln zł | Inwestor: Polskie Porty Lotnicze S.A.
Kalendarium: plan 2029
Opis: Polskie Porty Lotnicze, spółka Skarbu Państwa, prowadzą program modernizacji i rozbudowy Lotniska Chopina w Warszawie (Okęcie) - największego portu lotniczego w Polsce - aby zwiększyć jego przepustowość na okres przejściowy, zanim otwarty zostanie Centralny Port Komunikacyjny. W ramach inwestycji liczba stanowisk postojowych dla samolotów wąskokadłubowych ma wzrosnąć z 62 do 83, dla samolotów szerokokadłubowych z 15 do 24, a powierzchnia terminala pasażerskiego z 165 000 do 189 115 m2; docelowa przepustowość to ok. 30 mln pasażerów rocznie. Pierwotny szacunek kosztu (1,6 mld zł) obniżono - według PPL prace mają kosztować 940 mln zł plus 40 proc. rezerwy na nieprzewidziane wydatki. W grudniu 2025 r. PPL ogłosiły przetarg na przebudowę terminala i pirsu południowego (termin składania wniosków do 2 lutego 2026 r.), a w lutym 2026 r. podpisano umowę kredytową na 3,3 mld zł z konsorcjum banków Pekao, PKO BP i BGK, obejmującą zarówno modernizację Chopina, jak i budowę Portu Polska. Podpisanie umowy z wykonawcą planowane jest na kwiecień 2027 r., a oddanie zmodernizowanej infrastruktury - na 2029 r.
Znaczenie: Modernizacja ma zabezpieczyć przepustowość największego polskiego lotniska w okresie do otwarcia Centralnego Portu Komunikacyjnego, tak aby - jak argumentuje PPL - nie stracić milionów pasażerów, którzy w innym razie szukaliby innych lotnisk. Rozbudowa zwiększa terminal o ok. 15 proc. powierzchni (do 189 115 m2), liczbę stanowisk dla samolotów szerokokadłubowych o ponad 60 proc. (z 15 do 24), a dla wąskokadłubowych o ponad 30 proc. (z 62 do 83), podnosząc docelową przepustowość portu do ok. 30 mln pasażerów rocznie. Inwestycja jest strategicznie powiązana z harmonogramem CPK i budową Portu Polska - finansowana wspólnie z kredytu 3,3 mld zł - a jej stosunkowo niski koszt (940 mln zł plus rezerwa) prezentowany jest jako oszczędne, pomostowe rozwiązanie utrzymujące ruch lotniczy w Warszawie przez najbliższe lata.
Źródła:
  - Lotnisko Chopina ogłosiło przetarg na rozbudowę. Kiedy skorzystają pierwsi pasażerowie? (Rzeczpospolita (turystyka.rp.pl), 2025-12-29): https://turystyka.rp.pl/lotniska/art43568011-lotnisko-chopina-oglosilo-przetarg-na-rozbudowe-kiedy-skorzystaja-pierwsi-pasazerowie
  - Rusza modernizacja Okęcia. Przebudowa lotniska będzie kosztowała mniej niż planowano (Rzeczpospolita (rp.pl), 2025-07-01): https://www.rp.pl/transport/art42636711-rusza-modernizacja-okecia-przebudowa-lotniska-bedzie-kosztowala-mniej-niz-planowano
  - PPL ma 3,3 mld zł na modernizację Chopina i budowę Port Polska (Rynek Lotniczy, 2026-02-20): https://www.rynek-lotniczy.pl/wiadomosci/ppl-ma-33-mld-zl-na-modernizacje-chopina-i-budowe-port-polska--26812.html
  - Rozbudowa Lotniska Chopina zaklepana. 3 wielkie banki wyłożą fortunę na modernizację portu (Bankier.pl, 2026-02-20): https://www.bankier.pl/wiadomosc/Rozbudowa-Lotniska-Chopina-zaklepana-3-wielkie-banki-wyloza-fortune-na-modernizacje-portu-9086761.html
  - PPL szykuje przetarg na modernizację Lotniska Chopina. Prace ruszą w 2026 roku (TransInfo, 2025-05-05): https://transinfo.pl/infoair/ppl-szykuje-przetarg-na-modernizacje-lotniska-chopina-prace-rusza-w-2026-roku/
  - 1,4 mld zł na modernizację największego polskiego lotniska. Uda się zdążyć przed CPK (WNP.pl): https://www.wnp.pl/logistyka/1-4-mld-zl-na-modernizacje-najwiekszego-polskiego-lotniska-uda-sie-zdazyc-przed-cpk,924650.html

## Modernizacja linii kolejowej E30 Katowice – Kraków
URL: https://projektometr.pl/projekt/modernizacja-linii-e30-katowice-krakow
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 2.0 mld zł | Inwestor: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
Kalendarium: b/d
Opis: Etapowa modernizacja międzynarodowej linii kolejowej E30 na odcinku Katowice – Kraków (ponad 58 km), prowadzona przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. i współfinansowana z unijnego instrumentu CEF „Łącząc Europę”. Inwestycja o wartości przekraczającej 2 mld zł objęła przebudowę torów, stacji i przystanków oraz dziesiątek obiektów inżynieryjnych – łącznie na trasie realizowanych jest 34 wiadukty kolejowe i drogowe, z czego 10 w nowych lokalizacjach, a 24 gruntownie przebudowywane. Prace pierwotnie planowano zakończyć w 2014 r., jednak realizowana odcinkami inwestycja zmagała się z wieloletnimi opóźnieniami, a roboty budowlane i wdrażanie systemu sterowania ruchem przeciągnęły się na kolejne lata.
Znaczenie: Modernizacja skróciła czas przejazdu między Katowicami a Krakowem o około 42 minuty („trzy kwadranse”), umożliwiając pociągom pasażerskim jazdę z prędkością do 160 km/h, a towarowym do 120 km/h. Przebudowa dziesiątek wiaduktów i budowa bezkolizyjnych skrzyżowań podniosły bezpieczeństwo na trasie. Linia jest strategicznym połączeniem Śląska z Małopolską i elementem korytarza kolejowego łączącego Polskę z Europą Zachodnią.
Źródła:
  - Trzy kwadranse szybciej koleją z Katowic do Krakowa (PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., 2012-03-19): https://www.plk-sa.pl/o-spolce/biuro-prasowe/informacje-prasowe/szczegoly/trzy-kwadranse-szybciej-koleja-z-katowic-do-krakowa-1615
  - PLK modernizują linię Katowice – Kraków. Wartość? 2 miliardy (Śląski Biznes, 2019-01-25): https://www.slaskibiznes.pl/wiadomosci,plk-modernizuja-linie-katowice-krakow-wartosc-2-miliardy,wia5-2-745.html
  - Nowe wiadukty i przejście na linii Kraków – Katowice zwiększą bezpieczeństwo (PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., 2021-11-10): https://www.plk-sa.pl/o-spolce/biuro-prasowe/informacje-prasowe/szczegoly/nowe-wiadukty-i-przejscie-na-linii-krakow-katowice-zwieksza-bezpieczenstwo-6359
  - Modernizacja linii kolejowej E30 w Krakowie dobiega końca (Inżynieria.com, 2020-06-16): https://inzynieria.com/drogi/modernizacja_kolei/wiadomosci/58819,modernizacja-linii-kolejowej-e30-w-krakowie-dobiega-konca
  - Linia Kraków – Katowice: Wszystkie odcinki z co najmniej półrocznym opóźnieniem (Rynek Kolejowy, 2019-02-19): https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/linia-krakow--katowice-opoznienia-realizacji-prac-na-kolejnych-odcinkach-90630.html

## Modernizacja linii E59 Poznań Główny - Szczecin Dąbie
URL: https://projektometr.pl/projekt/modernizacja-linii-e59-poznan-glowny-szczecin-dabie
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 4.0 mld zł | Inwestor: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
Kalendarium: ogł. 2006, plan 2025-09
Efekt: dostarczone, opóźnione
Opis: Wieloletnia modernizacja kolejowej linii E59 (nr 351) na ok. 190-kilometrowej trasie Poznań Główny - Szczecin, realizowana przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. i współfinansowana z unijnego instrumentu "Łącząc Europę" (CEF). Zakres objął przebudowę dwóch torów wraz z siecią trakcyjną, mostami, wiaduktami, przejazdami i peronami na stacjach oraz nowoczesne systemy sterowania ruchem, umożliwiając jazdę pociągów pasażerskich z prędkością do 160 km/h. Większość zasadniczych prac ukończono do końca 2023 r., a od nowego rozkładu z grudnia 2024 r. najszybsze pociągi pokonują trasę w czasie poniżej 2 godzin; prace wykończeniowe prowadzono jeszcze m.in. na stacji Stargard. Według doniesień ze stycznia 2026 r. zasadnicze roboty modernizacyjne między Poznaniem a Szczecinem zostały zakończone, a na linii nr 351 nie obowiązują już zamknięcia torowe. Wartość inwestycji przekroczyła 4 mld zł.
Znaczenie: Modernizacja linii E59 skraca czas i podnosi komfort podróży między dwoma dużymi ośrodkami zachodniej Polski: od rozkładu z grudnia 2024 r. najszybsze pociągi jadą między Poznaniem a Szczecinem w czasie poniżej 2 godzin z prędkością do 160 km/h, a docelowo zapowiadano skrócenie przejazdu do 1 godz. 45 min. Nowe perony na kilkudziesięciu stacjach i przystankach oraz zwiększona przepustowość linii pozwalają uruchamiać dodatkowe połączenia dalekobieżne i regionalne. Linia stanowi część transeuropejskiego korytarza Bałtyk-Adriatyk.
Źródła:
  - Koniec prac na linii Poznań - Szczecin w 3. kwartale (Rynek Kolejowy, 2025-03-06): https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/koniec-prac-na-linii-poznan--szczecin-w-3-kwartale-122397.html
  - PLK: Koniec prac na torach między Poznaniem a Szczecinem w 2024 roku (Rynek Kolejowy, 2024-02-08): https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/plk-koniec-prac-na-torach-miedzy-poznaniem-a-szczecinem-w-2024-roku-117319.html
  - Modernizacja linii kolejowej E 59 na odcinku Poznań-Szczecin-Świnoujście - informacja prasowa (PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., 2006-02-28): https://www.plk-sa.pl/o-spolce/biuro-prasowe/informacje-prasowe/szczegoly/modernizacja-linii-kolejowej-e-59-na-odcinku-poznan-szczecin-swinoujscie-informacja-prasowa-106
  - Modernizacja Linii PKP Poznań-Szczecin - Aktualności i Informacje (poznan-szczecin.pl): https://poznan-szczecin.pl/
  - Pociągi Szczecin - Warszawa przyspieszyły. Już po raz ostatni? (Rynek Kolejowy, 2026-01-23): https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/pociagi-szczecin--warszawa-przyspieszyly-juz-po-raz-ostatni-126396.html
  - Linia kolejowa Nr 351 Poznań Główny - Szczecin Główny. 2025r. (Polrails, 2025-05-22): https://www.polrails.net/linia-kolejowa-nr-351-poznan-glowny-szczecin-glowny-2025r/6472

## Modernizacja linii nr 201 Maksymilianowo - Gdynia (magistrala węglowa, dostęp do portu Gdynia)
URL: https://projektometr.pl/projekt/modernizacja-linii-nr-201-maksymilianowo-gdynia-magistrala-w
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
Kalendarium: plan 2032
Efekt: opóźnione
Opis: Kompleksowa modernizacja, rozbudowa i elektryfikacja linii kolejowej nr 201 na odcinku Maksymilianowo - Kościerzyna - Gdynia (historyczna magistrala węglowa). Program obejmuje budowę drugiego toru na większości szlaku, elektryfikację, przebudowę stacji Maksymilianowo oraz budowę trzeciego toru na odcinku Gdańsk Osowa - Gdynia Główna w celu zwiększenia przepustowości korytarza towarowego do portu w Gdyni. Prace prowadzone są etapowo - kontrakty na kolejne odcinki są podpisywane i ogłaszane, m.in. odcinek Wierzchucin - Lipowa Tucholska (kontrakt ok. 915 mln zł) oraz odcinek C Gdańsk Osowa - Gdynia Główna (szacowana wartość ponad 1,3 mld zł). Inwestor: PKP Polskie Linie Kolejowe.
Znaczenie: Modernizacja i elektryfikacja magistrali węglowej ma zwiększyć przepustowość i prędkość ruchu towarowego w kierunku portu w Gdyni oraz skrócić czasy przejazdu pociągów pasażerskich. Po zakończeniu prac linia będzie dwutorowa i zelektryfikowana na całym szlaku Maksymilianowo - Gdynia, a na odcinku Gdańsk Osowa - Gdynia Główna trzytorowa, co usprawni połączenia Trójmiasta z regionem oraz obsługę ładunków w porcie.
Źródła:
  - Z Gdańska do Gdyni po trzech torach - ogłaszamy kolejny przetarg na modernizację trasy Bydgoszcz - Trójmiasto (PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., 2025-10-02): https://www.plk-sa.pl/o-spolce/biuro-prasowe/informacje-prasowe/szczegoly/z-gdanska-do-gdyni-po-trzech-torach-oglaszamy-kolejny-przetarg-na-modernizacje-trasy-bydgoszcz-trojmiasto-11217
  - Kolejne 27 km linii 201 do przebudowy. Kontrakt za 915 mln zł podpisany (inzynieria.com): https://inzynieria.com/drogi/wiadomosci/100740,kolejne-27-km-linii-201-do-przebudowy-kontrakt-za-915-mln-zl-podpisany
  - Modernizacja linii kolejowej nr 201 do roku 2032? (Rynek Kolejowy, 2025-04-16): https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/modernizacja-linii-kolejowej-nr-201-do-roku-2032-122894.html

## Modernizacja toru wodnego i rozbudowa nabrzeży w Porcie Wewnętrznym w Gdańsku (etap 1)
URL: https://projektometr.pl/projekt/modernizacja-toru-wodnego-i-rozbudowa-nabrzezy-w-porcie-wewn
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 595 mln zł | Inwestor: Zarząd Morskiego Portu Gdańsk S.A.
Kalendarium: start 2016, oddano 2022-06
Efekt: dostarczone
Opis: Program "Modernizacja toru wodnego, rozbudowa nabrzeży oraz poprawa warunków żeglugi w Porcie Wewnętrznym" realizowany przez Zarząd Morskiego Portu Gdańsk objął przebudowę blisko 5 km nabrzeży (m.in. Oliwskie, Ziółkowskiego, Obrońców Poczty Polskiej, Mew, Zbożowe, Wisłoujście, Dworzec Drzewny oraz odcinki nabrzeży Wiślanego, Szczecińskiego i BON) oraz ponad 7 km toru wodnego Portu Wewnętrznego. Realizację rozpoczęto w 2016 r., a jej podsumowanie odbyło się 27 czerwca 2022 r. Całkowity koszt przekroczył 595 mln zł, z czego 85 proc. sfinansowała Unia Europejska z instrumentu CEF (Connecting Europe Facility).
Znaczenie: Modernizacja poprawiła parametry nawigacyjne toru wodnego i podniosła dopuszczalne zanurzenie statków wchodzących do Portu Wewnętrznego. W Kanale Portowym mogą być obsługiwane jednostki o długości do 250 m, szerokości 35 m i zanurzeniu 10,6 m, co zwiększyło bezpieczeństwo żeglugi i dostępność nabrzeży dla większych statków.
Źródła:
  - Blisko 5 km nabrzeży, ponad 7 km zmodernizowanego toru wodnego - finał kluczowej inwestycji Portu Gdańsk (Zarząd Morskiego Portu Gdańsk, 2022-06-27): https://www.portgdansk.pl/biuro-prasowe/blisko-5-km-nabrzezy-ponad-7-km-zmodernizowanego-toru-wodnego-final-kluczowej-inwestycji-portu-gdansk/
  - Modernizacja blisko 5 km nabrzeży i 7 km toru wodnego - Port Gdańsk ogłasza finał inwestycji za 595 mln (Gdansk.pl, 2022-06-28): https://www.gdansk.pl/wiadomosci/Port-Gdansk-oglasza-final-inwestycji-za-595-mln,a,222892
  - Port Gdańsk kończy inwestycję za ponad pół miliarda złotych (WNP.pl, 2022-06-27): https://www.wnp.pl/logistyka/port-gdansk-konczy-inwestycje-za-ponad-pol-miliarda-zlotych,596342.html
  - Port Gdańsk - zakończenie modernizacji toru wodnego i nabrzeży (Pomorski Urząd Wojewódzki w Gdańsku, 2022-06): https://www.gdansk.uw.gov.pl/5990-port-gdansk-zakonczenie-modernizacji-toru-wodnego-i-nabrzezy
  - Rekordowe przeładunki 2023 w Porcie Gdańsk. W I półroczu o 36 proc. większe niż w tym samym okresie roku 2022 (Gdansk.pl, 2023-07): https://www.gdansk.pl/wiadomosci/Rekordowe-przeladunki-2023-w-Porcie-Gdansk,a,248020

## Modernizacja toru wodnego Świnoujście–Szczecin do 12,5 m
URL: https://projektometr.pl/projekt/modernizacja-toru-wodnego-swinoujscie-szczecin-do-12-5-m
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 1.9 mld zł | Inwestor: Urząd Morski w Szczecinie
Kalendarium: start 2016, oddano 2022-05-09
Efekt: dostarczone
Opis: Pogłębienie i poszerzenie morskiego toru wodnego łączącego port w Świnoujściu z portem w Szczecinie na odcinku ok. 62 km do głębokości 12,5 m i szerokości 100 m. W ramach prac czerpalnych wydobyto ok. 24 mln m³ urobku, z którego na Zalewie Szczecińskim usypano dwie sztuczne wyspy. Inwestorem był Urząd Morski w Szczecinie, a przedsięwzięcie współfinansowano ze środków unijnego Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014–2020.
Znaczenie: Podniesienie maksymalnego dopuszczalnego zanurzenia statków zawijających do Szczecina z nieco ponad 9 m do ok. 11 m, co umożliwia obsługę większych jednostek i zwiększa konkurencyjność zespołu portów Szczecin–Świnoujście. Efektem prac są także dwie nowe sztuczne wyspy na Zalewie Szczecińskim, uformowane z ok. 24 mln m³ urobku czerpalnego.
Źródła:
  - Zakończyły się prace związane z modernizacją toru wodnego Świnoujście–Szczecin (Ministerstwo Infrastruktury (gov.pl), 2022-05): https://www.gov.pl/web/infrastruktura/zakonczyly-sie-prace-zwiazane-z-modernizacja-toru-wodnego-swinoujscie--szczecin
  - Zakończenie modernizacji toru wodnego Świnoujście-Szczecin (Urząd Morski w Szczecinie, 2022-05): https://www.ums.gov.pl/600-zakonczenie-modernizacji-toru-wodnego-swinoujscie-szczecin
  - Modernizacja toru wodnego Świnoujście – Szczecin do głębokości 12,5 m (Mapa Dotacji UE (gov.pl)): https://mapadotacji.gov.pl/projekty/746798/
  - Modernizacja toru wodnego Świnoujście-Szczecin zakończona. Pogłębili do 12,5 m, zbudowali dwie wyspy (24Kurier, 2022-05-09): https://24kurier.pl/aktualnosci/wiadomosci/modernizacja-toru-wodnego-swinoujscie-szczecin-zakonczona-poglebili-do-12-5-m-zbudowali-dwie-wyspy/
  - Szczecin: Do portu zacumował statek z ładunkiem 50 tysięcy ton. To absolutny rekord (RMF24, 2025-08-28): https://www.rmf24.pl/regiony/szczecin/news-statek-z-rekordowym-ladunkiem-zacumowal-w-szczecinskim-porci,nId,8014836
  - Rekord tonażowy w Porcie Szczecin (GospodarkaMorska.pl, 2025-08): https://www.gospodarkamorska.pl/rekord-tonazowy-w-porcie-szczecin-87110

## Modernizacja zabudowy regulacyjnej Odry granicznej
URL: https://projektometr.pl/projekt/modernizacja-zabudowy-regulacyjnej-odry-granicznej
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 470 mln zł | Inwestor: Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie
Kalendarium: ogł. 2020-12-03, oddano 2024-02-21
Efekt: dostarczone, opóźnione
Opis: Projekt Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie polegający na przebudowie zabudowy regulacyjnej granicznego odcinka Odry: remoncie 171 ostróg (tam poprzecznych), budowie 21 nowych oraz wykonaniu umocnień brzegowych. Celem była poprawa warunków żeglugowych i lodołamania oraz uzyskanie głębokości tranzytowej pozwalającej na osiągnięcie III klasy drogi wodnej. Umowę o dofinansowanie podpisano 3 grudnia 2020 r., a zasadnicze prace zakończono 21 lutego 2024 r. Inwestycję współfinansowano ze środków POIiŚ i Banku Światowego.
Znaczenie: Przebudowa zabudowy regulacyjnej granicznej Odry miała poprawić żeglowność i skuteczność zimowego lodołamania na kluczowym transgranicznym odcinku rzeki. Zakres (remont 171 ostróg, budowa 21 nowych oraz umocnienia brzegowe) wykonano zgodnie z planem, a zasadnicze prace zakończono 21 lutego 2024 r. Realizacja stała się jednak przedmiotem sporu na tle praworządności i ochrony środowiska: po katastrofie ekologicznej na Odrze w 2022 r. WSA w Warszawie (grudzień 2022) i NSA (marzec 2023) nakazały wstrzymanie prac wskutek skarg Brandenburgii i organizacji ekologicznych, mimo to prace kontynuowano i doprowadzono do końca. Już po ukończeniu inwestycji, 27 stycznia 2025 r. WSA w Warszawie uchylił decyzje środowiskowe RDOŚ i GDOŚ, na podstawie których prowadzono roboty - co zdaniem sądu oznacza, że prace wykonano nielegalnie; Brandenburgia pozwała Polskę, a organizacje ekologiczne domagają się renaturyzacji rzeki. Docelowa głębokość tranzytowa 1,80 m dla III klasy drogi wodnej na granicznym odcinku Odry nie została po zakończeniu prac potwierdzona niezależnym pomiarem.
Źródła:
  - Umowa na prace modernizacyjne na Odrze granicznej podpisana (Ministerstwo Infrastruktury, 2020-12-03): https://www.gov.pl/web/infrastruktura/umowa-na-prace-modernizacyjne-na-odrze-granicznej-podpisana
  - Finał prac gwarancyjnych na Odrze granicznej (PGW Wody Polskie - RZGW w Szczecinie, 2024-08-08): https://www.gov.pl/web/wody-polskie-szczecin/final-prac-gwarancyjnych-na-odrze-granicznej
  - Prace regulacyjne na Odrze muszą zostać wstrzymane. Jest decyzja NSA, ale... (Teraz Środowisko, 2023-03): https://www.teraz-srodowisko.pl/aktualnosci/katastrofa-ekologiczna-odra-wyrok-nsa-zasolenie-zlote-algi-13142.html
  - Sąd nakazał wstrzymanie prac regulacyjnych na Odrze (OKO.press, 2022-12-22): https://oko.press/odra-wyrok-sadu
  - 1B.2 Prace modernizacyjne na Odrze granicznej w celu zapewnienia zimowego lodołamania (Biuro Koordynacji Projektu Ochrony Przeciwpowodziowej Dorzecza Odry i Wisły, 2024): https://odrapcu.pl/inwestycja/1b-2%E2%80%8B-prace-modernizacyjne-na-odrze-granicznej-w-celu-zapewnienia-zimowego-lodolamania/
  - Zapadł wyrok w sprawie Odry. Rząd wykonał prace regulacyjne nielegalnie (OKO.press, 2025-01-28): https://oko.press/odra-wyrok-rzad-wykonal-prace-nielegalnie
  - Informacja Żeglugowa na rzece Odrze wg stanu na dzień 03.10.2025 r. (PGW Wody Polskie - RZGW we Wrocławiu / RZGW w Szczecinie, 2025-10-03): https://www.gov.pl/attachment/d1cbaaac-bb2f-4984-baf6-bccc4b9f537b
  - Wody Polskie analizują konsekwencje uchylenia przez sąd decyzji środowiskowych dla prac na Odrze (PortalMorski.pl, 2025-01-29): https://www.portalmorski.pl/prawo-polityka/57438-wody-polskie-analizuja-konsekwencje-uchylenia-przez-sa-decyzji-srodowiskowych-dla-prac-na-odrze

## Morska farma wiatrowa Baltica 1
URL: https://projektometr.pl/projekt/morska-farma-wiatrowa-baltica-1
Status: planowane | Etap: pozwolenia | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: PGE Polska Grupa Energetyczna (PGE Baltica)
Kalendarium: b/d
Opis: Planowana morska farma wiatrowa o mocy około 900 MW (0,9 GW), zlokalizowana w polskiej części Bałtyku około 80 km od brzegu, na wysokości Łeby w województwie pomorskim, rozwijana przez PGE Baltica ze spółki PGE Polska Grupa Energetyczna. Projekt należy do drugiej, aukcyjnej fazy polskiej morskiej energetyki wiatrowej. Do 2025 r. uzyskał decyzję środowiskową, pozwolenie lokalizacyjne oraz umowę przyłączeniową i przystąpił do pierwszej polskiej aukcji offshore (kontrakty różnicowe), rozstrzygniętej 17 grudnia 2025 r. W aukcji tej oferta Baltica 1 o mocy 896 MW nie uzyskała wsparcia — kontrakty różnicowe przyznano trzem innym projektom (Baltica 9, Baltic East i Bałtyk I) o łącznej mocy 3,435 GW. Uruchomienie farmy planowano do końca 2032 r. pod warunkiem wygrania aukcji; po nieudanej aukcji dalsza ścieżka realizacji pozostaje otwarta.
Znaczenie: Baltica 1 to jeden z trzech projektów morskiej energetyki wiatrowej rozwijanych przez grupę PGE na polskim Bałtyku; po pełnej realizacji farma o mocy około 900 MW zwiększyłaby krajowe moce wytwórcze z odnawialnych źródeł energii. Nieprzyznanie kontraktu różnicowego w pierwszej aukcji offshore z grudnia 2025 r. opóźnia jednak model finansowania i uruchomienie projektu, którego dalsza realizacja zależy od kolejnych rozstrzygnięć rynkowych.
Źródła:
  - PGE's Baltica 1 Offshore Wind Project Ready for 2025 Polish Auction (offshoreWIND.biz, 2025-11-04): https://www.offshorewind.biz/2025/11/04/pges-baltica-1-offshore-wind-project-ready-for-2025-polish-auction/
  - Morska farma wiatrowa Baltica 1 z decyzją środowiskową (Gramwzielone.pl, 2025-11-04): https://www.gramwzielone.pl/energia-wiatrowa/20339815/morska-farma-wiatrowa-baltica-1-z-decyzja-srodowiskowa
  - Historic Offshore Wind Auction Outcome in Poland. Three Projects Secure Guaranteed Support (BalticWind.EU, 2025-12-18): https://balticwind.eu/historic-offshore-wind-auction-outcome-in-poland-three-projects-secure-guaranteed-support/
  - Offshore: First auction for offshore wind farms concluded (Energy Regulatory Office (URE), 2025-12-18): https://www.ure.gov.pl/en/communication/news/486,Offshore-First-auction-for-offshore-wind-farms-concluded.html
  - Poland completes first offshore wind power auction, allocating 3.4 GW of capacity (Notes From Poland, 2025-12-19): https://notesfrompoland.com/2025/12/19/poland-completes-first-offshore-wind-power-auction-allocating-3-4-gw-of-capacity/

## Morska farma wiatrowa Baltica 3
URL: https://projektometr.pl/projekt/morska-farma-wiatrowa-baltica-3
Status: planowane | Etap: pozwolenia | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Joint venture PGE Baltica (PGE Polska Grupa Energetyczna) i Orsted
Kalendarium: plan 2030
Efekt: opóźnione
Opis: Baltica 3 to druga faza morskiej farmy wiatrowej Baltica na polskim Bałtyku, o planowanej mocy ok. 1045 MW, realizowana przez spolke PGE Baltica w ramach joint venture PGE i Orsted (po 50 proc.). Farma ma powstac w czesci Baltyku miedzy Leba a Ustka, w odleglosci co najmniej 25 km od brzegu. Projekt dysponuje decyzja lokalizacyjna, srodowiskowa oraz pozwoleniami dla infrastruktury przylaczeniowej, lecz nie zapadla dla niego jeszcze ostateczna decyzja inwestycyjna (FID). Pierwotnie uruchomienie planowano na 2026 r.; obecnie pelne oddanie do eksploatacji przewidywane jest do konca dekady, ok. 2030 r.
Znaczenie: Baltica 3, jako druga faza zespolu Baltica (lacznie z Baltica 2 ok. 2,5 GW), ma dodac ok. 1045 MW mocy zainstalowanej w morskiej energetyce wiatrowej, wspierajac transformacje energetyczna Polski i dywersyfikacje zrodel wytworczych na Baltyku. Rozdzielenie decyzji inwestycyjnej od Baltica 2 sprawia, ze realizacja tej fazy jest przesunieta w czasie wzgledem pierwotnych planow.
Źródła:
  - PGE na Baltyku (Pulsarowy.pl): https://pulsarowy.pl/pge-na-baltyku/
  - Orsted, PGE Take Final Investment Decision on 1.5 GW Baltica 2 Offshore Wind Farm (offshoreWIND.biz, 2025-01-30): https://www.offshorewind.biz/2025/01/30/orsted-pge-take-final-investment-decision-on-1-5-gw-baltica-2-offshore-wind-farm/
  - Pomorskie: farmy wiatrowe na Baltyku - wojewoda wydal juz 18 decyzji (Wizja Lokalna): https://www.wizjalokalna.pl/b-pomorskie-farmy-wiatrowe-na-baltyku-wojewoda-wydal-juz-18-decyzji-22-i-25-km-od-brzegu---na-wysokosci-leby-i-ustki-b-art65161
  - Baltica 2 and 3 - Baltica Offshore Wind Farm (Baltica (PGE / Orsted)): https://baltica.energy/en/baltica-two-and-three
  - Key information about our projects (PGE Baltica): https://pgebaltica.pl/en/about-us/key-information-about-our-projects

## Morska farma wiatrowa Bałtyk 1 (MFW Bałtyk I)
URL: https://projektometr.pl/projekt/morska-farma-wiatrowa-baltyk-1-mfw-baltyk-i
Status: planowane | Etap: pozwolenia | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: MFW Bałtyk I S.A. (Polenergia S.A. i Equinor Wind Power AS, po 50%)
Kalendarium: ogł. 2019, plan 2032
Opis: MFW Bałtyk 1 to projekt morskiej farmy wiatrowej o mocy zainstalowanej do 1560 MW, rozwijany wspólnie przez Polenergię i Equinor (po 50% udziałów pośrednich w spółce MFW Bałtyk I S.A.). Farma ma powstać na Ławicy Środkowej, około 80 km od linii brzegowej, z maksymalnie 104 turbinami. Projekt uzyskał pozwolenie lokalizacyjne (2019), umowę o przyłączenie do sieci przesyłowej oraz prawomocną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną przez RDOŚ w Gdańsku (28 kwietnia 2025). W grudniu 2025 oferta projektu wygrała pierwszą w historii Polski aukcję dla morskiej energetyki wiatrowej, uzyskując wsparcie w formule kontraktu różnicowego (CfD) z ceną 492,32 zł/MWh i okresem wsparcia do 25 lat. Rozpoczęcie komercyjnej eksploatacji planowane jest na 2032 r.; projekt nie osiągnął jeszcze ostatecznej decyzji inwestycyjnej (FID).
Znaczenie: Po realizacji Bałtyk 1 o mocy do 1560 MW będzie jedną z największych morskich farm wiatrowych w polskiej części Bałtyku, zdolną dostarczyć zieloną energię dla około dwóch milionów gospodarstw domowych. Projekt jest częścią portfela Polenergii i Equinora (Bałtyk 1, 2 i 3) o łącznej mocy do 3000 MW i wspiera transformację energetyczną Polski oraz rozwój krajowego łańcucha dostaw dla morskiej energetyki wiatrowej. Zwycięstwo w pierwszej polskiej aukcji offshore zabezpiecza długoterminowe wsparcie przychodowe (CfD do 25 lat) dla tej inwestycji.
Źródła:
  - Equinor i Polenergia z prawomocną decyzją środowiskową dla Bałtyk 1 (OffshoreWindPoland.pl, 2025-04-28): https://offshorewindpoland.pl/equinor-i-polenergia-z-prawomocna-decyzja-srodowiskowa-dla-baltyk-1/
  - Offshore wind farms - Polenergia (Polenergia S.A.): https://www.polenergia.pl/en/our-assets/production/offshore-wind-farms/
  - Polenergia and Equinor to jointly implement Bałtyk I Offshore Wind Farm project (Polenergia S.A., 2019-12): https://www.polenergia.pl/en/polenergia-and-equinor-to-jointly-implement-baltyk-i-offshore-wind-farm-project/
  - Projekt MFW Bałtyk 1 wybrany w aukcji offshore URE z ceną 492,32 zł/MWh (Inwestycje.pl, 2025-12-18): https://inwestycje.pl/biznes/projekt-mfw-baltyk-1-wybrany-w-aukcji-offshore-ure-z-cena-49232-zl-mwh/
  - Polenergia and Equinor's Bałtyk 1 offshore wind farm secures CfD in Poland (Windtech International, 2025-12-19): https://www.windtech-international.com/projects-and-contracts/polenergia-and-equinors-baltyk-1-offshore-wind-farm-secures-cfd-in-poland

## Morska farma wiatrowa Bałtyk 2 (MFW Bałtyk II)
URL: https://projektometr.pl/projekt/morska-farma-wiatrowa-baltyk-2-mfw-baltyk-ii
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 12.9 mld zł | Inwestor: Equinor / Polenergia (50/50)
Kalendarium: start 2025-05, plan 2028
Opis: Morska farma wiatrowa o mocy około 720 MW budowana w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej Morza Bałtyckiego, kilkadziesiąt kilometrów od brzegu na wysokości Łeby, realizowana wspólnie przez norweski koncern Equinor i polską grupę Polenergia w partnerstwie 50/50. Bałtyk 2 stanowi jeden z dwóch bliźniaczych projektów (obok Bałtyku 3) o łącznej mocy 1440 MW i łącznej wartości około 27 mld zł, dla których 19 maja 2025 r. podjęto ostateczne decyzje inwestycyjne (FID), a 23 maja 2025 r. osiągnięto zamknięcie finansowe. Farmy złożą się łącznie ze 100 turbin Siemens Gamesa SG 14-236 DD (po 50 turbin na projekt). Inwestycja objęta jest 25-letnim kontraktem różnicowym (CfD) przyznanym w 2021 r. Pełne uruchomienie komercyjne planowane jest na 2028 rok.
Znaczenie: Bałtyk 2 wraz z bliźniaczym Bałtykiem 3 należą do pierwszej fali komercyjnych morskich farm wiatrowych na polskim Bałtyku i mają istotnie zwiększyć krajowe moce w odnawialnych źródłach energii. Według inwestorów energia z obu farm ma po uruchomieniu wystarczyć na zasilenie około 2 mln polskich gospodarstw domowych, wspierając transformację energetyczną i dywersyfikację źródeł wytwarzania.
Źródła:
  - Financial close for Bałtyk 2 and Bałtyk 3 (Equinor, 2025-05-22): https://www.equinor.com/news/20250522-financial-close-for-baltyk-2-and-baltyk-3
  - Equinor i Polenergia podjęły finalne decyzje inwestycyjne (FID) dla morskich farm wiatrowych Bałtyk 2 i Bałtyk 3 (Polenergia, 2025-05-19): https://www.polenergia.pl/equinor-i-polenergia-podjely-finalne-decyzje-inwestycyjne-fid-dla-morskich-farm-wiatrowych-baltyk-2-i-baltyk-3/
  - Jest FID dla MFW Bałtyk 2 i 3 - Equinor i Polenergia rozpoczynają budowę morskich farm wiatrowych o wartości 27 mld zł (OffshoreWindPoland.pl, 2025-05-19): https://offshorewindpoland.pl/jest-fid-dla-mfw-baltyk-2-i-3-equinor-i-polenergia-rozpoczynaja-budowe-morskich-farm-wiatrowych-o-wartosci-27-mld-zl/
  - Equinor i Polenergia wybrały dostawcę turbin dla MFW Bałtyk II i MFW Bałtyk III (Equinor Polska, 2023-06-14): https://www.equinor.pl/aktualnosci/equinor-i-polenergia-wybraly-dostawce-turbin-dla-mfw-baltyk-ii-i-mfw-baltyk-iii

## Morska farma wiatrowa Bałtyk 3 (MFW Bałtyk III)
URL: https://projektometr.pl/projekt/morska-farma-wiatrowa-baltyk-3-mfw-baltyk-iii
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 12.9 mld zł | Inwestor: Equinor ASA / Polenergia S.A. (JV 50/50)
Kalendarium: start 2025, plan 2028
Opis: Morska farma wiatrowa o mocy 720 MW budowana przez spółkę joint venture Equinor i Polenergii (po 50% udziałów) w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej Morza Bałtyckiego, w odległości ok. 22-37 km od brzegu w pobliżu Ustki. Projekt realizowany jest równolegle z sąsiednią farmą Bałtyk 2 (razem 1 440 MW, 100 turbin); łączna wartość obu inwestycji to ok. 27 mld zł bez kosztów finansowania. Finalną decyzję inwestycyjną (FID) i zamknięcie finansowe ogłoszono w maju 2025 r., po czym ruszyła budowa. Bazę operacyjno-serwisową farm zlokalizowano w Łebie. Zgodnie z harmonogramem pierwszy prąd ma popłynąć do sieci w 2027 r., a pełne komercyjne uruchomienie planowane jest na 2028 r.
Znaczenie: Jedna z pierwszych realizowanych morskich farm wiatrowych w polskiej części Bałtyku i istotny element budowy krajowego sektora offshore. Moc 720 MW (a wraz z równolegle budowaną farmą Bałtyk 2 łącznie 1 440 MW) ma zasilić polski system elektroenergetyczny czystą energią oraz przyczynić się do dekarbonizacji miksu energetycznego. Inwestycja tworzy zaplecze przemysłowo-serwisowe na wybrzeżu, m.in. bazę operacyjno-serwisową w Łebie, oraz wzmacnia infrastrukturę przyłączeniową (stacje i linie 220 kV oraz 400 kV).
Źródła:
  - Financial close for Bałtyk 2 and Bałtyk 3 (Equinor ASA, 2025-05-22): https://www.equinor.com/news/20250522-financial-close-for-baltyk-2-and-baltyk-3
  - Equinor i Polenergia podjęły finalne decyzje inwestycyjne (FID) dla morskich farm wiatrowych Bałtyk 2 i Bałtyk 3 (Polenergia S.A., 2025-05-19): https://www.polenergia.pl/equinor-i-polenergia-podjely-finalne-decyzje-inwestycyjne-fid-dla-morskich-farm-wiatrowych-baltyk-2-i-baltyk-3/
  - Morskie farmy wiatrowe Bałtyk 2 i 3 nabierają tempa na lądzie i pod wodą (Polenergia S.A., 2026-04-29): https://www.polenergia.pl/morskie-farmy-wiatrowe-baltyk-2-i-3-nabieraja-tempa-na-ladzie-i-pod-woda/

## Morska farma wiatrowa BC-Wind
URL: https://projektometr.pl/projekt/morska-farma-wiatrowa-bc-wind
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 8.6 mld zł | Inwestor: Ocean Winds (EDP Renewables 50% / ENGIE 50%)
Kalendarium: start 2026, plan 2028
Opis: Morska farma wiatrowa o mocy do 390 MW budowana w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej Bałtyku około 23 km na północ od brzegu, na wysokości gmin Krokowa i Choczewo w województwie pomorskim. Inwestorem jest Ocean Winds, spółka joint venture w równych udziałach należąca do EDP Renewables i ENGIE. Projekt obejmuje 26 turbin o mocy 14 MW każda z funkcją Power Boost zwiększającą moc do 15 MW. W grudniu 2025 r. inwestor osiągnął zamknięcie finansowe, zabezpieczając około 2 mld EUR finansowania i przechodząc z fazy rozwoju do fazy budowy. Prace lądowe mają ruszyć w 2026 r., a pierwsza energia jest spodziewana w 2028 r.
Znaczenie: BC-Wind to pierwszy projekt morskiej energetyki wiatrowej Ocean Winds w Polsce i jeden z projektów tzw. pierwszej fazy polskiego offshore. Docelowa moc do 390 MW zwiększy udział odnawialnych źródeł w krajowym miksie energetycznym i wzmocni transformację energetyczną Polski. Realizacja wykorzystuje polskie porty (Świnoujście jako port montażowy dla fundamentów, Gdańsk dla turbin) oraz bazę serwisową we Władysławowie, angażując krajowych wykonawców.
Źródła:
  - Ocean Winds has reached Financial Close for its BC-Wind project in Poland (Ocean Winds, 2025-12-01): https://www.oceanwinds.com/news/uncategorized/ocean-winds-has-reached-financial-close-for-its-bc-wind-project-in-poland/
  - Ocean Winds' First Offshore Wind Project in Poland Enters Construction Phase (Offshore Wind (offshorewind.biz), 2025-12-01): https://www.offshorewind.biz/2025/12/01/ocean-winds-first-offshore-wind-project-in-poland-enters-construction-phase/
  - BC-Wind - About the project (BC-Wind / Ocean Winds): https://bc-wind.pl/en/about-the-project/
  - BC-Wind in Poland enters implementation phase - Ocean Winds closes financing (Baltic Wind, 2025-12-02): https://balticwind.eu/bc-wind-in-poland-enters-implementation-phase-ocean-winds-closes-financing/

## Morska farma wiatrowa F.E.W. Baltic II (obecnie PGE)
URL: https://projektometr.pl/projekt/morska-farma-wiatrowa-f-e-w-baltic-ii-obecnie-pge
Status: planowane | Etap: pozwolenia | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: PGE Polska Grupa Energetyczna
Kalendarium: plan 2032
Opis: Projekt morskiej farmy wiatrowej o mocy około 350 MW, planowany w polskiej części Morza Bałtyckiego, około 50 km na północ od Ustki, w zachodniej części Ławicy Słupskiej. Projekt był rozwijany przez niemiecki koncern RWE (przez spółkę RWE Offshore Wind Poland), a następnie sprzedany Polskiej Grupie Energetycznej: umowę warunkową ogłoszono w grudniu 2025 r., a finalizacja transakcji nastąpiła 10 marca 2026 r., czyniąc PGE jedynym właścicielem. PGE zamierza połączyć F.E.W. Baltic II z sąsiednim projektem Baltica 9 (975 MW), tworząc wspólny kompleks Baltica 9+ o łącznej mocy około 1,3 GW (ok. 1325 MW), planowany do realizacji do 2032 roku i obsługiwany z bazy serwisowej PGE w Ustce. RWE wycofało się z tego projektu, uznając, że PGE jest lepiej przygotowana do jego realizacji.
Znaczenie: Po połączeniu z sąsiednim projektem Baltica 9 F.E.W. Baltic II ma współtworzyć kompleks morskich farm wiatrowych Baltica 9+ o mocy około 1,3 GW, będący jednym z największych planowanych przedsięwzięć offshore na polskim Bałtyku. Przejęcie projektu od RWE wzmacnia pozycję PGE w rozwoju morskiej energetyki wiatrowej i realizację celów transformacji energetycznej Polski.
Źródła:
  - RWE sold its Polish offshore wind development project to PGE (RWE, 2026-03-10): https://www.rwe.com/en/press/rwe-offshore-wind-gmbh/2026-03-10-rwe-sold-its-polish-offshore-wind-development-project-to-pge/
  - RWE Sells 350 MW Polish Offshore Wind Project to PGE (offshoreWIND.biz, 2026-03-13): https://www.offshorewind.biz/2026/03/13/rwe-sells-350-mw-polish-offshore-wind-project-to-pge/
  - PGE wins offshore auction and acquires RWE project. Baltica 9+ giant to be established in the Baltic Sea (BalticWind.EU, 2026-03-13): https://balticwind.eu/pge-baltica-the-baltica-9-offshore-wind-farm-of-1-3-gw-to-be-developed-by-2032/
  - PGE przejmuje farmę wiatrową od RWE. Powstanie Baltica 9+ (Gramwzielone.pl, 2026-03-11): https://www.gramwzielone.pl/energia-wiatrowa/20353267/pge-przejmuje-farme-wiatrowa-od-rwe-powstanie-baltica-9
  - RWE receives building permits for F.E.W. Baltic II offshore wind farm (RWE, 2024-12-03): https://pl.rwe.com/en/press-and-news/2024-12-03-rwe-receives-building-permits-for-few-baltic-2-offshore-wind-farm/

## Muzeum Historii Polski na Cytadeli Warszawskiej
URL: https://projektometr.pl/projekt/muzeum-historii-polski-na-cytadeli-warszawskiej
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 1.2 mld zł | Inwestor: Muzeum Historii Polski w Warszawie (państwowa instytucja kultury Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego)
Kalendarium: start 2018-07-06, plan 2027-06-04
Efekt: opóźnione
Opis: Nowa siedziba Muzeum Historii Polski wznoszona na terenie Cytadeli Warszawskiej przy ul. Gwardii 1 w Warszawie. Gmach o powierzchni ponad 44 000 m2 zaprojektowała warszawska pracownia WXCA, a generalnym wykonawcą był Budimex. Prace budowlane ruszyły 6 lipca 2018 r., budynek ukończono w 2023 r., a od 29 września 2023 r. udostępniono go zwiedzającym z wystawami czasowymi. Wystawa stała prezentująca dzieje Polski powstaje na przestrzeni ośmiu tysięcy metrów kwadratowych i ma zgromadzić ponad trzy tysiące eksponatów; dyrekcja muzeum planuje jej otwarcie 4 czerwca 2027 r. Według ustaleń Najwyższej Izby Kontroli łączny koszt realizacji projektu wraz z wystawą stałą przekroczy 1,2 mld zł, wielokrotnie więcej niż pierwotnie zakładany termin i budżet z 2015 r.
Znaczenie: Inwestycja jest jednym z największych i najkosztowniejszych przedsięwzięć w obszarze polskiej kultury: według NIK łączny koszt wraz z wystawą stałą przekroczy 1,2 mld zł, wielokrotnie więcej niż zakładano, gdy w 2015 r. rząd uchwalił program z terminem realizacji na listopad 2019 r. Kontrola państwowa wskazała na trzykrotne przesunięcie terminu zakończenia inwestycji oraz kolejne zmiany programu wieloletniego. Nowa siedziba na Cytadeli daje Muzeum Historii Polski własną, docelową przestrzeń ekspozycyjną i czyni je kluczową instytucją narracji historycznej państwa.
Źródła:
  - Władza planuje, podatnik zapłaci - ponad miliard za Muzeum Historii Polski (Najwyższa Izba Kontroli (NIK), 2023): https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/budowa-muzeum-historii-polski.html
  - Budowa Muzeum Historii Polski - najdroższa inwestycja w obszarze kultury w historii (Najwyższa Izba Kontroli (NIK), 2023): https://www.nik.gov.pl/kontrola-panstwowa-2023/04/budowa-muzeum-historii-polski-najdrozsza-inwestycja-w-obszarze-kultury-w-historii.html
  - Budowa siedziby Muzeum Historii Polski na warszawskiej Cytadeli (Muzeum Historii Polski, 2018): https://muzhp.pl/aktualnosci/budowa-siedziby-muzeum-historii-polski-na-warszawskiej-cytadeli-1
  - Muzeum Historii Polski w Warszawie (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Muzeum_Historii_Polski_w_Warszawie
  - Trzy tysiące eksponatów w sześciu galeriach. Powstaje wystawa stała Muzeum Historii Polski (TVN24 Warszawa, 2026-05-14): https://tvn24.pl/tvnwarszawa/zoliborz/trzy-tysiace-eksponatow-w-szesciu-galeriach-powstaje-wystawa-stala-muzeum-historii-polski-st9048316
  - Muzeum Historii Polski w Warszawie otwarte dla zwiedzających (Murator Plus, 2023-09): https://www.muratorplus.pl/inwestycje/inwestycje-publiczne/muzeum-historii-polski-w-warszawie-otwarte-dla-zwiedzajacych-godziny-otwarcia-aa-awNj-XHC7-KcbG.html

## Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku
URL: https://projektometr.pl/projekt/muzeum-ii-wojny-swiatowej-gdansk
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 449 mln zł | Inwestor: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Kalendarium: ogł. 2008-09-01, oddano 2017-03-23
Efekt: dostarczone, opóźnione, przekroczony budżet
Opis: Państwowe muzeum historyczne w Gdańsku przy pl. Władysława Bartoszewskiego 1, poświęcone dziejom II wojny światowej. Instytucja została powołana 1 września 2008 roku zarządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i jest przez ten resort nadzorowana. Nowoczesny gmach zaprojektowało gdyńskie studio architektoniczne „Kwadrat”, a budynek wzniosło konsorcjum firm Warbud i Hochtief (kontrakt na sam obiekt opiewał na 249,9 mln zł). W kwietniu 2015 roku Rada Ministrów zwiększyła łączne środki na budowę do 448,9 mln zł. Muzeum zostało otwarte dla zwiedzających 23 marca 2017 roku; na ekspozycji udostępniono około 2,5 tysiąca eksponatów i około 240 stanowisk multimedialnych.
Znaczenie: Budowa Muzeum II Wojny Światowej była jedną z największych inwestycji muzealnych w Polsce — środki na nią (zwiększone w 2015 roku do 448,9 mln zł) pochodziły z budżetu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Od otwarcia obiekt cieszył się dużą frekwencją: od 23 marca do 27 grudnia 2017 roku muzeum odwiedziło 413 812 osób, a 24 listopada 2018 roku łączna liczba zwiedzających przekroczyła milion. Realizacji towarzyszyły opóźnienia i wzrost kosztów z pierwotnych około 360 mln zł do niemal 450 mln zł.
Źródła:
  - Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Muzeum_II_Wojny_%C5%9Awiatowej_w_Gda%C5%84sku
  - 240 stanowisk multimedialnych, 2,5 tysiąca eksponatów. Muzeum II Wojny Światowej otwarte (TVN24, 2017-03-23): https://tvn24.pl/pomorze/gdansk-muzeum-ii-wojny-swiatowej-otwarte-ra725769-2452247
  - W czwartek otwarcie Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku (dzieje.pl (PAP), 2017-03): https://dzieje.pl/aktualnosci/w-czwartek-otwarcie-muzeum-ii-wojny-swiatowej-w-gdansku

## Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie
URL: https://projektometr.pl/projekt/muzeum-polin
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 320 mln zł | Inwestor: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, m.st. Warszawa oraz Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny (partnerstwo publiczno-prywatne)
Kalendarium: ogł. 2005-01-25, start 2009, oddano 2014-10-28
Efekt: dostarczone
Opis: Muzeum historyczne na warszawskim Muranowie, przy ul. Mordechaja Anielewicza 6, poświęcone tysiącletniej historii Żydów polskich. Instytucja powstała na mocy umowy podpisanej 25 stycznia 2005 roku przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, m.st. Warszawę oraz Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny — jako jedno z pierwszych w Polsce partnerstw publiczno-prywatnych w kulturze. Gmach, zaprojektowany przez zespół fińskich architektów pod kierownictwem Rainera Mahlamäkiego, wzniesiono w latach 2009–2013; budynek udostępniono publiczności 19 kwietnia 2013 roku, a wystawę stałą „1000 lat historii Żydów polskich” otwarto uroczyście 28 października 2014 roku. Łączny koszt budowy gmachu, wyposażenia i stworzenia wystawy stałej wyniósł ok. 320 mln zł: po 90 mln zł na budynek przekazały m.st. Warszawa i MKiDN, a Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny — dzięki ponad 500 darczyńcom z całego świata — sfinansowało wystawę stałą.
Znaczenie: Muzeum POLIN było jedną z pierwszych w Polsce dużych instytucji kultury zbudowanych w modelu partnerstwa publiczno-prywatnego: budynek sfinansowano ze środków publicznych (po 90 mln zł od m.st. Warszawy i MKiDN), a wystawę stałą — z darowizn Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny wsparte przez ponad 500 darczyńców z całego świata. Otwarta 28 października 2014 roku przez prezydentów Polski Bronisława Komorowskiego i Izraela Re'uwena Riwlina wystawa stała „1000 lat historii Żydów polskich” uczyniła z muzeum główną instytucję dokumentującą historię społeczności żydowskiej w Polsce. W 2016 roku POLIN otrzymało tytuł Europejskiego Muzeum Roku (EMYA).
Źródła:
  - Muzeum Historii Żydów Polskich Polin (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Muzeum_Historii_%C5%BByd%C3%B3w_Polskich_Polin
  - Darczyńcy Muzeum Historii Żydów Polskich spotkali się w Warszawie (dzieje.pl (PAP), 2014-10-27): https://dzieje.pl/aktualnosci/darczyncy-muzeum-historii-zydow-polskich-spotkali-sie-w-warszawie
  - Emya 2016 goes to Warsaw's Polin Museum (Museums Association (Museums Journal), 2016-04-13): https://www.museumsassociation.org/museums-journal/news/2016/04/13042016-emya-goes-to-warsaw-polin-museum/

## Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie — nowa siedziba
URL: https://projektometr.pl/projekt/muzeum-sztuki-nowoczesnej-w-warszawie-nowa-siedziba
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 652 mln zł | Inwestor: Miasto stołeczne Warszawa
Kalendarium: start 2019, plan 2024, oddano 2024-10-25
Efekt: dostarczone, opóźnione, przekroczony budżet
Opis: Nowa, wolnostojąca siedziba Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie przy ul. Marszałkowskiej 103, po północnej stronie placu Defilad, obok Pałacu Kultury i Nauki. Budynek o powierzchni ok. 20 000 m² (w tym ponad 4 500 m² przestrzeni wystawienniczej), z czterema kondygnacjami nadziemnymi i dwiema podziemnymi, zaprojektowała nowojorska pracownia Thomas Phifer and Partners; charakterystyczna elewacja z białego betonu architektonicznego barwionego w masie. Budowę realizowaną od 2019 roku sfinansowano w całości ze środków m.st. Warszawy, a obiekt otwarto publicznie 25 października 2024 roku. Najwyższa Izba Kontroli negatywnie oceniła nadzór miasta nad inwestycją, wskazując na wieloletnie opóźnienia i wzrost kosztów — z pierwotnie zakładanych ok. 270 mln zł do ponad 652 mln zł.
Znaczenie: Inwestycja dała Muzeum Sztuki Nowoczesnej pierwszą własną, docelową siedzibę po latach działania w tymczasowych lokalizacjach i stała się elementem nowego centrum Warszawy wokół placu Defilad. Jednocześnie stała się przykładem trudnego, wieloletniego procesu inwestycyjnego: budowa ciągnęła się przez kilkanaście lat przygotowań, a końcowy koszt ponad 652 mln zł przekroczył pierwotne szacunki o ponad 382 mln zł, co Najwyższa Izba Kontroli powiązała z brakiem należytego nadzoru miasta, m.in. zawieraniem umów bez pełnego prawa do gruntów. NIK wskazała też, że z powodu niekorzystnych zapisów umowy z architektem Christianem Kerezem nie udało się wyegzekwować kar umownych z odsetkami na ponad 8 mln zł. Sam obiekt cieszy się jednak dużą frekwencją: nową siedzibę w niespełna 10 miesięcy od otwarcia (do sierpnia 2025) odwiedziło blisko 600 tys. gości.
Źródła:
  - Kontrola NIK w Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Koszt budowy był prawie 2 razy większy niż planowano (Bankier.pl, 2026-01): https://www.bankier.pl/wiadomosc/Kontrola-NIK-w-Muzeum-Sztuki-Nowoczesnej-Koszt-budowy-byl-prawie-2-razy-wiekszy-niz-planowano-8890682.html
  - Wielkie otwarcie Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (Architektura-Murator, 2024-10-24): https://architektura.muratorplus.pl/realizacje/wielkie-otwarcie-muzeum-sztuki-nowoczesnej-w-warszawie-thomas-phifer-rafal-trzaskowski-i-joanna-mytkowska-zapraszaja-do-korzystania-z-obiektu-aa-eQ79-sYij-o7Rj.html
  - Budowa Muzeum Sztuki Nowoczesnej (Urząd m.st. Warszawy): https://um.warszawa.pl/-/budowa-muzeum-sztuki-nowoczesnej
  - Kontrolerzy NIK prześwietlili budowę Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Negatywna ocena dla ratusza (TVN Warszawa (tvn24.pl), 2026-01-27): https://tvn24.pl/tvnwarszawa/srodmiescie/warszawa-kontrolerzy-nik-przeswietlili-budowe-muzeum-sztuki-nowoczesnej-negatywna-ocena-dla-ratusza-st8870641
  - Nowy budynek — Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie): https://artmuseum.pl/pl/muzeum/nowy-budynek
  - Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie: ile kosztowało? Jedna liczba, dwie definicje i skąd biorą się rozbieżności (muzeabezbarier.pl): https://muzeabezbarier.pl/muzeum-sztuki-nowoczesnej-w-warszawie-ile-kosztowalo-i-dlaczego-ludzie-podaja-rozne-kwoty/
  - Muzeum Sztuki Nowoczesnej — Nowe Centrum Warszawy (Urząd m.st. Warszawy): https://um.warszawa.pl/waw/nowe-centrum-warszawy/muzeum-sztuki-nowoczesnej
  - Rekordowa popularność Muzeum Sztuki Nowoczesnej (Urząd m.st. Warszawy, 2025-08-22): https://um.warszawa.pl/-/rekordowa-popularnosc-muzeum-sztuki-nowoczesnej
  - Muzeum Sztuki Nowoczesnej ujawnia plany na 2026 rok (PropertyDesign.pl, 2026-01-12): https://www.propertydesign.pl/design/185/muzeum_sztuki_nowoczesnej_ujawnia_plany_na_2026_rok,53073.html

## Narodowa Rezerwa Amunicyjna (rządowy program wieloletni)
URL: https://projektometr.pl/projekt/narodowa-rezerwa-amunicyjna
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 14.0 mld zł | Inwestor: Agencja Uzbrojenia (Ministerstwo Obrony Narodowej)
Kalendarium: ogł. 2023-03-29, plan 2029
Opis: Narodowa Rezerwa Amunicyjna to rządowy program wieloletni ustanowiony uchwałą nr 43 Rady Ministrów z 29 marca 2023 r., którego celem jest rozbudowa i dywersyfikacja krajowej bazy produkcji amunicji wielokalibrowej (przede wszystkim artyleryjskiej kal. 155 mm) oraz odbudowa rezerw amunicyjnych. Program łączy zakupy amunicji z inwestycjami w zdolności wytwórcze polskiego przemysłu zbrojeniowego; według doniesień prasowych na zakupy przewidziano ok. 12 mld zł, a na inwestycje kolejne ok. 2 mld zł. Za wdrożenie po stronie resortu odpowiada Agencja Uzbrojenia, a realizację prowadzi konsorcjum PGZ-Amunicja (m.in. Dezamet w Nowej Dębie, Mesko, Nitro-Chem). Umowa ramowa obejmuje okres do 2029 r. W maju 2026 r. w Nowej Dębie podpisano kolejny kontrakt na amunicję 155 mm o wartości przekraczającej 13,5 mld zł netto, finansowany ze środków unijnego instrumentu SAFE.
Znaczenie: Program ma zwiększyć niezależność amunicyjną Polski i odbudować strategiczne rezerwy pocisków, w szczególności artyleryjskich kal. 155 mm dla haubic Krab i K9. Zakłada wielokrotne zwiększenie krajowych mocy produkcyjnych — z kilkudziesięciu tysięcy sztuk rocznie do docelowo ponad 150 tys. sztuk rocznie w drugiej połowie dekady — oraz dywersyfikację dostaw poprzez zaangażowanie kilku zakładów polskiego przemysłu obronnego skupionych w konsorcjum PGZ-Amunicja. Realizacja ma wzmocnić zdolności obronne kraju oraz zaplecze przemysłowe w warunkach podwyższonego zagrożenia po agresji Rosji na Ukrainę.
Źródła:
  - Więcej amunicji dla polskich haubic finansowanych z programu SAFE (Ministerstwo Obrony Narodowej (gov.pl), 2026-05-30): https://www.gov.pl/web/obrona-narodowa/wiecej-amunicji-dla-polskich-haubic-finansowanych-z-programu-safe
  - Pierwsze posiedzenie Komitetu sterującego programu wieloletniego „Narodowa Rezerwa Amunicyjna” (Kancelaria Prezesa Rady Ministrów (gov.pl), 2023-04-20): https://www.gov.pl/web/premier/pierwsze-posiedzenie-komitetu-sterujacego-programu-wieloletniego-narodowa-rezerwa-amunicyjna
  - Narodowa Rezerwa Amunicyjna to początek drogi [OPINIA] (Defence24): https://defence24.pl/sily-zbrojne/narodowa-rezerwa-amunicyjna-to-poczatek-drogi-opinia
  - MON wyjaśnia wątpliwości narodowego programu amunicyjnego (ZBiAM): https://zbiam.pl/mon-wyjasnia-watpliwosci-narodowego-programu-amunicyjnego/
  - To może być strategiczny przełom w budowie amunicyjnej niezależności Polski (WNP.pl): https://www.wnp.pl/bezpieczenstwo/to-moze-byc-strategiczny-przelom-w-budowie-amunicyjnej-niezaleznosci-polski,961725.html

## Nowa siedziba Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie (Prokocim)
URL: https://projektometr.pl/projekt/nowa-siedziba-szpitala-uniwersyteckiego-w-krakowie-prokocim
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 1.2 mld zł | Inwestor: Uniwersytet Jagielloński – Collegium Medicum
Kalendarium: start 2015, plan 2019-05, oddano 2019
Efekt: dostarczone, opóźnione
Opis: Nowa siedziba Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie to zrealizowany w dzielnicy Prokocim kompleks szpitalny, zaliczany do największych tego typu w Polsce. Na terenie blisko 15 hektarów powstał zespół budynków medycznych mieszczący około 925 łóżek, oddziały kliniczne, poradnie specjalistyczne oraz zintegrowany blok operacyjny z 24 salami. Inwestorem był Uniwersytet Jagielloński – Collegium Medicum; umowę na budowę podpisano w styczniu 2015 r., a uroczyste otwarcie nastąpiło 29 października 2019 r. Łączny koszt przekroczył 1,2 mld zł, z czego 800 mln zł pochodziło z budżetu państwa.
Znaczenie: Przeniesienie i centralizacja klinik w nowoczesnym kampusie w Prokocimiu zastąpiły rozproszone, w części zabytkowe budynki w centrum Krakowa, zwiększając bazę łóżkową oraz możliwości diagnostyczno-zabiegowe regionu. Placówka stała się jedną z największych i najnowocześniejszych inwestycji szpitalnych w Polsce i punktem odniesienia dla kolejnych dużych projektów w ochronie zdrowia.
Źródła:
  - Kraków: otwarcie siedziby Szpitala Uniwersyteckiego (inzynieria.com, 2019-10-29): https://inzynieria.com/budownictwo/wiadomosci/56951,krakow-otwarcie-siedziby-szpitala-uniwersyteckiego
  - Nowa siedziba Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie. "To najnowocześniejszy szpital" (RMF24, 2019-10-29): https://www.rmf24.pl/zdrowie/news-nowa-siedziba-szpitala-uniwersyteckiego-w-krakowie-to-najnow,nId,3306234
  - Otwarcie nowej siedziby Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie (Magiczny Kraków (krakow.pl), 2019-10-29): https://krakow.pl/aktualnosci/234426,202,komunikat,otwarcie_nowej_siedziby_szpitala_uniwersyteckiego_w_krakowie.html
  - Szpital Uniwersytecki Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie-Prokocimiu (Warbud) (Przegląd Budowlany, 2018-10): https://www.przegladbudowlany.pl/2018/10/2018-10-PB-11-SPONS-Warbud.pdf
  - Nowa Siedziba Szpitala Uniwersyteckiego Kraków-Prokocim (Ministerstwo Zdrowia (gov.pl)): https://www.gov.pl/web/zdrowie/nowa-siedziba-szpitala-uniwersyteckiego-krakow-prokocim
  - Nowa siedziba Szpitala Uniwersyteckiego Kraków-Prokocim (Uniwersytet Jagielloński – Collegium Medicum): https://nssu.cm-uj.krakow.pl/typ/historia/
  - O nas – Szpital Uniwersytecki w Krakowie (Szpital Uniwersytecki w Krakowie, 2026): https://www.su.krakow.pl/nasz-szpital/o-nas

## Nowy dworzec Łódź Fabryczna (z węzłem multimodalnym)
URL: https://projektometr.pl/projekt/nowy-dworzec-lodz-fabryczna-z-wezlem-multimodalnym
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 1.8 mld zł | Inwestor: Polskie Koleje Państwowe S.A.
Kalendarium: oddano 2016-12-11
Efekt: dostarczone, opóźnione
Opis: Przebudowa dworca Łódź Fabryczna na podziemny, wielopoziomowy dworzec kolejowy zintegrowany z węzłem multimodalnym łączącym kolej aglomeracyjną i dalekobieżną, komunikację autobusową, miejską oraz ruch samochodowy. Cztery perony umieszczono pod ziemią, a obiekt zaprojektowano jako stację przelotową dla przyszłego tunelu średnicowego i planowanej sieci kolei dużych prędkości. Dworzec dopuszczono do eksploatacji w grudniu 2016 roku.
Znaczenie: Największy tego typu podziemny dworzec multimodalny w Polsce, integrujący w jednym obiekcie kolej, komunikację autobusową dalekobieżną, transport miejski i ruch samochodowy w centrum Łodzi. Obiekt pozostaje stacją końcową do czasu ukończenia tunelu średnicowego łączącego Łódź Fabryczną z dworcami Łódź Kaliska i Łódź Żabieniec, którego otwarcie jest wielokrotnie opóźniane; dopiero po jego uruchomieniu dworzec zacznie pełnić rolę stacji przelotowej i w pełni wykorzysta zaprojektowaną infrastrukturę.
Źródła:
  - Dworzec Łódź Fabryczna oficjalnie otwarty. Inwestycja kosztowała 1,75 mld zł (Gazeta Prawna, 2016-12-11): https://www.gazetaprawna.pl/biznes/transport/wideo/11100930,dworzec-lodz-fabryczna-oficjalnie-otwarty-inwestycja-kosztowala-175-mld-zl.html
  - Łódź Fabryczna railway station (Wikipedia): https://en.wikipedia.org/wiki/%C5%81%C3%B3d%C5%BA_Fabryczna_railway_station
  - Pierwszy pociąg wjechał na Łódź Fabryczną. Wielkie otwarcie dworca (TVN24, 2016-12-11): https://tvn24.pl/polska/pierwszy-pociag-wjechal-na-lodz-fabryczna-wielkie-otwarcie-dworca-ra698826-ls3197939
  - Łódzki tunel średnicowy. Jest opóźnienie, bez pociągów w 2026 roku (Rynek Kolejowy): https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/lodzki-tunel-srednicowy-121087.html
  - Łódź Fabryczna: Inwestycja wielkich nadziei i problemów (Rynek Kolejowy): https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/lodz-fabryczna-inwestycja-wielkich-nadziei-i-problemow-78673.html
  - O Dworcu Łódź Fabryczna (Urząd Miasta Łodzi): https://uml.lodz.pl/komunikacja-i-transport/dworzec-autobusowy-lodz-fabryczna/o-dworcu-lodz-fabryczna/
  - ŁKA: Trzy łódzkie dworce na podium wg liczby pasażerów (Rynek Kolejowy): https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/lka-trzy-lodzkie-dworce-na-podium-wg-liczby-pasazerow-117172.html
  - Łódź Fabryczna najpopularniejszą stacją w 2024 roku! Statystyki ŁKA nie pozostawiają złudzeń (ŁÓDŹ.PL): https://lodz.pl/artykul/lodz-fabryczna-najpopularniejsza-stacja-w-2024-roku-statystki-lka-nie-pozostawiaja-zludzen-65591/
  - Łódzki tunel średnicowy. Kiedy koniec prac? Za nieco ponad rok (Rynek Kolejowy, 2025-05-30): https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/lodzki-tunel-srednicowy-kiedy-koniec-prac-123429.html

## Nowy szpital powiatowy w Nysie (poza strefą zalewową)
URL: https://projektometr.pl/projekt/nowy-szpital-powiatowy-nysa
Status: planowane | Etap: — | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Powiat Nyski (Zespół Opieki Zdrowotnej w Nysie); dofinansowanie: Ministerstwo Zdrowia
Kalendarium: ogł. 2025-05, plan 2028
Opis: Nowy szpital powiatowy w Nysie ma zastąpić dotychczasową placówkę Zespołu Opieki Zdrowotnej, którą we wrześniu 2024 r. całkowicie zniszczyła powódź. Nowoczesny obiekt powstanie na bezpiecznym, niezagrożonym zalaniem terenie w Jędrzychowie przy ul. Otmuchowskiej i pomieści ok. 380 łóżek na 12 oddziałach, z lądowiskiem dla śmigłowców, blokami operacyjnymi oraz schronem. Ministerstwo Zdrowia zabezpieczyło na inwestycję 500 mln zł z budżetu państwa; według władz powiatu całkowity koszt przedsięwzięcia ma być wyższy niż zapewnione dofinansowanie. Uruchomienie placówki i przyjęcie pierwszych pacjentów zaplanowano na drugie półrocze 2028 r. Uwaga metodyczna: koszt rekordu pozostaje niepodany w agregacie, ponieważ 500 mln zł to zabezpieczona pula MZ (dolny pułap), a pełna wartość inwestycji nie została jeszcze oficjalnie podana.
Znaczenie: Inwestycja odtwarza kluczową infrastrukturę ochrony zdrowia powiatu nyskiego po powodzi z 2024 r., przenosząc szpital poza strefę zalewową. Nowa lecznica z 12 oddziałami, ok. 380 łóżkami, blokami operacyjnymi, schronem i lądowiskiem dla Lotniczego Pogotowia Ratunkowego ma zapewnić mieszkańcom regionu ciągłość opieki oraz odporność placówki na przyszłe powodzie.
Źródła:
  - Nowy szpital w dotkniętym powodzią powiecie nyskim (Ministerstwo Zdrowia (gov.pl), 2025-05): https://www.gov.pl/web/zdrowie/nowy-szpital-w-dotknietym-powodzia-powiecie-nyskim
  - 500 milionów złotych na nowy szpital w Nysie (Starostwo Powiatowe w Nysie, 2025-05): https://powiat.nysa.pl/aktualnosc-10060-500_milionow_zlotych_na_nowy_szpital_w.html
  - Nysa. Rząd sfinansuje nowy szpital. W budżecie zagwarantowano pół miliarda złotych (TVN24, 2025-05): https://tvn24.pl/opole/nysa-rzad-sfinansuje-nowy-szpital-w-budzecie-zagwarantowano-pol-miliarda-zlotych-st8454207
  - Nysa będzie mieć nowy szpital powiatowy. Stanie na terenach niezagrożonych powodzią (Rynek Zdrowia, 2025-05): https://www.rynekzdrowia.pl/Finanse-i-zarzadzanie/Nysa-bedzie-miec-nowy-szpital-powiatowy-Stanie-na-terenach-niezagrozonych-powodzia,271341,1.html
  - Nysa zbuduje szpital na miarę XXI wieku. Co wiadomo o inwestycji? (Alert Medyczny, 2025): https://alertmedyczny.pl/nysa-zbuduje-szpital-na-miare-xxi-wieku-co-wiadomo-o-inwestycji/

## Obwodnica Aglomeracji Warszawskiej (A50/S50)
URL: https://projektometr.pl/projekt/obwodnica-aglomeracji-warszawskiej-a50-s50
Status: planowane | Etap: ogłoszony | Koszt (wg etapu, nom.): 18.4 mld zł | Inwestor: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA)
Kalendarium: ogł. 2021-01-26, plan 2035
Opis: Planowany zewnętrzny ring drogowy wokół całej aglomeracji warszawskiej, złożony z dwóch ciągów: autostrady A50 (część południowa, ok. 98 km) oraz drogi ekspresowej S50 (część północna, ok. 165 km), o łącznej długości preferowanego wariantu ok. 263 km. Inwestycję przygotowuje GDDKiA; w 2021 r. została ona wpisana jako inwestycja towarzysząca Centralnemu Portowi Komunikacyjnemu i ma wyprowadzać ruch tranzytowy poza Warszawę. Trasa jest na wczesnym etapie przygotowań — po studium korytarzowym trwa zamawianie dokumentacji projektowej (STEŚ) dla kolejnych odcinków. Szacunkowy koszt oszacowano na ok. 7,5 mld zł dla A50 i ok. 10,9 mld zł dla S50 (razem ok. 18,4 mld zł). Docelowo cała trasa miałaby być dostępna do 2035 r., a pierwsze fragmenty na przełomie 2027 i 2028 r.
Znaczenie: Obwodnica Aglomeracji Warszawskiej byłaby najdłuższym ringiem drogowym w Polsce (ok. 263 km) i drugą, zewnętrzną obwodnicą stolicy — odrębną od istniejącej, wewnętrznej Południowej Obwodnicy Warszawy (S2). Jej zadaniem jest przejęcie ruchu tranzytowego omijającego Warszawę oraz skomunikowanie planowanego Centralnego Portu Komunikacyjnego z siecią dróg krajowych. Ze względu na skalę (ok. 18 mld zł tylko dla ciągów A50 i S50), wczesny etap przygotowań i zmienne uwarunkowania polityczne realizacja pozostaje niepewna; pierwsze fragmenty mogłyby powstać najwcześniej na przełomie 2027 i 2028 r.
Źródła:
  - Obwodnica Aglomeracji Warszawskiej na mapie drogowej w 2035 r. Mapy z wariantami jej przebiegu (conadrogach.pl): https://conadrogach.pl/informacje/obwodnica-aglomeracji-warszawskiej-na-mapie-drogowej-w-2035-r-mapy-z-wariantami-jej-przebiegu.html
  - S10 i Obwodnica Aglomeracji Warszawskiej – podsumowanie spotkań z samorządami (Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA), 2021-01): https://www.archiwum.gddkia.gov.pl/pl/a/40773/S10-i-Obwodnica-Aglomeracji-Warszawskiej-podsumowanie-spotkan-z-samorzadami
  - Studium korytarzowe – Obwodnica Aglomeracji Warszawskiej (Droga S50/A50) (Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA), 2021-01-26): https://www.archiwum.gddkia.gov.pl/frontend/web/userfiles/articles/s/s10-i-obwodnica-aglomeracji-wars_40773/SK%20Droga%20S50_OAW.pdf
  - 11 ofert na projekt kolejnego odcinka Obwodnicy Aglomeracji Warszawskiej (Inzynieria.com, 2026-02-26): https://inzynieria.com/drogi/drogi_ekspresowe_w_polsce/wiadomosci/99840,11-ofert-na-projekt-kolejnego-odcinka-obwodnicy-aglomeracji-warszawskiej

## Obwodnica Metropolitalna Trójmiasta (S6)
URL: https://projektometr.pl/projekt/obwodnica-metropolitalna-trojmiasta-s6
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 2.9 mld zł | Inwestor: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA)
Kalendarium: plan 2025, oddano 2025-12-23
Efekt: dostarczone, opóźnione, przekroczony budżet
Opis: Nowa dwujezdniowa droga ekspresowa o długości ok. 32 km, tworząca zewnętrzną obwodnicę aglomeracji trójmiejskiej na trasie Chwaszczyno–Żukowo–węzeł Gdańsk Południe. Łączy Trasę Kaszubską (S6) z Południową Obwodnicą Gdańska (S7). Inwestycję prowadziła GDDKiA; pierwszy, 16-kilometrowy odcinek Chwaszczyno–Żukowo udostępniono kierowcom w czerwcu 2025 r., a całą trasę oddano do ruchu w grudniu 2025 r.
Znaczenie: Trasa odciąża istniejącą Obwodnicę Trójmiasta, przejmując część ruchu tranzytowego i usprawniając połączenia w obszarze metropolitalnym oraz z regionem kaszubskim. Docelowo ma przejąć ok. 30 proc. ruchu dotychczasowej obwodnicy, łącząc S6 (Trasa Kaszubska) z S7 (Południowa Obwodnica Gdańska).
Źródła:
  - Budujemy S6 i Obwodnicę Metropolii Trójmiejskiej (GDDKiA Oddział Gdańsk, 2024-06-12): https://www.gov.pl/web/gddkia-gdansk/budujemy-s6-i-obwodnice-metropolii-trojmiejskiej
  - Otwarcie Obwodnicy Metropolitalnej. Ma być luźniej na starej obwodnicy (Trojmiasto.pl, 2025-06-16): https://www.trojmiasto.pl/wiadomosci/Otwarcie-Obwodnicy-Metropolitalnej-Ma-byc-luzniej-na-starej-obwodnicy-n204578.html
  - Obwodnica Metropolii Trójmiejskiej - coraz bliżej otwarcia (GDDKiA Oddział Gdańsk, 2025-05): https://www.gov.pl/web/gddkia-gdansk/obwodnica-metropolii-trojmiejskiej---coraz-blizej-otwarcia
  - Obwodnica Metropolitalna Trójmiasta już w pełni przejezdna. "Bezpieczniej, szybciej i punktualnie" (Radio Gdańsk, 2025-12-23): https://radiogdansk.pl/wiadomosci/2025/12/23/obwodnica-metropolitalna-trojmiasta-juz-w-pelni-przejezdna-bezpieczniej-szybciej-i-punktualnie/
  - Trasa Gdańsk Południe - Żukowo już otwarta. Wszystkim ułatwia życie (Gdansk.pl, 2025-12-23): https://www.gdansk.pl/wiadomosci/Otwarcie-OMT-na-odcinku-Gdansk-Poludnie-Zukowo,a,302353
  - Ile pojazdów korzysta z nowej obwodnicy? Są pierwsze pomiary ruchu (Trojmiasto.pl, 2026-03-11): https://www.trojmiasto.pl/wiadomosci/Ile-pojazdow-korzysta-z-nowej-obwodnicy-Sa-pierwsze-pomiary-ruchu-n215968.html
  - Czy Obwodnica Metropolitalna odkorkuje S6? (Trojmiasto.pl, 2025-12-01): https://www.trojmiasto.pl/wiadomosci/Czy-Obwodnica-Metropolitalna-odkorkuje-S6-n211216.html
  - Obwodnica Metropolitalna - kiedy otwarcie? Będzie duży poślizg. Wykonawca chce więcej czasu (Trojmiasto.pl, 2025-07-31): https://www.trojmiasto.pl/moto/Obwodnica-Metropolitalna-kiedy-otwarcie-Bedzie-duzy-poslizg-n206399.html
  - Budowa Obwodnicy Metropolitalnej droższa o ponad 300 mln zł przez wojnę na Ukrainie (Trojmiasto.pl, 2025-05-05): https://www.trojmiasto.pl/wiadomosci/Budowa-Obwodnicy-Metropolitalnej-drozsza-o-ponad-300-mln-zl-przez-wojne-na-Ukrainie-n202450.html

## Odkrywka Złoczew (węgiel brunatny dla Bełchatowa)
URL: https://projektometr.pl/projekt/odkrywka-zloczew-wegiel-brunatny-dla-belchatowa
Status: anulowane | Etap: pozwolenia | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna
Kalendarium: b/d
Efekt: porzucone
Opis: Planowana odkrywkowa kopalnia węgla brunatnego na złożu Złoczew w województwie łódzkim miała dostarczać surowiec do oddalonej o ok. 50 km elektrowni Bełchatów po wyczerpaniu tamtejszych zasobów. Projekt PGE, budzący od lat sprzeciw mieszkańców i organizacji ekologicznych, nie doczekał się realizacji: 7 stycznia 2025 r. minister klimatu i środowiska odmówił udzielenia koncesji na wydobycie, uznając przedsięwzięcie za trwale nierentowne.
Znaczenie: Rezygnacja z odkrywki oznacza pozostawienie w ziemi udokumentowanych zasobów węgla brunatnego szacowanych na kilkaset milionów ton oraz zakończenie ponaddekadowego okresu niepewności dla mieszkańców gmin Złoczew, Burzenin, Ostrówek i Lututów, gdzie inwestycja groziła wysiedleniami. Decyzja wpisuje się w postępujące wygaszanie energetyki na węgiel brunatny w rejonie Bełchatowa.
Powód niepowodzenia: 7 stycznia 2025 r. minister klimatu i środowiska, działając jako organ koncesyjny, odmówił PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna koncesji na wydobycie węgla brunatnego ze złoża Złoczew, uznając eksploatację za trwale nierentowną. Decyzja zakończyła wieloletnie starania o uruchomienie odkrywki, która miała zasilać elektrownię Bełchatów.
Źródła:
  - Minister klimatu odmówił koncesji na wydobycie węgla brunatnego ze złoża Złoczew (Bankier.pl, 2025-01-16): https://www.bankier.pl/wiadomosc/Minister-klimatu-odmowil-koncesji-na-wydobycie-wegla-brunatnego-ze-zloza-Zloczew-8877195.html
  - Kopalnia Złoczew bez koncesji na wydobycie węgla! „To już przeszłość, której nie zmienimy” (Kulisy.net, 2025-01-20): https://kulisy.net/artykul/kopalnia-zloczew-bez-n1480501
  - Kapitulacja PGE: kopalnia Złoczew nie powstanie (Greenpeace Polska): https://www.greenpeace.org/poland/aktualnosci/30130/kapitulacja-pge-kopalnia-zloczew-nie-powstanie-wielkie-zwyciestwo-mieszkancow-i-organizacji-ekologicznych/
  - Kopalnia Złoczew nie powstanie, ale region zostaje jej zakładnikiem (Farmer.pl, 2021-03-24): https://www.farmer.pl/energia/energia-konwencjonalna/kopalnia-zloczew-nie-powstanie-ale-region-zostaje-jej-zakladnikiem,105373.html
  - Kopalnia Złoczew nie powstanie. GDOŚ nie pozostawił suchej nitki na raporcie PGE (Greenpeace Polska): https://www.greenpeace.org/poland/aktualnosci/30558/kopalnia-zloczew-nie-powstanie-gdos-nie-pozostawil-suchej-nitki-na-raporcie-pge/
  - Górnicy z PGE chcieli nowej odkrywki. Ministerstwo podjęło decyzję (DDBełchatów, 2024-09-25): https://ddbelchatow.pl/wydarzenia/gornicy-z-pge-chcieli-nowej-odkrywki-ministerstwo-podjelo-decyzje/tKXQflZVNygHqAAD9SmS

## Olefiny III / Nowa Chemia (kompleks petrochemiczny w Płocku)
URL: https://projektometr.pl/projekt/olefiny-iii-nowa-chemia
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 35.8 mld zł | Inwestor: ORLEN S.A.
Kalendarium: start 2021-06, plan 2030
Efekt: opóźnione, zrestrukturyzowane
Opis: Rozbudowa kompleksu petrochemicznego na terenie Zakładu Produkcyjnego ORLEN w Płocku. Pierwotny projekt Olefiny III (umowa na budowę podpisana w czerwcu 2021 r., budżet 13,5 mld zł, zakończenie wyznaczone na I kwartał 2024 r.) został zatrzymany w grudniu 2024 r., gdy spółka oszacowała rzeczywisty koszt pełnego zakresu na ok. 45-51 mld zł; do tego momentu poniesiono 12,6 mld zł nakładów. Prace są kontynuowane w przeprojektowanej formule pod nazwą Nowa Chemia: w kwietniu 2026 r. zatwierdzono budżet 35,8 mld zł (w tym 4,6 mld zł kosztów finansowania), dokończenie budowy instalacji olefin o docelowej mocy 740 tys. ton etylenu rocznie w 2029 r. i pełne uruchomienie w 2030 r.
Znaczenie: Jedna z największych inwestycji petrochemicznych w Europie ogłaszanych w momencie startu i największy projekt petrochemiczny ORLEN. Docelowa produkcja 740 tys. ton etylenu rocznie ma od ok. 2030 r. przejąć funkcje instalacji działającej obecnie w ramach Olefin II i wzmocnić potencjał produkcyjny zakładu w Płocku. Projekt jest zarazem głównym polskim przykładem eskalacji kosztów megaprojektu: od 13,5 mld zł przy umowie z 2021 r., przez 25 mld zł w 2023 r., po szacunki 45-51 mld zł dla pełnego pierwotnego zakresu, które doprowadziły do zatrzymania Olefin III i redukcji zakresu do budżetu 35,8 mld zł.
Powód niepowodzenia: Pierwotny projekt Olefiny III został zatrzymany w grudniu 2024 r. za zgodą rady nadzorczej ORLEN, po tym jak spółka oszacowała, że rzeczywisty koszt realizacji w dotychczasowym zakresie wyniósłby do ok. 51 mld zł; do momentu zatrzymania poniesiono 12,6 mld zł nakładów inwestycyjnych. Powstała infrastruktura została włączona do przeprojektowanego projektu Nowa Chemia, którego budżet i harmonogram zatwierdzono w kwietniu 2026 r.
Źródła:
  - Zaktualizowany budżet projektu Nowa Chemia (raport bieżący nr 13/2026) (ORLEN S.A., 2026-04-15): https://www.orlen.pl/pl/relacje-inwestorskie/raporty-i-publikacje/raporty-biezace/2026/02/Raport-biezacy-nr-13-2026
  - Nowa Chemia szybciej, sprawniej i taniej. Inwestycja po raz pierwszy z realnym harmonogramem (ORLEN S.A., 2026-04-15): https://www.orlen.pl/pl/o-firmie/media/komunikaty-prasowe/biezace/2026/kwieciec-2026/nowa-chemia-szybciej-sprawniej-i-taniej-inwestycja-po-raz-pierwszy-z-realnym-harmonogramem
  - Nowa Chemia — kluczowe projekty ORLEN (ORLEN S.A.): https://www.orlen.pl/pl/o-firmie/kluczowe-projekty/nowa-chemia
  - Orlen zatrzymał inwestycję Olefiny III (Polska Agencja Prasowa, 2024-12-11): https://www.pap.pl/aktualnosci/orlen-zatrzymal-inwestycje-olefiny-iii-2
  - Dwa scenariusze inwestycji petrochemicznej ORLEN w Płocku (ORLEN S.A., 2024-11-06): https://www.orlen.pl/pl/o-firmie/media/komunikaty-prasowe/biezace/2024/Pazdziernik-2024/Dwa-scenariusze-inwestycji-petrochemicznej-ORLEN-w-Plocku
  - Orlen dopłaci miliardy i ma kilkuletnie opóźnienia (Parkiet, 2023-06-29): https://www.parkiet.com/surowce-i-paliwa/art38678261-orlen-doplaci-miliardy-i-ma-kilkuletnie-opoznienia
  - Orlen wstrzymuje flagową inwestycję Obajtka. Czym miały być Olefiny III? (money.pl, 2024-12-11): https://www.money.pl/gospodarka/orlen-wstrzymuje-flagowa-inwestycje-obajtka-czym-mialy-byc-olefiny-iii-7102084258089632a.html

## Orlen Olefiny III (pierwotny zakres)
URL: https://projektometr.pl/projekt/orlen-olefiny-iii-pierwotny-zakres
Status: zastąpione | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 51.0 mld zł | Inwestor: ORLEN S.A.
Kalendarium: b/d
Efekt: przekroczony budżet, zrestrukturyzowane, porzucone, spisane na straty
Opis: Olefiny III to petrochemiczny megaprojekt ORLEN w Płocku, mający rozbudować krajowe zdolności produkcji olefin i tworzyw. Pierwotnie wyceniony na 8,3 mld zł, po kolejnych rewizjach kosztorys wzrósł wielokrotnie. W grudniu 2024 r. zarząd ORLEN zatrzymał inwestycję w dotychczasowym zakresie, wskazując, że rzeczywisty koszt jej realizacji, wraz z niezbędną infrastrukturą, sięgnąłby nawet 51 mld zł. Już powstałą infrastrukturę spółka planuje wykorzystać jako bazę pod przedefiniowany projekt Nowa Chemia.
Znaczenie: Zatrzymanie inwestycji w pierwotnym zakresie zamknęło jeden z największych i najdroższych projektów przemysłowych planowanych w Polsce w tej dekadzie. ORLEN uzasadniał decyzję ochroną spółki przed dalszymi stratami wynikającymi z niedoszacowania zakresu inwestycji, czasu realizacji oraz kosztów finansowania. Wybudowana dotychczas infrastruktura ma posłużyć jako baza dla następczego projektu Nowa Chemia, który ma około 2030 r. przejąć funkcje instalacji działającej dziś w ramach Olefin II.
Powód niepowodzenia: W grudniu 2024 r. ORLEN zatrzymał projekt Olefiny III w pierwotnym zakresie. Jako powód wskazano niedoszacowanie zakresu inwestycji, czasu potrzebnego na realizację oraz kosztów finansowania: szacowany rzeczywisty koszt realizacji wraz z niezbędną infrastrukturą wzrósł z pierwotnych 8,3 mld zł do nawet 51 mld zł. Wybudowaną dotąd infrastrukturę przeznaczono jako bazę pod przedefiniowany projekt Nowa Chemia.
Źródła:
  - ORLEN zatrzymuje nietrafioną inwestycję Olefiny III (ORLEN, 2024-12-11): https://www.orlen.pl/pl/o-firmie/media/komunikaty-prasowe/biezace/2024/Grudzien-2024/orlen-zatrzymuje-nietrafiona-inwestycje-olefiny-iii
  - Orlen zatrzymuje inwestycję Olefiny III. Miało być 8 mld złotych, jest ponad 50 (Bankier.pl, 2024-12-11): https://www.bankier.pl/wiadomosc/Orlen-zatrzymuje-inwestycje-Olefiny-III-infrastruktura-baza-do-projektu-Nowa-Chemia-8859551.html
  - Gigaprojekt urósł do 51 mld zł. Orlen rozwiązuje spółkę (Money.pl, 2025-12-23): https://www.money.pl/gospodarka/orlen-rozwiazuje-spolke-olefiny-odpowiadala-za-gigaprojekt-7235621635754976a.html
  - Orlen uprzedza przed możliwym odpisem w kwocie 1,5 mld zł. Chodzi m.in. o Olefiny III (money.pl, 2025-10-28): https://www.money.pl/gospodarka/orlen-uprzedza-przed-mozliwym-odpisem-w-kwocie-1-5-mld-zl-chodzi-m-in-o-olefiny-iii-7215836770507360a.html
  - ORLEN SA (13/2026) Zaktualizowany budżet projektu Nowa Chemia (PAP Biznes, 2026-04-15): https://biznes.pap.pl/wiadomosci/firmy/orlen-sa-132026-zaktualizowany-budzet-projektu-nowa-chemia

## Odbudowa Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic przy ul. Królewskiej
URL: https://projektometr.pl/projekt/palac-saski
Status: w budowie | Etap: pozwolenia | Koszt (wg etapu, nom.): 2.5 mld zł | Inwestor: Pałac Saski sp. z o.o.
Kalendarium: ogł. 2018, plan 2030
Efekt: opóźnione
Opis: Rządowy projekt odbudowy zachodniej pierzei placu Piłsudskiego w Warszawie (woj. mazowieckie): Pałacu Saskiego, sąsiedniego Pałacu Brühla oraz kamienic przy ul. Królewskiej, zniszczonych w czasie II wojny światowej. Inwestycję prowadzi powołana w grudniu 2021 r. spółka celowa Pałac Saski sp. z o.o., na podstawie specustawy z 2021 r. Całość wyceniono w uzasadnieniu ustawy na ok. 2,45 mld zł, a do 2025 r. wydano ok. 85 mln zł na prace przygotowawcze (badania archeologiczne, dokumentację, konkurs architektoniczny wygrany w 2023 r. przez pracownię WXCA). Mimo deklaracji budowa nie ruszyła: brakuje pozwolenia na budowę i podpisanej umowy projektowej z WXCA, a organ odwoławczy dopiero w lutym 2026 r. otworzył drogę do uzyskania decyzji środowiskowej. NIK wskazała na brak realnego kosztorysu i harmonogramu oraz ryzyko niedotrzymania terminu wyznaczonego na 31 grudnia 2030 r. Ministerstwo Kultury w 2026 r. potwierdziło kontynuację inwestycji i zdementowało doniesienia o jej zakończeniu.
Znaczenie: Odbudowa ma odtworzyć historyczną zabudowę zachodniej pierzei placu Piłsudskiego, zniszczoną w czasie II wojny światowej, i domknąć przestrzeń wokół Grobu Nieznanego Żołnierza; obiekty mają pełnić funkcje publiczne. Byłaby to najbardziej kosztowna rekonstrukcja w Warszawie od odbudowy Zamku Królewskiego. Projekt pozostaje politycznie kontestowany — spory dotyczą kosztów, celowości i tempa prac — a wieloletnie opóźnienia (brak decyzji środowiskowej, niepodpisana umowa z projektantem, uwagi NIK) czynią pierwotny termin 2030 r. mało realnym. Ministerstwo Kultury określiło inwestycję jako symboliczny koniec powojennej odbudowy Polski.
Źródła:
  - Gigantyczne pieniądze na odbudowę Pałacu Saskiego. Pierwsze pieniądze już w grudniu (Money.pl, 2021-12-01): https://www.money.pl/gospodarka/gigantyczna-pieniadze-na-odbudowe-palacu-saskiego-pierwsze-pieniadze-juz-w-grudniu-6710758071994976a.html
  - Co dalej z odbudową Pałacu Saskiego? Koszty rosną, termin się oddala (PropertyNews.pl, 2026-03-04): https://www.propertynews.pl/hotele/co-dalej-z-odbudowa-palacu-saskiego-koszty-rosna-termin-sie-oddala,196735.html
  - Kiedy odbudowa Pałacu Saskiego? 2030 rok coraz mniej realny (Forsal.pl, 2026-03-27): https://forsal.pl/gospodarka/inwestycje/artykuly/11222600,kiedy-odbudowa-palacu-saskiego-znamy-nowe-terminy.html
  - Odbudowa Pałacu Saskiego zagrożona? Tak mówi były minister. Rzecznik odpowiada (Architektura-Murator, 2026-06-24): https://architektura.muratorplus.pl/krytyka/palac-saski-pochlania-miliony-a-odbudowa-nie-rusza-co-sie-dzieje-rzecznik-odpowiada-aa-bQa5-TVY4-YGp3.html
  - Czy to koniec odbudowy Pałacu Saskiego? Resort kultury zabiera głos w sprawie wielkiej inwestycji (PropertyDesign.pl, 2026-06-24): https://www.propertydesign.pl/architektura/104/czy_to_koniec_odbudowy_palacu_saskiego_resort_kultury_zabiera_glos_w_sprawie_wielkiej_inwestycji,54895.html
  - Klamka zapadła, rusza odbudowa Pałacu Saskiego (Rzeczpospolita, 2026-07-15): https://www.rp.pl/spoleczenstwo/art42887871-klamka-zapadla-rusza-odbudowa-palacu-saskiego
  - O inwestycji (Pałac Saski sp. z o.o., 2026): https://palacsaski.pl/o-inwestycji

## Podkarpackie Centrum Medycyny Dziecięcej (PCMD) w Rzeszowie
URL: https://projektometr.pl/projekt/pcmd-rzeszow-podkarpackie-centrum-medycyny-dzieciecej
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 763 mln zł | Inwestor: Kliniczny Szpital Wojewódzki Nr 2 w Rzeszowie (Województwo Podkarpackie)
Kalendarium: start 2026-06, plan 2029-10
Opis: Podkarpackie Centrum Medycyny Dziecięcej (PCMD) to nowy, samodzielny szpital dziecięcy budowany przy Klinicznym Szpitalu Wojewódzkim Nr 2 przy ul. Lwowskiej w Rzeszowie. Pięciokondygnacyjny obiekt o powierzchni ponad 34 tys. m² ma pomieścić 195 łóżek (117 klinicznych, 63 opieki jednego dnia i 15 intensywnej terapii), a także oddziały kliniczne, poradnie specjalistyczne, bloki operacyjne i pediatryczny oddział ratunkowy. Umowę z wykonawcą — konsorcjum Adamietz S.A. oraz Wodpol Sp. z o.o. — podpisano 23 czerwca 2026 r., a pierwsze prace budowlane rozpoczęły się jeszcze w czerwcu 2026 r. Całkowita wartość inwestycji przekracza 763 mln zł, z czego 642,9 mln zł to kontrakt na roboty budowlane, a blisko 120 mln zł przeznaczono na wyposażenie medyczne. Inwestycja, finansowana ze środków samorządowych, unijnych i krajowych, jest największym przedsięwzięciem medycznym w historii województwa podkarpackiego. Zakończenie budowy zaplanowano na październik 2029 r.
Znaczenie: PCMD ma skonsolidować rozproszoną dotąd opiekę pediatryczną na Podkarpaciu w jednym nowoczesnym, samodzielnym szpitalu dziecięcym o powierzchni ponad 34 tys. m² i 195 łóżkach, w tym 15 łóżkach intensywnej terapii. W obiekcie zaplanowano oddziały kliniczne, poradnie specjalistyczne (w tym nowe: genetyki, otolaryngologii oraz położniczo-ginekologiczną), bloki operacyjne, pediatryczny oddział ratunkowy, bank krwi i pracownię endoskopii. Określana jako największa inwestycja medyczna w historii województwa podkarpackiego, placówka o wartości przekraczającej 763 mln zł ma docelowo zapewnić dzieciom z regionu leczenie na poziomie referencyjnym, dotychczas często wymagające wyjazdów do ośrodków w innych województwach. Zakończenie budowy przewidziano na październik 2029 r.
Źródła:
  - W Rzeszowie podpisano umowę na budowę Podkarpackiego Centrum Medycyny Dziecięcej (Rynek Zdrowia, 2026-06-23): https://www.rynekzdrowia.pl/Polityka-zdrowotna/W-Rzeszowie-podpisano-umowe-na-budowe-Podkarpackiego-Centrum-Medycyny-Dzieciecej,285787,14.html
  - Milowy krok dla zdrowia dzieci. Rusza budowa Podkarpackiego Centrum Medycyny Dziecięcej! Koszt - ponad 700 mln zł (Super Nowości 24, 2026-06-24): https://supernowosci24.pl/aktualnosci/milowy-krok-dla-zdrowia-dzieci-rusza-budowa-podkarpackiego-centrum-medycyny-dzieciecej-koszt-ponad-700-mln-zl/
  - Rusza największa inwestycja medyczna na Podkarpaciu. 760 mln zł na szpital dla dzieci w Rzeszowie (Carpatia Biznes, 2026-06-23): https://www.carpatiabiznes.pl/rusza-najwieksza-inwestycja-medyczna-na-podkarpaciu-760-mln-zl-na-szpital-dla-dzieci-w-rzeszowie/
  - Nowa inwestycja w Rzeszowie. Powstanie Podkarpackie Centrum Medycyny Dziecięcej (Polityka Zdrowotna, 2026-06-23): https://politykazdrowotna.com/artykul/nowa-inwestycja-w-rzeszowie-n2318582
  - Milowy krok do Podkarpackiego Centrum Medycyny Dziecięcej zrobiony (Województwo Podkarpackie (podkarpackie.pl), 2026-06): https://podkarpackie.pl/index.php/zdrowie/aktualnosci/milowy-krok-do-podkarpackiego-centrum-medycyny-dzieciecej-zrobiony

## Kawernowy Podziemny Magazyn Gazu Kosakowo
URL: https://projektometr.pl/projekt/pmg-kosakowo-kawernowy-magazyn-gazu
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 514 mln zł | Inwestor: PGNiG S.A. (operator: Gas Storage Poland)
Kalendarium: start 2007, plan 2021
Opis: Kawernowy Podziemny Magazyn Gazu (KPMG) Kosakowo to podziemny magazyn gazu ziemnego zlokalizowany nad Zatoką Gdańską, w województwie pomorskim (powiat pucki, gmina Kosakowo). Gaz przechowywany jest w komorach ługowanych w permskim pokładowym złożu soli kamiennej Mechelinki, na głębokości ok. 1000-1200 m. Inwestorem było PGNiG S.A., a magazyn eksploatuje spółka celowa Gas Storage Poland. Budowę realizowano etapami od 2007 r.; pierwszy etap współfinansowany z unijnego Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007-2013 zamknął się kwotą całego projektu ok. 514 mln zł (w tym ponad 115 mln zł dofinansowania UE) i pojemnością czynną ok. 100 mln m sześc., a ostatnie komory tego etapu przekazano do próbnej eksploatacji 22 grudnia 2014 r. W kolejnych latach kompleks rozbudowano (klaster B), zwiększając pojemność czynną do ponad 239 mln m sześc.; docelowo projekt zakładał osiągnięcie ok. 250 mln m sześc. To jeden z dwóch kawernowych magazynów gazu w Polsce, o wysokiej elastyczności zatłaczania i odbioru.
Znaczenie: KPMG Kosakowo jest jednym z dwóch kawernowych podziemnych magazynów gazu w Polsce i istotnym elementem systemu bezpieczeństwa energetycznego na północy kraju, w sąsiedztwie gdańskiego korytarza dostaw LNG/FSRU. Magazynowanie gazu w komorach solnych zapewnia wyższą - w porównaniu z magazynami złożowymi - elastyczność szybkiego zatłaczania i odbioru paliwa, co pozwala reagować na szczyty zapotrzebowania i wahania rynku. Rozbudowa kompleksu zwiększyła pojemność czynną z ok. 100 mln m sześc. w etapie współfinansowanym z UE do ponad 239 mln m sześc., podnosząc krajowe zdolności magazynowe gazu ziemnego.
Źródła:
  - Magazyn gazu w Kosakowie przekazany do eksploatacji (Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej): https://www.funduszeunijne.gov.pl/strony/wiadomosci/magazyn-gazu-w-kosakowie-przekazany-do-eksploatacji/
  - Projekty budowy i rozbudowy magazynów gazu PGNiG wsparte z POIiŚ (Polska Izba Przemysłu Chemicznego (paliwa.pl)): http://www.paliwa.pl/strona-startowa/archiwum/projekty-budowy-i-rozbudowy-magazynow-gazu-pgnig-wsparte-z-poiis
  - Budowa Podziemnego Magazynu Gazu Kosakowo (Politechnika Warszawska - Inwestycje Energetyczne): https://inwestycjeenergetyczne.pw.edu.pl/inwestycja/budowa-podziemnego-magazynu-gazu-kosakowo/
  - URE: Koncesja magazynu gazu Kosakowo rozszerzona do pojemności 239 mln m3 (Money.pl, 2019-02-15): https://www.money.pl/gielda/ure-koncesja-magazynu-gazu-kosakowo-rozszerzona-do-pojemnosci-239-mln-m3-6349807549044354a.html

## Podłęże – Piekiełko: nowa linia kolejowa 58 km + modernizacja linii 104 Chabówka – Nowy Sącz
URL: https://projektometr.pl/projekt/podleze-piekielko-nowa-linia-kolejowa-58-km-modernizacja-lin
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 17.0 mld zł | Inwestor: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
Kalendarium: plan 2030
Opis: Kompleksowy program kolejowy w Małopolsce, obejmujący budowę ok. 58 km zupełnie nowej linii kolejowej łączącej Podłęże z Tymbarkiem i Mszaną Dolną oraz modernizację i elektryfikację ok. 75 km istniejącej linii nr 104 Chabówka – Nowy Sącz. Inwestorem jest PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., a realizacja podzielona została na wiele odcinków oddawanych etapowo. Na nowej linii zaprojektowano m.in. dwa tunele (ok. 3,8 km i ok. 1 km) na odcinku Szczyrzyc – Tymbark, gdzie roboty mają zakończyć się do połowy 2029 r. Pierwszy zmodernizowany odcinek Chabówka – Rabka Zaryte oddano do użytku w grudniu 2025 r., a kolejne fragmenty są w budowie i przetargach. Celem programu jest skrócenie czasu przejazdu z Krakowa w kierunku Podhala i Sądecczyzny. Łączną wartość inwestycji szacuje się na ok. 17 mld zł, z zakończeniem całości planowanym do końca 2030 r.
Znaczenie: Program Podłęże – Piekiełko jest jedną z największych obecnie realizowanych inwestycji kolejowych w Polsce i ma zasadniczo zmienić dostępność transportową południowej Małopolski. Nowa linia i zmodernizowana linia nr 104 mają skrócić czas przejazdu koleją z Krakowa w kierunku Nowego Sącza i Podhala oraz przywrócić po latach ruch pasażerski na części odcinków. Etapowe oddawanie fragmentów, począwszy od odcinka Chabówka – Rabka Zaryte w grudniu 2025 r., stopniowo udostępnia mieszkańcom szybsze i zelektryfikowane połączenia. Budowa najdłuższych w Polsce tuneli kolejowych na trasie Szczyrzyc – Tymbark stanowi jeden z najbardziej wymagających technicznie elementów całego przedsięwzięcia.
Źródła:
  - Budowa linii Podłęże – Piekiełko się rozpędza. To będzie rewolucja (Rynek Kolejowy, 2026): https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/budowa-linii-podleze--piekielko-sie-rozpedza-to-bedzie-rewolucja-142299.html
  - Kolejna umowa dla projektu Podłęże – Piekiełko podpisana (Ministerstwo Infrastruktury (gov.pl), 2026-03-12): https://www.gov.pl/web/infrastruktura/kolejna-umowa-dla-projektu-podleze---piekielko-podpisana
  - Powstanie pierwszy odcinek nowej linii kolejowej w ramach inwestycji „Podłęże-Piekiełko” (PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.): https://www.plk-sa.pl/o-spolce/biuro-prasowe/informacje-prasowe/szczegoly/powstanie-pierwszy-odcinek-nowej-linii-kolejowej-w-ramach-inwestycji-podleze-piekielko-11238
  - Zbudują najdłuższy tunel kolejowy w Polsce. Umowa na 2 mld zł podpisana (money.pl): https://www.money.pl/gospodarka/zbuduja-najdluzszy-tunel-kolejowy-w-polsce-umowa-na-2-mld-zl-podpisana-7208011297459104a.html
  - O inwestycji – Linia 104 i „Podłęże – Piekiełko” (PKP PLK / podleze-piekielko.pl): https://podleze-piekielko.pl/o-inwestycji/

## Pogłębienie toru podejściowego i akwenów wewnętrznych Portu Gdynia do 16 m
URL: https://projektometr.pl/projekt/poglebienie-toru-podejsciowego-i-akwenow-wewnetrznych-portu
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 1.3 mld zł | Inwestor: Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A.
Kalendarium: start 2014, plan 2026, oddano 2026
Efekt: dostarczone, opóźnione
Opis: Zintegrowana inwestycja hydrotechniczna w Porcie Gdynia obejmująca pogłębienie toru podejściowego oraz akwenów wewnętrznych portu do rzędnej -16,00 m, poszerzenie wejścia wewnętrznego o 40 m (do 140 m) oraz przebudowę Obrotnicy nr 2 do średnicy 480 m w rejonie Basenu IX. Za pogłębienie akwenów wewnętrznych i przebudowę nabrzeży odpowiadał Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A., a za pogłębienie toru podejściowego (etap II) Urząd Morski w Gdyni. Przedsięwzięcie było współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014–2020. Realizacja inwestycji trwała w latach 2014–2026; ostatni kluczowy etap – przebudowane Nabrzeże Helskie – oddano do użytku w lutym 2026 r.
Znaczenie: Pogłębienie akwenów do rzędnej -16,00 m, poszerzenie wejścia wewnętrznego do 140 m oraz nowa Obrotnica nr 2 o średnicy 480 m umożliwiają obsługę największych jednostek operujących na Morzu Bałtyckim, w tym statków kontenerowych o długości do 400 m.
Źródła:
  - Port Gdynia gotowy na największe statki. Strategiczna inwestycja zakończona (Gazeta Prawna, 2026-06-26): https://www.gazetaprawna.pl/biznes/transport/artykuly/11268347,port-gdynia-gotowy-na-najwieksze-statki-strategiczna-inwestycja-zakonczona.html
  - Pogłębienie toru podejściowego i akwenów wewnętrznych Portu Gdynia. Etap II – Pogłębienie toru podejściowego (Urząd Morski w Gdyni): https://www.umgdy.gov.pl/fundusz_europejski/poglebienie-toru-podejsciowego-i-akwenow-wewnetrznych-portu-gdynia-etap-ii-poglebienie-toru-podejsciowego/
  - Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A. ogłosił przetarg na przebudowę Obrotnicy nr 2 (Port Gdynia): https://www.port.gdynia.pl/pl/wydarzenia/kontenerowce/532-zarzad-morskiego-portu-gdynia-s-a-oglosil-przetarg-na-przebudowe-obrotnicy-nr-2
  - Zmodernizowane Nabrzeże Helskie oddane do użytku. Port Gdynia wkracza na nowy poziom operacyjny (TransInfo, 2026-02-26): https://transinfo.pl/infoship/zmodernizowane-nabrzeze-helskie-oddane-do-uzytku-port-gdynia-wkracza-na-nowy-poziom-operacyjny/
  - Historyczny 1 milion TEU przeładunków w Porcie Gdynia (Polski Portal Morski, 2026-01-30): https://polskamorska.pl/2026/01/30/historyczny-1-milion-tue-przeladunkow-w-porcie-gdynia/
  - Pogłębienie akwenów wewnętrznych Portu Gdynia (umowa z Jan De Nul, termin 16 miesięcy) (PortalMorski.pl): https://www.portalmorski.pl/porty-logistyka/52455-poglebienie-akwenow-wewnetrznych-portu-gdynia
  - Pogłębianie toru podejściowego i akwenów wewnętrznych Portu Gdynia – etapy I i III oraz przebudowa nabrzeży – etapy II i III (Miasto Gdynia – Fundusze UE): https://www.gdynia.pl/ue/trwajace,8078/poglebianie-toru-podejsciowego-i-akwenow-wewnetrznych-portu-gdynia-etapy-i-i-iii-oraz-przebudowa-nabrzezy-w-porcie-gdynia-etapy-ii-i-iii,536299

## Połączenie stałoprądowe HVDC północ-południe (PSE)
URL: https://projektometr.pl/projekt/polaczenie-stalopradowe-hvdc-polnoc-poludnie-pse
Status: planowane | Etap: ogłoszony | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A.
Kalendarium: ogł. 2023, plan 2032
Opis: Planowana napowietrzna linia przesyłowa prądu stałego (HVDC) łącząca północ Polski z południem kraju, przewidziana jako jeden z kluczowych projektów w planie rozwoju sieci przesyłowej PSE. Ma umożliwić przesłanie nadwyżki mocy z nowych źródeł na północy (morskie i lądowe farmy wiatrowe oraz elektrownia jądrowa) do odbiorców przemysłowych na południu, w rejonie Śląska, gdzie ubywa mocy w związku z odstawianiem elektrowni węglowych. Technologia stałoprądowa pozwala na sterowany przesył z pominięciem sieci prądu przemiennego (AC). Projekt jest na wczesnym etapie: od 2023 r. trwają prace nad studium wykonalności, a w 2025 r. PSE ogłosiły przetarg na jego wykonanie. Rozważana długość linii to ok. 600 km.
Znaczenie: Projekt ma stać się „autostradą energetyczną" spinającą północ i południe kraju: umożliwiłby wyprowadzenie mocy z rozwijanej na północy energetyki wiatrowej (morskiej i lądowej) oraz jądrowej do przemysłowych centrów zapotrzebowania na południu, odciążając jednocześnie resztę sieci przesyłowej. Sterowany przesył prądem stałym ma ograniczyć straty na dużych odległościach i zwiększyć przepustowość względem linii prądu przemiennego. Byłaby to pierwsza lądowa linia HVDC w krajowym systemie elektroenergetycznym.
Źródła:
  - Projekt nowego planu rozwoju sieci przesyłowej na lata 2025-2034 uzgodniony (Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A., 2025): https://www.pse.pl/-/projekt-nowego-planu-rozwoju-sieci-przesylowej-na-lata-2025-2034-uzgodniony
  - PSE ogłosiły przetarg na studium wykonalności połączenia HVDC północ-południe (OffshoreWindPoland.pl, 2025-04-02): https://offshorewindpoland.pl/pse-oglosily-przetarg-na-studium-wykonalnosci-polaczenia-hvdc-polnoc-poludnie/
  - Autostrada energetyczna północ-południe Polski za 10 lat? (WysokieNapiecie.pl): https://wysokienapiecie.pl/67636-autostrada-energetyczna-polnoc-poludnie-polski-za-10-lat/
  - Sieć energetyczną w Polsce czeka rewolucja. Operator systemu szykuje dużo zmian (Green-news.pl): https://www.green-news.pl/2514-pse-plany-na-dekade-dla-polskiej-sieci-energetycznej-co-zakladaja
  - Operator polskiej sieci szykuje miliardowe inwestycje. Powstanie m.in. „energetyczna autostrada" (Energetyka24.com): https://energetyka24.com/elektroenergetyka/analizy-i-komentarze/operator-polskiej-sieci-szykuje-miliardowe-inwestycje-powstanie-min-energetyczna-autostrada

## Zbiornik przeciwpowodziowy Racibórz Dolny
URL: https://projektometr.pl/projekt/polder-raciborz-dolny
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 2.0 mld zł | Inwestor: Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie – Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach
Kalendarium: ogł. 2001, start 2013-06-18, plan 2019, oddano 2020-06-30
Efekt: dostarczone, opóźnione, przekroczony budżet
Opis: Suchy zbiornik przeciwpowodziowy (polder) na Odrze w województwie śląskim, na terenach Raciborza oraz gmin Krzyżanowice, Kornowac, Lubomia i Gorzyce — największa budowla przeciwpowodziowa w Polsce, o pojemności 185 mln m3 przy maksymalnym piętrzeniu i powierzchni 2626 ha. Umowę na budowę zawarto 18 czerwca 2013 r. z hiszpańskim Dragadosem, z pierwotnym terminem zakończenia w styczniu 2017 r.; jesienią 2016 r. inwestor odstąpił od umowy przy ok. 43-procentowym zaawansowaniu prac. Dokończenie powierzono 30 listopada 2017 r. konsorcjum Budimex-Ferrovial Agroman (umowa ok. 903 mln zł, finalizacja planowana do 2019 r.). Zbiornik oddano oficjalnie do użytku 30 czerwca 2020 r. Wartość projektu wyniosła ok. 1,995 mld zł, w tym 667 mln zł dofinansowania UE z POIiŚ 2014-2020 oraz pożyczka Banku Światowego.
Znaczenie: Zbiornik zapewnia ochronę przeciwpowodziową ok. 2,5 mln mieszkańców trzech nadodrzańskich województw (śląskiego, opolskiego i dolnośląskiego) i jest zdolny redukować fale powodziowe porównywalne z katastrofalną falą z 1997 r. Podczas powodzi we wrześniu 2024 r. obiekt pracował w trybie piętrzenia powodziowego od 15 do 29 września, przechwytując w szczycie 147 mln m3 wody (ok. 80% pojemności) i spłaszczając falę powodziową na Odrze — pierwszy tak duży sprawdzian w jego historii.
Źródła:
  - Racibórz Dolny (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Racib%C3%B3rz_Dolny
  - "Zbiornik przeciwpowodziowy Racibórz Dolny na rzece Odrze w województwie śląskim (polder)" (PGW Wody Polskie – RZGW w Gliwicach (gov.pl)): https://www.gov.pl/web/wody-polskie-gliwice/zbiornik-przeciwpowodziowy-raciborz-dolny-na-rzece-odrze-w-wojewodztwie-slaskim-polder
  - Powódź w Polsce. Zbiornik Racibórz Dolny "wybudowany przez PiS"? Jak było z tą inwestycją (Konkret24 / TVN24, 2024-09-16): https://konkret24.tvn24.pl/polska/powodz-w-polsce-zbiornik-raciborz-dolny-wybudowany-przez-pis-jak-bylo-z-ta-inwestycja-st8090903
  - Zbiornik Racibórz Dolny zdał egzamin. Dziś mija miesiąc od zakończenia pracy w trybie piętrzenia powodziowego (PGW Wody Polskie – RZGW w Gliwicach (gov.pl), 2024-10-29): https://www.gov.pl/web/wody-polskie-gliwice/zbiornik-raciborz-dolny-zdal-egzamin-dzis-mija-miesiac-od-zakonczenia-pracy-w-trybie-pietrzenia-powodziowego
  - Zbiornik przeciwpowodziowy Racibórz Dolny na rzece Odrze w województwie śląskim (polder) (Mapa Dotacji UE (gov.pl)): https://mapadotacji.gov.pl/projekty/746237/
  - Jest umowa na dokończenie zbiornika Racibórz Dolny (Rynek Infrastruktury, 2017-11-30): https://www.rynekinfrastruktury.pl/wiadomosci/biznes-i-przemysl/jest-umowa-na-dokonczenie-zbiornika-raciborz-dolny--60846.html
  - Konsorcjum Budimeksu i Ferrovial Agroman dokończy budowę Zbiornika Racibórz Dolny (Budimex S.A., 2017-11-30): https://budimex.pl/informacje-prasowe/konsorcjum-budimeksu-i-ferrovial-agroman-dokonczy-budowe-zbiornika-rac-377659/

## Polimery Police (instalacja PDH i polipropylenu)
URL: https://projektometr.pl/projekt/polimery-police
Status: w budowie | Etap: rozruch | Koszt (wg etapu, nom.): 7.2 mld zł | Inwestor: Grupa Azoty Polyolefins S.A.
Kalendarium: ogł. 2015, start 2020-01-07, plan 2027
Efekt: opóźnione
Opis: Kompleks petrochemiczny w Policach budowany przez spółkę celową Grupa Azoty Polyolefins: instalacja odwodornienia propanu (PDH) o zdolności 429 tys. ton propylenu rocznie, instalacja polipropylenu o zdolności 437 tys. ton rocznie oraz własny morski terminal gazowy do importu propanu i etylenu drogą morską. Budżet projektu przekroczył 7,2 mld zł wobec pierwotnych szacunków z 2015 r. na poziomie ok. 1,7 mld zł. Produkcję polipropylenu uruchomiono w czerwcu 2023 r., ale instalacje nie osiągnęły pełnej, stabilnej eksploatacji, a zadłużona spółka trafiła w listopadzie 2025 r. do postępowania restrukturyzacyjnego. 31 marca 2026 r. Orlen podpisał przedwstępną umowę nabycia 100 proc. akcji spółki za 1,183 mld zł i zapowiada dokończenie projektu oraz start pełnej produkcji w 2027 r.
Znaczenie: Jedna z największych inwestycji w historii polskiego przemysłu chemicznego, mająca poszerzyć działalność Grupy Azoty o produkcję tworzyw sztucznych (437 tys. ton polipropylenu rocznie). Częścią kompleksu jest własny gazoport w Policach, umożliwiający morski import propanu i etylenu. Eskalacja kosztów z ok. 1,7 mld zł (2015) do ponad 7,2 mld zł oraz nieudane próby osiągnięcia pełnej eksploatacji doprowadziły spółkę celową do restrukturyzacji i przejęcia projektu przez Orlen — projekt stał się jednym z głównych polskich przykładów megaprojektu w tarapatach finansowych mimo technicznego ukończenia budowy.
Źródła:
  - Grupa Azoty uruchamia produkcję polipropylenu w Polimerach Police (Grupa Azoty, 2023-06-22): https://grupaazoty.com/aktualnosci/grupa-azoty-uruchamia-produkcje-polipropylenu-w-polimerach-police
  - Grupa Azoty: koncern Hyundai Engineering wykonawcą projektu Polimery Police (Grupa Azoty, 2019-04-18): https://grupaazoty.com/aktualnosci/grupa-azoty-koncern-hyundai-engineering-wykonawca-projektu-polimery-police
  - Grupa Azoty zawarła z Orlenem przedwstępną umowę sprzedaży akcji Grupy Azoty Polyolefins (Grupa Azoty, 2026-04-01): https://grupaazoty.com/aktualnosci/grupa-azoty-zawarla-z-orlenem-przedwstepna-umowe-sprzedazy-akcji-grupy-azoty-polyolefins
  - Koniec Polimerów w Grupie Azoty. Spółkę kupuje Orlen (WNP.PL, 2026-04-01): https://www.wnp.pl/przemysl/koniec-polimerow-w-grupie-azoty-spolke-kupuje-orlen,1048253.html
  - Orlen uratuje Azoty? 'Najbardziej skomplikowana restrukturyzacja w Polsce' (WNP.PL, 2026-04-01): https://www.wnp.pl/przemysl/orlen-uratuje-azoty-najbardziej-skomplikowana-restrukturyzacja-w-polsce,1048336.html
  - Hyundai Engineering pozywa Azoty. Chodzi o Polimery Police (Energetyka24, 2025-12-30): https://energetyka24.com/chemia/wiadomosci/hyundai-engineering-pozywa-azoty-chodzi-o-polimery-police
  - Cel i zakres — Grupa Azoty Polyolefins (Polimery Police) (Grupa Azoty Polyolefins): https://polyolefins.grupaazoty.com/projekt/cel-i-zakres

## Polonizacja produkcji czołgów K2PL w ZM Bumar-Łabędy (Gliwice)
URL: https://projektometr.pl/projekt/polonizacja-produkcji-czolgow-k2pl-w-zm-bumar-labedy-gliwice
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 850 mln zł | Inwestor: Zakłady Mechaniczne „Bumar-Łabędy” S.A. (Polska Grupa Zbrojeniowa)
Kalendarium: ogł. 2025-10, plan 2030
Opis: Program odbudowy w Polsce zdolności do produkcji czołgów w oparciu o polonizowaną wersję koreańskiego czołgu K2 — K2PL. Zgodnie z kontraktem Agencji Uzbrojenia z Hyundai Rotem o wartości ok. 6,5 mld dol. montaż końcowy 61 z 64 zamówionych czołgów w wersji K2PL ma być realizowany w Zakładach Mechanicznych „Bumar-Łabędy” w Gliwicach, spółce Polskiej Grupy Zbrojeniowej. Gliwicki zakład wskazano jako główną lokalizację po audycie (site survey) przeprowadzonym przez Hyundai Rotem, w którym oceniano m.in. Wojskowe Zakłady Motoryzacyjne w Poznaniu oraz OBRUM; ZM Bumar-Łabędy uzyskały najwyższą ocenę zdolności produkcyjnych. Aby przygotować infrastrukturę pod projekt, PGZ dokapitalizowuje spółkę środkami z Funduszu Inwestycji Kapitałowych o wartości 850 mln zł. W październiku 2025 r. podpisano umowę regulującą transfer technologii, budowę linii montażowej i serwisowanie czołgów w kraju. Pierwszy wykonany w Polsce czołg K2PL ma powstać w 2028 r. i trafić do wojska w 2029 r., a dostawy egzemplarzy w konfiguracji K2PL przewidziano na lata 2028–2030. Łańcuch dostaw obejmuje kilkadziesiąt polskich przedsiębiorstw.
Znaczenie: Powrót seryjnej produkcji czołgów do Polski po niemal dwóch dekadach przerwy i odbudowa krajowych zdolności produkcji nowoczesnych pojazdów pancernych w gliwickim zakładzie Bumar-Łabędy. Uruchomienie linii montażowej K2PL wraz z transferem technologii, dokumentacji i procesów serwisowych od Hyundai Rotem wzmacnia potencjał obronny Polski i uniezależnia utrzymanie floty czołgów od zagranicznych ośrodków. Projekt zabezpiecza i rozwija zaplecze przemysłowe oraz kompetencje kadrowe (doświadczenie w produkcji T-72 i PT-91) w województwie śląskim i angażuje szeroki łańcuch dostaw polskich przedsiębiorstw zbrojeniowych.
Źródła:
  - K2 będą produkowane w Polsce (Polska Zbrojna): https://polska-zbrojna.pl/home/articleshow/44354?t=K2-beda-produkowane-w-Polsce
  - Produkcja czołgów K2PL w Polsce. Dlaczego Gliwice, a nie Poznań? MAP odpowiada (Portal Obronny): https://portalobronny.se.pl/przemysl-zbrojeniowy/produkcja-czolgow-k2pl-w-polsce-dlaczego-gliwice-a-nie-poznan-map-odpowiada-aa-FYSP-pRiP-256m.html
  - Produkcja czołgów K2PL w Gliwicach. Bumar-Łabędy rozpoczyna nowy etap współpracy z Hyundai Rotem (Nowiny Gliwice, 2025-10-31): https://www.nowiny.gliwice.pl/produkcja-czolgow-k2pl-w-gliwicach-nowy-etap-wspolpracy-polsko-koreanskiej
  - Polska Grupa Zbrojeniowa dofinansuje Zakłady Mechaniczne „Bumar-Łabędy” (ZBiAM, 2025-10-06): https://zbiam.pl/polska-grupa-zbrojeniowa-dofinansuje-zaklady-mechaniczne-bumar-labedy/

## Południowa Obwodnica Warszawy S2 z tunelem pod Ursynowem
URL: https://projektometr.pl/projekt/poludniowa-obwodnica-warszawy-s2-z-tunelem-pod-ursynowem
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 4.6 mld zł | Inwestor: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA)
Kalendarium: oddano 2021-12-20
Efekt: dostarczone, opóźnione
Opis: Wschodnia część Południowej Obwodnicy Warszawy (POW) w ciągu drogi ekspresowej S2 na odcinku od węzła Puławska do węzła Lubelska, zrealizowana przez GDDKiA i podzielona na trzy odcinki realizacyjne (A, B, C) o łącznej długości ponad 18 km. Sercem inwestycji jest dwunawowy tunel pod dzielnicą Ursynów o długości ok. 2,3 km, w momencie oddania do użytku najdłuższy tunel drogowy w Polsce. Odcinki B (Przyczółkowa–Wał Miedzeszyński z mostem przez Wisłę) i C (Wał Miedzeszyński–Lubelska z estakadami nad Mazowieckim Parkiem Krajobrazowym) udostępniono kierowcom w grudniu 2020 r., a domykający całość odcinek A z tunelem pod Ursynowem otwarto 20 grudnia 2021 r. Łączny koszt trzech odcinków wyniósł ok. 4,6 mld zł, z czego blisko 1,7 mld zł stanowiło dofinansowanie ze środków UE w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.
Znaczenie: Inwestycja domknęła Południową Obwodnicę Warszawy w ciągu S2, wyprowadzając ruch tranzytowy (w tym w kierunku wschodnim w stronę węzła Lubelska i dalej A2) poza gęsto zabudowane dzielnice stolicy. Dwunawowy tunel pod Ursynowem o długości ok. 2,3 km był w chwili otwarcia najdłuższym tunelem drogowym w Polsce i pozwolił przeprowadzić trasę ekspresową pod zamieszkaną dzielnicą bez jej przecinania. Przy koszcie ok. 4,6 mld zł, z blisko 1,7 mld zł dofinansowania UE, była to jedna z największych miejskich inwestycji drogowych w Polsce.
Źródła:
  - Tunel Południowej Obwodnicy Warszawy otwarty (Ministerstwo Infrastruktury (gov.pl), 2021-12-20): https://www.gov.pl/web/infrastruktura/tunel-poludniowej-obwodnicy-warszawy-otwarty
  - Premier: Południowa Obwodnica Warszawy zwiększy atrakcyjność inwestycyjną miasta i całego Mazowsza (Kancelaria Prezesa Rady Ministrów (gov.pl), 2020-12-22): https://www.gov.pl/web/premier/premier-poludniowa-obwodnica-warszawy-zwiekszy-atrakcyjnosc-inwestycyjna-miasta-i-calego-mazowsza
  - Ostatni odcinek Południowej Obwodnicy Warszawy oddany do ruchu (Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (gov.pl), 2021-12-20): https://www.gov.pl/web/gddkia/ostatni-odcinek-poludniowej-obwodnicy-warszawy-oddany-do-ruchu
  - Tunel drogi ekspresowej S2 w Warszawie (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Tunel_drogi_ekspresowej_S2_w_Warszawie
  - Droga ekspresowa S2 Puławska – Lubelska. Południowa Obwodnica Warszawy (conadrogach.pl): https://conadrogach.pl/informacje/droga-ekspresowa-s2-pulawska-lubelska-poludniowa-obwodnica-warszawy.html
  - Lawina aut przejeżdża przez Ursynów. Są najnowsze wyniki pomiarów (GPR 2025) (haloursynow.pl, 2026-04-17): https://haloursynow.pl/pl/720_komunikacja/792_drogi/40971_lawina-aut-przejezdza-przez-ursynow-sa-najnowsze-wyniki-pomiarow.html
  - Terminy otwarcia S2 Południowej Obwodnicy Warszawy. Najdłużej poczekamy na tunel na Ursynowie (conadrogach.pl): https://conadrogach.pl/informacje/terminy-otwarcia-s2-poludniowej-obwodnicy-warszawy-najdluzej-poczekamy-na-tunel-na-ursynowie.html

## Poprawa dostępu do Portu Gdańsk — modernizacja toru wodnego 2 (4 nabrzeża)
URL: https://projektometr.pl/projekt/poprawa-dostepu-do-portu-gdansk-modernizacja-toru-wodnego-2
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 533 mln zł | Inwestor: Zarząd Morskiego Portu Gdańsk SA
Kalendarium: ogł. 2022-03, start 2024-03, plan 2028
Efekt: opóźnione
Opis: Program modernizacji czterech nabrzeży Portu Wewnętrznego w Gdańsku (Wiślanego, Bytomskiego, Rudowego III i Węglowego) o łącznej długości 1916 m, wraz z infrastrukturą podziemną i kolejową oraz pogłębieniem dna. Inwestorem jest Zarząd Morskiego Portu Gdańsk SA, a przedsięwzięcie o wartości ok. 533 mln zł jest w większości (ok. 453 mln zł, 85%) finansowane z unijnego instrumentu CEF. Roboty budowlane rozpoczęły się w 2024 r. od nabrzeży Rudowego i Bytomskiego (wykonawca PORR), a rozbudowę nabrzeża Wiślanego (DORACO) i Węglowego (Budimex) zaplanowano na kolejne lata; nabrzeże Bytomskie ukończono w grudniu 2025 r.
Znaczenie: Rozbudowa czterech nabrzeży Portu Wewnętrznego zwiększa zdolność przeładunkową i dostępność portu w Gdańsku dla większych jednostek, m.in. dzięki pogłębieniu dna przy nabrzeżu Wiślanym do 12 m technicznych oraz przystosowaniu nabrzeża Rudowego III do statków do 35 000 DWT. Inwestycja modernizuje 1916 m frontu przeładunkowego wraz z infrastrukturą kolejową i podziemną, wzmacniając rolę Gdańska w transeuropejskiej sieci transportowej TEN-T. Program jest w dużej części finansowany ze środków UE (ok. 453 mln zł, 85% kosztów w ramach instrumentu CEF).
Źródła:
  - Port Gdańsk przygotowuje się do modernizacji kolejnych nabrzeży (Ministerstwo Infrastruktury (gov.pl), 2022-03-15): https://www.gov.pl/web/infrastruktura/port-gdansk-przygotowuje-sie-do-modernizacji-kolejnych-nabrzezy
  - W Morskim Porcie Gdańsk przygotowywana jest modernizacja 4 kolejnych nabrzeży (Netka.gda.pl, 2022-03-14): https://netka.gda.pl/w-morskim-porcie-gdansk-przygotowywana-jest-modernizacja-4-kolejnych-nabrzezy/
  - Podpisano umowy na modernizację Nabrzeży Rudowego i Bytomskiego w Porcie Gdańsk (PortalMorski.pl, 2024-03-21): https://www.portalmorski.pl/porty-logistyka/55324-podpisano-umowy-na-modernizacje-nabrzezy-rudowego-i-bytomskiego-w-porcie-gdansk
  - Port of Gdańsk and DORACO sign agreement to reconstruct Wiślane Quay (Zarząd Morskiego Portu Gdańsk SA (portgdansk.pl), 2025-07-09): https://www.portgdansk.pl/en/events/port-of-gdansk-and-doraco-sign-agreement-to-reconstruct-wislane-quay/
  - Pół kilometra nowego nabrzeża. Duża inwestycja w Porcie Gdańsk. Nabrzeże Węglowe / Budimex (Gdansk.pl, 2025-03-11): https://www.gdansk.pl/wiadomosci/Pol-kilometra-nowego-nabrzeza-Duza-inwestycja-w-Porcie-Gdansk-Nabrzeze-Weglowe-Budimex,a,282054
  - Kolejna ważna inwestycja w Porcie Gdańsk. Nabrzeże Bytomskie rozbudowane (Obserwator Logistyczny, 2025-12-18): https://obserwatorlogistyczny.pl/2025/12/18/kolejna-wazna-inwestycja-w-porcie-gdansk-nabrzeze-bytomskie-rozbudowane/

## Port Czystej Energii (ITPOK) w Gdańsku-Szadółkach
URL: https://projektometr.pl/projekt/port-czystej-energii-itpok-gdansk
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 661 mln zł | Inwestor: Port Czystej Energii sp. z o.o.
Kalendarium: ogł. 2018-05-07, start 2020-12-18, oddano 2025-03-24
Opis: Instalacja termicznego przekształcania odpadów komunalnych na Szadółkach w Gdańsku, wybudowana i eksploatowana w formule partnerstwa publiczno-prywatnego. Zakład o wydajności ok. 160 tys. ton odpadów rocznie spala frakcję resztkową (nienadającą się do recyklingu) z Gdańska i kilkudziesięciu okolicznych gmin, produkując energię elektryczną i ciepło systemowe. Uroczyste otwarcie nastąpiło 24 marca 2025 r. Właścicielem instalacji jest miejska spółka Port Czystej Energii sp. z o.o., a partnerem prywatnym odpowiedzialnym za projektowanie, budowę i 25-letnią eksploatację jest włosko-francuskie konsorcjum (Webuild/Astaldi, Termomeccanica Ecologia, TIRU Paprec Energies).
Znaczenie: Zakład domyka gdański system gospodarki odpadami, zapewniając ostateczne, termiczne unieszkodliwianie frakcji odpadów niepodlegającej recyklingowi zamiast jej składowania. Rocznie ma przetwarzać ok. 160 tys. ton odpadów, wytwarzając ok. 114 000 MWh energii elektrycznej oraz 509 000 GJ ciepła systemowego — zimą wystarczająco, by ogrzać ok. 19 tys. gospodarstw domowych, a latem nawet do 70 tys. Instalacja zastępuje paliwa kopalne odpadami jako paliwem i wpisuje się w politykę ograniczania składowania odpadów komunalnych.
Źródła:
  - Port Czystej Energii oficjalnie otwarty (Ministerstwo Klimatu i Środowiska (gov.pl), 2025-03-24): https://www.gov.pl/web/klimat/port-czystej-energii-oficjalnie-otwarty
  - Zakład Termicznego Przekształcania Odpadów w Gdańsku (Wikipedia (pl), 2025): https://pl.wikipedia.org/wiki/Zak%C5%82ad_Termicznego_Przekszta%C5%82cania_Odpad%C3%B3w_w_Gda%C5%84sku
  - Budowa Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów (Spalarnia) Port Czystej Energii (Urząd Miejski w Gdańsku (gdansk.pl)): https://www.gdansk.pl/partnerstwo-publiczno-prywatne-w-gdansku/budowa-zakladu-termicznego-przeksztalcania-odpadow-spalarnia-port-czystej-energii,a,126253
  - Pół roku i 50 tys. ton przekształconych termicznie odpadów. Tak działa Port Czystej Energii (Pomorskie.eu (Urząd Marszałkowski Woj. Pomorskiego), 2025): https://pomorskie.eu/pol-roku-i-50-tys-ton-przeksztalconych-termicznie-odpadow-tak-dziala-port-czystej-energii/

## Port Lotniczy Warszawa-Modlin
URL: https://projektometr.pl/projekt/port-lotniczy-warszawa-modlin
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 451 mln zł | Inwestor: Mazowiecki Port Lotniczy Warszawa-Modlin Sp. z o.o. (akcjonariusze: Agencja Mienia Wojskowego, Przedsiębiorstwo Państwowe Porty Lotnicze, Województwo mazowieckie, Miasto Nowy Dwór Mazowiecki)
Kalendarium: ogł. 2006-11-08, start 2010-10-08, oddano 2012-07-07
Efekt: dostarczone
Opis: Międzynarodowy port lotniczy w Nowym Dworze Mazowieckim, około 35 km na północny zachód od śródmieścia Warszawy, uruchomiony na bazie dawnego lotniska wojskowego jako baza dla tanich linii lotniczych (low-cost). 8 listopada 2006 współudziałowcy zawarli porozumienie tworzące spółkę Mazowiecki Port Lotniczy Warszawa-Modlin Sp. z o.o., której akcjonariuszami są Agencja Mienia Wojskowego, Przedsiębiorstwo Państwowe Porty Lotnicze, Województwo mazowieckie oraz Miasto Nowy Dwór Mazowiecki. Budowę oficjalnie rozpoczęto 8 października 2010, a otwarcie lotniska odbyło się 7 lipca 2012. Budowa portu lotniczego kosztowała 451 400 000 zł. Przepustowość terminalu określono na poziomie 3-3,5 mln pasażerów rocznie.
Znaczenie: Port Lotniczy Warszawa-Modlin stał się drugim portem obsługującym aglomerację warszawską i główną krajową bazą tanich linii lotniczych (m.in. Ryanair, Wizz Air), odciążając Lotnisko Chopina w segmencie low-cost. Otwarty 7 lipca 2012, przy przepustowości określonej na 3-3,5 mln pasażerów rocznie, port szybko zbliżył się do granicy przepustowości: w 2023 obsłużył 3 400 967 pasażerów, a w 2024 - 2 794 464 pasażerów. Wysoki poziom wykorzystania terminalu stał się podstawą planów jego rozbudowy do obsługi 7-8 mln pasażerów rocznie.
Źródła:
  - Port lotniczy Warszawa-Modlin (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Port_lotniczy_Warszawa-Modlin
  - Modlin już działa (Rzeczpospolita (rp.pl), 2012-07-15): https://turystyka.rp.pl/turystyka/art6025171-modlin-juz-dziala
  - Warsaw Modlin Airport (Wikipedia (en)): https://en.wikipedia.org/wiki/Warsaw_Modlin_Airport
  - Rozbudują lotnisko pod Warszawą. Wiadomo, ile to będzie kosztować (money.pl, 2024-12-19): https://www.money.pl/gospodarka/rozbuduja-lotnisko-pod-warszawa-wiadomo-ile-to-bedzie-kosztowac-7105044168862464a.html

## Port Zewnętrzny w Porcie Gdynia (głębokowodny terminal kontenerowy PPP)
URL: https://projektometr.pl/projekt/port-zewnetrzny-w-porcie-gdynia-glebokowodny-terminal-konten
Status: planowane | Etap: przetarg | Koszt (wg etapu, nom.): 5.0 mld zł | Inwestor: Zarząd Morskiego Portu Gdynia SA
Kalendarium: b/d
Opis: Planowany głębokowodny terminal kontenerowy w Porcie Gdynia, realizowany w formule partnerstwa publiczno-prywatnego przez Zarząd Morskiego Portu Gdynia. Terminal ma powstać na usypanym lądzie o powierzchni ok. 150 ha z nabrzeżem o długości ok. 2500 m i zdolnością przeładunkową rzędu 2,5 mln TEU rocznie, zdolny przyjmować oceaniczne kontenerowce o długości do 430 m. Partner prywatny ma zaprojektować, sfinansować, wybudować i eksploatować terminal na podstawie umowy PPP na 44 lata; szacowana wartość inwestycji przekracza 5 mld zł. Postępowanie na wybór partnera prywatnego znacznie się przeciąga — termin składania ofert był wielokrotnie przesuwany, ostatnio z 14 lipca na 30 września 2026 r.
Znaczenie: Inwestycja ma powiększyć potencjał przeładunkowy Portu Gdynia o ok. 2,5 mln TEU rocznie i umożliwić obsługę największych oceanicznych kontenerowców, wzmacniając pozycję polskich portów w bałtyckich łańcuchach dostaw. Jednocześnie wieloletnie opóźnienia procedury wyboru partnera prywatnego oraz obawy związane z udziałem w postępowaniu kapitału powiązanego z Chinami rzutują na harmonogram jednego z największych projektów PPP w Europie Środkowo-Wschodniej.
Źródła:
  - Port Zewnętrzny. Oferty do 30 września (Trojmiasto.pl, 2026-07): https://www.trojmiasto.pl/biznes/Port-Zewnetrzny-Oferty-do-30-wrzesnia-n222552.html
  - Port Zewnętrzny w Gdyni. Umowa z partnerem prywatnym na 44 lata (Rynek Infrastruktury): https://www.rynekinfrastruktury.pl/wiadomosci/intermodal-i-logistyka/port-zewnetrzny-w-gdyni-umowa-z-partnerem-prywatnym-na-44-lata-93884.html
  - Port Zewnętrzny w Gdyni znów opóźniony. W tle także Chińczycy (Rzeczpospolita): https://www.rp.pl/transport/art41198191-port-zewnetrzny-w-gdyni-znow-opozniony-w-tle-takze-chinczycy
  - Port Gdynia przesunął termin składania ofert na Port Zewnętrzny (IntermodalNews, 2026-07-10): https://intermodalnews.pl/2026/07/10/port-gdynia-przesunal-termin-skladania-ofert-na-port-zewnetrzny/

## Produkcja i serwis armatohaubic K9PL w Hucie Stalowa Wola
URL: https://projektometr.pl/projekt/produkcja-i-serwis-armatohaubic-k9pl-w-hucie-stalowa-wola
Status: w budowie | Etap: ogłoszony | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Huta Stalowa Wola S.A.
Kalendarium: ogł. 2024-05-10
Opis: Program budowy w Hucie Stalowa Wola (HSW) krajowych zdolności serwisu (MRO), a docelowo produkcji armatohaubic samobieżnych K9/K9PL pozyskiwanych z Korei Południowej. 10 maja 2024 r. HSW i Hanwha Aerospace Europe podpisały list intencyjny rozszerzający współpracę o serwis, naprawy i remonty (MRO) armatohaubic K9A1/K9PL oraz wieloprowadnicowych systemów rakietowych K239 Chunmu/Homar-K wraz z transferem technologii. Seryjną produkcję K9PL w Polsce pierwotnie deklarowano od 2026 r., jednak jej pełne uruchomienie w HSW pozostaje przedmiotem kolejnych porozumień wykonawczych i dalszych etapów polonizacji. HSW ma pełnić rolę regionalnego centrum serwisowego rodziny K9.
Znaczenie: Uruchomienie serwisu i polonizacji K9 w Hucie Stalowa Wola ma dać Polsce własne zdolności utrzymania, napraw i modernizacji koreańskich armatohaubic, a w zamierzeniu resortu obrony uczynić z kraju hub remontowy koreańskiego sprzętu dla innych państw europejskich. Wspólne pochodzenie podwozi Kraba i K9 zwiększa synergię z krajową produkcją artylerii lufowej w HSW.
Źródła:
  - Haubice K9 beda remontowane przez PGZ. To pomoze Hucie Stalowa Wola (Polskie Radio 24, 2024-05): https://polskieradio24.pl/artykul/3376109,haubice-k9-beda-remontowane-przez-pgz-to-pomoze-hucie-stalowa-wola
  - Huta Stalowa Wola i Hanwha Aerospace zaciesniaja wspolprace (ZBiAM, 2024-05): https://zbiam.pl/huta-stalowa-wola-i-hanwha-aerospace-zaciesniaja-wspolprace/
  - Porozumienie w sprawie transferu technologii K9 i Chunmoo do HSW. Bejda: Polska moze stac sie hubem serwisowym dla Europy (Portal Obronny, 2024-06-03): https://portalobronny.se.pl/przemysl-zbrojeniowy/porozumie-w-sprawie-transferu-technologii-k9-i-chunmoo-do-hsw-polska-moze-stac-sie-hubem-serwisowym-dla-europy-aa-hJx9-tYMj-8vzj.html
  - HSW inwestuje w przyszlosc (Polska Zbrojna): https://www.polska-zbrojna.pl/home/ArticleShow/43568

## Program budowy 100 obwodnic na lata 2020–2030
URL: https://projektometr.pl/projekt/program-budowy-100-obwodnic-na-lata-2020-2030
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 28.0 mld zł | Inwestor: Ministerstwo Infrastruktury
Kalendarium: ogł. 2021-04-13, plan 2030
Opis: Wieloletni rządowy program drogowy przyjęty uchwałą Rady Ministrów 13 kwietnia 2021 r., opracowany w Ministerstwie Infrastruktury i realizowany przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad. Zakłada budowę 100 obwodnic na sieci dróg krajowych o łącznej długości ok. 820 km, z zadeklarowanym budżetem ok. 28 mld zł finansowanym ze środków Krajowego Funduszu Drogowego prowadzonego przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Celem jest wyprowadzenie ruchu tranzytowego z miejscowości, poprawa bezpieczeństwa ruchu i przepustowości sieci. Do końca 2024 r. do ruchu oddano kilka pierwszych obwodnic (m.in. Smolajn, Brzezia, Grzymiszewa, Strykowa), a kilkadziesiąt kolejnych znajdowało się w realizacji, przetargu lub przygotowaniu. We wrześniu 2025 r. Najwyższa Izba Kontroli wskazała, że mimo zapewnionego finansowania program nie był prowadzony w pełni prawidłowo, wykazując nieprawidłowości na etapie planowania i realizacji inwestycji.
Znaczenie: Program jest sztandarową inicjatywą rozbudowy sieci obwodnic na drogach krajowych, mającą wyprowadzić ruch tranzytowy z ok. 100 miejscowości, ograniczyć hałas i zanieczyszczenie oraz zwiększyć bezpieczeństwo i przepustowość. Skala deklarowanego budżetu (ok. 28 mld zł) i długości (ok. 820 km) czyni go jednym z największych programów drogowych w Polsce w tej dekadzie. Tempo realizacji spotkało się z krytyką: do końca 2024 r. oddano jedynie kilka obwodnic wobec 100 planowanych do 2030 r. We wrześniu 2025 r. NIK oceniła, że proces inwestycyjny nie zawsze był prowadzony prawidłowo, a łączna kwota wydatkowana z naruszeniem prawa przekroczyła 84 mln zł, przy stwierdzonych uchybieniach w dokumentacji projektowej i w utrzymaniu części obiektów.
Źródła:
  - Program budowy 100 obwodnic z akceptacją rządu (Ministerstwo Infrastruktury (gov.pl), 2021-04-13): https://www.gov.pl/web/infrastruktura/program-budowy-100-obwodnic-z-akceptacja-rzadu
  - Program budowy 100 obwodnic na lata 2020–2030 (Ministerstwo Infrastruktury (gov.pl)): https://www.gov.pl/web/infrastruktura/program-budowy-100-obwodnic-na-lata-2020---2031
  - Program Budowy 100 Obwodnic na lata 2020–2030 (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Program_Budowy_100_Obwodnic_na_lata_2020%E2%80%932030
  - Program budowy obwodnic może wymagać poprawy (Najwyższa Izba Kontroli (NIK), 2025-09-15): https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/program-budowy-obwodnic.html
  - Jak postępuje program budowy 100 obwodnic? GDDKiA podsumowuje prace (Rynek Infrastruktury, 2024-12-27): https://www.rynekinfrastruktury.pl/wiadomosci/drogi-i-autostrady/jak-postepuje-program-budowy-100-obwodnic-gddkia-podsumowuje-prace--93814.html
  - NIK przyjrzała się budowie obwodnic. Są zastrzeżenia i zawiadomienie do prokuratury (WNP.pl): https://www.wnp.pl/budownictwo/nik-przyjrzala-sie-budowie-obwodnic-sa-zastrzezenia-i-zawiadomienie-do-prokuratury,985189.html
  - Program budowy 100 obwodnic (Ministerstwo Infrastruktury (gov.pl)): https://www.gov.pl/web/infrastruktura/program-budowy-100-obwodnic

## Program budowy promów dla polskich armatorów (program „Batory” / Polskie Promy)
URL: https://projektometr.pl/projekt/program-budowy-promow-dla-polskich-armatorow-program-batory
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 1.3 mld zł | Inwestor: Polskie Promy
Kalendarium: plan 2028
Opis: Rządowy program budowy nowoczesnych promów pasażersko-samochodowych RO-PAX dla polskich armatorów. Pierwsza próba z 2017 roku okazała się nieudana: w Szczecinie położono stępkę bez zatwierdzonego projektu i pełnego kontraktu, a inwestycja utknęła i była krytykowana (nierozliczona zaliczka, ślad w kontroli NIK). Program wznowiono na podstawie kontraktu podpisanego 26 listopada 2021 roku ze spółką celową Polskie Promy (należącą do Skarbu Państwa) i Gdańską Stocznią Remontową, przewidującego budowę trzech promów z opcją czwartego. Pierwszy prom, M/F Jantar Unity, przekazano armatorowi 17 grudnia 2025 roku; kolejne jednostki mają wejść do służby w 2027 i 2028 roku.
Znaczenie: Program ma odbudować zdolność polskiego przemysłu stoczniowego do budowy dużych jednostek pasażerskich i wymienić wysłużoną flotę promów obsługujących połączenia bałtyckie. Pierwszy nowy prom po dekadach ma pływać w barwach POLSCA Baltic Ferries / Unity Line na trasie Świnoujście–Trelleborg, łączącej Polskę ze Szwecją. Jednostki napędzane LNG mają obniżyć emisje i podnieść standard przewozów pasażersko-towarowych.
Źródła:
  - Historyczny moment – prom Jantar Unity oficjalnie przekazany do Unity Line (Polski Portal Morski (polskamorska.pl), 2025-12-18): https://polskamorska.pl/2025/12/18/historyczny-moment-prom-jantar-unity-oficjalnie-przekazany-do-unity-line/
  - Polski prom, cypryjska bandera. Remontowa przekazała Jantar do floty Unity Line i PŻM (TransInfo, 2025-12-18): https://transinfo.pl/infoship/polski-prom-cypryjska-bandera-remontowa-przekazala-jantar-do-floty-unity-line-i-pzm/
  - Stępka bez kontraktu, 10 milionów nierozliczonej zaliczki, 4 miliony za konsultacje. Promu nie ma, są koszty (Konkret24 / TVN24, 2021-06-29): https://konkret24.tvn24.pl/polska/stepka-bez-kontraktu-10-milionow-nierozliczonej-zaliczki-4-miliony-za-konsultacje-promu-nie-ma-sa-koszty-ra1061840-ls5790566
  - Program Batory – ambitny projekt, który utknął w stoczniowej rzeczywistości (Portal Stoczniowy): https://portalstoczniowy.pl/program-batory-ambitny-projekt-ktory-utknal-w-stoczniowej-rzeczywistosci/
  - Historyczna chwila. Pierwszy z nowych promów budowanych w Polsce przekazany do Unity Line (GospodarkaMorska.pl, 2025-12-17): https://www.gospodarkamorska.pl/historyczna-chwila-pierwszy-z-nowych-promow-budowanych-w-polsce-przekazany-do-unity-line-89420

## Program Homar-K - artyleria rakietowa (K239 Chunmoo, produkcja CGR-080 w PL)
URL: https://projektometr.pl/projekt/program-homar-k-artyleria-rakietowa-chunmoo
Status: w budowie | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Ministerstwo Obrony Narodowej (Agencja Uzbrojenia)
Kalendarium: ogł. 2022-10-19, start 2023, plan 2029
Opis: Program Homar-K to pozyskanie dla Wojska Polskiego południowokoreańskich wieloprowadnicowych wyrzutni rakietowych K239 Chunmoo (w polskiej wersji na podwoziu Jelcz i z systemem kierowania ogniem i dowodzenia Topaz Grupy WB). Umowa ramowa z 19 października 2022 r. przewiduje dostawy łącznie 288 wyrzutni dla 16 dywizjonów artylerii rakietowej w latach 2023-2028 wraz z zapasem amunicji. Pierwszą umowę wykonawczą (3,55 mld USD netto) zawarto 4 listopada 2022 r., a pierwsze wyrzutnie trafiły do jednostek (m.in. 18. Pułku Artylerii) już w 2023 r. Kolejną, drugą umowę wykonawczą o wartości ok. 1,6 mld USD netto na 72 moduły wyrzutni z dostawą w latach 2026-2029 zawarto w kwietniu 2025 r. W grudniu 2025 r. Agencja Uzbrojenia zawarła umowę wykonawczą o wartości ok. 14 mld zł na dostawę tysięcy produkowanych w Polsce pocisków kierowanych CGR-080 (kaliber 239 mm, zasięg do 80 km); będą one wytwarzane przez spółkę joint venture Hanwha WB Advanced Systems (Hanwha Aerospace i Grupa WB) w nowym zakładzie w Gorzowie Wielkopolskim. Program jest zdominowany zakupem uzbrojenia w Korei Południowej, dlatego rekord pełni funkcję strategicznej widoczności, a zapisana kwota obejmuje wyłącznie izolowalny, polski komponent produkcji pocisków CGR-080, a nie pełną wartość programu (rzędu kilkudziesięciu mld zł). Rekord ma charakter wyłącznie strategiczny (widoczność programu obrony) — jego koszt NIE jest liczony do agregatu 'wartość wg etapu', ponieważ podawane kwoty to wartość kontraktów pozyskania uzbrojenia, a nie wyodrębniony nakład na polską produkcję.
Znaczenie: Homar-K buduje trzon polskiej artylerii rakietowej dalekiego zasięgu, wielokrotnie zwiększając liczbę i zasięg wyrzutni (pocisk CGR-080 sięga do 80 km) w porównaniu z wysłużonymi zestawami sowieckiej generacji. Kluczowym elementem programu jest - po raz pierwszy w historii - uruchomienie w Polsce produkcji precyzyjnej amunicji do artylerii rakietowej: pociski CGR-080 mają powstawać w zakładzie spółki joint venture Hanwha WB Advanced Systems w Gorzowie Wielkopolskim, wraz z transferem technologii do Grupy WB. Krajowa produkcja pocisków ogranicza uzależnienie od dostaw zagranicznych i tworzy trwałe zdolności przemysłowo-serwisowe w obszarze amunicji rakietowej.
Źródła:
  - Druga umowa wykonawcza i strzelanie systemu Homar-K (DziennikZbrojny.pl, 2025-04): https://dziennikzbrojny.pl/aktualnosci/news,1,12025,aktualnosci-z-polski,druga-umowa-wykonawcza-i-strzelanie-systemu-homar-k
  - Będą polskie rakiety dla systemu Homar. Gigantyczna umowa dla Grupy WB (Defence24, 2025-12): https://defence24.pl/przemysl/beda-polskie-rakiety-dla-systemu-homar-gigantyczna-umowa-dla-grupy-wb
  - Strategiczna inwestycja w Gorzowie: produkcja pocisków CGR-080 dla Homar-K rusza w Polsce (Portal Obronny, 2025-12): https://portalobronny.se.pl/przemysl-zbrojeniowy/strategiczna-inwestycja-w-gorzowie-produkcja-pociskow-cgr-080-dla-homar-k-rusza-w-polsce-aa-TzdA-Q5G6-C6HP.html
  - CGR-080 rockets for Homar-K to be produced in Poland (MILMAG, 2025-12): https://milmag.pl/en/cgr-080-rockets-for-homar-k-to-be-produced-in-poland/
  - Ile Homarów dostarczono do wojska? (Defence24, 2025-11): https://defence24.pl/sily-zbrojne/ile-homarow-dostarczono-do-wojska

## Program inwestycyjny Katowice Airport 2024–2032 (nowy terminal główny)
URL: https://projektometr.pl/projekt/program-inwestycyjny-katowice-airport-2024-2032-nowy-termina
Status: w budowie | Etap: przetarg | Koszt (wg etapu, nom.): 1.8 mld zł | Inwestor: Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze SA (GTL SA)
Kalendarium: ogł. 2024, start 2024, plan 2032
Opis: Wieloletni program inwestycyjny Górnośląskiego Towarzystwa Lotniczego SA (GTL SA) dla portu lotniczego Katowice w Pyrzowicach na lata 2024–2032 o szacunkowym koszcie ok. 1,8 mld zł. Największym projektem jest budowa dwukondygnacyjnego głównego terminalu pasażerskiego o powierzchni ok. 49 tys. m2 (z możliwością rozbudowy do ok. 72 tys. m2); po zakończeniu pierwszej fazy łączna powierzchnia infrastruktury terminalowej lotniska ma sięgnąć 96 tys. m2, a docelowa przepustowość — ok. 10 mln pasażerów rocznie. Program obejmuje także drugi terminal towarowy w strefie cargo oraz tunel o długości ok. 270 m łączący nowy terminal ze stacją kolejową „Pyrzowice Lotnisko”. Wybór projektanta terminalu głównego prowadzony jest w trybie przetargu (do dalszych negocjacji zakwalifikowano sześć biur architektonicznych i konsorcjów).
Znaczenie: Program ma dostosować przepustowość drugiego co do wielkości regionalnego portu lotniczego w Polsce do rosnącego ruchu: w 2026 r. z siatki połączeń Katowice Airport ma skorzystać ok. 7,5 mln podróżnych, a docelowa infrastruktura terminalowa (96 tys. m2) ma pozwolić na obsługę ok. 10 mln pasażerów rocznie. Nowy główny terminal, drugi terminal cargo i integracja z koleją poprzez tunel do stacji „Pyrzowice Lotnisko” mają wzmocnić rolę lotniska jako multimodalnego węzła pasażersko-towarowego południowej Polski.
Źródła:
  - Program inwestycyjny Katowice Airport 2024–2032 (Katowice Airport (blog GTL SA), 2024): https://blog.katowice-airport.com/program-inwestycyjny-katowice-airport-2024-2032/
  - Co zakłada najnowszy program inwestycyjny Katowice Airport do 2032 roku? (PropertyNews.pl, 2024): https://www.propertynews.pl/tereny-inwestycyjne/co-zaklada-najnowszy-program-inwestycyjny-katowice-airport-do-2032-roku,182142.html
  - Katowice Airport. Powstanie nowy terminal pasażerski — planują inwestycje (Murator Plus, 2024): https://www.muratorplus.pl/inwestycje/inwestycje-publiczne/katowice-airport-powstanie-nowy-terminal-pasazerski-planuja-inwestycje-za-1-5-mld-zl-aa-t6aX-J9Mr-pwfH.html
  - Lotnisko Katowice przyspiesza wielki program inwestycyjny (WNP.pl, 2025): https://www.wnp.pl/logistyka/lotnisko-katowice-przyspiesza-wielki-program-inwestycyjny,904409.html
  - Główny terminal pasażerski — Inwestycje Katowice Airport (Katowice Airport (GTL SA)): https://inwestycje.katowice-airport.com/pl/inwestycje/glowny-terminal-pasazerski/

## Program inwestycyjny Portu Lotniczego Gdańsk 2025–2028
URL: https://projektometr.pl/projekt/program-inwestycyjny-portu-lotniczego-gdansk-2025-2028
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 500 mln zł | Inwestor: Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy
Kalendarium: ogł. 2025-03-26, plan 2028
Opis: Program inwestycyjny Portu Lotniczego Gdańsk im. Lecha Wałęsy na lata 2025–2028 obejmuje pakiet zadań o łącznej wartości około pół miliarda złotych. Do najważniejszych elementów należą: rozbudowa pola wzlotów wraz z nową płytą postojową PPS4/4A (docelowo 45 stanowisk dla samolotów oraz trzy nowe stanowiska do odladzania, koszt ok. 105 mln zł), rozbudowa bazy technicznej obsługi samolotów (MRO, ok. 80 mln zł), budowa drugiego biurowca Bravo w ramach Airport City Gdańsk (16,5 tys. m² powierzchni najmu, ok. 180 mln zł) oraz carport z instalacją fotowoltaiczną realizowany przez Polimex Budownictwo. Poszczególne komponenty są wdrażane etapami do 2028 roku.
Znaczenie: Program ma zwiększyć przepustowość oraz samowystarczalność energetyczną trzeciego co do wielkości polskiego lotniska. Nowa płyta postojowa i dodatkowe stanowiska do odladzania mają usprawnić obsługę ruchu lotniczego, rozbudowa bazy MRO wzmacnia zaplecze technicznej obsługi samolotów, a carport z modułami fotowoltaicznymi ma ograniczyć zależność portu od zewnętrznych dostaw energii. Wcześniejsza rozbudowa Terminalu T2 o pirs zachodni powiększyła powierzchnię terminala o blisko 16 tys. m².
Źródła:
  - Pół miliarda zł inwestycji w latach 2025-2028 (Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy, 2025-03-26): https://www.airport.gdansk.pl/lotnisko/aktualnosci/pol-miliarda-zl-inwestycji-w-latach-20252028-n2342.html
  - Port Lotniczy Gdańsk zainwestuje pół miliarda zł w trzy lata (Gdańsk.pl, 2025-03-26): https://www.gdansk.pl/wiadomosci/Port-Lotniczy-Gdansk-zainwestuje-pol-miliarda-zl-w-trzy-lata,a,283810
  - Gotowy jest pirs zachodni Terminalu T2 (Gdańsk.pl, 2022-06-22): https://www.gdansk.pl/wiadomosci/Gotowy-jest-pirs-zachodni-Terminalu-T2,a,222522

## Program Mieszkanie Plus
URL: https://projektometr.pl/projekt/program-mieszkanie-plus
Status: anulowane | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: PFR Nieruchomości
Kalendarium: ogł. 2016, oddano 2023
Efekt: opóźnione, przeskalowane, porzucone
Opis: Rządowy program budowy mieszkań na wynajem z opcją dojścia do własności, uruchomiony w 2016 r. jako filar Narodowego Programu Mieszkaniowego. Zakładał powstanie 100 tys. mieszkań do końca 2019 r. na gruntach publicznych, realizowany m.in. przez PFR Nieruchomości. Do października 2021 r. oddano ok. 15 tys. lokali, a program został wygaszony w 2023 r.
Znaczenie: Program miał zwiększyć dostępność tanich mieszkań na wynajem dla osób o umiarkowanych dochodach, jednak zrealizował ok. 15 proc. deklarowanego celu. Według NIK nie wpłynął znacząco na poprawę sytuacji mieszkaniowej, przy szacowanym na koniec 2019 r. deficycie rzędu 641 tys. mieszkań.
Powód niepowodzenia: Zamiast deklarowanych 100 tys. mieszkań do końca 2019 r. w ramach programu do października 2021 r. oddano ok. 15,3 tys. lokali. NIK wskazała jako główne bariery brak skutecznych i spójnych rozwiązań prawnych oraz opieszałość we wdrażaniu aktów wykonawczych i ograniczoną podaż gruntów publicznych. Program został wygaszony w 2023 r.
Źródła:
  - Fiasko programu Mieszkanie Plus (Najwyższa Izba Kontroli, 2022): https://www.nik.gov.pl/najnowsze-informacje-o-wynikach-kontroli/program-mieszkanie-plus.html
  - Fiasko sztandarowego programu PiS. NIK: z 100 tys. mieszkań wybudowano 15 tys. (Rzeczpospolita, 2022): https://www.rp.pl/nieruchomosci/art35922811-fiasko-sztandarowego-programu-pis-nik-z-100-tys-mieszkan-wybudowano-15-tys
  - Rząd kończy program Mieszkanie Plus. Co z najemcami i lokalami? (Rzeczpospolita, 2023-06-15): https://www.rp.pl/nieruchomosci-mieszkaniowe/art38610471-rzad-konczy-program-mieszkanie-plus-co-z-najemcami-i-lokalami
  - Mieszkanie Plus - ocena realizacji programu. Raport NIK (TVN24, 2022): https://tvn24.pl/biznes/z-kraju/mieszkanie-plus-ocena-realizacji-programu-raport-nik-5646200
  - Nowa atrakcyjna oferta dojścia do własności albo zakupu mieszkań Polskiego Funduszu Rozwoju Nieruchomości (Ministerstwo Rozwoju i Technologii, 2023-05-25): https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/nowa-atrakcyjna-oferta-dojscia-do-wlasnosci-albo-zakupu-mieszkan-polskiego-funduszu-rozwoju-nieruchomosci

## Program Modernizacji Pirometalurgii — piec zawiesinowy w Hucie Miedzi Głogów
URL: https://projektometr.pl/projekt/program-modernizacji-pirometalurgii-piec-zawiesinowy-w-hucie
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 2.5 mld zł | Inwestor: KGHM Polska Miedź S.A.
Kalendarium: oddano 2017
Efekt: dostarczone, opóźnione, przekroczony budżet
Opis: Modernizacja ciągu pirometalurgicznego zakładu Głogów I w Hucie Miedzi Głogów należącej do KGHM Polska Miedź S.A. Kluczowym elementem programu była wymiana wysłużonej technologii pieców szybowych na piec zawiesinowy, opisywany jako największa na świecie instalacja pieca zawiesinowego i elektrycznego. Nowa linia produkcyjna osiągnęła wydajność ok. 250 tys. ton miedzi blister rocznie i pozwala prowadzić wytop w czystszej technologicznie i mniej emisyjnej formie. Pierwotnie zakończenie prac planowano na 2015 rok przy zakładanym koszcie poniżej 2 mld zł; ostatecznie budowa nowej linii kosztowała ponad 2,5 mld zł. Uroczyste otwarcie instalacji odbyło się w styczniu 2017 roku z udziałem prezydenta RP. 3 października 2017 roku, wkrótce po rozruchu, doszło do awarii kotła odzysknicowego (oberwanie się nawisu tzw. spieku), która zatrzymała pracę pieca na blisko miesiąc; od 19 października prowadzono rozruch techniczny instalacji prażenia, 25 października rozpalono palniki pieca prażalniczego, a powrót Huty Miedzi Głogów I do pełnej zdolności produkcyjnej zaplanowano na pierwszą połowę listopada 2017 roku.
Znaczenie: Program zabezpieczył kontynuację produkcji miedzi w największym zakładzie hutniczym KGHM, zastępując przestarzałą technologię pieców szybowych nowoczesnym piecem zawiesinowym o wydajności ok. 250 tys. ton miedzi blister rocznie. Nowa instalacja obniża koszty wytopu oraz emisję szkodliwych gazów, a według KGHM ma pozwolić na utrzymanie produkcji przez kolejne dekady. Awaria kotła odzysknicowego z października 2017 roku spowodowała blisko miesięczny przestój nowej instalacji, przekładając się na ubytek produkcji miedzi elektrolitycznej oraz straty finansowe szacowane w doniesieniach medialnych na kilkaset mln zł.
Źródła:
  - Inwestycja za 2,5 mld zł w Hucie Miedzi Głogów. To największa na świecie instalacja tego typu (Forsal.pl, 2017-01-19): https://forsal.pl/artykuly/1011926,kghm-huta-miedzi-glogow-nowa-linia-produkcyjna-piec-zawiesinowy.html
  - KGHM uruchomił instalację pieca zawiesinowego i elektrycznego w hucie w Głogowie (StrefaInwestorow.pl, 2017-01-23): https://strefainwestorow.pl/wiadomosci/20170123/kghm-uruchomil-instalacje-pieca-zawiesinowego-i-elektrycznego-w-hucie-w-glogowie
  - W 2015 zakończy się modernizacja oddziału HM Głogów (Utrzymanie Ruchu, 2013-11-08): https://utrzymanieruchu.pl/w-2015-zakonczy-sie-modernizacja-oddzialu-hm-glogow/
  - Pełna zdolność produkcyjna Huty Miedzi Głogów I (KGHM Polska Miedź S.A., 2017-11-02): https://media.kghm.com/pl/informacje-prasowe/pelna-zdolnosc-produkcyjna-huty-miedzi-glogow-i
  - Awarii największego na świecie pieca można było uniknąć. KGHM straci kilkaset mln zł (Forsal.pl, 2017): https://forsal.pl/artykuly/1098052,khgm-awarii-najwiekszego-na-swiecie-pieca-mozna-bylo-uniknac-kghm-straci-kilkaset-mln-zl.html
  - Zakończyła się modernizacja Huty Miedzi Głogów II (KGHM Polska Miedź S.A.): https://kghm.com/pl/zakonczyla-sie-modernizacja-huty-miedzi-glogow-ii
  - Głogów — Smelting and Refining (KGHM Polska Miedź S.A.): https://kghm.com/en/our-business/smelting-and-refining/glogow

## Program Narew – obrona powietrzna krótkiego zasięgu (CAMM-ER)
URL: https://projektometr.pl/projekt/program-narew-obrona-powietrzna-krotkiego-zasiegu
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 930 mln zł | Inwestor: Polska Grupa Zbrojeniowa S.A. (lider Konsorcjum PGZ-NAREW)
Kalendarium: start 2023, plan 2035
Opis: Program pozyskania naziemnej obrony powietrznej krótkiego zasięgu Wojsk Polskich, oparty na pociskach rakietowych CAMM-ER i wyrzutniach iLauncher. We wrześniu 2023 r. Agencja Uzbrojenia powierzyła Konsorcjum PGZ-NAREW zamówienie o sumarycznej wartości ok. 54 mld zł brutto na dostawę kluczowych elementów 23 baterii (ponad 1000 pocisków CAMM-ER i 138 wyrzutni iLauncher), z realizacją dostaw w latach 2027–2035. W listopadzie 2023 r. Polska Grupa Zbrojeniowa S.A. jako lider konsorcjum zawarła z MBDA UK Ltd umowę o wartości ponad 4 mld GBP (ponad 20 mld zł) na dostawę elementów pocisków i wyrzutni oraz transfer technologii umożliwiający ich produkcję i montaż w Polsce. Rekordowe wartości całego programu (54 mld zł) oraz kontraktu z MBDA (ponad 20 mld zł) obejmują w dużej części zakup od podmiotu zagranicznego i nie są krajowym nakładem produkcyjnym. W polu kosztu ujęto wyłącznie wyodrębniony polski nakład na uruchomienie produkcji: dokapitalizowanie spółek PGZ NAREW w 2025 r. kwotą 930,17 mln zł z Funduszu Inwestycji Kapitałowych, przeznaczone m.in. na zdolności produkcyjne silnika rakietowego i głowicy w Mesko, halę produkcyjną CAMM-ER w Wojskowych Zakładach Elektronicznych oraz budowę Centrum Integracji Uzbrojenia i Systemów w OBR CTM. Kwota ta jest transzą z 2025 r., a nie całkowitym docelowym nakładem produkcyjnym.
Znaczenie: Narew to sztandarowy filar polonizacji obrony powietrznej krótkiego zasięgu i drugi – obok średniozasięgowej Wisły – element wielowarstwowej tarczy przeciwlotniczej. Uruchomienie w kraju produkcji i montażu pocisków CAMM-ER oraz wyrzutni iLauncher, wraz z transferem technologii z MBDA UK, ma zbudować krajowe zdolności produkcyjne i serwisowe oraz ograniczyć zależność od dostaw zagranicznych. Skala programu (23 baterie, ponad 1000 pocisków, 138 wyrzutni, dostawy do 2035 r.) czyni go jednym z największych przedsięwzięć modernizacji Sił Zbrojnych RP.
Źródła:
  - Przełomowa umowa na produkcję w Polsce wyrzutni i rakiet systemu Narew (DziennikZbrojny.pl, 2023-11-08): https://dziennikzbrojny.pl/aktualnosci/news,1,11933,aktualnosci-z-polski,przelomowa-umowa-na-produkcje-w-polsce-wyrzutni-i-rakiet-systemu-narew
  - Polska Grupa Zbrojeniowa zawarła umowę z MBDA na dostawę elementów systemu przeciwlotniczego Narew (ZBiAM, 2023-11-08): https://zbiam.pl/polska-grupa-zbrojeniowa-zawarla-umowe-z-mbda-na-dostawe-elementow-systemu-przeciwlotniczego-narew/
  - Miliard wsparcia dla programu Narew na nową rakietę (Defence24, 2025-12-30): https://defence24.pl/przemysl/miliard-wsparcia-dla-programu-narew-na-nowa-rakiete
  - Polska uruchomi dużą produkcję rakiet. Pierwszy taki kontrakt w historii (WNP.pl): https://www.wnp.pl/bezpieczenstwo/polska-idzie-w-suwerennosc-rakietowa-to-pierwszy-taki-projekt-w-naszej-historii,1047690.html
  - Ministerstwo Obrony Narodowej (Ministerstwo Obrony Narodowej (gov.pl)): https://www.gov.pl/web/obrona-narodowa

## Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej 2025-2026 (schrony i ukrycia)
URL: https://projektometr.pl/projekt/program-ochrony-ludnosci-i-obrony-cywilnej-schrony
Status: w budowie | Etap: ogłoszony | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA)
Kalendarium: ogł. 2025-05-27, plan 2026
Opis: Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 to pierwszy we współczesnej historii Polski rządowy program systemowo odbudowujący zdolności obrony cywilnej, przyjęty przez Radę Ministrów 27 maja 2025 r. na wniosek MSWiA. Wypełnia on obowiązek ustawowy z art. 156 ust. 5 ustawy z 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej. Całościowa koperta programu to ok. 34 mld zł (16,7 mld zł w 2025 r. i 17,2 mld zł w 2026 r.) na wszystkie obszary ochrony ludności - to wartość ogólnokrajowej alokacji budżetowej, a nie kosztu pojedynczej inwestycji. Jednym z priorytetów jest budowa i remont schronów oraz miejsc ukrycia: na obiekty zbiorowej ochrony samorządy otrzymują z programu blisko 5 mld zł, z możliwością dotacji sięgającej nawet 100 proc. kosztów inwestycji. Rekord odzwierciedla wyłącznie tę wyodrębnioną, osobno udokumentowaną pulę na schrony/obiekty ochronne przekazywaną samorządom, a nie pełną kopertę 34 mld zł. Do września 2025 r. PSP i PINB przeprowadziły ponad 2 tys. wizytacji budowli ochronnych, z których ponad 1 tys. może spełniać funkcje ochronne; w pierwszej kolejności remonty i inwestycje kierowane są na obszary objęte Narodowym Programem Odstraszania i Obrony "Tarcza Wschód". Rekord ma charakter wyłącznie strategiczny — jego koszt NIE jest liczony do agregatu 'wartość wg etapu': ~34 mld zł to koperta całego programu, a ~5 mld zł to rozproszona pula dotacji dla samorządów na schrony/ukrycia, nie pojedyncza inwestycja o wyodrębnionym nakładzie.
Znaczenie: Program po raz pierwszy we współczesnej historii Polski uruchamia systemowe finansowanie budowy i remontów schronów oraz miejsc ukrycia, adresując wieloletni deficyt miejsc zbiorowej ochrony ludności. Przekazanie samorządom blisko 5 mld zł, wraz z dotacjami sięgającymi nawet 100 proc. kosztów, ma umożliwić odtworzenie i modernizację budowli ochronnych - w tym zaadaptowanie starych schronów (m.in. pod szkołami z lat 60.) do współczesnych standardów - oraz przygotowanie miejsc doraźnego schronienia. Skierowanie inwestycji w pierwszej kolejności na obszary przygraniczne objęte "Tarczą Wschód" wiąże program z narodowym systemem odstraszania i obrony, a przegląd ponad 2 tys. budowli ochronnych daje państwu pierwszą od dekad inwentaryzację realnych zdolności schronowych.
Źródła:
  - Rząd przyjął Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 (Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (gov.pl), 2025-05-27): https://www.gov.pl/web/mswia/rzad-przyjal-program-ochrony-ludnosci-i-obrony-cywilnej-na-lata-20252026
  - Budowa i remonty schronów jednym z priorytetów rządowego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej (Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (gov.pl), 2025-09-18): https://www.gov.pl/web/mswia/budowa-i-remonty-schronow-jednym-z-priorytetow-rzadowego-programu-ochrony-ludnosci-i-obrony-cywilnej
  - Warsaw approves civil defence initiative valued billions (PAP (Polska Agencja Prasowa, EN), 2025-05-27): https://www.pap.pl/en/news/warsaw-approves-civil-defence-initiative-valued-billions
  - Zatwierdzenie Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 (M.P. 2025 poz. 541) (Monitor Polski, 2025): https://sip.lex.pl/akty-prawne/mp-monitor-polski/zatwierdzenie-programu-ochrony-ludnosci-i-obrony-cywilnej-na-lata-22151786

## Program SMR OSGE (BWRX-300) — pierwsza elektrownia we Włocławku
URL: https://projektometr.pl/projekt/program-smr-osge
Status: w budowie | Etap: pozwolenia | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Orlen Synthos Green Energy (OSGE)
Kalendarium: b/d
Opis: Program budowy pierwszej w Polsce małej modułowej elektrowni jądrowej (SMR) w technologii BWRX-300, realizowany we Włocławku przez spółkę Orlen Synthos Green Energy (OSGE), w której Orlen i Synthos Green Energy mają po 50 proc. udziałów. Projekt zakłada budowę na terenie Włocławka nawet sześciu reaktorów; w pierwszym etapie zakładane jest uruchomienie co najmniej dwóch bloków o łącznej mocy około 0,6 GW do 2035 r. Spółka celowa BWRX-300 Włocławek uzyskała decyzję zasadniczą ministra energii, a obecnie prowadzone są badania środowiskowe i lokalizacyjne poprzedzające złożenie wniosku o zezwolenie na budowę.
Znaczenie: Ma to być pierwsza w Europie elektrownia oparta na reaktorach BWRX-300, co czyni projekt istotnym elementem planów dekarbonizacji i dywersyfikacji krajowego systemu elektroenergetycznego. Powstanie źródła stabilnej, bezemisyjnej energii oraz ciepła we Włocławku wpisuje się w rozwój energetyki jądrowej w Polsce i budowę krajowych kompetencji w obszarze małych reaktorów modułowych.
Źródła:
  - ORLEN and Synthos reach agreement paving the way for Poland's first SMR nuclear power plant in Włocławek (ORLEN, 2025-08-28): https://www.orlen.pl/en/about-the-company/media/press-releases/current/2025/August-2025/orlen-and-synthos-reach-agreement-paving-the-way-for-polands-first-smr-nuclear-power-plant-in-wloclawek
  - Site of Poland's first SMR selected (World Nuclear News, 2025-08-28): https://www.world-nuclear-news.org/articles/site-of-polands-first-smr-selected
  - Orlen Synthos Green Energy — BWRX-300 (Orlen Synthos Green Energy): https://osge.com/en/
  - To ma być pierwszy taki projekt energetyczny w Europie. OSGE podpisało porozumienie (WNP.pl, 2026-06-22): https://www.wnp.pl/energia/to-ma-byc-pierwszy-taki-projekt-energetyczny-w-europie-osge-podpisalo-porozumienie,1074326.html
  - Włocławek stawia na atom. OSGE chce zbudować tam nawet 6 SMR-ów (Energetyka24, 2026-06-22): https://energetyka24.com/energetyka/atom/wloclawek-stawia-na-atom-osge-chce-zbudowac-tam-nawet-6-smr-ow
  - Pierwszy polski SMR stanie we Włocławku. Orlen i Synthos z porozumieniem (nuclear.pl, 2025-09-02): https://nuclear.pl/wiadomosci,news,25090201,0,0.html

## Program Wisła - obrona powietrzna średniego zasięgu (Patriot/IBCS)
URL: https://projektometr.pl/projekt/program-wisla-obrona-powietrzna-sredniego-zasiegu
Status: w budowie | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Ministerstwo Obrony Narodowej (MON)
Kalendarium: ogł. 2018-03-28, plan 2031
Opis: Program Wisła to budowa zintegrowanego przeciwlotniczego i przeciwrakietowego systemu obrony powietrznej średniego zasięgu (do ok. 100 km) opartego na amerykańskich zestawach MIM-104 Patriot (PAC-3+) i sieciocentrycznym systemie dowodzenia IBCS. Pierwszą fazę - zakup dwóch baterii Patriot wraz z IBCS o wartości ok. 16,6 mld zł - sfinalizowano umową z 28 marca 2018 r.; wyrzutnie M903 do tej fazy zmontowano w Hucie Stalowa Wola (16 sztuk odebranych w marcu 2023 r.). 18 grudnia 2025 r. 37. Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej 3. Warszawskiej Brygady Rakietowej OP w Sochaczewie osiągnął pełną gotowość operacyjną, co zamknęło pierwszą fazę programu. Druga faza, obejmująca m.in. pozyskanie elementów IBCS (umowa międzyrządowa z 29 lutego 2024 r., ok. 2,53 mld USD netto, realizacja w latach 2024-2031) oraz produkcję 48 wyrzutni M903 w HSW z dostawą w latach 2027-2029, jest w toku. Program jest zdominowany przez zakup uzbrojenia w USA, dlatego rekord pełni funkcję strategicznej widoczności filaru obrony powietrznej, a nie kwotowego zapisu pełnej wartości.
Znaczenie: Program Wisła tworzy pierwszy w Polsce warstwowy system obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej średniego zasięgu, zdolny do zwalczania samolotów, rakiet balistycznych i manewrujących oraz - dzięki systemowi IBCS - do integrowania sensorów i efektorów różnych typów w jednej sieci dowodzenia. Osiągnięcie pełnej gotowości operacyjnej pierwszej baterii czyni Polskę jednym z pierwszych sojuszników USA operacyjnie wykorzystujących IBCS. Udział polskiego przemysłu (m.in. montaż i produkcja wyrzutni M903 w Hucie Stalowa Wola, komponenty ZM Tarnów i WZE) buduje krajowe zdolności produkcyjno-serwisowe w obszarze obrony powietrznej.
Źródła:
  - Program Wisła (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Program_Wis%C5%82a
  - 37. Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej osiągnął pełną gotowość operacyjną systemu Wisła (Ministerstwo Obrony Narodowej (gov.pl), 2025-12-18): https://www.gov.pl/web/obrona-narodowa/37-dywizjon-rakietowy-obrony-powietrznej-osiagnal-pelna-gotowosc-operacyjna-systemu-wisla
  - IBCS dla drugiej fazy Wisły i systemu Narew (ZBiAM, 2024-02-29): https://zbiam.pl/ibcs-dla-drugiej-fazy-wisly-i-systemu-narew/
  - Huta Stalowa Wola wyprodukuje wyrzutnie M903 w ramach drugiej fazy programu Wisła (ZBiAM, 2024-08-12): https://zbiam.pl/huta-stalowa-wola-wyprodukuje-wyrzutnie-m903-w-ramach-drugiej-fazy-programu-wisla/
  - Republic of Poland declares Full Operational Capability of IBCS-enabled PATRIOT AMD system (U.S. Army, 2025-12-18): https://www.army.mil/article/289754/republic_of_poland_declares_full_operational_capability_of_ibcs_enabled_patriot_amd_system

## Projekt HBO — Hydrokrakingowy Blok Olejowy w Rafinerii Gdańskiej
URL: https://projektometr.pl/projekt/projekt-hbo-hydrokrakingowy-blok-olejowy-w-rafinerii-gdanski
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 1.8 mld zł | Inwestor: Grupa ORLEN (Rafineria Gdańska sp. z o.o.)
Kalendarium: start 2022-08, plan 2026
Opis: Projekt HBO (Hydrokrakingowy Blok Olejowy) to strategiczna inwestycja Grupy ORLEN realizowana na terenie rafinerii w Gdańsku (woj. pomorskie), będącej częścią majątku dawnej Grupy LOTOS przejętej po fuzji. Nowy kompleks instalacji ma umożliwić produkcję do 400 tys. ton rocznie wysokiej jakości olejów bazowych grupy II, wykorzystywanych do wytwarzania olejów silnikowych i smarowych w przemyśle i transporcie samochodowym, a przy okazji także półproduktów paliwowych, benzyny i oleju napędowego. Budowę instalacji podstawowej i obiektów towarzyszących rozpoczęto w sierpniu 2022 roku; na koniec czerwca 2024 roku zaawansowanie całego projektu wynosiło ok. 70 proc. Zgodnie z harmonogramem rozruch technologiczny instalacji podstawowej miał się rozpocząć najpóźniej w IV kwartale 2025 roku, a pełną zdolność operacyjną instalacje mają osiągnąć w pierwszej połowie 2026 roku. Wartość inwestycji szacowana jest na ponad 1,8 mld zł.
Znaczenie: Instalacja ma być pierwszym w Polsce źródłem olejów bazowych grupy II, zmniejszając zależność krajowego rynku od importu tych wysokojakościowych produktów. Docelowa zdolność do 400 tys. ton rocznie pozwoli zaopatrywać producentów olejów silnikowych i smarów dla przemysłu oraz motoryzacji, a dodatkowa produkcja półproduktów paliwowych, benzyny i oleju napędowego wzmacnia potencjał przetwórczy rafinerii gdańskiej. Inwestycja stanowi jeden z kluczowych elementów modernizacji dawnego majątku Grupy LOTOS w ramach Grupy ORLEN.
Źródła:
  - Projekt HBO - największa inwestycja Grupy ORLEN w Gdańsku (PAP MediaRoom, 2024-07): https://pap-mediaroom.pl/biznes-i-finanse/projekt-hbo-najwieksza-inwestycja-grupy-orlen-w-gdansku
  - Projekt HBO - strategiczna inwestycja Grupy ORLEN w Gdańsku gotowa już w 70 proc. (PAP MediaRoom, 2024-07-05): https://pap-mediaroom.pl/nauka-i-technologie/projekt-hbo-strategiczna-inwestycja-grupy-orlen-w-gdansku-gotowa-juz-w-70-proc
  - Nowe instalacje rafineryjne Orlenu w Gdańsku. Za 1,8 mld zł (Trojmiasto.pl, 2024-07): https://www.trojmiasto.pl/biznes/Nowe-instalacje-rafineryjne-Orlenu-w-Gdansku-Za-18-mld-zl-n190948.html
  - Gdańsk: Nowa instalacja na terenie rafinerii będzie gotowa w 2025 roku (PortalSamorzadowy.pl): https://www.portalsamorzadowy.pl/finanse/gdansk-nowa-instalacja-na-terenie-rafinerii-bedzie-gotowa-w-2025-roku,554875.html

## Projekt Ochrony Przeciwpowodziowej w Dorzeczu Odry i Wisły (POPDOW)
URL: https://projektometr.pl/projekt/projekt-ochrony-przeciwpowodziowej-w-dorzeczu-odry-i-wisly-p
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 5.2 mld zł | Inwestor: Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie
Kalendarium: ogł. 2015, start 2015, plan 2025, oddano 2025
Efekt: dostarczone, opóźnione
Opis: Jeden z największych programów ochrony przeciwpowodziowej w Polsce, realizowany od 2015 roku przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie przy współfinansowaniu Banku Światowego (IBRD), Banku Rozwoju Rady Europy, Funduszu Spójności UE oraz budżetu państwa. Program objął trzy szczególnie zagrożone obszary: środkową i dolną Odrę, Kotlinę Kłodzką (dorzecze Nysy Kłodzkiej) oraz dorzecze Górnej Wisły. W jego ramach powstały m.in. suche zbiorniki przeciwpowodziowe w Kotlinie Kłodzkiej o łącznej pojemności retencyjnej ok. 16 mln m3, wały i zabezpieczenia w dolinie Odry oraz roboty na Górnej Wiśle, a także modernizacja systemu prognozowania i wzmocnienie instytucjonalne administracji. Całkowitą wartość Projektu ustalono w 2015 roku na ok. 1202 mln euro, a jego realizacja została zaplanowana do zakończenia w 2025 roku.
Znaczenie: Program podniósł poziom bezpieczeństwa powodziowego mieszkańców trzech szczególnie zagrożonych regionów dorzeczy Odry i Górnej Wisły. Na objętych nim terenach mieszka łącznie ponad 5 milionów osób zagrożonych powodzią, z czego ok. 122 tysiące na obszarach szczególnego zagrożenia powodziowego. Nowa retencja (m.in. ok. 16 mln m3 w zbiornikach Kotliny Kłodzkiej) oraz zmodernizowane wały i systemy prognozowania zwiększyły odporność dolin rzecznych na wezbrania, co potwierdziła powódź z 2024 roku.
Źródła:
  - Projekt Ochrony Przeciwpowodziowej w Dorzeczu Odry i Wisły (POPDOW) (Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie): https://www.gov.pl/web/wody-polskie/popdow
  - About project OVFMP (Odra-Vistula Flood Management Project Coordination Unit): https://odrapcu.pl/en/project-ovfmp/about-project-ovfmp/
  - Nowa jakość ochrony przeciwpowodziowej w dorzeczu Odry i Wisły – efekty współpracy Wód Polskich i Banku Światowego dla bezpieczeństwa Polski (Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie): https://www.gov.pl/web/wody-polskie/nowa-jakosc-ochrony-przeciwpowodziowej-w-dorzeczu-odry-i-wisly--efekty-wspolpracy-wod-polskich-i-banku-swiatowego-dla-bezpieczenstwa-polski
  - Poland - Odra-Vistula Flood Management Project (World Bank, 2015-07-23): https://www.worldbank.org/en/news/loans-credits/2015/07/23/poland-odra-vistula-flood-management-project
  - Projekt Ochrony Przeciwpowodziowej w Dorzeczu Odry i Wisły (POPDOW). Zabezpieczenie przeciwpowodziowe Górnej Wisły (Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie – RZGW Kraków, 2025-06-09): https://www.gov.pl/web/wody-polskie-krakow/projekt-ochrony-przeciwpowodziowej-w-dorzeczu-odry-i-wisly-popdow-zabezpieczenie-przeciwpowodziowe-gornej-wisly
  - Disclosable Restructuring Paper - Odra-Vistula Flood Management Project (P147460) (World Bank, 2020-06): https://documents1.worldbank.org/curated/en/196411593506548513/pdf/Disclosable-Restructuring-Paper-ODRA-VISTULA-FLOOD-MANAGEMENT-PROJECT-P147460.pdf
  - NIK potwierdza zgodność wydatków w ramach POPDOW z celami i zasadami realizacji projektu (Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, 2026-02-05): https://www.gov.pl/web/wody-polskie/nik-potwierdza-zgodnosc-wydatkow-w-ramach-popdow-z-celami-i-zasadami-realizacji-projektu

## Przebudowa DK18 do standardu autostrady A18 (jezdnia południowa)
URL: https://projektometr.pl/projekt/przebudowa-dk18-do-standardu-autostrady-a18-jezdnia-poludnio
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 900 mln zł | Inwestor: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA)
Kalendarium: ogł. 2018-08, plan 2023, oddano 2023-10-13
Efekt: dostarczone
Opis: Przebudowa jezdni południowej dawnej drogi krajowej nr 18 (przedwojennej betonowej trasy zwanej potocznie "drogą hańby") do standardu autostrady A18 na odcinku od granicy państwa z Niemcami w Olszynie do węzła Golnice na Dolnym Śląsku. W wyniku II etapu inwestycji cała, dwujezdniowa autostrada A18 o długości 70 km, biegnąca przez województwa lubuskie i dolnośląskie, uzyskała parametry i status autostrady. Inwestorem była Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Prace obejmowały nową nawierzchnię jezdni południowej oraz przebudowę i budowę obiektów mostowych; ostatni, ponad 20-kilometrowy odcinek od granicy województw lubuskiego i dolnośląskiego do węzła Golnice udostępniono kierowcom 13 października 2023 r., co zakończyło całą inwestycję.
Znaczenie: Zakończenie przebudowy jezdni południowej domknęło budowę autostrady A18 na całej 70-kilometrowej długości od granicy z Niemcami w Olszynie do węzła Golnice, likwidując notorycznie zdegradowaną przedwojenną betonową nawierzchnię krytykowaną przez kierowców. Nowoczesna trasa w przekroju dwujezdniowym usprawnia międzynarodowy ruch tranzytowy w kierunku Berlina oraz połączenie zachodniej Polski (województw lubuskiego i dolnośląskiego) z siecią autostrad. Inwestycja o wartości blisko 900 mln zł obejmowała nową nawierzchnię oraz przebudowę i budowę obiektów mostowych.
Źródła:
  - Przebudowa autostrady A18 dobiegła końca (Ministerstwo Infrastruktury, 2023-10-13): https://www.gov.pl/web/infrastruktura/przebudowa-autostrady-a18-dobiegla-konca
  - A18 gotowa! (GDDKiA Oddział Zielona Góra, 2023-10-13): https://www.gov.pl/web/gddkia-zielona-gora/a18-gotowa
  - A18 Olszyna-Golnice. Przebudowa autostrady A18 zakończona, ostatni odcinek gotowy do użytku (TVN24 Biznes, 2023-10-13): https://tvn24.pl/biznes/moto/a18-olszyna-golnice-przebudowa-autostrady-a18-zakonczona-ostatni-odcinek-gotowy-do-uzytku-st7390302
  - Umowa na przebudowę ostatniego odcinka A18 podpisana (Ministerstwo Infrastruktury, 2021-01-27): https://www.gov.pl/web/infrastruktura/umowa-na-przebudowe-ostatniego-odcinka-a18-podpisana
  - Autostrada A18 (Polska) (Wikipedia): https://pl.wikipedia.org/wiki/Autostrada_A18_(Polska)

## Przebudowa drogi startowej i dróg kołowania Portu Lotniczego Rzeszów-Jasionka (CEF Military Mobility)
URL: https://projektometr.pl/projekt/przebudowa-drogi-startowej-i-drog-kolowania-portu-lotniczego
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 114 mln zł | Inwestor: Port Lotniczy Rzeszów-Jasionka im. Rodziny Ulmów
Kalendarium: start 2025-04, plan 2026-09
Opis: Przebudowa infrastruktury operacyjnej Portu Lotniczego Rzeszów-Jasionka im. Rodziny Ulmów obejmuje drugi etap budowy równoległej drogi kołowania (ok. 1087 m) wraz z dwoma prostopadłymi łącznikami z drogą startową, rozbudowę płyty do zawracania samolotów oraz przebudowę 700-metrowego odcinka drogi startowej. Wykonawcą wyłonionym w przetargu jest firma Strabag, a wartość kontraktu wynosi ok. 113,8 mln zł. Inwestycja jest współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach instrumentu „Łącząc Europę" (CEF Military Mobility) 2021-2027 kwotą ok. 48 mln zł (11 mln euro); pozostałe środki pochodzą od operatora lotniska oraz jego udziałowców — Samorządu Województwa Podkarpackiego (20 mln zł) i Polskich Portów Lotniczych (15 mln zł). Prace prowadzone są przy zachowaniu ciągłości operacji lotniczych.
Znaczenie: Modernizacja drogi startowej i dróg kołowania ma zwiększyć przepustowość oraz zdolności operacyjne lotniska w Jasionce, które pełni rolę kluczowego węzła logistycznego NATO i głównego punktu przeładunkowego pomocy dla Ukrainy. Zakwalifikowanie inwestycji do finansowania w ramach Military Mobility podkreśla jej dwojaki, cywilno-wojskowy charakter. Przebudowę 700-metrowego odcinka drogi startowej zakończono w październiku 2025 r., przywracając pełną długość pasa (3200 m) o trzy tygodnie przed pierwotnym harmonogramem; budowa równoległej drogi kołowania ma zakończyć się w 2026 r.
Źródła:
  - Firma Strabag wykonawcą strategicznej inwestycji na lotnisku w Jasionce (Port Lotniczy Rzeszów-Jasionka, 2025-03-18): https://www.rzeszowairport.pl/pl/lotnisko/aktualnosci/274/cef-strabag-umowa
  - Port Lotniczy Rzeszów-Jasionka otwiera pełną długość drogi startowej — 3200 metrów (Port Lotniczy Rzeszów-Jasionka, 2025-10-23): https://www.rzeszowairport.pl/pl/lotnisko/aktualnosci/302/port-lotniczy-rzeszow-jasionka-otwiera-pelna-dlugosc-drogi-startowej-3200-metrow
  - Jasionka: ponad 113 mln zł kosztować będzie m.in. przebudowa drogi startowej lotniska (dlapilota.pl, 2025-03-27): https://dlapilota.pl/wiadomosci/jasionka-ponad-113-mln-zl-kosztowac-bedzie-min-przebudowa-drogi-startowej-lotniska
  - Nocne remonty lotniska w Jasionce. Za 113 mln zł zwiększą przepustowość (czytajrzeszow.pl, 2025-03-27): https://czytajrzeszow.pl/?idd=10&id=46906&poz=mr1&show=-1&pagebl1_mobile=0
  - Rzeszów — twierdza NATO i hub wojskowy — dostaje zastrzyk europejskiej gotówki (Klub Jagielloński, 2022-12-03): https://klubjagiellonski.pl/2022/12/03/rzeszow-twierdza-nato-i-hub-wojskowy-dostaje-zastrzyk-europejskiej-gotowki/
  - Jasionka: w połowie 2026 r. ma się zakończyć budowa równoległej drogi kołowania (WNP.pl, 2025-10-23): https://www.wnp.pl/rynki/jasionka-w-polowie-2026-r-ma-sie-zakonczyc-budowa-rownoleglej-drogi-kolowania,1014901.html

## Przebudowa stacji Warszawa Wschodnia
URL: https://projektometr.pl/projekt/przebudowa-stacji-warszawa-wschodnia
Status: w budowie | Etap: przetarg | Koszt (wg etapu, nom.): 3.6 mld zł | Inwestor: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
Kalendarium: plan 2029
Opis: Modernizacja stacji Warszawa Wschodnia i przystanku Warszawa Stadion, prowadzona przez zarządcę infrastruktury PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Wykonawcą jest Torpol; umowę o wartości blisko 3,64 mld zł brutto podpisano 12 czerwca 2026 r. Zakres: przebudowa siedmiu zadaszonych peronów o ujednoliconej wysokości, 14 wind, schody ruchome, modernizacja przejść podziemnych, nowa estakada oraz wymiana torów, rozjazdów i sieci trakcyjnej. Prace budowlane mają ruszyć w grudniu 2026 r. i potrwać do końca 2029 r. Inwestycja współfinansowana z unijnego programu FEnIKS.
Znaczenie: Modernizacja obejmuje jedną z najruchliwszych stacji warszawskiego węzła kolejowego, przez którą przejeżdża blisko tysiąc pociągów na dobę. Ujednolicone, zadaszone perony wraz z 14 windami i schodami ruchomymi mają poprawić dostępność i komfort podróżnych, a wymiana torów, rozjazdów i sieci trakcyjnej wraz z nową estakadą zwiększyć przepustowość i niezawodność ruchu. Przedsięwzięcie kontynuuje przebudowę stołecznego węzła kolejowego zapoczątkowaną modernizacją stacji Warszawa Zachodnia.
Źródła:
  - Warszawa Wschodnia do przebudowy. Otwarto oferty w przetargu PKP PLK (NowaWarszawa.pl, 2026-01-28): https://nowawarszawa.pl/warszawa-wschodnia-do-przebudowy-otwarto-oferty-w-przetargu-pkp-plk-za-ponad-46-mld-zl/
  - Przebudowa Warszawy Wschodniej. Wielki dach, 14 wind, ruchome schody, estakada. Jest umowa z wykonawcą (Architektura-murator / Muratorplus.pl, 2026-06-12): https://architektura.muratorplus.pl/projekty/przebudowa-warszawy-wschodniej-ogromny-dach-nowe-schody-estakada-i-windy-jest-umowa-z-wykonawca-aa-JXzv-xGCr-5Swh.html
  - Warszawa Wschodnia - umowa podpisana - rusza jedna z największych inwestycji kolejowych w Polsce (PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., 2026-06-12): https://www.plk-sa.pl/o-spolce/biuro-prasowe/informacje-prasowe/szczegoly/warszawa-wschodnia-umowa-podpisana-rusza-jedna-z-najwiekszych-inwestycji-kolejowych-w-polsce-11629
  - Torpol przebuduje Warszawę Wschodnią za 3,64 mld zł - kontrakt z PLK podpisany (Sektorkolejowy.pl, 2026-06-12): https://www.sektorkolejowy.pl/torpol-przebuduje-warszawe-wschodnia-za-364-mld-zl-kontrakt-z-plk-podpisany/
  - Rusza przebudowa Warszawy Wschodniej. Za 3,6 mld zł „wyprują" stację, wyremontują i zadaszą (Forsal.pl, 2026-06-12): https://forsal.pl/transport/kolej/artykuly/11261825,rusza-przebudowa-warszawy-wschodniej-za-36-mld-zl-wypruja-stacje.html

## Przebudowa stacji Warszawa Zachodnia
URL: https://projektometr.pl/projekt/przebudowa-stacji-warszawa-zachodnia
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 2.6 mld zł | Inwestor: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
Kalendarium: start 2020-07-07, plan 2024, oddano 2025-11-28
Efekt: dostarczone, opóźnione, przekroczony budżet
Opis: Kompleksowa przebudowa najbardziej obciążonej stacji kolejowej w Polsce, obejmująca modernizację peronów 1-7 oraz dobudowę nowego peronu, przebudowę około 30 km torów i sieci trakcyjnej, a także budowę szerokiego przejścia podziemnego pod torami i peronami z kasami, poczekalniami i punktami usługowymi. Elementem inwestycji jest również podziemny przystanek tramwajowy integrujący stację z siecią komunikacji miejskiej. Umowę z wykonawcą podpisano w 2020 roku, a otwarcie przejścia podziemnego 28 listopada 2025 roku zamknęło modernizację.
Znaczenie: Przebudowa objęła najbardziej obciążoną stację kolejową w Polsce, przez którą przechodzi ruch dalekobieżny, aglomeracyjny i tranzytowy. Nowy dworzec z szerokim przejściem podziemnym połączył dzielnice Ochota i Wola oraz zintegrował kolej z transportem miejskim, w tym z podziemnym przystankiem tramwajowym. Inwestycja została jednak zrealizowana z wieloletnim opóźnieniem: prace pierwotnie miały zakończyć się w 2023 roku, a faktycznie trwały ponad pięć lat i domknięto je dopiero pod koniec 2025 roku.
Źródła:
  - Warszawa Zachodnia gotowa. Dworzec na miarę ambicji kolei! (Rynek Kolejowy, 2025-11-28): https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/warszawa-zachodnia-gotowa-dworzec-na-miare-ambicji-kolei-125731.html
  - Otwieramy przejście na Zachodniej – domykamy jej modernizację (PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., 2025-11-28): https://www.plk-sa.pl/o-spolce/biuro-prasowe/informacje-prasowe/szczegoly/otwieramy-przejscie-na-zachodniej-domykamy-jej-modernizacje-11377
  - Podpisanie umowy z PKP PLK na przebudowę stacji Warszawa Zachodnia (Budimex S.A., 2020-07-07): https://budimex.pl/informacje-prasowe/podpisanie-umowy-z-pkp-plk-na-przebudowe-stacji-warszawa-zachodnia-537222/
  - Wykonawca wybrany na Warszawę Zachodnią. To Budimex za 2,4 mld zł (Rynek Kolejowy, 2020-05-18): https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/wykonawca-wybrany-na-warszawe-zachodnia-to-budimex-za-24-mld-zl-148016.html
  - Budimex przekazał do eksploatacji stację Warszawa Zachodnia, wartość inwestycji to 2,7 mld zł (Bankier.pl, 2025-12-01): https://www.bankier.pl/wiadomosc/Budimex-przekazal-do-eksploatacji-stacje-Warszawa-Zachodnia-wartosc-inwestycji-to-2-7-mld-zl-9047439.html
  - Modernizacja stacji Warszawa Zachodnia zakończona. Duża zmiana dla podróżnych (eGospodarka.pl, 2025-11-28): https://www.egospodarka.pl/195416,Modernizacja-stacji-Warszawa-Zachodnia-zakonczona-Duza-zmiana-dla-podroznych,1,78,1.html
  - Warszawa Zachodnia otwarta. Nowy dworzec i tunel dla pasażerów (National Geographic Polska, 2025-11-28): https://www.national-geographic.pl/traveler/porady/nowy-dworzec-warszawa-zachodnia-juz-dziala-obszerne-przejscia-moglyby-pomiescic-boeinga-747/

## Przekop Mierzei Wiślanej i droga wodna do Elbląga
URL: https://projektometr.pl/projekt/przekop-mierzei-wislanej
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 2.0 mld zł | Inwestor: Urząd Morski w Gdyni
Kalendarium: ogł. 2016-05-24, start 2019, plan 2026
Efekt: opóźnione
Opis: Program wieloletni "Budowa drogi wodnej łączącej Zalew Wiślany z Zatoką Gdańską", ustanowiony uchwałą Rady Ministrów 24 maja 2016 r., obejmuje kanał żeglugowy przez Mierzeję Wiślaną w lokalizacji Nowy Świat oraz tor wodny przez Zalew Wiślany i rzekę Elbląg o głębokości 5 m, tworzące drogę wodną o długości blisko 23 km do portu w Elblągu. Kanał żeglugowy otwarto 17 września 2022 r., a wartość programu wzrosła z 880 mln zł do ok. 1,98 mld zł. Do wykonania pozostaje pogłębienie ostatniego, ok. 900-metrowego odcinka rzeki Elbląg, na które Ministerstwo Infrastruktury ogłosiło w lutym 2025 r. nowy przetarg; według deklaracji z 2024 r. prace mają się zakończyć najpóźniej w II kwartale 2026 r.
Znaczenie: Droga wodna ma umożliwić swobodną, całoroczną żeglugę statków morskich wszystkich bander do portu w Elblągu i uniezależnić żeglugę po Zalewie Wiślanym od Rosji (od Cieśniny Piławskiej). Opłacalność ekonomiczna inwestycji jest kwestionowana: według krytyków przy pierwotnym koszcie 880 mln zł zwrot nastąpiłby po ok. 450 latach, a do czasu pogłębienia ostatniego odcinka rzeki Elbląg z kanału korzystają głównie jachty turystyczne.
Źródła:
  - RM podjęła uchwałę ws. budowy drogi wodnej łączącej Zalew Wiślany z Zatoką Gdańską (Prawo.pl, 2016-05-25): https://www.prawo.pl/biznes/rm-podjela-uchwale-ws-budowy-drogi-wodnej-laczacej-zalew-wislany-z-zatoka-gdanska,166503.html
  - 2 mld zamiast 880 mln zł. Dlaczego wzrósł koszt przekopu Mierzei Wiślanej? (Forsal.pl, 2020-11-23): https://forsal.pl/gospodarka/inwestycje/artykuly/8017535,2-mld-zamiast-880-mln-zl-dlaczego-wzrosl-koszt-przekopu-mierzei-wislanej.html
  - Kontrowersyjny przekop Mierzei Wiślanej stanie się faktem. Podpisano umowę (Forbes.pl, 2019-10-04): https://www.forbes.pl/gospodarka/kanal-przez-mierzeje-wislana-podpisano-umowe-z-wykonawca/ggt1jtq
  - Otwarto kanał żeglugowy przez Mierzeję Wiślaną. Premier: To droga wolności, nowych szans i nowych możliwości (RMF24, 2022-09-17): https://www.rmf24.pl/regiony/trojmiasto/news-otwarto-kanal-zeglugowy-przez-mierzeje-wislana-premier-to-dr,nId,6291806
  - Przekop przez Mierzeję Wiślaną finiszuje – w 2026 r. pierwsze statki wpłyną do Elbląga (Wodne Sprawy, 2024-06-12): https://wodnesprawy.pl/przekop-przez-mierzeje-wislana-finiszuje-w-2026-r/
  - Przekop Mierzei Wiślanej – czy to ma sens? Explainer (300Gospodarka, 2023-08-04): https://300gospodarka.pl/300klimat/przekop-mierzei-wislanej-czy-to-ma-sens-explainer
  - Urząd Morski w Gdyni podpisał umowę na tor wodny na rzece Elbląg (Urząd Morski w Gdyni, 2024-01-26): https://www.umgdy.gov.pl/aktualnosc/urzad-morski-w-gdyni-podpisal-umowe-na-tor-wodny-na-rzece-elblag/
  - Chcą zakończyć przekop Mierzei Wiślanej. Ogłoszono nowy przetarg (Money.pl, 2025-02-07): https://www.money.pl/gospodarka/jest-nowy-przetarg-inwestycja-ma-zakonczyc-przekop-mierzei-wislanej-7122638581017408a.html

## Przyłączenie Polski do natowskiego systemu rurociągów paliwowych (CEPS)
URL: https://projektometr.pl/projekt/przylaczenie-do-natowskiego-systemu-rurociagow-paliwowych-ceps
Status: w budowie | Etap: pozwolenia | Koszt (wg etapu, nom.): 20.0 mld zł | Inwestor: b/d
Kalendarium: ogł. 2025-10
Opis: Budowa rurociągów paliwowych łączących polski system dystrybucji z natowskim systemem CEPS (Central Europe Pipeline System) — odcinek ok. 300 km od granicy z Niemcami do bazy PERN w rejonie Bydgoszczy, wraz z magazynami paliw na potrzeby sił Sojuszu. Umożliwi sprawne zaopatrywanie w paliwo wojsk sojuszniczych stacjonujących w Polsce i dywersyfikację tras dostaw. Starania o połączenie z CEPS Polska podjęła po aneksji Krymu (2014); w październiku 2025 r. podpisano wstępne porozumienie między natowskim ZIOTP a operatorem PERN S.A. Szacowany koszt: ok. 20 mld zł. Projekt jest częścią szerszego programu NATO (~27 mld euro) na infrastrukturę paliwową wschodniej flanki.
Znaczenie: Integracja z CEPS to jedno z kluczowych przedsięwzięć infrastruktury obronno-paliwowej wschodniej flanki NATO. Zapewnia niezależny od pojedynczych tras łańcuch dostaw paliwa dla wojsk sojuszniczych w Polsce w razie konfliktu oraz wzmacnia bezpieczeństwo energetyczne i mobilność wojskową (military mobility) na wschodniej flance Sojuszu.
Źródła:
  - Polska wreszcie się doczekała. Dostaniemy dostęp do rurociągów NATO (money.pl, 2026-07): https://www.money.pl/gospodarka/polska-wreszcie-sie-doczekala-dostaniemy-dostep-do-rurociagow-nato-7206815332342528a.html
  - Polska otrzymała 60 mln zł z NATO na zaplanowanie ropociągu w ramach CEPS (Rzeczpospolita (energia.rp.pl), 2025): https://energia.rp.pl/ropa/art43123071-kiedy-podlaczymy-sie-do-rurociagu-nato
  - 27 mld euro na infrastrukturę paliwową wschodniej flanki NATO. Polska kluczowym beneficjentem (Defence24, 2026): https://defence24.pl/polityka-obronna/27-mld-euro-na-infrastrukture-paliwowa-wschodniej-flanki-nato-polska-kluczowym-beneficjentem
  - System paliwowych rurociągów NATO sięgać będzie aż pod Bydgoszcz (Bydgoszcz Informuje, 2026): https://bydgoszczinformuje.pl/system-paliwowych-rurociagow-nato-siegac-bedzie-az-pod-bydgoszcz/

## Plan rozwoju sieci przesyłowej PSE 2025–2034
URL: https://projektometr.pl/projekt/pse-plan-rozwoju-sieci
Status: w budowie | Etap: ogłoszony | Koszt (wg etapu, nom.): 64.0 mld zł | Inwestor: Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A.
Kalendarium: ogł. 2024-12-20, plan 2034
Opis: Dziesięcioletni program inwestycyjny operatora systemu przesyłowego PSE, uzgodniony z Prezesem URE 20 grudnia 2024 r. Zakłada szacunkowe nakłady ponad 64 mld zł do 2034 r. na budowę ok. 4700 km torów nowych linii 400 kV, 28 nowych stacji elektroenergetycznych oraz modernizację 110 istniejących stacji. Plan przygotowuje krajową sieć przesyłową na skokowy wzrost mocy odnawialnych i zapotrzebowania na energię. Następca — projekt planu na lata 2027–2036 o nakładach ok. 66 mld zł — został opublikowany na początku 2026 r.
Znaczenie: Program ma umożliwić wyprowadzenie mocy z ok. 18 GW morskich farm wiatrowych, ok. 45 GW źródeł fotowoltaicznych i ponad 19 GW lądowych farm wiatrowych, dając potencjał produkcji ok. 160 TWh rocznie energii ze źródeł odnawialnych. Rozbudowa ok. 4700 km torów linii 400 kV oraz 28 nowych i 110 zmodernizowanych stacji stanowi szkielet transformacji energetycznej Polski, w tym budowę pierwszego krajowego połączenia stałoprądowego (HVDC) łączącego północ z południem kraju.
Źródła:
  - Plan rozwoju sieci przesyłowej na lata 2025-2034 uzgodniony (Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE)): https://www.pse.pl/-/projekt-nowego-planu-rozwoju-sieci-przesylowej-na-lata-2025-2034-uzgodniony
  - PSE uzgodniły plan rozwoju sieci przesyłowej; szac. nakłady na inwestycje do '34 to ponad 64 mld zł (Biznes PAP, 2025-01-02): https://biznes.pap.pl/wiadomosci/firmy/pse-uzgodnily-plan-rozwoju-sieci-przesylowej-szac-naklady-na-inwestycje-do-34
  - Projekt nowego planu rozwoju sieci przesyłowej na lata 2027-2036 (Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE), 2026-02-02): https://www.pse.pl/-/projekt-nowego-planu-rozwoju-sieci-przesylowej-na-lata-2027-2036
  - Informacje podstawowe (Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE)): https://www.pse.pl/o-nas/informacje-podstawowe

## Centrum Kliniczno-Dydaktyczno-Badawcze PUM przy USK nr 1 w Szczecinie
URL: https://projektometr.pl/projekt/pum-szczecin-centrum-kliniczno-dydaktyczno-badawcze
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 813 mln zł | Inwestor: Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie
Kalendarium: start 2023, plan 2026
Opis: Budynek Kliniczno-Dydaktyczno-Badawczy Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego to największa inwestycja w historii uczelni, realizowana przy ul. Unii Lubelskiej w Szczecinie, naprzeciw Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nr 1. Obiekt o powierzchni użytkowej ok. 49 tys. m² pomieści szesnaście jednostek klinicznych i dydaktycznych, w tym Centrum Medycyny Translacyjnej i Collegium Pharmaceuticum, wraz z 49 salami dydaktyczno-wykładowymi, aulą na ponad 400 osób oraz garażem podziemnym na ok. 600 miejsc. Inwestycja prowadzona jest w ramach Programu Wieloletniego 2019-2026, a jej całkowita wartość wynosi 812 742 418 zł, przy dofinansowaniu z Ministerstwa Zdrowia w wysokości 802 098 000 zł. Budowę rozpoczęto pod koniec 2023 r., generalnym wykonawcą jest konsorcjum Korporacji Budowlanej DORACO (lider) i PORR; wartość umowy na roboty budowlane sięgnęła blisko 519,8 mln zł brutto. Wiechę zawieszono 10 września 2025 r., a oddanie obiektu do użytku planowane jest w 2026 r., z pełnym uruchomieniem w roku akademickim 2027/2028.
Znaczenie: Określana jako największa inwestycja w historii Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego, ma skonsolidować rozproszoną działalność kliniczną, dydaktyczną i badawczą uczelni w jednym nowoczesnym kompleksie o powierzchni ok. 49 tys. m². Budynek pomieści szesnaście jednostek organizacyjnych, w tym Centrum Medycyny Translacyjnej i Collegium Pharmaceuticum, 49 sal dydaktyczno-wykładowych oraz aulę na ponad 400 osób, wzmacniając zaplecze kształcenia kadr medycznych i badań naukowych w regionie zachodniopomorskim. Zlokalizowany naprzeciw Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nr 1 obiekt ma zostać oddany do użytku w 2026 r., a pełną działalność osiągnąć w roku akademickim 2027/2028.
Źródła:
  - Szczecin/ Wiecha zawisła na nowym budynku kliniczno-dydaktyczno-badawczym PUM (Nauka w Polsce (PAP), 2025-09-10): https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news,109471,szczecin-wiecha-zawisla-na-nowym-budynku-kliniczno-dydaktyczno-badawczym
  - PUM zrealizuje ważną inwestycję. Budynek kliniczno-dydaktyczno-badawczy ma powstać w trzy lata (Rynek Zdrowia, 2023-09): https://www.rynekzdrowia.pl/Inwestycje/PUM-zrealizuje-wazna-inwestycje-Budynek-kliniczno-dydaktyczno-badawczy-ma-powstac-w-trzy-lata,249633,3.html
  - Wielka inwestycja PUM za ponad pół miliarda złotych w Szczecinie (investmap.pl, 2023): https://investmap.pl/wielka-inwestycja-pum-za-ponad-pol-miliarda-zlotych-w-szczecinie-film-wizualizacje.a311299
  - Program Wieloletni 2019-2026 „Budowa wraz z wyposażeniem Budynku Kliniczno-Dydaktyczno-Badawczego" (Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie): https://www.pum.edu.pl/aktualnosci/program_wieloletni/program_wieloletni_2019_2026_budowa_wraz_z_wyposaeniem_budynku_kliniczno_dydaktyczno_badawczego/

## Rail Baltica – polski odcinek E75 (Warszawa – Białystok – Ełk – Trakiszki)
URL: https://projektometr.pl/projekt/rail-baltica-e75
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
Kalendarium: start 2017, plan 2030
Efekt: opóźnione
Opis: Etapowa modernizacja polskiego odcinka międzynarodowej linii kolejowej E75 Rail Baltica z Warszawy przez Białystok i Ełk do Trakiszek na granicy z Litwą, prowadzona przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. i współfinansowana z unijnego instrumentu CEF „Łącząc Europę”. Odcinki Warszawa Rembertów–Sadowne i Sadowne–Czyżew ukończono w latach 2015 i 2019, modernizację Czyżew–Białystok (71 km, ponad 3,3 mld zł netto) rozpoczęto w 2020 r., a rekordowy przetarg na 100-kilometrowy odcinek Białystok–Ełk (roboty planowane do 2029 r.) pozostawał w połowie 2026 r. nierozstrzygnięty wskutek sporów przed KIO; finalnym etapem ma być odcinek Ełk–Trakiszki (94 km).
Znaczenie: Po modernizacji pociągi pasażerskie na odcinku Białystok–Ełk mają jeździć z prędkością do 200 km/h, skracając podróż do 55 minut; na wcześniejszych odcinkach pociągi pasażerskie przyspieszą do 160 km/h, a towarowe do 120 km/h. Korytarz E75 jest częścią transeuropejskiego połączenia kolejowego, które ma połączyć Polskę z Litwą, Łotwą, Estonią, a docelowo z Finlandią.
Źródła:
  - Rail Baltica – ogłaszamy rekordowy przetarg na odcinek Białystok – Ełk (PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., 2025-01-03): https://www.plk-sa.pl/o-spolce/biuro-prasowe/informacje-prasowe/szczegoly/rail-baltica-oglaszamy-rekordowy-przetarg-na-odcinek-bialystok-elk-10410
  - Z Białegostoku do Ełku w 55 minut, z prędkością 200 km/h. Modernizacja Rail Baltica za 4 mld zł (Portal Samorządowy, 2026-01-13): https://www.portalsamorzadowy.pl/inwestycje/z-bialegostoku-do-elku-w-55-minut-z-predkoscia-200-km-h-modernizacja-rail-baltica-za-4-mld-zl,644940.html
  - Rail Baltica – rusza modernizacja odcinka Czyżew – Białystok (PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., 2020-06-26): https://www.plk-sa.pl/o-spolce/biuro-prasowe/informacje-prasowe/szczegoly/rail-baltica-rusza-modernizacja-odcinka-czyzew-bialystok-4779
  - O inwestycji – Kolej na wschód (Rail Baltica) (PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.): https://www.rail-baltica.pl/o-inwestycji/
  - Starcie gigantów budowlanych. W tle umowa na miliardy. Branża zabrała głos (money.pl, 2026-02-22): https://www.money.pl/gospodarka/starcie-gigantow-budowlanych-w-tle-umowa-na-miliardy-branza-zabrala-glos-7257117384788352a.html

## Reaktor badawczy MARIA (NCBJ, Świerk)
URL: https://projektometr.pl/projekt/reaktor-maria-ncbj-swierk
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ)
Kalendarium: start 1970-06, oddano 1974-12-18
Efekt: dostarczone
Opis: Jedyny działający reaktor jądrowy w Polsce — wysokostrumieniowy reaktor badawczy typu basenowo-kanałowego o mocy cieplnej 30 MW, eksploatowany przez Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) w Świerku pod Otwockiem. Budowę rozpoczęto w czerwcu 1970 r., a pierwszy rozruch (stan krytyczny) reaktor osiągnął 18 grudnia 1974 r. w ówczesnym Instytucie Badań Jądrowych (dziś NCBJ). Reaktor służy do badań naukowych, napromieniania materiałów oraz — co ma znaczenie strategiczne w skali globalnej — do produkcji izotopów promieniotwórczych dla medycyny. W MARII wytwarza się m.in. molibden-99 (prekursor technetu-99m, najważniejszego radionuklidu diagnostyki medycznej), jod-131, lutet-177 i inne, stanowiące bazę preparatów eksportowanych pod marką POLATOM do ponad 80 krajów; reaktor zapewnia ok. 10% światowej produkcji molibdenu-99. MARIA to strategiczny obiekt narodowy: Polska dysponuje reaktorem badawczym, lecz nie ma elektrowni jądrowej (historyczny projekt EJ Żarnowiec przerwano — odrębny rekord).
Znaczenie: MARIA jest jedynym działającym reaktorem jądrowym w Polsce i jednym z kluczowych światowych producentów molibdenu-99 — radionuklidu, z którego pozyskuje się technet-99m, najważniejszy izotop diagnostyki medycznej. Reaktor zapewnia ok. 10% światowej produkcji molibdenu-99, a wytwarzane w nim izotopy (m.in. jod-131, lutet-177, fosfor-32, samar-153, kobalt-60, holm-166) stanowią bazę preparatów eksportowanych pod marką POLATOM do ponad 80 krajów. Po ponad pół wieku pracy (rozruch 1974) obiekt pozostaje strategiczną infrastrukturą naukową i medyczną państwa — przy jednoczesnym braku w Polsce działającej elektrowni jądrowej. W 2024 r. reaktor obchodził 50-lecie eksploatacji.
Źródła:
  - Reaktor MARIA kończy 50 lat (Polska Agencja Prasowa (PAP), 2024-12): https://www.pap.pl/aktualnosci/reaktor-maria-konczy-50-lat
  - Reaktor Maria (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Reaktor_Maria
  - MARIA research reactor (Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ)): https://www.ncbj.gov.pl/en/about/maria-research-reactor

## Region Google Cloud Warszawa
URL: https://projektometr.pl/projekt/region-google-cloud-warszawa
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 8.0 mld zł | Inwestor: Google (Google Cloud)
Kalendarium: ogł. 2019-09, oddano 2021-04-14
Efekt: dostarczone
Opis: Region chmury obliczeniowej Google Cloud w Warszawie, uruchomiony 14 kwietnia 2021 r. jako pierwszy region globalnego dostawcy chmury publicznej w Europie Środkowo-Wschodniej. Powstał w wyniku strategicznego partnerstwa Google z Operatorem Chmury Krajowej (OChK), spółką utworzoną przez Polski Fundusz Rozwoju i PKO Bank Polski. Region wystartował z trzema strefami dostępności i pełnym katalogiem usług Google Cloud.
Znaczenie: Pierwszy region publicznej chmury obliczeniowej globalnego dostawcy w Europie Środkowo-Wschodniej, zapewniający lokalne przechowywanie i przetwarzanie danych z niskimi opóźnieniami dla firm i instytucji publicznych w Polsce i regionie. W momencie otwarcia był to 25. region Google Cloud na świecie i siódmy w Europie, a zarazem największa dotychczasowa inwestycja cyfrowa Google w Polsce.
Źródła:
  - The Google Cloud region in Warsaw, Poland is now open (Google Cloud, 2021-04-14): https://cloud.google.com/blog/products/infrastructure/google-cloud-region-in-warsaw-poland-is-now-open
  - Najwieksza cyfrowa inwestycja Google w Polsce staje sie faktem. Warszawa czescia globalnej sieci Google Cloud (Kancelaria Prezesa Rady Ministrow (gov.pl), 2021-04-14): https://www.gov.pl/web/premier/najwieksza-cyfrowa-inwestycja-google-w-polsce-staje-sie-faktem-warszawa-czescia-globalnej-sieci-google-cloud
  - Google Unveils $2bn Data Hub in Poland (Asharq Al-Awsat (Reuters), 2021-04-14): https://english.aawsat.com/home/article/2918451/google-unveils-2bn-data-hub-poland
  - Mamy wzor na przyspieszenie: region Google Cloud Warszawa juz dostepny! (Operator Chmury Krajowej (OChK), 2021-04-14): https://ochk.cloud/pl/dziennik-chmurowy/region-google-cloud-warszawa-juz-dostepny
  - Increasing Google's investment in Poland (Google (The Keyword blog), 2022-03-07): https://blog.google/around-the-globe/google-europe/increasing-googles-investment-in-poland/
  - Google announces AI partnership with Poland (Notes from Poland, 2025-02-13): https://notesfrompoland.com/2025/02/13/google-announces-ai-partnership-with-poland/

## Regionalne Centrum Kompetencyjne czołgów Abrams w WZM Poznań
URL: https://projektometr.pl/projekt/regionalne-centrum-kompetencyjne-czolgow-abrams-w-wzm-poznan
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Wojskowe Zakłady Motoryzacyjne S.A.
Kalendarium: oddano 2024-02-20
Efekt: dostarczone
Opis: Regionalne Centrum Kompetencyjne (RCK) czołgów Abrams zorganizowane w Wojskowych Zakładach Motoryzacyjnych S.A. w Poznaniu, uroczyście otwarte 20 lutego 2024 roku. Centrum zapewnia obsługę, naprawy, remonty oraz przyszłe modyfikacje i modernizacje czołgów rodziny Abrams (M1A1 FEP i M1A2 SEPv3) pozyskiwanych dla Sił Zbrojnych RP, a docelowo ma serwisować także wozy wojsk amerykańskich rozlokowanych w Polsce i pozostałych krajach Europy oraz innych europejskich użytkowników Abramsów. W 2025 roku do użytku oddano nową halę produkcyjną o powierzchni 20 000 m², a pierwsze szkolenia polskich specjalistów rozpoczęły się w czerwcu 2025 roku.
Znaczenie: Centrum buduje krajową i regionalną zdolność do serwisowania i remontowania czołgów Abrams, ograniczając zależność od odsyłania sprzętu za granicę oraz skracając czas i koszt obsługi. Jego rola wykracza poza flotę polską: ma stać się regionalnym zapleczem MRO dla amerykańskich wojsk operujących Abramsami w Europie oraz dla innych europejskich państw eksploatujących te czołgi, co wzmacnia pozycję polskiego przemysłu zbrojeniowego i logistyczne bezpieczeństwo wschodniej flanki NATO.
Źródła:
  - Abramsy z serwisem w Poznaniu. Regionalne Centrum Kompetencyjne w WZM (Defence24, 2024-02): https://defence24.pl/przemysl/abramsy-z-serwisem-w-poznaniu-regionalne-centrum-kompetencyjne-w-wzm
  - Regionalne Centrum Kompetencyjne czołgów Abrams otwarte (Miasto Poznań, 2024-02-20): https://www.poznan.pl/mim/info/news/regionalne-centrum-kompetencyjne-czolgow-abrams-otwarte,223357.html
  - Abrams Main Battle Tank Maintenance In Poznań. Regional Centre of Excellence at WZM (Defence24, 2024-02): https://defence24.com/industry/abrams-main-battle-tank-maintenance-in-poznan-regional-centre-of-excellence-at-wzm
  - Regionalne Centrum Kompetencyjne Abrams w pełni gotowe. Nowa hala WZM gotowa na przyjęcie czołgów (Portal Obronny, 2026-02-03): https://portalobronny.se.pl/przemysl-zbrojeniowy/regionalne-centrum-kompetencyjne-abrams-w-pelni-gotowe-nowa-hala-wzm-gotowa-na-przyjecie-czolgow-aa-aFkA-gkBY-sbNm.html
  - W Poznaniu otwarto Regionalne Centrum Kompetencyjne czołgów Abrams (WNP.pl, 2024-02): https://www.wnp.pl/finanse/w-poznaniu-otwarto-regionalne-centrum-kompetencyjne-czolgow-abrams,806714.html
  - WZM budują kluczowe zaplecze serwisowe dla czołgów Abrams (Portal Obronny, 2026): https://portalobronny.se.pl/przemysl-zbrojeniowy/wzm-buduja-kluczowe-zaplecze-serwisowe-dla-czolgow-abrams-aa-bNRW-eemW-bvY4.html

## Rozbudowa autostrady A2 Łódź - Warszawa o trzeci/czwarty pas
URL: https://projektometr.pl/projekt/rozbudowa-autostrady-a2-lodz-warszawa-o-trzeci-czwarty-pas
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 1.5 mld zł | Inwestor: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA)
Kalendarium: ogł. 2025-07-03, start 2026-06, plan 2028
Efekt: opóźnione
Opis: Rozbudowa autostrady A2 na odcinku o łącznej długości 92 km między węzłem Łódź Północ a węzłem Konotopa pod Warszawą, z czego 89 km obejmuje dodanie dodatkowych pasów ruchu. Inwestycję realizuje GDDKiA w podziale na cztery odcinki; pierwszą umowę na odcinek Grodzisk Mazowiecki - Konotopa (17,2 km) zawarto z firmą Strabag za blisko 257 mln zł. Szacowany koszt całego przedsięwzięcia to blisko 1,5 mld zł.
Znaczenie: Rozbudowa jednej z najbardziej obciążonych tras w kraju o dodatkowy pas ruchu w każdym kierunku ma zwiększyć przepustowość korytarza Łódź - Warszawa. W trakcie robót na każdej jezdni pozostaną dostępne po dwa pasy ruchu, a prędkość na odcinkach objętych pracami zostanie ograniczona. Rozbudowany fragment ma być pierwszą w kraju autostradą samowystarczalną energetycznie.
Źródła:
  - Rusza rozbudowa A2 między Warszawą i Łodzią (Ministerstwo Infrastruktury (gov.pl), 2026-06-26): https://www.gov.pl/web/infrastruktura/rusza-rozbudowa-a2-miedzy-warszawa-i-lodzia
  - Rusza skomplikowana inwestycja GDDKiA. Kierowcy zapłacą czasem (Money.pl, 2026-06-27): https://www.money.pl/mobility/to-juz-pewne-a2-pod-warszawa-bedzie-szersza-gddkia-podpisala-umowe-7301268463048896a.html
  - Kolejny krok do rozbudowy A2 (GDDKiA Oddział Łódź (gov.pl), 2025): https://www.gov.pl/web/gddkia-lodz/kolejny-krok-do-rozbudowy-a2
  - Autostrada A2 Warszawa-Łódź do rozbudowy. Znamy koszt i terminy (Forsal.pl, 2025-07): https://forsal.pl/transport/drogi/artykuly/10601332,autostrada-a2-warszawa-lodz-do-rozbudowy-znamy-koszt-i-terminy-ustaw.html

## Rozbudowa autostrady A4 Krzyżowa – Legnica – Wrocław (+ S5 Sobótka – Bolków)
URL: https://projektometr.pl/projekt/rozbudowa-autostrady-a4-krzyzowa-legnica-wroclaw-s5-sobotka
Status: planowane | Etap: pozwolenia | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA)
Kalendarium: b/d
Opis: Program rozbudowy dolnośląskiego odcinka autostrady A4 od węzła Krzyżowa przez Legnicę do Wrocławia wraz z budową drogi ekspresowej S5 Sobótka – Bolków, prowadzony przez GDDKiA. Zakłada poszerzenie istniejącej, dwupasmowej autostrady do układu z trzema pasami ruchu w każdym kierunku oraz pasem awaryjnym. Najbardziej zaawansowany odcinek Krzyżowa – Legnica (ok. 35 km, podzielony na zadania ok. 14 km i ok. 21 km) uzyskał pierwszą decyzję środowiskową 14 stycznia 2026 r. i ma być realizowany w formule „Projektuj i buduj" w latach 2027–2029. Dla dłuższego odcinka Legnica Południe – Wrocław (ok. 80 km) oraz nowej trasy S5 Sobótka – Bolków (ok. 50 km) trwają prace studialne i przygotowawcze, a realizacja S5 przewidywana jest na lata 2028–2032. Przedsięwzięcie ujęto w Rządowym Programie Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.). Łączny koszt inwestycji nie został dotychczas podany.
Znaczenie: Program obejmuje jeden z najstarszych i najbardziej obciążonych ruchem ciągów autostradowych w Polsce – dolnośląski odcinek A4 – oraz uzupełnia sieć dróg ekspresowych o brakujące połączenie S5 w kierunku Bolkowa. Poszerzenie do trzech pasów ruchu w każdym kierunku wraz z pasem awaryjnym ma podnieść przepustowość i bezpieczeństwo na tranzytowej trasie łączącej granicę z Niemcami, aglomerację wrocławską i południe kraju. Skala zamierzenia – łącznie ponad 160 km rozbudowy i nowych dróg w jednym województwie – czyni je jednym z największych drogowych programów inwestycyjnych na Dolnym Śląsku, choć pozostaje ono na etapie decyzji środowiskowych i dokumentacji projektowej, a ostateczny termin realizacji i budżet nie zostały jeszcze przesądzone.
Źródła:
  - Mamy już pierwszą decyzję środowiskową dla rozbudowy A4 Krzyżowa – Legnica (Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad – Oddział Wrocław (gov.pl), 2026-01): https://www.gov.pl/web/gddkia-wroclaw/mamy-juz-pierwsza-decyzje-srodowiskowa-dla-rozbudowy-a4-krzyzowa---legnica
  - A4 Legnica Południe – Wrocław Wschód / węzeł Stary Śleszów i S5 Sobótka – Bolków (Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (gov.pl)): https://www.gov.pl/web/gddkia/a4-legnica-poludnie-z-wezlem--wroclaw-wschod-bez-wezlawezel-stary-sleszow-z-wezlem
  - Rozbudowa autostrady A4 na odcinku Krzyżowa – Legnica (STEŚR) (GDDKiA / Transprojekt-Warszawa): https://a4-krzyzowa-legnica-stesr.pl/

## Rozbudowa i modernizacja Portu Lotniczego Poznań-Ławica
URL: https://projektometr.pl/projekt/rozbudowa-i-modernizacja-portu-lotniczego-poznan-lawica
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 1.3 mld zł | Inwestor: Port Lotniczy Poznań-Ławica Sp. z o.o.
Kalendarium: plan 2027
Opis: Wieloletni program inwestycyjny Portu Lotniczego Poznań-Ławica o łącznej wartości ok. 1,274 mld zł, obejmujący modernizację i rozbudowę infrastruktury terminalowej oraz lotniskowej. Na rozbudowę terminali przewidziano ok. 600 mln zł (w tym rozbudowa hali check-in o ok. 1360 m²), na nową płytę postojową dla samolotów ok. 160 mln zł, a na inwestycje w odnawialne źródła energii ok. 356 mln zł, w tym tzw. wzorzec wodorowy - hub wytwarzający wodór z elektrolizy zasilanej energią z fotowoltaiki. W 2025 r. trwały prace modernizacyjne (m.in. nad Centralną Strefą Kontroli Bezpieczeństwa), a w listopadzie 2025 r. ogłoszono przetarg na dokumentację rozbudowy hali check-in, której oddanie zaplanowano przed sezonem wysokim 2027 r.
Znaczenie: Program ma zwiększyć przepustowość i komfort obsługi rosnącego ruchu w Poznaniu (w 2024 r. lotnisko obsłużyło ok. 3,6 mln pasażerów), tworząc nowe miejsca postojowe dla samolotów oraz powiększoną halę check-in. Wyróżniającym elementem, nietypowym dla polskiego regionalnego portu lotniczego, jest komponent energetyczny za ok. 356 mln zł obejmujący odnawialne źródła energii oraz hub wodorowy, co wpisuje inwestycję w transformację energetyczną lotnictwa.
Źródła:
  - "Lotnisko między Berlinem a Warszawą zawsze będzie mieć trudno" (Rynek Lotniczy): https://www.rynek-lotniczy.pl/wiadomosci/34lotnisko-miedzy-berlinem-a-warszawa-zawsze-bedzie-miec-trudno34-23851.html
  - Terminal poznańskiego lotniska będzie rozbudowany. Ogłoszono przetarg (Pasazer.com, 2025-11): https://www.pasazer.com/news/469033/terminal,poznanskiego,lotniska,bedzie,rozbudowany,ogloszono,przetarg.html
  - Przebudowa 2025 - Port Lotniczy Poznań-Ławica (Port Lotniczy Poznań-Ławica, 2025): https://poznanairport.pl/aktualnosci/biznes/przebudowa-2025/
  - Port lotniczy Poznań-Ławica - rozbudowa i modernizacja infrastruktury lotniskowej i portowej (Mapa Dotacji UE (gov.pl)): https://mapadotacji.gov.pl/projekty/688706/?lang=en
  - Rozbudowa lotniska Ławica w Poznaniu za ponad miliard złotych. Znamy więcej szczegółów (Głos Wielkopolski): https://gloswielkopolski.pl/lotnisko-w-poznaniu-szykuje-sie-do-wielkiej-rozbudowy-za-ponad-miliard-zlotych-znamy-coraz-wiecej-szczegolow/ar/c1p2-28939901

## Rozbudowa infrastruktury chmurowej i AI Microsoft w Polsce
URL: https://projektometr.pl/projekt/rozbudowa-infrastruktury-chmurowej-i-ai-microsoft-w-polsce
Status: w budowie | Etap: ogłoszony | Koszt (wg etapu, nom.): 2.8 mld zł | Inwestor: Microsoft
Kalendarium: ogł. 2025-02-17, plan 2026-06
Opis: Program inwestycyjny Microsoftu ogłoszony 17 lutego 2025 r., zakładający wydatek 2,8 mld zł do końca czerwca 2026 r. na rozbudowę hiperskalowej infrastruktury chmurowej i sztucznej inteligencji w Polsce. Środki mają wesprzeć rozwój istniejących kampusów centrów danych regionu Azure Poland Central pod Warszawą oraz poszerzyć zakres usług Azure. Inwestycji towarzyszy program szkoleniowy dla miliona osób oraz współpraca z resortem obrony narodowej w obszarze cyberbezpieczeństwa. Ogłoszenie zaprezentowali Brad Smith i premier Donald Tusk.
Znaczenie: Rozbudowa ma zwiększyć moc obliczeniową dostępną dla obciążeń AI i chmurowych w regionie Azure Poland Central, pierwszym hiperskalowym regionie chmury w Europie Środkowo-Wschodniej. Towarzyszący program szkoleniowy obejmuje milion polskich pracowników informatycznych, nauczycieli, wykładowców i programistów, a współpraca z resortem obrony narodowej ma wzmocnić krajowe cyberbezpieczeństwo.
Źródła:
  - Microsoft ogłasza inwestycję 2,8 mld zł w infrastrukturę chmurową, sztuczną inteligencję, umiejętności oraz cyberbezpieczeństwo w Polsce (Microsoft, 2025-02-17): https://news.microsoft.com/pl-pl/2025/02/17/microsoft-oglasza-inwestycje-28-mld-zl-w-infrastrukture-chmurowa-sztuczna-inteligencje-umiejetnosci-oraz-cyberbezpieczenstwo-w-polsce/
  - Microsoft announces a PLN 2.8 billion investment in cloud and AI infrastructure, skilling and cybersecurity in Poland (Microsoft, 2025-02-17): https://news.microsoft.com/pl-pl/2025/02/17/microsoft-announces-a-pln-2-8-billion-investment-in-cloud-and-ai-infrastructure-skilling-and-cybersecurity-in-poland/
  - Microsoft launches its first datacenter region in Poland (Microsoft News Centre Europe, 2023-04-26): https://news.microsoft.com/europe/2023/04/26/microsoft-launches-its-first-datacenter-region-in-poland-bringing-new-opportunities-to-develop-the-digital-economy/
  - Microsoft to invest $704m into expanding Polish data centers (DataCenterDynamics, 2025-02-17): https://www.datacenterdynamics.com/en/news/microsoft-to-invest-704m-into-expanding-polish-data-centers/

## Rozbudowa Kraków Airport (Nowy Plan Inwestycyjny: terminal etap I + nowa droga startowa)
URL: https://projektometr.pl/projekt/rozbudowa-krakow-airport-nowy-plan-inwestycyjny-terminal-eta
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 4.2 mld zł | Inwestor: Kraków Airport – Międzynarodowy Port Lotniczy im. Jana Pawła II Kraków-Balice sp. z o.o.
Kalendarium: start 2026-05-13, plan 2032
Opis: Nowy Plan Inwestycyjny Kraków Airport (Międzynarodowy Port Lotniczy im. Jana Pawła II Kraków-Balice) obejmuje 19 zadań o łącznej wartości ok. 4,2 mld zł i jest największym programem rozbudowy w historii lotniska w Balicach. Kluczowym elementem jest budowa nowej części terminalu pasażerskiego (T6) o powierzchni blisko 45 tys. m², z 11 nowymi gate'ami, 54 kabinami kontroli paszportowej i 20 bramkami ABC. Umowę na rozbudowę terminalu, o wartości 537,7 mln zł, podpisano 13 maja 2026 r. z wykonawcą Mostostal Warszawa SA; oddanie nowej części do użytku planowane jest na połowę 2029 r. Plan przewiduje także budowę nowej drogi startowej oraz modernizację płyty postojowej i infrastruktury lotniskowej. Wszystkie etapy programu mają zostać zrealizowane do 2032 r.
Znaczenie: Rozbudowa ma odpowiedzieć na przeciążenie Kraków Airport – drugiego co do wielkości portu lotniczego w Polsce i największego regionalnego. Po oddaniu nowej części terminalu (ok. 2029 r.) lotnisko ma obsługiwać do 16 mln pasażerów rocznie, a po zakończeniu wszystkich etapów do 2032 r. ponad 20 mln. Nowa droga startowa i modernizacja płyty postojowej mają usunąć bariery infrastrukturalne ograniczające dalszy wzrost ruchu w Balicach.
Źródła:
  - Rusza rozbudowa terminalu pasażerskiego Kraków Airport (Ministerstwo Infrastruktury (gov.pl), 2026-05-13): https://www.gov.pl/web/infrastruktura/rusza-rozbudowa-terminalu-pasazerskiego-krakow-airport
  - Wielka rozbudowa Kraków Airport! Ponad pół miliarda na terminal (Obserwator Logistyczny, 2026-05-13): https://obserwatorlogistyczny.pl/2026/05/13/wielka-rozbudowa-krakow-airport-ponad-pol-miliarda-na-terminal/
  - Budowa terminala lotniska w Krakowie na start. Podpisują umowę z wykonawcą (Architektura Murator Plus, 2026-05-13): https://architektura.muratorplus.pl/realizacje/budowa-terminala-lotniska-w-krakowie-na-start-podpisuja-umowe-z-wykonawca-moga-wreszcie-ruszyc-prace-aa-h2Rp-Jafr-XaLw.html
  - Kraków Airport ogłasza rekordowy plan inwestycyjny. 19 zadań za ok. 4,2 mld zł (KRKnews, 2026-02-10): https://krknews.pl/krakow-airport-oglasza-rekordowy-plan-inwestycyjny-19-zadan-za-ok-42-mld-zl/

## Rozbudowa Portu Lotniczego Warszawa-Chopina (Terminal A)
URL: https://projektometr.pl/projekt/rozbudowa-lotniska-chopina-warszawa
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 400 mln zł | Inwestor: Przedsiębiorstwo Państwowe „Porty Lotnicze” (PPL)
Kalendarium: start 2012-09, oddano 2015-05
Efekt: dostarczone
Opis: Przebudowa i modernizacja Portu Lotniczego im. Fryderyka Chopina w Warszawie (Okęcie), w wyniku której dawny Terminal 1 — o charakterystycznym buraczkowym dachu — został zintegrowany z nowszą częścią terminala w jeden obiekt nazwany Terminalem A. Przebudowę starej części terminala rozpoczęto we wrześniu 2012 roku, po piłkarskich mistrzostwach Europy Euro 2012, i prowadzono przez ok. 2,5 roku, do kwietnia 2015 roku; zmodernizowaną część oddano do użytku w maju 2015 roku. Obiekt liczy siedem kondygnacji o powierzchni 60 tys. m², z 48 stanowiskami odprawy biletowo-bagażowej i 6 stanowiskami samoobsługowymi; po połączeniu z użytkowaną wcześniej częścią cały Terminal A ma ok. 154,5 tys. m², a jego przepustowość oceniano na ok. 20 mln pasażerów rocznie. Inwestycja kosztowała ok. 400 mln zł netto i była częściowo finansowana ze środków Unii Europejskiej (Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2007–2013). Generalnym wykonawcą było konsorcjum HOCHTIEF Polska i HOCHTIEF Solutions AG. Zarządcą lotniska jest Przedsiębiorstwo Państwowe „Porty Lotnicze” (PPL).
Znaczenie: Zmodernizowany Terminal A stał się głównym i najnowocześniejszym terminalem pasażerskim Lotniska Chopina — największego portu lotniczego w Polsce — o przepustowości ocenianej na ok. 20 mln pasażerów rocznie. Rozbudowa zapewniła bezpośrednie, podziemne połączenie hali przylotów ze stacją kolejową Warszawa Lotnisko Chopina, zwiększyła liczbę stanowisk odprawy i punktów kontroli bezpieczeństwa oraz udostępniła przeszkloną taras widokowy. Na dachu zmodernizowanej części zainstalowano ogniwa fotowoltaiczne o powierzchni ok. 7 tys. m². Inwestycję, zrealizowaną przez konsorcjum HOCHTIEF, nagrodzono tytułem Budowy Roku.
Źródła:
  - Lotnisko Chopina w Warszawie (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Lotnisko_Chopina_w_Warszawie
  - Modernization of Zone 1 of Terminal A of the Chopin Airport in Warsaw (HOCHTIEF Polska): https://www.hochtief.pl/en/realizacja/modernization-of-t1-terminal-of-the-chopin-airport-in-warsaw/
  - Warsaw Chopin Airport Terminal A, Warsaw (Airport Technology): https://www.airport-technology.com/projects/warsaw-chopin-airport-terminal-a-warsaw/
  - Lotnisko Chopina: Otwarcie przebudowanego terminalu wcześniej niż planowano? (Rynek Lotniczy, 2015-05-20): https://www.rynek-lotniczy.pl/wiadomosci/lotnisko-chopina-otwarcie-przebudowanego-terminalu-wczesniej-niz-planowano-49312.html
  - Lotnisko Chopina otwiera nowy terminal (zwrot.cz, 2015-05-13): https://zwrot.cz/2015/05/lotnisko-chopina-otwiera-nowy-terminal/

## Rozbudowa OUOW Żelazny Most — Kwatera Południowa
URL: https://projektometr.pl/projekt/rozbudowa-ouow-zelazny-most-kwatera-poludniowa
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 1.0 mld zł | Inwestor: KGHM Polska Miedź S.A.
Kalendarium: oddano 2021-11-03
Efekt: dostarczone
Opis: Budowa nowej Kwatery Południowej stanowiącej element Obiektu Unieszkodliwiania Odpadów Wydobywczych (OUOW) Żelazny Most — największego składowiska odpadów poflotacyjnych w Europie, należącego do KGHM Polska Miedź. Rozbudowa objęła prace przygotowawcze oraz budowę zapór okalających nową kwaterę i miała zapewnić ciągłość deponowania odpadów z ciągu górniczo-hutniczego KGHM na kolejne lata. Inwestycję zrealizował Budimex, a obiekt oficjalnie otwarto na przełomie 2021 roku, siedem miesięcy przed terminem mimo pandemii.
Znaczenie: Rozbudowa zabezpiecza ciągłość deponowania ok. 30 mln ton odpadów poflotacyjnych rocznie, kluczową dla nieprzerwanej pracy całego ciągu górniczo-hutniczego KGHM. Wraz z dobudowaną Kwaterą Południową obiekt zajmuje ponad 2000 ha, pozostając największym tego typu składowiskiem w Europie. Zastosowano nowy sposób budowy zapór na zewnątrz kwatery, mający poprawić bezpieczeństwo i ochronę środowiska w rejonie Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego.
Źródła:
  - Kwatera Południowa Żelaznego Mostu KGHM oficjalnie otwarta (Ministerstwo Aktywów Państwowych (gov.pl), 2021-11-03): https://www.gov.pl/web/aktywa-panstwowe/kwatera-poludniowa-zelaznego-mostu-kghm-oficjalnie-otwarta
  - KGHM otwiera Kwaterę Południową. Innowacyjne rozwiązania w trosce o bezpieczeństwo i środowisko (KGHM Polska Miedź S.A. (biuro prasowe), 2021-11-03): https://media.kghm.com/pl/informacje-prasowe/kghm-otwiera-kwatere-poludniowa-innowacyjne-rozwiazania-w-trosce-o-bezpieczenstwo-i-srodowisko
  - „Żelazny Most”: Budimex zbuduje kwaterę południową. Jest umowa (Inżynieria.com, 2018-05-08): https://inzynieria.com/geoinzynieria/wiadomosci/52290,zelazny-most-budimex-zbuduje-kwatere-poludniowa-jest-umowa
  - Żelazny Most (zbiornik odpadów) (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Żelazny_Most_(zbiornik_odpadów)
  - KGHM nie zwalnia tempa – dobiega końca pierwsza faza budowy Kwatery Południowej OUOW Żelazny Most (KGHM Polska Miedź S.A. (biuro prasowe), 2020): https://media.kghm.com/pl/informacje-prasowe/kghm-nie-zwalnia-tempa-dobiega-konca-pierwsza-faza-budowy-kwatery-poludniowej-ouow-zelazny-most
  - KGHM: Kwatera Południowa Żelaznego Mostu zabezpieczy odpady (Inżynieria.com, 2021-11-03): https://inzynieria.com/budownictwo/projekty/62792,kwatera-poludniowa-zelaznego-mostu-kghm-otwarta

## Rozbudowa Podziemnego Magazynu Gazu Wierzchowice do 2,1 mld m3
URL: https://projektometr.pl/projekt/rozbudowa-podziemnego-magazynu-gazu-wierzchowice-do-2-1-mld
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 576 mln zł | Inwestor: Grupa ORLEN
Kalendarium: ogł. 2023-08, start 2023-08-30, plan 2026
Opis: Rozbudowa największego polskiego podziemnego magazynu gazu (PMG) w Wierzchowicach na Dolnym Śląsku, prowadzona przez Grupę ORLEN. Inwestycja zwiększa pojemność czynną magazynu o 800 mln m sześc. - z dotychczasowych 1,3 mld m sześc. do 2,1 mld m sześc. Zakres prac obejmuje m.in. odwierty nowych otworów oraz rozbudowę infrastruktury zatłaczania i odbioru gazu; moc zatłaczania ma wzrosnąć o jedną trzecią do 19,2 mln m sześc. na dobę, a moc odbioru o 66 proc. do 24 mln m sześc. na dobę. Prace rozpoczęto w sierpniu 2023 r. od wiercenia pierwszego otworu, a zakończenie zaplanowano na przełomie 2025 i 2026 r. Szacowany koszt inwestycji to ok. 576 mln zł. Po zakończeniu łączna pojemność krajowych magazynów gazu wzrośnie o ok. 25 proc. i przekroczy 4 mld m sześc.
Znaczenie: Rozbudowa zwiększa pojemność czynną PMG Wierzchowice do 2,1 mld m sześc., dzięki czemu obiekt będzie dysponował około połową krajowych zdolności magazynowych gazu. Łączna pojemność polskich magazynów wzrośnie o ok. 25 proc. i przekroczy 4 mld m sześc., co wzmacnia bezpieczeństwo energetyczne kraju. Wyższa moc zatłaczania (do 19,2 mln m sześc./dobę) i odbioru (do 24 mln m sześc./dobę) poprawia elastyczność zarządzania zapasami gazu w okresach szczytowego zapotrzebowania.
Źródła:
  - ORLEN stawia na bezpieczeństwo – rusza największa inwestycja w krajowe magazyny gazu (ORLEN S.A. (komunikat prasowy), 2023-08): https://www.orlen.pl/pl/o-firmie/media/komunikaty-prasowe/archiwum/2023/Sierpien-2023/ORLEN-stawia-na-bezpieczenstwo--rusza-najwieksza-inwestycja--w-krajowe-magazyny-gazu
  - Orlen zaczyna rozbudowę magazynu gazu Wierzchowice (Polska Agencja Prasowa (PAP), 2023-08-30): https://www.pap.pl/aktualnosci/orlen-zaczyna-rozbudowe-magazynu-gazu-wierzchowice
  - Rozpoczęła się rozbudowa kluczowego obiektu gazowego w kraju (WNP.pl (Wirtualny Nowy Przemysł), 2023-08-30): https://www.wnp.pl/energia/rozpoczela-sie-rozbudowa-kluczowego-obiektu-gazowego-w-kraju,746089.html
  - Orlen rozpoczął rozbudowę Podziemnego Magazynu Gazu w Wierzchowicach (StrefaInwestorow.pl, 2023-08-30): https://strefainwestorow.pl/wiadomosci/20230830/orlen-rozpoczal-rozbudowe-podziemnego-magazynu-gazu-w-wierzchowicach
  - Orlen rusza z rozbudową magazynu gazu w Wierzchowicach do 2,1 mld m3 (WysokieNapiecie.pl, 2023-08-30): https://wysokienapiecie.pl/krotkie-spiecie/orlen-rusza-z-rozbudow-magazynu-gazu-w-wierzchowicach-do-2-1-mld-m3/

## Rozbudowa Portu Lotniczego Warszawa-Modlin (etap I i II)
URL: https://projektometr.pl/projekt/rozbudowa-portu-lotniczego-warszawa-modlin-etap-i-i-ii
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 500 mln zł | Inwestor: Mazowiecki Port Lotniczy Warszawa-Modlin sp. z o.o.
Kalendarium: b/d
Opis: Program rozbudowy Portu Lotniczego Warszawa-Modlin (Mazowiecki Port Lotniczy Warszawa-Modlin, ok. 37 km od centrum Warszawy) zakłada zwiększenie przepustowości portu do 7-8 mln pasażerów rocznie, wobec ok. 3,5 mln obsłużonych w 2023 r. Pierwszy etap, wyceniony na blisko 500 mln zł, obejmuje rozbudowę terminala od strony zachodniej i wschodniej (podwojenie liczby bramek z czterech do ośmiu), modernizację sortowni bagażu, dróg kołowania oraz dokończenie parkingów. Równolegle, wobec gwałtownego wzrostu ruchu (w styczniu 2026 r. port odprawił ok. 218 tys. pasażerów, o 96 proc. więcej rok do roku), lotnisko realizuje dodatkowy, tymczasowy terminal o konstrukcji stalowej z dachem membranowym za ok. 5,4 mln zł, planowany do oddania przed sezonem wakacyjnym 2026 r.
Znaczenie: Rozbudowa odpowiada na dynamiczny wzrost ruchu w Modlinie, będącym w 2026 r. jednym z najszybciej rosnących polskich lotnisk. Docelowo pierwszy etap podniesie przepustowość do 7-8 mln pasażerów rocznie, czyli mniej więcej dwukrotność ruchu z 2023 r. (ok. 3,5 mln). Kolejne etapy rozważane są w dłuższej perspektywie z celem rzędu kilkunastu do dwudziestu milionów pasażerów rocznie. Inwestycji towarzyszy poprawa dostępności komunikacyjnej portu, w tym węzeł z drogi ekspresowej S7 oraz planowana linia kolejowa do stacji Modlin-Lotnisko.
Źródła:
  - W pierwszym etapie rozbudowa lotniska w Modlinie będzie kosztować ok. 500 mln zł (WNP.pl, 2024-12): https://www.wnp.pl/logistyka/w-pierwszym-etapie-rozbudowa-lotniska-w-modlinie-bedzie-kosztowac-ok-500-mln-zl,897350.html
  - 500 mln złotych pochłonie I etap rozbudowy lotniska w Modlinie (Rynek Lotniczy, 2024-12): https://www.rynek-lotniczy.pl/wiadomosci/500-mln-zlotych-pochlonie-i-etap-rozbudowy-lotniska-w-modlinie-22935.html
  - Polskie lotnisko pochłonie 0,5 mld zł. To tylko pierwszy etap (Interia Biznes, 2024-12): https://biznes.interia.pl/gospodarka/news-polskie-lotnisko-pochlonie-0-5-mld-zl-to-tylko-pierwszy-etap,nId,7879068
  - Lotnisko w Modlinie rozbudowuje terminal. Ma być gotowy do wakacji (Money.pl, 2026-02): https://www.money.pl/gospodarka/lotnisko-w-modlinie-rozbudowuje-terminal-ma-byc-gotowy-do-wakacji-7258455879276928a.html
  - Dodatkowy terminal na lotnisku Modlin ma powstać do wakacji. Obsłuży rosnący ruch (TransInfo.pl, 2026-02): https://transinfo.pl/infoair/dodatkowy-terminal-na-lotnisku-modlin-ma-powstac-do-wakacji-obsluzy-rosnacy-ruch/
  - Rozbudują lotnisko pod Warszawą. Wiadomo, ile to będzie kosztować (Money.pl, 2024-12): https://www.money.pl/gospodarka/rozbuduja-lotnisko-pod-warszawa-wiadomo-ile-to-bedzie-kosztowac-7105044168862464a.html

## Rozbudowa Portu Lotniczego Wrocław (strefa operacyjna etap I)
URL: https://projektometr.pl/projekt/rozbudowa-portu-lotniczego-wroclaw-strefa-operacyjna-etap-i
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 377 mln zł | Inwestor: Port Lotniczy Wrocław
Kalendarium: start 2024-10, plan 2026-12
Opis: Największa inwestycja w historii wrocławskiego lotniska, obejmująca w pierwszym etapie rozbudowę strefy operacyjnej (airside): nową płytę postojową na 14 samolotów kodu C, drogę szybkiego zjazdu, nową drogę kołowania o długości 2,5 km oraz płytę do odladzania. Głównym wykonawcą jest STRABAG Infrastruktura Południe; prace zainaugurowano pod koniec października 2024 r., a ich zakończenie zaplanowano na grudzień 2026 r. Aby połączyć nową infrastrukturę z drogą startową, lotnisko zostało w całości zamknięte od 26 października do 4 grudnia 2025 r. Inwestycja o wartości niespełna 377 mln zł netto jest dofinansowana z unijnego instrumentu CEF2 kwotą 175 mln zł.
Znaczenie: Rozbudowa niemal podwaja możliwości operacyjne lotniska: nowa płyta postojowa pozwoli na jednoczesne parkowanie 28 samolotów, a docelowa przepustowość portu ma wzrosnąć do 8–10 mln pasażerów rocznie (z poziomu ok. 4–4,5 mln). Pełne zamknięcie lotniska na 40 dni (26.10–4.12.2025) było rzadkim w skali Polski precedensem, koniecznym do zintegrowania nowej infrastruktury z drogą startową.
Źródła:
  - Rozbudowa lotniska we Wrocławiu startuje. Największa inwestycja w historii; lotnisko zamknięte X–XII 2025 (Wroclaw.pl, 2025): https://www.wroclaw.pl/dla-mieszkanca/rozbudowa-lotniska-we-wroclawiu-startuje-najwieksza-inwestycja-w-historii-wroclawskie-lotnisko-zamkniete-pazdziernik-grudzien-2025
  - Zamkną jedno z najważniejszych lotnisk w Polsce. Takiej inwestycji jeszcze nie było (Money.pl, 2025): https://www.money.pl/gospodarka/zamkna-jedno-z-najwazniejszych-lotnisk-w-polsce-takiej-inwestycji-jeszcze-nie-bylo-to-skok-7082615337179712a.html
  - STRABAG rozbuduje Port Lotniczy Wrocław (STRABAG, 2024): https://www.strabag.pl/databases/internet/_public/content.nsf/web/4C5FAD5F271386F1C1258BB300334EA4
  - Rozbudowa lotniska we Wrocławiu w kluczowej fazie (Rynek Lotniczy, 2026-04-26): https://www.rynek-lotniczy.pl/wiadomosci/rozbudowa-lotniska-we-wroclawiu-w-kluczowej-fazie-zdjecia-27505.html
  - Rozbudowa lotniska przebiega zgodnie z planem. Największa inwestycja w historii Portu Lotniczego Wrocław (Wroclaw.pl, 2025): https://www.wroclaw.pl/dla-mieszkanca/przebudowa-lotniska-wroclaw-postepy-zdjecia-termin-zamkniecia-lotniska

## Rozbudowa systemu wodno-ściekowego aglomeracji warszawskiej (Czajka, faza FEnIKS)
URL: https://projektometr.pl/projekt/rozbudowa-systemu-wodno-sciekowego-warszawa-czajka-feniks
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 546 mln zł | Inwestor: Warszawskie Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie S.A. (MPWiK)
Kalendarium: ogł. 2024-09-03, plan 2028
Opis: Faza VII programu „Zaopatrzenie w wodę i oczyszczanie ścieków w Warszawie", realizowana przez warszawskie MPWiK z dofinansowaniem z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS 2021–2027, działanie 1.3). Obejmuje 38 zadań (w tym 33 infrastrukturalne) — budowę i modernizację ponad 20 km sieci i kolektorów kanalizacyjnych w kilku dzielnicach, a w ramach etapu IV rozbudowę i modernizację systemu przesyłowego ścieków do oczyszczalni Czajka (dwa kolektory retencyjno-tranzytowe o średnicy 2 m pod Wisłą, łączące pompownie „Nowodwory" i Żerań). Umowę o dofinansowanie podpisano we wrześniu 2024 r., a zakończenie prac przewidziano na 2028 r. To odrębna, bieżąca faza FEnIKS — nie należy jej mylić z wcześniejszą Fazą VI (POIiŚ 2014–2020, ok. 1,2 mld zł, umowa z 2017 r.) ani z pierwotną rozbudową oczyszczalni Czajka zakończoną w 2012 r.
Znaczenie: Inwestycja przybliża pełne skanalizowanie aglomeracji warszawskiej zgodnie z dyrektywą 91/271/EWG, zwiększa niezawodność przesyłu ścieków do oczyszczalni Czajka i podłącza ponad 1,6 tys. nowych odbiorców do sieci kanalizacji sanitarnej. Modernizacja kluczowych kolektorów (m.in. Mokotowski Bis) metodami bezwykopowymi ogranicza ryzyko awarii układu przesyłowego pod Wisłą, którego usterki w przeszłości prowadziły do zrzutów ścieków do rzeki.
Źródła:
  - Rekordowe dofinansowanie na projekt wodno-kanalizacyjny z Funduszy Europejskich (Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), 2024-09): https://www.gov.pl/web/nfosigw/rekordowe-dofinansowanie-na-projekt-wodno-kanalizacyjny-z-funduszy-europejskich
  - Podpisanie nowej umowy w obszarze wodno-kanalizacyjnym – „Zaopatrzenie w wodę i oczyszczanie ścieków w Warszawie – Faza VII" (działanie 1.3, FEnIKS 2021–2027) (Ministerstwo Klimatu i Środowiska, 2024-09): https://www.gov.pl/web/klimat/podpisanie-nowej-umowy-w-obszarze-wodno-kanalizacyjnym---zaopatrzenie-w-wode-i-oczyszczanie-sciekow-w-warszawie---faza-vii--dzialanie-13-gospodarka-wodnosciekowa-feniks-2021-2027
  - Rekordowe dofinansowanie na projekt wodno-kanalizacyjny z Funduszy Europejskich (Teraz Środowisko, 2024-09): https://www.teraz-srodowisko.pl/aktualnosci/rekordowe-dofinansowanie-projekt-wodno-kanalizacyjny-warszawa-nfosigw-feniks-mpwik-15586.html
  - Fundusze Europejskie na rozwój systemu kanalizacji w Warszawie (Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), 2025-12): https://www.gov.pl/web/nfosigw/fundusze-europejskie-na-rozwoj-systemu-kanalizacji-w-warszawie
  - Wodociągi Warszawskie z unijnym wsparciem dla kolejnych inwestycji (Urząd m.st. Warszawy, 2024-09-03): https://um.warszawa.pl/-/wodociagi-warszawskie-z-unijnym-wsparciem-dla-kolejnych-inwestycji
  - Projekt Warszawski (MPWiK w m.st. Warszawie S.A.): https://www.mpwik.com.pl/view/projekt-warszawski

## Rozbudowa zdolności produkcyjnych Huty Stalowa Wola (Krab/Borsuk/Rak)
URL: https://projektometr.pl/projekt/rozbudowa-zdolnosci-produkcyjnych-huty-stalowa-wola-krab-bor
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 1.4 mld zł | Inwestor: Huta Stalowa Wola S.A.
Kalendarium: start 2023-06, plan 2030
Opis: Program rozbudowy i modernizacji zdolności produkcyjnych Huty Stalowa Wola S.A. (Grupa PGZ), obejmujący budowę i rozbudowę hal produkcyjnych oraz zakup maszyn w celu zwiększenia produkcji polskich systemów lądowych: bojowego wozu piechoty Borsuk, armatohaubic Krab, moździerzy samobieżnych Rak oraz podwozi gąsienicowych dla armatohaubicy K9. Łączna wartość nakładów inwestycyjnych została określona na 1.371,8 mln zł, z czego 1.242,0 mln zł pochodzi ze środków Funduszu Inwestycji Kapitałowych, a 105,8 mln zł stanowi wkład własny spółki. Pierwszą transzę dofinansowania w wysokości 600 mln zł spółka otrzymała w czerwcu 2023 r., a kolejne środki są przekazywane w latach 2025-2026. W głównym zakładzie w Stalowej Woli trwa rozbudowa hali głównej; według deklaracji spółki zdolności produkcyjne mają wzrosnąć trzykrotnie, a całość inwestycji ma zostać zrealizowana do 2030 r.
Znaczenie: Inwestycja ma kilkukrotnie zwiększyć krajowe zdolności produkcji kluczowych systemów lądowych dla Sił Zbrojnych RP, w tym pływających bojowych wozów piechoty Borsuk (docelowo do 100 sztuk rocznie) oraz armatohaubic Krab (do 50 sztuk rocznie). Wzmacnia to zdolności Grupy PGZ do realizacji dużych kontraktów zbrojeniowych i uniezależnia dostawy sprzętu pancernego od producentów zagranicznych.
Źródła:
  - Inwestycje współfinansowane ze środków Funduszu Inwestycji Kapitałowych (Huta Stalowa Wola S.A.): https://www.hsw.pl/inwestycje-wspolfinansowane-ze-srodkow-funduszu-inwestycji-kapitalowych/
  - 600 mln PLN na rozbudowę zdolności produkcyjnych Huty Stalowa Wola S.A. (ZBiAM, 2023-06): https://zbiam.pl/600-mln-pln-na-rozbudowe-zdolnosci-produkcyjnych-huty-stalowa-wola-s-a/
  - Premier: ponad miliard dla Huty Stalowa Wola. Więcej Krabów, Borsuków i Raków (Defence24, 2023-02-15): https://defence24.pl/przemysl/premier-ponad-miliard-dla-huty-stalowa-wola-wiecej-krabow-borsukow-i-rakow
  - HSW inwestuje w przyszłość (Polska Zbrojna, 2025-03-28): https://www.polska-zbrojna.pl/home/ArticleShow/43568
  - Huta Stalowa Wola – stabilny rozwój i wzrost produkcji (ZBiAM, 2025-04-15): https://zbiam.pl/huta-stalowa-wola-stabilny-rozwoj-i-wzrost-produkcji/

## Rozbudowa zdolności produkcyjnych MESKO S.A.
URL: https://projektometr.pl/projekt/rozbudowa-zdolnosci-produkcyjnych-mesko-s-a
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 887 mln zł | Inwestor: MESKO S.A. (Polska Grupa Zbrojeniowa)
Kalendarium: start 2024, plan 2028
Opis: Program rozbudowy i modernizacji zdolności produkcyjnych spółki MESKO S.A. (Grupa PGZ), sfinansowany kwotą blisko 887 mln zł z Funduszu Inwestycji Kapitałowych. Inwestycja, realizowana jako Projekt 155, ma zwiększyć krajową produkcję korpusów i kompletów amunicji artyleryjskiej kalibru 155 mm oraz wzmocnić potencjał grupy amunicyjnej MESKO. Prace obejmują zakłady w Skarżysku-Kamiennej, Kraśniku, Pionkach i Bolechowie i wpisują się w program Narodowej Rezerwy Amunicyjnej.
Znaczenie: Inwestycja ma zwiększyć zdolności produkcyjne MESKO S.A. do poziomu 100 tys. sztuk amunicji 155 mm rocznie, a całej grupy amunicyjnej MESKO nawet do 180 tys. sztuk rocznie do 2028 r. To kluczowy element budowy strategicznej samowystarczalności Polski w produkcji najbardziej poszukiwanej w NATO amunicji artyleryjskiej oraz filar programu Narodowej Rezerwy Amunicyjnej.
Źródła:
  - MESKO bije kolejne rekordy – Projekty 400, 44,7, 155, PIORUN i program NAREW napędzają miliardowe inwestycje i wzrost produkcji (Sektor Obronny): https://sektorobronny.pl/mesko-bije-kolejne-rekordy-projekty-400-447-155-piorun-i-program-narew-napedzaja-miliardowe-inwestycje-i-wzrost-produkcji/
  - MESKO S.A. zwiększa produkcję amunicji 155 mm. Inwestycja za blisko 887 mln zł wzmocni polski przemysł obronny (Portal Obronny): https://portalobronny.se.pl/przemysl-zbrojeniowy/mesko-s-a-zwieksza-produkcje-amunicji-155-mm-inwestycja-za-blisko-887-mln-zl-wzmocni-polski-przemysl-obronny-aa-QcXC-hpUw-DuqW.html
  - Niemal miliard złotych dla Mesko. Firma ma zwiększyć produkcję kluczowej amunicji (WNP.pl, 2025-08-21): https://www.wnp.pl/bezpieczenstwo/niemal-miliard-zlotych-dla-mesko-firma-ma-zwiekszyc-produkcje-kluczowej-amunicji,976144.html
  - 3 mld zł z Funduszu Inwestycji Kapitałowych na program Narew zyskają 4 podmioty z Polskiej Grupy Zbrojeniowej (Portal Obronny): https://portalobronny.se.pl/przemysl-zbrojeniowy/3-mld-zl-z-funduszu-inwestycji-kapitalowych-na-program-narew-zyskaja-4-podmioty-z-polskiej-grupy-zbrojeniowej-aa-nsgQ-UaVm-bCBR.html
  - Więcej podmiotów zaangażowanych w program Narodowej Rezerwy Amunicyjnej (ZBiAM): https://zbiam.pl/wiecej-podmiotow-zaangazowanych-w-program-narodowej-rezerwy-amunicyjnej/

## Rozbudowa zdolności produkcyjnych nawozów w Anwilu (Włocławek)
URL: https://projektometr.pl/projekt/rozbudowa-zdolnosci-produkcyjnych-nawozow-w-anwilu-wloclawek
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 1.7 mld zł | Inwestor: ANWIL S.A. (Grupa ORLEN)
Kalendarium: ogł. 2018-12, plan 2023-07, oddano 2023
Efekt: dostarczone, opóźnione, przekroczony budżet
Opis: Rozbudowa mocy produkcyjnych nawozów azotowych w zakładach ANWIL we Włocławku (Grupa ORLEN) o wartości ok. 1,7 mld zł. W ramach inwestycji powstała trzecia linia nawozowa złożona z węzła produkcji kwasu azotowego wraz z neutralizacją, węzła granulacji oraz towarzyszącej infrastruktury technicznej. Dzięki niej roczne zdolności produkcyjne spółki wzrosły o ok. 50 proc. — z 966 tys. ton do 1 461 tys. ton nawozów — a oferta poszerzyła się o cztery produkty: saletrę grubą, saletrosiarczan amonu, saletrzak z siarką i saletrzak z magnezem. Generalnym wykonawcą węzła granulacji była włoska spółka Tecnimont. Pierwotnie zakładano ukończenie w 2021 r., lecz termin był wielokrotnie przesuwany wskutek pandemii, wojny w Ukrainie i zakłóceń w łańcuchach dostaw; budowę sfinalizowano w 2023 r., a nowe produkty trafiły na rynek w sezonie wiosennym 2024 r.
Znaczenie: Największa inwestycja w historii włocławskiej spółki ANWIL, umacniająca jej pozycję jako kluczowego krajowego producenta nawozów azotowych. Zwiększenie rocznych zdolności produkcyjnych o ok. 50 proc. (do 1 461 tys. ton) i poszerzenie portfela o cztery nowe rodzaje nawozów wzmocniło krajowe bezpieczeństwo w zaopatrzeniu rolnictwa w nawozy. Inwestycja zapewniła ok. 200 dodatkowych miejsc pracy w regionie, dla którego ANWIL jest największym pracodawcą.
Źródła:
  - Anwil - inwestycja w nawozy o wartości 1,3 mld zł (Chemia i Biznes, 2018-12-14): https://www.chemiaibiznes.com.pl/artykuly/anwil-inwestycja-w-nawozy-o-wartosci-1-3-mld-zl
  - Rozbudowa zdolności produkcyjnych nawozów w Anwilu zakończy się w VI '23 (Bankier.pl, 2022-10): https://www.bankier.pl/wiadomosc/Rozbudowa-zdolnosci-produkcyjnych-nawozow-w-Anwilu-zakonczy-sie-w-VI-23-PKN-Orlen-8419281.html
  - Rozbudowa nawozowych mocy produkcyjnych ANWILU na finalnym etapie realizacji (ANWIL (Grupa ORLEN), 2022-10): https://anwil.orlen.pl/pl/o-firmie/Dla-mediow/aktualnosci/2022/Pazdziernik-2022/Rozbudowa-nawozowych-mocy-produkcyjnych-ANWILU-na-finalnym-etapie-realizacji
  - Anwil zwiększy produkcję nawozów o 50 procent. Trzecia linia produkcyjna rozbudowana (Polskie Radio PiK, 2023-09-27): https://www.radiopik.pl/5,113296,anwil-zwiekszy-produkcje-nawozow-o-50-procent-trzecia-linia-produkcyjna-rozbudowana
  - Anwil z Grupy Orlen finalizuje budowę trzeciej linii do produkcji nawozów azotowych (Polskie Radio 24, 2023-09-27): https://polskieradio24.pl/artykul/3249834,anwil-z-grupy-orlen-finalizuje-budowe-trzeciej-linii-do-produkcji-nawozow-azotowych
  - ANWIL na rynku nawozowym (Chemia i Biznes, 2025-06-17): https://www.chemiaibiznes.com.pl/artykuly/anwil-na-rynku-nawozowym

## Rozbudowa zdolności produkcyjnych ZM Dezamet (amunicja 155 mm)
URL: https://projektometr.pl/projekt/rozbudowa-zdolnosci-produkcyjnych-zm-dezamet-amunicja-155-mm
Status: w budowie | Etap: ogłoszony | Koszt (wg etapu, nom.): 1.4 mld zł | Inwestor: Zakłady Metalowe „Dezamet" S.A. (Polska Grupa Zbrojeniowa)
Kalendarium: ogł. 2025-07-02
Opis: Rozbudowa potencjału produkcyjnego Zakładów Metalowych „Dezamet" S.A. w Nowej Dębie (województwo podkarpackie), spółki należącej do Polskiej Grupy Zbrojeniowej, ukierunkowana na produkcję amunicji artyleryjskiej wielkiego kalibru 155 mm. Inwestycja jest finansowana dofinansowaniem w kwocie 1 358 000 000 zł z Funduszu Inwestycji Kapitałowych zarządzanego przez Ministerstwo Aktywów Państwowych, uruchomionym w ramach pakietu ponad 2,4 mld zł dla czterech spółek amunicyjnych PGZ (obok Mesko, Nitro-Chem i Gamrat). Alokacja dla Dezametu ogłoszona 2 lipca 2025 r. jest największą pojedynczą częścią tego pakietu.
Znaczenie: Rozbudowa Dezametu ma zwielokrotnić krajowe zdolności wytwarzania amunicji artyleryjskiej 155 mm i uniezależnić Polskę od zagranicznych dostawców w tym segmencie. Według deklaracji spółki i PGZ celem jest trzykrotne zwiększenie rocznej produkcji pocisków kal. 155 mm – z około 50 tys. do 150 tys. sztuk. Zakład w Nowej Dębie pozycjonowany jest jako jedno z centrów odbudowy zapasów amunicji w ramach programu Narodowej Rezerwy Amunicyjnej.
Źródła:
  - 2,4 mld zł dla PGZ na dofinansowanie produkcji amunicji 155 mm (Ministerstwo Aktywów Państwowych (gov.pl), 2025-07-02): https://www.gov.pl/web/aktywa-panstwowe/24-mld-zl-dla-pgz-na-dofinansowanie-produkcji-amunicji-155-mm
  - Prawie półtora miliarda złotych dla Dezametu. Nowa Dęba sercem polskiej produkcji amunicji (Teraz Nowa Dęba, 2025-07-03): https://teraznowadeba.pl/prawie-poltora-miliarda-zlotych-dla-dezametu-nowa-deba-sercem-polskiej-produkcji-amunicji/
  - Polska zostaje producentem 155 mm. Nowa fabryka zmienia układ sił (Spider's Web, 2025-07): https://spidersweb.pl/2025/07/polska-zostaje-producentem-amunicji-155-mm-nowa-fabryka.html
  - 600 mln zł na inwestycje w amunicję wciąż czeka. Kto może je pozyskać (Radar (Rzeczpospolita), 2025): https://radar.rp.pl/modernizacja-sil-zbrojnych/art43040651-600-mln-zl-na-inwestycje-w-amunicje-wciaz-czeka-kto-moze-je-pozyskac
  - Fundusz Inwestycji Kapitałowych – 4 podmioty z Polskiej Grupy Zbrojeniowej (Portal Obronny, 2025): https://portalobronny.se.pl/przemysl-zbrojeniowy/3-mld-zl-z-funduszu-inwestycji-kapitalowych-na-program-narew-zyskaja-4-podmioty-z-polskiej-grupy-zbrojeniowej-aa-nsgQ-UaVm-bCBR.html

## S1 obejście Węgierskiej Górki (Przybędza - Milówka)
URL: https://projektometr.pl/projekt/s1-obejscie-wegierskiej-gorki-przybedza-milowka
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 1.4 mld zł | Inwestor: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA)
Kalendarium: oddano 2025-10
Efekt: dostarczone, opóźnione
Opis: Górski odcinek drogi ekspresowej S1 o długości 8,5 km omijający Węgierską Górkę na trasie Przybędza - Milówka w Beskidach. Inwestycja objęła dwa dwunawowe tunele drogowe o łącznej długości ok. 1,8 km (ok. 830 m przez masyw Baraniej Góry i ok. 1000 m przez Białożyński Groń), pięć estakad oraz trzy mosty, a także węzły Przybędza i Milówka. Odcinek domknął ostatnią lukę korytarza S1 w stronę granicy ze Słowacją i został oddany do ruchu w październiku 2025 r.
Znaczenie: Odcinek zamyka ostatnią lukę drogi ekspresowej S1 w Beskidach na ciągu w stronę przejścia granicznego ze Słowacją, wyprowadzając ruch tranzytowy z centrum Węgierskiej Górki. Dawna droga krajowa DK1 na tym odcinku traci status drogi krajowej i przechodzi w zarząd województwa śląskiego, co odciąża lokalną sieć. Dzięki tunelom i estakadom trasa poprawia płynność i bezpieczeństwo ruchu w trudnym górskim terenie.
Źródła:
  - Obejście Węgierskiej Górki oddane do ruchu (Ministerstwo Infrastruktury, 2025-10): https://www.gov.pl/web/infrastruktura/obejscie-wegierskiej-gorki-oddane-do-ruchu
  - Tunelami przez góry, estakadami nad dolinami (GDDKiA Katowice, 2025-10): https://www.gov.pl/web/gddkia-katowice/tunelami-przez-gory-estakadami-nad-dolinami
  - 23 października ruszy obejście Węgierskiej Górki (Projekt S1, 2025-10-18): https://projekts1.pl/2025/10/18/23-pazdziernika-ruszy-obejscie-wegierskiej-gorki-to-najdrozsza-i-najpiekniejsza-trasa-w-polsce/
  - Obejście Węgierskiej Górki z opóźnieniem. Kiedy S1 w Beskidach będzie gotowa? (Murator Plus): https://www.muratorplus.pl/inwestycje/inwestycje-publiczne/obejscie-wegierskiej-gorki-z-opoznieniem-kiedy-s1-w-beskidach-bedzie-gotowa-aa-ipa8-D7pa-Ne4u.html
  - Ponad 2 mln przejazdów na S1 obejściem Węgierskiej Górki (NBI (Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne), 2026-05-14): https://nbi.com.pl/wiadomosci/ponad-2-mln-przejazdow-na-s1-obejsciem-wegierskiej-gorki/

## S19 Rzeszów Południe – Babica (tunel TBM)
URL: https://projektometr.pl/projekt/s19-rzeszow-babica
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 3.0 mld zł | Inwestor: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA)
Kalendarium: start 2022-04, plan 2028-01-07
Efekt: opóźnione
Opis: Budowa 10,3-kilometrowego odcinka drogi ekspresowej S19 między węzłami Rzeszów Południe i Babica, realizowana przez GDDKiA w ciągu Via Carpatia. Kluczowym obiektem jest dwunawowy tunel o długości 2255 m, drążony maszyną TBM "Karpatka" – pierwszy taki obiekt w województwie podkarpackim. Roboty budowlane rozpoczęto w kwietniu 2022 r.; po wykryciu metanu w górotworze prace wstrzymano, a termin umowny przesunięto aneksem z jesieni 2026 r. na 7 stycznia 2028 r. Pierwszą nawę tunelu wydrążono w grudniu 2025 r., drążenie drugiej nawy trwa od czerwca 2026 r. Planowany koszt całkowity przekracza 3 mld zł, z dofinansowaniem UE (FEnIKS) blisko 1,5 mld zł.
Znaczenie: Odcinek domyka ekspresowy wylot z Rzeszowa na południe w ciągu międzynarodowego korytarza Via Carpatia. Tunel o długości 2255 m będzie pierwszym tego typu obiektem w województwie podkarpackim, a inwestycja o planowanym koszcie ponad 3 mld zł należy do najdroższych odcinków drogowych w regionie; blisko 1,5 mld zł pochodzi ze środków UE. Wykryty metan i związane z nim przeprojektowanie maszyny TBM uczyniły z projektu głośny przykład ryzyka geologicznego w polskich megaprojektach drogowych, z dwuletnim przesunięciem terminu (z 2026 na 2028 r.).
Źródła:
  - Potężne dofinansowanie budowy drogi S19 Rzeszów Południe – Babica (Podkarpacki Urząd Wojewódzki w Rzeszowie, 2026-02-20): https://rzeszow.uw.gov.pl/aktualnosci/potezne-dofinansowanie-budowy-drogi-s19-rzeszow-poludnie-babica
  - Pierwsza nawa tunelu na S19 Rzeszów Południe – Babica wydrążona (Ministerstwo Infrastruktury (gov.pl), 2025-12-10): https://www.gov.pl/web/infrastruktura/pierwsza-nawa-tunelu-na-s19-rzeszow-poludnie--babica-wydrazona
  - S19 Rzeszów Południe (bez węzła) – Babica (z węzłem) (Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (gov.pl)): https://www.gov.pl/web/gddkia/s19-rzeszow-poludnie-bez-wezla---babica-z-wezlem
  - S19 Rzeszów – Babica ma być gotowa na początku 2028 r. (Rynek Infrastruktury, 2025-06-03): https://www.rynekinfrastruktury.pl/wiadomosci/drogi-i-autostrady/s19-rzeszow--babica-ma-byc-gotowy-na-poczatku-2028-r-95517.html
  - Drążenie drugiej nitki tunelu S19 w Babicy coraz bliżej (Podkarpacki Urząd Wojewódzki w Rzeszowie, 2026-02-13): https://rzeszow.uw.gov.pl/aktualnosci/drazenie-drugiej-nitki-tunelu-s19-w-babicy-coraz-blizej
  - Droga S19. Wznowiono drążenie tunelu. TBM jest już w górotworze (Inżynieria.com, 2026-06-24): https://inzynieria.com/tunele/droga_s19_tunele_na_podkarpaciu/wiadomosci/100751,droga-s19-wznowiono-drazenie-tunelu-tbm-jest-juz-w-gorotworze

## S3 Bolków – Kamienna Góra z tunelem TS-26 (S3 Legnica–Lubawka)
URL: https://projektometr.pl/projekt/s3-bolkow-kamienna-gora-z-tunelem-ts-26-s3-legnica-lubawka
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 1.8 mld zł | Inwestor: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA)
Kalendarium: start 2018-10, plan 2024-07, oddano 2024-07-31
Efekt: dostarczone, opóźnione
Opis: Budowa ok. 16-kilometrowego górskiego odcinka drogi ekspresowej S3 Bolków – Kamienna Góra na Dolnym Śląsku, stanowiącego część zadania S3 Legnica (A4) – Lubawka domykającego polski fragment korytarza S3 w kierunku granicy z Czechami. Trasę poprowadzono przez pasma Sudetów z licznymi obiektami inżynieryjnymi, w tym dwoma dwunawowymi tunelami: TS-26 o długości ok. 2300 m – najdłuższym pozamiejskim tunelem drążonym w skale w Polsce – oraz TS-32 o długości ok. 320 m. Umowę na projekt i budowę GDDKiA oddział we Wrocławiu podpisała w październiku 2018 r., a drążenie tunelu TS-26 prowadzono od grudnia 2020 r. do lutego 2022 r. Wykonawcą było konsorcjum firm PORR (lider) i PORR Bau GmbH. Odcinek oddano do ruchu 31 lipca 2024 r. Wartość inwestycji wyniosła ponad 1785 mln zł, z czego ok. 928 mln zł stanowiło dofinansowanie z unijnego Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.
Znaczenie: Odcinek Bolków – Kamienna Góra domknął polski fragment drogi ekspresowej S3 w Sudetach, zapewniając ciągłe połączenie ekspresowe w korytarzu północ–południe od wybrzeża Bałtyku ku granicy z Czechami. Kluczowym elementem trasy jest dwunawowy tunel TS-26 o długości ok. 2300 m – najdłuższy pozamiejski tunel drążony w skale w Polsce – który wraz z krótszym tunelem TS-32 i licznymi estakadami umożliwił przeprowadzenie drogi przez trudne górskie ukształtowanie terenu. Inwestycja o wartości ponad 1785 mln zł, dofinansowana z funduszy UE kwotą ok. 928 mln zł, poprawiła dostępność komunikacyjną Dolnego Śląska i wzmocniła transgraniczny korytarz transportowy sieci TEN-T.
Źródła:
  - Najbardziej malowniczy odcinek „eski” w Polsce z najdłuższym tunelem pozamiejskim w kraju otwarty. Droga ekspresowa S3 Bolków – Kamienna Góra oddana do ruchu (Ministerstwo Infrastruktury (gov.pl), 2024-07-31): https://www.gov.pl/web/infrastruktura/najbardziej-malowniczy-odcinek-eski-w-polsce-z-najdluzszym-tunelem-pozamiejskim-w-kraju-otwarty-droga-ekspresowa-s3-bolkow---kamienna-gora-oddana-do-ruchu
  - Otwarcie nowej drogi ekspresowej. A na niej rekordowy tunel (Money.pl, 2024-07-31): https://www.money.pl/gospodarka/gddkia-otwiera-miss-drog-ekspresowych-z-najdluzszym-pozamiejskim-tunelem-w-kraju-7054771642653216a.html
  - S3 Legnica (A4) – Lubawka, zadanie III: Bolków – Kamienna Góra (Konsorcjum PORR / GDDKiA (strona projektu)): https://s3-bolkow-kamiennagora.pl/
  - Otworzyli S3 Bolków – Kamienna Góra. Jazda do Czech przez najdłuższy tunel w polskiej skale (Wroclaw.pl, 2024-07-31): https://www.wroclaw.pl/dla-mieszkanca/otwarcie-s3-bolkow-kamienna-gora-odcinek-przejezdny-od-31-lipca
  - S3 Bolków (bez węzła) – Kamienna Góra Północ (bez węzła) (GDDKiA (gov.pl)): https://www.gov.pl/web/gddkia/s3-bolkow-bez-wezla---kamienna-gora-polnoc-bez-wezla
  - 16 km drogi S3 zamkną jeszcze dziś. Po roku od otwarcia (Interia Motoryzacja, 2025-09-18): https://motoryzacja.interia.pl/polskie-drogi/news-16-km-drogi-s3-zamkna-jeszcze-dzis-po-roku-od-otwarcia,nId,22421230
  - Droga ekspresowa S3 z tunelami. Trwa odliczanie – termin otwarcia (Inżynieria.com, 2024-04-09): https://inzynieria.com/tunele/wiadomosci/94968,droga-s3-z-tunelami-trwa-odliczanie-kiedy-otwarcie

## S6 dokończenie: Koszalin – Słupsk – Bożepole Wielkie
URL: https://projektometr.pl/projekt/s6-dokonczenie-koszalin-slupsk-bozepole-wielkie
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 2.9 mld zł | Inwestor: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA)
Kalendarium: plan 2026-06-26, oddano 2026-06-26
Efekt: dostarczone, opóźnione
Opis: Program domknięcia drogi ekspresowej S6 wzdłuż wybrzeża Bałtyku na odcinku od Koszalina przez Słupsk do węzła Bożepole Wielkie, realizowany przez GDDKiA. Fragment Koszalin – Słupsk (46 km, osiem węzłów i 48 obiektów mostowych) oddano oficjalnie do ruchu 22 grudnia 2025 r. Na dalszym odcinku Słupsk – Bożepole Wielkie ruch uruchamiano etapami: 22-kilometrowy fragment Leśnice – Bożepole Wielkie udostępniono 29 kwietnia 2026 r., a ostatnie odcinki między Słupskiem a Leśnicami (ponad 40 km) otwarto 26 czerwca 2026 r., domykając ponad 300-kilometrowy ekspresowy ciąg ze Szczecina do Trójmiasta. Cała inwestycja Słupsk – Bożepole Wielkie została dofinansowana z funduszy UE w ramach programu FEnIKS.
Znaczenie: Otwarcie kolejnych odcinków S6 domknęło ponad 300-kilometrowy korytarz drogi ekspresowej biegnący wzdłuż polskiego wybrzeża, dający nieprzerwane połączenie ekspresowe między Szczecinem a Trójmiastem. Według GDDKiA czas przejazdu między Gdańskiem a Szczecinem skrócił się o około 1,5 godziny – z około pięciu do około 3,5 godziny. Sam fragment Koszalin – Słupsk to 46 km trasy z ośmioma węzłami i 48 obiektami mostowymi, a całość odcinka Słupsk – Bożepole Wielkie zrealizowano przy wsparciu funduszy unijnych przekraczającym 1,4 mld zł.
Źródła:
  - Pierwsi kierowcy pojechali już trasą Słupsk – Koszalin. Oficjalne otwarcie nowego odcinka S6 (Radio Gdańsk, 2025-12-22): https://radiogdansk.pl/wiadomosci/region/slupsk/2025/12/22/pierwsi-kierowcy-pojechali-juz-trasa-slupsk-koszalin-oficjalne-otwarcie-nowego-odcinka-s6/
  - 26 czerwca wielkie otwarcie. Pełne 300 km ekspresowej jazdy nad morzem (PortalSamorzadowy.pl, 2026-06-24): https://www.portalsamorzadowy.pl/inwestycje/26-czerwca-wielkie-otwarcie-pelne-300-km-ekspresowej-jazdy-nad-morzem,663964.html
  - Droga ekspresowa S6 łączy Pomorze (Ministerstwo Infrastruktury (gov.pl), 2026-06-24): https://www.gov.pl/web/infrastruktura/droga-ekspresowa-s6-laczy-pomorze
  - Budowa drogi ekspresowej S6 na odcinku Słupsk – Bożepole Wielkie (GDDKiA / wykonawca (serwis inwestycji)): https://www.s6-obwodnica-slupska.pl/
  - Zima na budowie S6. Kiedy koniec prac? (zblizenia.pl): https://zblizenia.pl/zima-na-budowie-s6-kiedy-koniec-prac/

## Droga ekspresowa S61 Via Baltica
URL: https://projektometr.pl/projekt/s61-via-baltica
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 11.0 mld zł | Inwestor: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA)
Kalendarium: oddano 2025-10-02
Efekt: dostarczone, opóźnione
Opis: Droga ekspresowa S61 to polski odcinek międzynarodowego korytarza Via Baltica, prowadzący od węzła Ostrów Mazowiecka (połączenie z S8 w kierunku Warszawy) do przejścia granicznego z Litwą w Budzisku, przez województwa mazowieckie, podlaskie i warmińsko-mazurskie. Według planów przedstawianych w 2019 r. cała trasa miała być przejezdna przed końcem 2021 r. Ostatni element — druga jezdnia obwodnicy Łomży (odcinek Łomża Zachód–Kolno) — został otwarty 2 października 2025 r., dzięki czemu cały korytarz od Warszawy do Budziska (310 km) stał się drogą dwujezdniową. Łączne nakłady na budowę wszystkich polskich odcinków przekroczyły 11 mld zł, w tym blisko 6 mld zł dofinansowania ze środków UE.
Znaczenie: Ukończenie S61 domyka polską część korytarza TEN-T Via Baltica łączącego Warszawę i Europę Zachodnią z Litwą, Łotwą, Estonią i Finlandią. Cały ruch tranzytowy północ–południe przeniósł się na dwujezdniową trasę ekspresową o wyższym standardzie bezpieczeństwa, a otwarcie obwodnicy Łomży wyprowadziło ruch ciężki z miasta i okolicznych miejscowości. Trasa ma też znaczenie dla mobilności wojskowej na wschodniej flance NATO.
Źródła:
  - Via Baltica – dwie jezdnie na całej długości (GDDKiA Oddział Białystok / Portal Gov.pl, 2025-10-02): https://www.gov.pl/web/gddkia-bialystok/via-baltica--dwie-jezdnie-na-calej-dlugosci
  - Strategiczna trasa w Polsce ukończona. "Wielu na to czekało" (money.pl, 2025-10-02): https://www.money.pl/gospodarka/koniec-budowy-trasy-via-baltica-w-polsce-ostatni-fragment-juz-otwarty-7206511949519680a.html
  - Via Baltica ukończona. Polska domyka najważniejszy korytarz północ–południe Europy (Rzeczpospolita (moto.rp.pl), 2025-10-15): https://moto.rp.pl/tu-i-teraz/art43180371-via-baltica-w-pelni-otwarta-polska-zakonczyla-budowe-strategicznej-trasy
  - Via Baltica w pełni ukończona. Ostatni odcinek S61 Łomża Zachód – Kolno otwarty (Radio Akadera Białystok, 2025-10-02): https://akadera.bialystok.pl/via-baltica-w-pelni-ukonczona-ostatni-odcinek-s61-lomza-zachod-kolno-otwarty/
  - Droga ekspresowa S61 - Via Baltica (conadrogach.pl): https://conadrogach.pl/informacje/droga-ekspresowa-s61-via-baltica.html
  - S61 w realizacji. Trasą Via Baltica pojedziemy w 2021 r. (conadrogach.pl, 2019-02-27): https://conadrogach.pl/informacje/s61-w-realizacji-trasa-via-baltica-pojedziemy-w-2021-r.html
  - S61 Via Baltica - stan realizacji (GDDKiA / Portal Gov.pl, 2022-04-28): https://www.gov.pl/web/gddkia/s61-via-baltica---stan-realizacji
  - Via Baltica najbardziej obciążoną ruchem drogą w regionie (4lomza.pl (Regionalny Portal), 2026-04-23): https://4lomza.pl/index.php?wiad=72362

## S7 odcinek Naprawa - Skomielna Biała z tunelem pod Luboniem Małym (Zakopianka)
URL: https://projektometr.pl/projekt/s7-odcinek-naprawa-skomielna-biala-z-tunelem-pod-luboniem-ma
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 2.5 mld zł | Inwestor: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
Kalendarium: oddano 2022-11-12
Efekt: dostarczone, opóźnione
Opis: Odcinek drogi ekspresowej S7 (Zakopianki) między Naprawą a Skomielną Białą w Beskidzie Wyspowym, którego głównym elementem jest dwukomorowy tunel o długości 2058 m przebity w masywie góry Mały Luboń. Był to najdłuższy pozamiejski tunel drogowy w Polsce w chwili otwarcia. Inwestorem była Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, a odcinek udostępniono kierowcom 12 listopada 2022 roku po ok. rocznym opóźnieniu względem pierwotnego terminu.
Znaczenie: Tunel pod Luboniem Małym domknął ciąg drogi ekspresowej S7 na trudnym górskim odcinku Zakopianki, eliminując przejazd przez zabudowę i wąskie łuki na starym przebiegu w rejonie Naprawy i Skomielnej Białej. Dwukomorowa konstrukcja o długości 2058 m z pełnym systemem bezpieczeństwa i odcinkowym pomiarem prędkości poprawia płynność i bezpieczeństwo ruchu na głównym połączeniu Krakowa z Podhalem.
Źródła:
  - Nowy tunel na Zakopiance otwarty (Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (gov.pl), 2022-11-12): https://www.gov.pl/web/gddkia/nowy-tunel-na-zakopiance-otwarty
  - Zakopianka. Otwarcie tunelu - budowa trwała ponad pięć lat, kosztowała blisko miliard złotych (TVN24, 2022-11-12): https://tvn24.pl/polska/zakopianka-otwarcie-tunelu-budowa-trwala-ponad-piec-lat-kosztowala-blisko-miliard-zlotych-st6217058
  - Tunel na Zakopiance otwarty dla kierowców od 12 listopada (muratorplus.pl, 2022-11-12): https://www.muratorplus.pl/inwestycje/inwestycje-publiczne/tunel-na-zakopiance-kiedy-otwarcie-mapa-aa-hg6y-EJvt-HfiD.html
  - Zakopianka. Tunel pod Luboniem Małym z historycznym wynikiem (Inzynieria.com, 2025-07-22): https://inzynieria.com/tunele/wiadomosci/97962,zakopianka-tunel-pod-luboniem-malym-z-historycznym-wynikiem

## S7 Warszawa – Gdańsk / Warszawa – Kraków (odcinki domykające korytarz)
URL: https://projektometr.pl/projekt/s7-warszawa-gdansk-warszawa-krakow-odcinki-domykajace-koryta
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA)
Kalendarium: plan 2026
Opis: Zbiorczy wpis obejmujący ostatnie brakujące odcinki drogi ekspresowej S7 domykające dwa korytarze tranzytowe: północny Warszawa – Gdańsk oraz południowy Warszawa – Kraków. Na północy realizowany jest ok. 35-kilometrowy ciąg Płońsk Południe – Czosnów (odcinki Płońsk Południe – Załuski, Załuski – Modlin i Czosnów – Modlin), którego kolejne fragmenty oddawano do ruchu jesienią i zimą 2025 r. – 9,7 km na odcinku Modlin – Czosnów udostępniono pod koniec października 2025 r., a odcinki Modlin – Załuski (12 km) i Załuski – Płońsk Południe (12,9 km) 19 grudnia 2025 r. Pozostają jeszcze do wybudowania fragmenty Czosnów – Warszawa (Czosnów – Kiełpin i Kiełpin – Warszawa), będące na etapie administracyjnym i projektowym. Na południu, w Małopolsce, powstaje odcinek Widoma – Kraków (18,29 km) domykający wschodnią część obwodnicy Krakowa między węzłami Mistrzejowice i Grębałów, z planowanym zakończeniem w listopadzie 2026 r. Inwestorem jest GDDKiA; ciąg Płońsk – Czosnów wyceniono na nieco ponad 2,8 mld zł (w tym ok. 1,2 mld zł dofinansowania UE z programu FEnIKS), a odcinek Widoma – Kraków na ok. 1,67 mld zł brutto.
Znaczenie: Domknięcie tych odcinków usuwa ostatnie „wąskie gardła" na ekspresowym korytarzu S7 – jednej z głównych osi tranzytowych północ–południe w Polsce, łączącej Trójmiasto, Warszawę i Kraków w sieci TEN-T. Oddane w 2025 r. fragmenty Płońsk Południe – Czosnów wyprowadzają ruch tranzytowy Warszawa – Gdańsk z przeciążonej starej trasy, a budowany w Małopolsce odcinek Widoma – Kraków (18,29 km) zamyka wschodnią część obwodnicy Krakowa między węzłami Mistrzejowice i Grębałów. Łączne nakłady wynoszą ponad 2,8 mld zł na ciągu północnym (w tym ok. 1,2 mld zł środków UE z programu FEnIKS) oraz ok. 1,67 mld zł brutto na odcinku Widoma – Kraków.
Źródła:
  - S7 od Płońska do Warszawy (Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w Warszawie (gov.pl)): https://www.gov.pl/web/gddkia-warszawa/s7-od-plonska-do-warszawy
  - Kolejne odcinki S7 na północ od Warszawy oddane do ruchu (Ministerstwo Infrastruktury (gov.pl), 2025-12): https://www.gov.pl/web/infrastruktura/kolejne-odcinki-s7-na-polnoc-od-warszawy-oddane-do-ruchu
  - Projekt i budowa drogi ekspresowej S7 Płońsk – Czosnów (GDDKiA / konsorcjum wykonawcze (s7plonsk-czosnow.pl)): https://s7plonsk-czosnow.pl/
  - Projekt i budowa drogi ekspresowej S7 Widoma – Kraków (GDDKiA, Oddział w Krakowie (s7widoma-krakow.pl)): https://s7widoma-krakow.pl/
  - W 2026 r. udostępnimy ponad 290 km dróg (Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (gov.pl)): https://www.gov.pl/web/gddkia/w-2026-r-udostepnimy-ponad-290-km-drog

## Satelity obserwacyjne od Airbus Defence & Space (2 satelity + stacja odbiorcza)
URL: https://projektometr.pl/projekt/satelity-obserwacyjne-od-airbus-defence-space-2-satelity-sta
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 2.7 mld zł | Inwestor: Agencja Uzbrojenia (Ministerstwo Obrony Narodowej)
Kalendarium: ogł. 2022-12-27, plan 2027
Opis: Program pozyskania dla Wojska Polskiego dwóch satelitów rozpoznania obrazowego (optycznych) wchodzących w skład konstelacji Pléiades Neo, wraz z segmentem naziemnym. Umowę pomiędzy Agencją Uzbrojenia MON a Airbus Defence & Space podpisano 27 grudnia 2022 r. Satelity mają zapewnić pozyskiwanie danych rozpoznawczych (IMINT) z dokładnością do 30 cm, a dedykowany komponent naziemny do odbioru i przetwarzania zobrazowań zlokalizowano w Ośrodku Rozpoznania Obrazowego w Białobrzegach. Wyniesienie polskich satelitów na orbitę planowane jest do 2027 roku.
Znaczenie: Program daje Wojsku Polskiemu własne, niezależne zdolności rozpoznania obrazowego z kosmosu o rozdzielczości do 30 cm, zmniejszając zależność od danych pozyskiwanych od partnerów zagranicznych. Włączenie polskich satelitów do konstelacji Pléiades Neo oraz uruchomienie krajowego segmentu naziemnego w Białobrzegach zwiększa możliwości monitorowania obszarów zainteresowania i wspiera zarówno zadania obronne, jak i cywilne (m.in. wczesne ostrzeganie o zagrożeniach naturalnych).
Źródła:
  - Satelity obserwacyjne wzmocnią zdolności rozpoznawcze Wojska Polskiego (Ministerstwo Obrony Narodowej (gov.pl), 2022-12-27): https://www.gov.pl/web/obrona-narodowa/satelity-obserwacyjne-wzmocnia-zdolnosci-rozpoznawcze-wojska-polskiego
  - Francuskie satelity wzmocnieniem potencjału obronnego Polski [ANALIZA] (Space24.pl): https://space24.pl/satelity/obserwacja-ziemi/satelity-pleiades-neo-w-potencjale-obronnym-polski-analiza
  - MON kupuje od Airbusa dwa satelity i stację odbiorczą (Gazeta Prawna, 2022-12-27): https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/kraj/artykuly/8618547,satelity-obserwacyjne-umowa-francja-polska.html
  - MON informuje o postępach budowy satelitów rozpoznania obrazowego (ZBiAM, 2026-02-28): https://zbiam.pl/mon-informuje-o-postepach-budowy-satelitow-rozpoznania-obrazowego/

## Saule Technologies (komercjalizacja ogniw perowskitowych)
URL: https://projektometr.pl/projekt/saule-technologies
Status: anulowane | Etap: — | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Saule Technologies SA / Saule SA (główny akcjonariusz Columbus Energy)
Kalendarium: start 2014
Efekt: porzucone, spisane na straty
Opis: Saule Technologies to polska spółka deep-tech powstała w 2014 r. wokół wynalezionej przez Olgę Malinkiewicz metody druku atramentowego elastycznych, ultracienkich ogniw fotowoltaicznych z perowskitów. Celem projektu była masowa komercjalizacja tej technologii i uruchomienie fabryki; w praktyce we Wrocławiu działała jedynie pilotażowa linia produkcyjna, a nie pełnoskalowy zakład. Głównym inwestorem strategicznym została spółka giełdowa Columbus Energy. Mimo ponad 270 mln zł finansowania od inwestorów publicznych i prywatnych spółka nie osiągnęła rentowności — za 2024 r. wykazała 65,8 mln zł straty netto przy 1,27 mln zł przychodów. W 2025 r. doszło do ostrego sporu akcjonariuszy: w maju 2025 r. rada nadzorcza odwołała współzałożycielkę Olgę Malinkiewicz z zarządu, złożono zawiadomienia do prokuratury, a obrót akcjami zawieszono w czerwcu 2025 r. 26 czerwca 2026 r. akcje zostały ostatecznie wykluczone z obrotu na rynku NewConnect z powodu niezłożenia raportów finansowych za 2024 i 2025 r. Spółka znalazła się na skraju bankructwa i — według doniesień — najprawdopodobniej zostanie postawiona w stan upadłości lub restrukturyzacji; nie ogłoszono formalnej upadłości, a masowa komercjalizacja perowskitów nie została dotąd osiągnięta.
Znaczenie: Saule Technologies była sztandarowym polskim przedsięwzięciem w dziedzinie perowskitowej fotowoltaiki i jednym z najbardziej rozpoznawalnych rodzimych projektów deep-tech, opartym na docenianej międzynarodowo metodzie druku ogniw opracowanej przez Olgę Malinkiewicz. Aspiracją było, by Polska jako pierwsza na świecie masowo skomercjalizowała ogniwa perowskitowe. Mimo ponad 270 mln zł finansowania publicznego i prywatnego zgromadzonego przez dekadę (od 2014 r.) projekt nie przeszedł od skali pilotażowej do przemysłowej — fabryki nie zbudowano, a spółka znalazła się na skraju bankructwa i została wykluczona z obrotu giełdowego. Jest to jeden z najważniejszych polskich przykładów trudności w przekształceniu przełomowej technologii laboratoryjnej w rentowny biznes przemysłowy.
Powód niepowodzenia: Spółka nie osiągnęła masowej komercjalizacji technologii perowskitowej ani nie uruchomiła planowanej fabryki — we Wrocławiu działała jedynie pilotażowa linia produkcyjna. Za 2024 r. Saule Technologies wykazało 65,8 mln zł straty netto przy 1,27 mln zł przychodów. W maju 2025 r. rada nadzorcza odwołała współzałożycielkę Olgę Malinkiewicz z zarządu, a wśród akcjonariuszy doszło do sporu i zawiadomień do prokuratury. Obrót akcjami zawieszono w czerwcu 2025 r., a 26 czerwca 2026 r. akcje zostały wykluczone z obrotu na rynku NewConnect z powodu niezłożenia raportów finansowych za 2024 i 2025 r. Spółka znalazła się na skraju bankructwa i — według doniesień medialnych — najprawdopodobniej zostanie postawiona w stan upadłości lub restrukturyzacji; nie ogłoszono formalnej upadłości.
Źródła:
  - Saule Technologies znika z giełdy. Wielkie kłopoty znanej firmy (money.pl, 2026-06): https://www.money.pl/gielda/saule-technologies-znika-z-gieldy-wielkie-klopoty-znanej-firmy-7300978830080096a.html
  - Saule na skraju bankructwa (orestrukturyzacji.pl, 2025-07-10): https://orestrukturyzacji.pl/2025/07/10/saule-na-skraju-bankrcutwa/
  - Saule Technologies kieruje zawiadomienie do prokuratury (Gramwzielone.pl): https://www.gramwzielone.pl/energia-sloneczna/20314855/saule-technologies-kieruje-zawiadomienie-do-prokuratury
  - Trzęsienie ziemi w Saule. Konflikt zniszczy polską technologię przyszłości (Bankier.pl): https://www.bankier.pl/wiadomosc/Trzesienie-ziemi-w-Saule-Konflikt-zniszczy-polska-technologie-przyszlosci-8945142.html
  - Malinkiewicz odwołana z Saule. Konflikt o polskie perowskity eskaluje (enerad.pl): https://enerad.pl/malinkiewicz-odwolana-z-saule-konflikt-o-polskie-perowskity-eskaluje/
  - Miała być rewolucja, a możliwa jest upadłość. Kolejny zwrot w sprawie polskiej technologii OZE (wnp.pl): https://www.wnp.pl/energia/miala-byc-rewolucja-a-mozliwa-jest-upadlosc-kolejny-zwrot-w-sprawie-polskiej-technologii-oze,962850.html
  - Saule Technologies w finansowym impasie. Inwestorzy blokują budowę fabryki (enerad.pl): https://enerad.pl/saule-technologies-w-finansowym-impasie-inwestorzy-blokuja-budowe-fabryki/
  - About — Saule Technologies (Saule Technologies): https://sauletech.com/about/
  - Saule Technologies - Company Profile and News (Perovskite-Info): https://www.perovskite-info.com/saule-technologies

## Siedziba NOSPR w Katowicach
URL: https://projektometr.pl/projekt/siedziba-nospr-katowice
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 305 mln zł | Inwestor: Miasto Katowice
Kalendarium: start 2012-02, oddano 2014-10-01
Efekt: dostarczone
Opis: Nowa siedziba Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia (NOSPR), wzniesiona przy placu Wojciecha Kilara 1 w Katowicach na terenach po dawnej Kopalni Węgla Kamiennego „Katowice”, w powstającej Strefie Kultury sąsiadującej z Międzynarodowym Centrum Kongresowym i Muzeum Śląskim. Inwestorem było Miasto Katowice, a gmach zaprojektował wyłoniony w międzynarodowym konkursie (rozstrzygniętym 15 grudnia 2008 roku) architekt Tomasz Konior; generalnym wykonawcą została warszawska firma Warbud. Budowę rozpoczęto w lutym 2012 roku, a uroczyste otwarcie obiektu odbyło się 1 października 2014 roku, w Międzynarodowym Dniu Muzyki. Budynek mieści wielką salę koncertową oraz salę kameralną. Koszt całkowity projektu „Budowa siedziby Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach” podano na 305 364 372,55 zł, z dofinansowaniem z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko) w kwocie 145 560 876,78 zł oraz wkładem własnym Miasta Katowice w wysokości 159 803 495,77 zł.
Znaczenie: Siedziba NOSPR jest jedną z najważniejszych inwestycji kulturalnych zrealizowanych w Katowicach po 1990 roku i współtworzy postindustrialną Strefę Kultury na terenach po dawnej Kopalni Węgla Kamiennego „Katowice”, obok Muzeum Śląskiego i Międzynarodowego Centrum Kongresowego. Zapewniła Narodowej Orkiestrze Symfonicznej Polskiego Radia dedykowaną wielką salę koncertową z osobną salą kameralną, projektowaną z myślą o akustyce muzyki symfonicznej. Inwestycja, prowadzona przez Miasto Katowice i współfinansowana ze środków Unii Europejskiej, stała się elementem przekształcenia śródmieścia Katowic z terenów pogórniczych w przestrzeń publiczną i kulturalną.
Źródła:
  - Siedziba Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Siedziba_Narodowej_Orkiestry_Symfonicznej_Polskiego_Radia_w_Katowicach
  - O projekcie — Budowa siedziby Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach (NOSPR): https://nospr.org.pl/pl/o-projekcie
  - Nowa sala koncertowa NOSPR w Katowicach. Generalny wykonawca wybrany (muratorplus.pl, 2012-02-15): https://www.muratorplus.pl/biznes/wiesci-z-rynku/nowa-sala-koncertowa-nospr-w-katowicach-generalny-wykonawca-wybrany-aa-LuLW-MeV5-cCfB.html
  - Siedziba NOSPR gotowa (Sztuka Architektury, 2014-10-02): https://sztuka-architektury.pl/article/4178/siedziba-nospr-gotowa

## Sinfonia Varsovia Centrum - nowa siedziba i największa sala koncertowa w Polsce
URL: https://projektometr.pl/projekt/sinfonia-varsovia-centrum-nowa-siedziba-i-najwieksza-sala-ko
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 768 mln zł | Inwestor: Miasto Stołeczne Warszawa (od 2026 współprowadzenie z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego)
Kalendarium: ogł. 2010, start 2023-04, plan 2030
Opis: Sinfonia Varsovia Centrum to budowa nowej, stałej siedziby orkiestry Sinfonia Varsovia przy ul. Grochowskiej 272 w Warszawie (woj. mazowieckie), na terenie dawnego Instytutu Weterynarii SGGW. Inwestycja obejmuje największą salę koncertową w Polsce na 1877 miejsc, salę kameralną na około 400 osób, przestrzenie prób oraz zaplecze magazynowe i techniczne. Projekt architektoniczny, wyłoniony w międzynarodowym konkursie w 2010 roku, przygotowała pracownia Atelier Thomas Pucher przy udziale Grupy 5 Architekci, a akustykę opracowano we współpracy z zespołami z Berlina (Müller-BBM) i Brukseli. Realizacja jest podzielona na etapy: pierwszy etap, obejmujący remont zabytkowych oficyn, prowadzi od 2023 roku Korporacja Budowlana Doraco za ponad 117 mln zł; drugi etap, czyli budowa głównej sali koncertowej, był przedmiotem przetargu, w którym najniższą ofertę (ponad 651 mln zł) złożył Warbud, a łączny budżet inwestycji oszacowano na blisko 768 mln zł. Inwestorem jest miasto stołeczne Warszawa; od 2026 roku instytucję współprowadzi Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zakończenie całości zaplanowano na przełom 2029 i 2030 roku.
Znaczenie: Po ukończeniu obiekt ma być największą salą koncertową w Polsce (1877 miejsc) oraz nową siedzibą orkiestry Sinfonia Varsovia, tworząc na warszawskiej Pradze ogólnodostępne centrum życia muzycznego z salą kameralną, przestrzeniami edukacyjnymi, kawiarnią i publicznym ogrodem. Inwestycja łączy rewitalizację zabytkowych budynków dawnego Instytutu Weterynarii z budową nowoczesnej sali o akustyce projektowanej przez uznanych specjalistów z Berlina i Brukseli, co ma wzmocnić pozycję Warszawy jako ośrodka muzyki poważnej. Skala przedsięwzięcia - budżet zwiększony w marcu 2025 roku o dodatkowe 210 mln zł decyzją Rady Warszawy oraz 180 mln zł przekazane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego - czyni je jedną z największych inwestycji kulturalnych w kraju.
Źródła:
  - Tender launched for the construction of the largest concert hall in Poland (Sinfonia Varsovia, 2025-05-13): https://www.sinfoniavarsovia.org/en/tender-launched-for-the-construction-of-the-largest-concert-hall-in-poland/
  - Nowa sala koncertowa Sinfonii Varsovii coraz bliżej. Trzy oferty w przetargu na budowę (investmap.pl, 2026): https://investmap.pl/nowa-sala-koncertowa-sinfonii-varsovii-coraz-blizej-trzy-oferty-w-przetargu-na-budowe-wizualizacje.a317274
  - 180 mln zł na nową salę koncertową w Warszawie. Rafał Trzaskowski: Ulica Grochowska zyska architektoniczną perłę (PropertyDesign.pl): https://www.propertydesign.pl/architektura/104/180_mln_zl_na_nowa_sale_koncertowa_w_warszawie_rafal_trzaskowski_ulica_grochowska_zyska_architektoniczna_perle,53788.html
  - Stała siedziba Sinfonii Varsovii - podpisana umowa na budowę (Miasto Stołeczne Warszawa, 2023-04-05): https://um.warszawa.pl/-/stala-siedziba-sinfonii-varsovii-podpisana-umowa-na-budowe
  - Sinfonia Varsovia Centrum (Sinfonia Varsovia Centrum): https://www.sinfoniavarsoviacentrum.pl/en/

## Stadion w Gdańsku (EURO 2012)
URL: https://projektometr.pl/projekt/stadion-euro-2012-gdansk
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 709 mln zł | Inwestor: Miasto Gdańsk (operator: Arena Gdańsk Operator sp. z o.o.)
Kalendarium: start 2009-05-28, oddano 2011-07-19
Efekt: dostarczone, opóźnione
Opis: Miejski stadion piłkarski w gdańskiej dzielnicy Letnica przy ul. Pokoleń Lechii Gdańsk 1, wzniesiony jako jedna z aren Mistrzostw Europy w piłce nożnej UEFA Euro 2012, współorganizowanych przez Polskę i Ukrainę. Budowę rozpoczęto 28 maja 2009 roku; obiekt otrzymał pozwolenie na użytkowanie 19 lipca 2011 roku, przy pierwotnie zakładanym terminie ukończenia na koniec 2010 roku. Koszt budowy wyniósł 709 mln zł. Stadion, o charakterystycznej bursztynowej elewacji i pojemności ok. 41,6 tys. miejsc, stanowi własność miasta Gdańska, a zarządza nim spółka Arena Gdańsk Operator sp. z o.o. Podczas Euro 2012 rozegrano tu trzy mecze fazy grupowej oraz jeden ćwierćfinał; obiekt jest stadionem domowym Lechii Gdańsk. W kolejnych latach funkcjonował pod nazwami sponsorskimi (PGE Arena, Stadion Energa Gdańsk, Polsat Plus Arena Gdańsk).
Znaczenie: Stadion w Gdańsku był jedną z czterech polskich aren Mistrzostw Europy UEFA Euro 2012 i największą inwestycją sportowo-widowiskową w historii Gdańska, zrealizowaną w dzielnicy Letnica jako własność miasta. Podczas turnieju obiekt gościł trzy mecze fazy grupowej (m.in. Hiszpania–Włochy) oraz ćwierćfinał Niemcy–Grecja. Po Euro 2012 stadion o pojemności ok. 41,6 tys. miejsc stał się stałą areną sportowo-koncertową Pomorza i stadionem domowym Lechii Gdańsk; pierwszy mecz ligowy rozegrano na nim 14 sierpnia 2011 roku. Zarządzany przez miejską spółkę Arena Gdańsk Operator, w kolejnych latach funkcjonował pod zmieniającymi się nazwami sponsorskimi.
Źródła:
  - Stadion w Gdańsku (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Stadion_w_Gda%C5%84sku
  - 10 lat gdańskiego stadionu w Letnicy. ZOBACZ historię obiektu na zdjęciach (Gdansk.pl (Urząd Miejski w Gdańsku), 2021-07): https://www.gdansk.pl/wiadomosci/10-lat-gdanskiego-stadionu-w-Letnicy-ZOBACZ-historie-obiektu-na-zdjeciach,a,200398
  - About the stadium — Polsat Plus Arena Gdańsk (Arena Gdańsk Operator sp. z o.o.): https://polsatplusarenagdansk.pl/en/about-the-stadium/
  - Euro 2012 w Gdańsku. Mija 10 lat od wydarzenia, które zmieniło miasto (Gdansk.pl (Urząd Miejski w Gdańsku), 2022-06): https://www.gdansk.pl/wiadomosci/Euro-2012-w-Gdansku-10-lat-dekada-minela-od-wielkiego-wydarzenia-pilkarskiego,a,221763

## Stadion Poznań (przebudowa na UEFA Euro 2012)
URL: https://projektometr.pl/projekt/stadion-euro-2012-poznan
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 747 mln zł | Inwestor: Miasto Poznań (POSiR)
Kalendarium: start 2003, oddano 2010-09-20
Efekt: dostarczone
Opis: Gruntowna przebudowa miejskiego stadionu przy ul. Bułgarskiej w Poznaniu, zrealizowana jako inwestycja miasta Poznania na potrzeby Mistrzostw Europy w piłce nożnej UEFA Euro 2012. W ramach modernizacji (okres budowy nowego stadionu 2003–2010) powstały cztery zadaszone trybuny; prace nad trybunami I i III trwały od października 2008 roku i zostały zakończone we wrześniu 2010 roku. Oficjalne otwarcie zmodernizowanego obiektu odbyło się 20 września 2010 roku. Pojemność wynosi 42 837 miejsc (od 2012 roku zwiększona do 43 269). Koszt budowy nowego stadionu podano na 747 mln zł. Właścicielem jest Miasto Poznań (POSiR).
Znaczenie: Przebudowa Stadionu Miejskiego przy ul. Bułgarskiej była jedną z kluczowych inwestycji Poznania związanych ze współorganizacją przez Polskę Mistrzostw Europy w piłce nożnej UEFA Euro 2012. W 2012 roku rozegrano na stadionie trzy mecze fazy grupowej turnieju. Obiekt pozostaje stadionem domowym klubu KKS Lech Poznań i główną wielofunkcyjną areną sportowo-widowiskową miasta, mieszczącą ponad 42 tysiące widzów. Inauguracyjne otwarcie zmodernizowanego stadionu 20 września 2010 roku uświetnił koncert.
Źródła:
  - Stadion Miejski w Poznaniu (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Stadion_Miejski_w_Poznaniu
  - Stadion Miejski w Poznaniu (muratorplus.pl, 2012-01-31): https://www.muratorplus.pl/inwestycje/inwestycje-publiczne/stadion-miejski-w-poznaniu-aa-99LJ-U6dp-seBn.html
  - Stadion Miejski w Poznaniu — historia i przebudowa (tenpoznan.pl, 2023-10-10): https://tenpoznan.pl/stadion-miejski-w-poznaniu-historia-i-przebudowa/

## Stadion Miejski we Wrocławiu (Tarczyński Arena / Stadion Wrocław)
URL: https://projektometr.pl/projekt/stadion-euro-2012-wroclaw
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 947 mln zł | Inwestor: Miasto Wrocław (operator: SMG)
Kalendarium: start 2009-04-14, oddano 2011-09-08
Efekt: dostarczone, przekroczony budżet
Opis: Wielofunkcyjny stadion miejski we Wrocławiu, na osiedlu Pilczyce (Aleja Śląska 1), wzniesiony przez miasto Wrocław jako jedna z aren Mistrzostw Europy w piłce nożnej UEFA Euro 2012. Budowę rozpoczęto 14 kwietnia 2009 roku (podpisanie umowy budowlanej z konsorcjum wykonawczym), a oddanie obiektu do użytku — warunkowe dopuszczenie przez nadzór budowlany — nastąpiło 8 września 2011 roku; pierwszą imprezą była walka bokserska Tomasz Adamek – Witalij Kłyczko 10 września 2011 roku. Trybuny mieszczą 42 771 miejsc siedzących. Ostateczny koszt budowy wyniósł około 947 mln zł. Właścicielem obiektu jest miasto Wrocław, a jego operatorem została firma SMG; głównym użytkownikiem areny jest klub piłkarski Śląsk Wrocław. Od 2021 roku stadion funkcjonuje pod nazwą sponsorską Tarczyński Arena Wrocław.
Znaczenie: Stadion Miejski we Wrocławiu był największą inwestycją sportową w historii miasta i jednym z czterech polskich stadionów wybudowanych na UEFA Euro 2012 — turniej współorganizowany przez Polskę i Ukrainę. Rozegrano na nim trzy mecze fazy grupowej turnieju, w tym jedno spotkanie z udziałem reprezentacji Polski (16 czerwca 2012). Po mistrzostwach obiekt stał się główną areną widowiskowo-sportową Wrocławia i stadionem domowym klubu Śląsk Wrocław, goszcząc mecze ligowe, koncerty i imprezy masowe. Ostateczny koszt budowy (ok. 947 mln zł) znacząco przekroczył pierwotne szacunki oraz wartość pierwszej umowy z wykonawcą (blisko 730 mln zł), co było przedmiotem sporów i późniejszych rozliczeń finansowych.
Źródła:
  - Stadion Miejski we Wrocławiu (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Stadion_Miejski_we_Wroc%C5%82awiu
  - Po 10 latach od Euro dopłacą do budowy stadionu 43 mln zł (Money.pl, 2022-05-02): https://www.money.pl/gospodarka/po-10-latach-od-euro-doplaca-do-budowy-stadionu-43-mln-zl-6764524238674720a.html
  - Wrocław Stadium (Wikipedia (en)): https://en.wikipedia.org/wiki/Wroc%C5%82aw_Stadium
  - Stadion Wrocław (Tarczyński Arena) (PIK Wrocław (portal miejski)): https://pik.wroclaw.pl/miejsca/stadion-wroclaw/

## Stadion Narodowy (PGE Narodowy) w Warszawie
URL: https://projektometr.pl/projekt/stadion-narodowy-pge-narodowy-w-warszawie
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 2.0 mld zł | Inwestor: Skarb Państwa (operator: PL.2012+ sp. z o.o.)
Kalendarium: start 2008-10-07, oddano 2012-01-29
Efekt: dostarczone, opóźnione, przekroczony budżet
Opis: Wielofunkcyjny stadion narodowy w warszawskiej dzielnicy Praga-Południe, przy al. ks. J. Poniatowskiego, wzniesiony jako inwestycja Skarbu Państwa na Mistrzostwa Europy w piłce nożnej UEFA Euro 2012. Budowę rozpoczęto 7 października 2008 roku, a oficjalna inauguracja obiektu odbyła się 29 stycznia 2012 roku. Trybuny mieszczą ponad 58 tysięcy miejsc siedzących na mecze, a w konfiguracji koncertowej arena może pomieścić nawet około 80 tysięcy osób. Koszt budowy podano na 1 976 061 375 zł (bez gruntu i odszkodowań, stan na 2013 r.). Od 1 stycznia 2013 roku operatorem jest spółka PL.2012+, w całości należąca do Skarbu Państwa; od lipca 2015 obiekt funkcjonuje pod nazwą sponsorską PGE Narodowy.
Znaczenie: Stadion Narodowy był największą pojedynczą inwestycją w obiekt widowiskowo-sportowy w historii Polski, zrealizowaną na potrzeby UEFA Euro 2012 — turnieju współorganizowanego przez Polskę i Ukrainę. Po zakończeniu mistrzostw arena stała się główną wielofunkcyjną sceną kraju, goszczącą mecze reprezentacji, koncerty i imprezy masowe dla dziesiątek tysięcy widzów. Utrzymanie obiektu wiązało się też z kosztami eksploatacyjnymi: w listopadzie 2022 roku wykryto wadę jednego z elementów stalowo-linowej konstrukcji dachu, przez co stadion czasowo zamknięto, a ponowne otwarcie nastąpiło w grudniu 2022 roku.
Źródła:
  - Historia i informacje — PGE Narodowy im. Kazimierza Górskiego w Warszawie (PGE Narodowy (PL.2012+)): https://www.pgenarodowy.pl/o-arenie/historia-i-informacje
  - Ile kosztował Stadion Narodowy (PortalSamorzadowy.pl): https://www.portalsamorzadowy.pl/inwestycje/ile-to-kosztowal-stadion-narodowy,33839.html
  - Stadion Narodowy im. Kazimierza Górskiego w Warszawie (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Stadion_Narodowy_im._Kazimierza_G%C3%B3rskiego_w_Warszawie
  - PGE Narodowy ponownie otwarty. Naprawiono usterkę dachu (Rzeczpospolita (rp.pl), 2022-12): https://www.rp.pl/kraj/art37614641-pge-narodowy-ponownie-otwarty-naprawiono-usterke-dachu
  - PGE Narodowy kluczowym miejscem na mapie Warszawy. "W ubiegłym roku stadion odwiedziły ponad 2 miliony osób" [wywiad] (SportMarketing.pl, 2026-05): https://www.sportmarketing.pl/wywiady/108294/pge-narodowy-kluczowym-miejscem-na-mapie-warszawy-w-ubieglym-roku-stadion-odwiedzily-ponad-2-miliony-osob-wywiad/
  - Ile kosztował stadion narodowy — skąd wzięły się blisko 2 mld zł? (kspppn.pl): https://kspppn.pl/ile-kosztowal-stadion-narodowy-skad-wziely-sie-blisko-2-mld-zl

## Stopień Wodny Siarzewo na Wiśle
URL: https://projektometr.pl/projekt/stopien-wodny-siarzewo
Status: wstrzymane | Etap: pozwolenia | Koszt (wg etapu, nom.): 7.5 mld zł | Inwestor: Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie
Kalendarium: ogł. 2017, plan 2032
Efekt: opóźnione
Opis: Planowany stopień wodny na Wiśle w miejscowości Siarzewo poniżej Włocławka (woj. kujawsko-pomorskie): zapora ze śluzą żeglugową, zbiornikiem o pojemności 135 mln m3 i elektrownią wodną o mocy ok. 80 MW. Inwestorem jest PGW Wody Polskie, a finansowanie ponad 7,5 mld zł przewidziano w przyjętym w październiku 2023 r. programie wieloletnim "Zagospodarowanie Dolnej Wisły". Po uchyleniu decyzji środowiskowej przez GDOŚ w grudniu 2024 r. i oddaleniu skargi Wód Polskich przez WSA w Warszawie w czerwcu 2026 r. inwestycja pozostaje zablokowana; Wody Polskie zapowiadają skargę kasacyjną do NSA.
Znaczenie: Stopień miał zwiększyć roczną produkcję energii elektrycznej o ok. 350 GWh, poprawić warunki żeglugowe na dolnej Wiśle i wesprzeć ochronę przeciwpowodziową poniżej zapory we Włocławku. Projekt, którego koncepcje sięgają lat 90. XX wieku, od lat budzi sprzeciw naukowców i organizacji ekologicznych wskazujących m.in. na wpływ na obszary Natura 2000 i rezerwat Kulin; spór o decyzję środowiskową zatrzymał inwestycję przed rozpoczęciem budowy.
Źródła:
  - Zapora w Siarzewie. Rząd przyjął program wieloletni "Zagospodarowanie Dolnej Wisły" (TVN24, 2023-10-10): https://tvn24.pl/biznes/z-kraju/zapora-siarzewo-koszt-rzad-przyjal-program-zagospodarowanie-dolnej-wisly-st7384892
  - Rząd na ostatniej prostej przepycha szkodliwy stopień Siarzewo. Koszt: 7,5 mld (OKO.press, 2023-10-11): https://oko.press/na-zywo/wybory-na-zywo-oko-press/rzad-na-ostatniej-prostej-przepycha-szkodliwy-stopien-siarzewo-koszt-75-mld
  - Stopień wodny w Siarzewie się oddala. Sąd podtrzymuje niekorzystną decyzję (Portal Kujawski, 2026-06-23): https://portalkujawski.pl/2026/stopien-wodny-w-siarzewie-sie-oddala-sad-podtrzymuje-niekorzystna-decyzje/
  - Zapora na Wiśle nie powstanie? Spór o inwestycję wartą 10 mld zł (Money.pl, 2026-06-30): https://www.money.pl/gospodarka/zapora-na-wisle-nie-powstanie-spor-o-inwestycje-warta-10-mld-zl-7302440405412160a.html
  - Niekończąca się sprawa stopnia wodnego w Siarzewie. Wody Polskie chcą zaskarżyć wyrok sądu (Polskie Radio PiK, 2026-07-02): https://www.radiopik.pl/2,140071,niekonczaca-sie-sprawa-stopnia-wodnego-w-siarzewie-wody-polskie-chca-zaskarzyc-wyrok-sadu
  - 10 lat zabiegów o decyzję środowiskową i ponad 5 mln zł kosztów. Wody Polskie przegrały sprawę Siarzewa (Dziennik Gazeta Prawna, 2026-06): https://edgp.gazetaprawna.pl/gospodarka/klimat-i-srodowisko/artykuly/11265735,wody-polskie-przegraly-sprawe-siarzewa-wyrok-moze-przesadzic-o-przysz.html

## Szczecińska Kolej Metropolitalna
URL: https://projektometr.pl/projekt/szczecinska-kolej-metropolitalna
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 1.4 mld zł | Inwestor: Stowarzyszenie Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego
Kalendarium: plan 2026-12-31
Efekt: opóźnione
Opis: Program szybkiej kolei aglomeracyjnej w Szczecińskim Obszarze Metropolitalnym, oparty na modernizacji istniejących linii kolejowych nr 406, 273, 351 i 401, łączący Szczecin z Policami, Stargardem, Gryfinem i Goleniowem. Beneficjentem środków unijnych i koordynatorem jest Stowarzyszenie Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego, roboty na infrastrukturze prowadzi PKP PLK, a przewozy organizuje województwo zachodniopomorskie. Inwestycja realizowana jest w dwóch fazach o łącznej wartości ok. 1,35 mld zł z dofinansowaniem UE. Projekt jest silnie opóźniony względem pierwotnych planów, a NIK w raporcie oceniła przygotowanie i nadzór negatywnie; koszt zadania w samym 2022 r. wzrósł o blisko 40 proc. Uruchomienie regularnych połączeń na najbardziej zaniedbanej linii do Polic przesunięto na przełom 2026/2027.
Znaczenie: Po ukończeniu system ma zapewnić szybkie, regularne połączenia kolejowe między Szczecinem a gminami metropolii (Police, Stargard, Gryfino, Goleniów), z siecią zmodernizowanych i nowych przystanków oraz stacji, poprawiając dostępność transportu zbiorowego i ograniczając ruch samochodowy na dojazdach do miasta.
Źródła:
  - O projekcie - Szczecińska Kolej Metropolitalna (Stowarzyszenie Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego): https://skm.szczecin.pl/o-projekcie/
  - Szczecińska Kolej Metropolitalna donikąd (Najwyższa Izba Kontroli, 2023): https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/budowa-szczecinskiej-kolei-metropolitalnej.html
  - Szczecińska Kolej Metropolitalna z ogromnym opóźnieniem i dużo drożej - raport NIK (TVN24, 2023-01-23): https://tvn24.pl/trojmiasto/szczecin-szczecinska-kolej-metropolitalna-z-ogromnym-opoznieniem-i-duzo-drozej-raport-nik-st6644797
  - SKM Szczecin - pociągi do Polic wrócą w przyszłym roku (Rynek Kolejowy, 2025-12-22): https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/skm-szczecin--pociagi-do-polic-wroca-w-przyszlym-roku-126058.html
  - Szczecińska Kolej Metropolitalna - strona główna (Stowarzyszenie Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego): https://skm.szczecin.pl/
  - Wiemy, kiedy pojedziemy SKM-ką do Polic. Postępują prace torowe (wSzczecinie.pl, 2025-11-19): https://wszczecinie.pl/wiemy-kiedy-pojedziemy-skm-ka-do-polic-postepuja-prace-torowe/52969

## Szczytowe bloki gazowe PGE — Rybnik i Dolna Odra/Gryfino (~1,2 GW)
URL: https://projektometr.pl/projekt/szczytowe-bloki-gazowe-pge-rybnik-dolna-odra
Status: planowane | Etap: przetarg | Koszt (wg etapu, nom.): 6.0 mld zł | Inwestor: PGE Polska Grupa Energetyczna
Kalendarium: ogł. 2025-12, plan 2030
Opis: PGE zamówiła u konsorcjum Polimex Mostostal (lider konsorcjum) i Siemens Energy budowę dwóch szczytowych elektrowni gazowych: w Rybniku (woj. śląskie) oraz w Gryfinie/Nowym Czarnowie przy Elektrowni Dolna Odra (woj. zachodniopomorskie). Każda z jednostek ma moc ok. 600 MW (łącznie blisko 1,2 GW) i powstanie w technologii otwartego cyklu spalania gazu (OCGT) — jako tzw. peakery, uruchamiane szybko w szczytach zapotrzebowania i do bilansowania odnawialnych źródeł energii. Łączna wartość obu kontraktów wraz z serwisem to ok. 6 mld zł. W grudniu 2025 r. oba bloki uzyskały 15-letnie kontrakty w aukcji rynku mocy na lata 2030–2044, a zamówienie budowy ogłoszono w marcu 2026 r. Są to jednostki odrębne od pracujących już na tych samych terenach bloków gazowo-parowych (CCGT) — Nowy Rybnik 882 MW oraz Dolna Odra 2x ok. 700 MW.
Znaczenie: Szczytowe bloki OCGT mają dostarczać elastycznej, szybko dyspozycyjnej mocy wspierającej Krajowy System Elektroenergetyczny w okresach zwiększonego zapotrzebowania oraz bilansującej rosnący udział niesterowalnych źródeł odnawialnych. Inwestycja wpisuje się w odchodzenie od węgla — ma zastępować część wysłużonych mocy węglowych — i zabezpiecza dostawy energii w okresie przejściowym, uzupełniając pracujące już na obu terenach bloki gazowo-parowe.
Źródła:
  - PGE zamówiła szczytowe bloki gazowe dla Rybnika i Dolnej Odry (WNP.pl, 2026-03): https://www.wnp.pl/energia/energetyka/pge-zamowila-szczytowe-bloki-gazowe-dla-rybnika-i-dolnej-odry,1038664.html
  - PGE inwestuje 6 mld zł w nowe bloki gazowe. Powstaną w Rybniku i Gryfinie (Rzeczpospolita (energia.rp.pl), 2026-03): https://energia.rp.pl/energetyka/art43912811-pge-wybuduje-nowe-bloki-gazowe-za-6-mld-zl
  - PGE z umowami na budowę dwóch nowych elektrowni gazowych (Energetyka24, 2026-03): https://energetyka24.com/surowce/gaz/pge-z-umowami-na-budowe-dwoch-nowych-elektrowni-gazowych
  - PGE wyda ponad 6 mld zł na dwie nowe elektrownie. „Most między węglem a atomem” (Bankier.pl, 2026-03): https://www.bankier.pl/wiadomosc/PGE-podpisala-z-konsorcjum-Polimeksu-i-Siemensa-umowy-na-budowe-dwoch-elektrowni-gazowych-9092811.html
  - PGE zamówiła szczytowe bloki gazowe dla Rybnika i Dolnej Odry (24Kurier.pl, 2026-03): https://24kurier.pl/aktualnosci/gospodarka/pge-zamowila-szczytowe-bloki-gazowe-dla-rybnika-i-dolnej-odry/
  - PGE podpisała umowy na budowę dwóch nowych elektrowni gazowych w Rybniku i Gryfinie (PGE Polska Grupa Energetyczna, 2026-03): https://www.gkpge.pl/grupa-pge/dla-mediow/komunikaty-prasowe/korporacyjne/pge-podpisala-umowy-na-budowe-dwoch-nowych-elektrowni-gazowych-w-rybniku-i-gryfinie

## Nowy Szpital Onkologiczny we Wrocławiu (DCOPiH)
URL: https://projektometr.pl/projekt/szpital-onkologiczny-wroclaw
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 1.5 mld zł | Inwestor: Dolnośląskie Centrum Onkologii, Pulmonologii i Hematologii (DCOPiH); inwestor: Samorząd Województwa Dolnośląskiego
Kalendarium: ogł. 2023-05, start 2024-10, plan 2027-08
Opis: Nowy Szpital Onkologiczny we Wrocławiu to budowana nowa siedziba Dolnośląskiego Centrum Onkologii, Pulmonologii i Hematologii (DCOPiH) — określana jako największa inwestycja zdrowotna w historii Dolnego Śląska, finansowana przez samorząd województwa dolnośląskiego i budżet państwa. Obiekt o powierzchni ok. 100,5 tys. m² ma pomieścić 671 łóżek w pokojach 2-osobowych oraz 14 sal operacyjnych i skonsolidować trzy dotychczasowe placówki. Umowę na budowę podpisano 22 maja 2023 r. z firmą PORR (najkorzystniejsza oferta w przetargu na ok. 1,055 mld zł), a łączną wartość inwestycji szacuje się na ok. 1,5 mld zł. Kamień węgielny wmurowano w październiku 2024 r.; w 2026 r. budowa wyprzedzała harmonogram o ponad cztery miesiące — ukończono elewację i trwały prace wykończeniowe. Zakończenie budowy przewidziano najpóźniej na sierpień 2027 r., a przyjęcie pierwszych pacjentów pierwotnie planowano na 2028 r., obecnie na 2027 r.
Znaczenie: Inwestycja ma być największym szpitalem w historii Dolnego Śląska i skonsolidować w jednym nowoczesnym obiekcie trzy dotychczasowe placówki DCOPiH. Liczba sal operacyjnych wzrośnie z 8 do 14, co ma pozwolić na wykonywanie nawet 10 tysięcy zabiegów rocznie, a pacjenci będą mieli do dyspozycji 671 łóżek w pokojach 2-osobowych. Wsparcie z budżetu państwa dla inwestycji przekracza pół miliarda złotych.
Źródła:
  - Budowa szpitala onkologicznego Wrocław Kosmonautów — kamień węgielny (wroclaw.pl, 2024-10-21): https://www.wroclaw.pl/dla-mieszkanca/budowa-szpitala-onkologicznego-wroclaw-kosmonautow-kamien-wegielny-zdjecia
  - Umowa na budowę szpitala onkologicznego we Wrocławiu podpisana (DCOPiH, 2023-05-22): https://dcopih.pl/umowa-na-budowe-szpitala-onkologicznego-we-wroclawiu-podpisana/
  - Nowy Szpital Onkologiczny we Wrocławiu przy ul. Hipokratesa rośnie szybciej niż planowano (DCOPiH, 2025-11-03): https://dcopih.pl/nowy-szpital-onkologiczny-we-wroclawiu-przy-ul-hipokratesa-rosnie-szybciej-niz-planowano/
  - Wybudowali już połowę nowoczesnego szpitala onkologicznego we Wrocławiu (wroclaw.pl, 2026-02-05): https://www.wroclaw.pl/dla-mieszkanca/budowa-nowego-szpitala-onkologicznego-wroclaw-w-polowie
  - Ponad miliard złotych na nowy szpital. To największa tego typu inwestycja w regionie (money.pl, 2023-03-07): https://www.money.pl/gospodarka/ponad-miliard-zlotych-na-nowy-szpital-to-najwieksza-tego-typu-inwestycja-w-regionie-6873911090186944a.html
  - Podpisano umowę na budowę nowego szpitala onkologicznego we Wrocławiu (Termedia, 2023-05-23): https://www.termedia.pl/onkologia/Podpisano-umowe-na-budowe-nowego-szpitala-onkologicznego-we-Wroclawiu,51640.html

## Szprychy kolejowe CPK (model piasta-szprychy)
URL: https://projektometr.pl/projekt/szprychy-kolejowe-cpk-model-piasta-szprychy
Status: anulowane | Etap: ogłoszony | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Centralny Port Komunikacyjny sp. z o.o. (CPK)
Kalendarium: ogł. 2017
Efekt: porzucone, zrestrukturyzowane
Opis: Zaniechany kolejowy model "piasta-szprychy" z pierwotnej Koncepcji CPK (2017 r.), zakładający budowę sieci nowych linii kolejowych, w tym linii dużych prędkości, promieniście zbiegających się z całej Polski do węzła CPK pod Warszawą. Program obejmował docelowo ok. 2000 km "szprych" łączących nowe odcinki budowane przez CPK z modernizacjami PKP PLK. W praktyce do 2023 r. dla znaczącej części tras nie rozpoczęto prac studialno-projektowych. Audyty wewnętrzne z 2024 r. oraz opracowanie "Nowa droga CPK" z 2025 r. formalnie odeszły od modelu piasta-szprychy na rzecz policentrycznej, zintegrowanej sieci kolejowej (ZSK); część korytarzy, jak linia "Y", jest kontynuowana jako odrębne przedsięwzięcia, a pozostałe szprychy porzucono.
Znaczenie: Odejście od modelu piasta-szprychy oznaczało rezygnację z pierwotnie zapowiadanych ok. 2000 km linii zbiegających się do węzła CPK i zastąpienie ich policentryczną, zintegrowaną siecią kolejową. Według deklaracji Ministerstwa Infrastruktury do 2035 r. ma powstać ok. 1000 km nowych tras, m.in. w ramach budowy linii "Y" (Warszawa – CPK – Łódź – Poznań/Wrocław), programu "Kolej Plus" oraz prac nad CMK Północ. Zmiana koncepcji przesunęła horyzont i zakres inwestycji kolejowych związanych z CPK oraz stała się przedmiotem publicznego sporu o to, czy dawne "szprychy" były realnym planem, czy nierealnym harmonogramem.
Powód niepowodzenia: Pierwotny model piasta-szprychy z Koncepcji CPK (2017 r.) został zaniechany. Do 2023 r. dla ok. 500 km z zapowiadanych 2000 km linii nie rozpoczęto prac studialnych ani projektowych. Audyty z 2024 r. i opracowanie "Nowa droga CPK" z 2025 r. zastąpiły model piasta-szprychy policentryczną, zintegrowaną siecią kolejową (ZSK); przedstawiciele CPK określili dawne "szprychy" jako "bajkę". Część korytarzy (m.in. linia "Y") jest kontynuowana, pozostałe szprychy porzucono.
Źródła:
  - CPK przekonuje, że szprychy były "bajką". Wiceminister obiecuje 1000 km nowych linii kolejowych (Money.pl, 2025-08-25): https://www.money.pl/gospodarka/cpk-przekonuje-ze-szprychy-byly-bajka-wiceminister-obiecuje-1000-km-nowych-linii-kolejowych-7193084944874240a.html
  - CPK odkłamuje mity na temat rezygnacji ze szprych i rozwoju sieci kolejowej (Rynek Kolejowy, 2025-08-25): https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/cpk-odklamuje-mity-na-temat-szprych-i-sieci-kolejowej--124474.html
  - Przyszłość CPK nadal pod znakiem zapytania. Kolejowe szprychy też nie powstaną (Obserwator Logistyczny, 2024-05-28): https://obserwatorlogistyczny.pl/2024/05/28/przyszlosc-cpk-nadal-pod-znakiem-zapytania-kolejowe-szprychy-tez-nie-powstana/
  - CPK odkłamuje kolejowe mity. Nie będzie szprych, będzie system (Pasazer.com, 2025-08-25): https://www.pasazer.com/news/468409/cpk,odklamuje,kolejowe,mity,nie,bedzie,szprych,bedzie,system.html
  - Strona główna podmiotu CENTRALNY PORT KOMUNIKACYJNY SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ (Biuletyn Informacji Publicznej CPK): https://cpk.bip.gov.pl/
  - CPK. Jest decyzja lokalizacyjna dla węzła kolejowego (wschód) (Rynek Lotniczy): https://www.rynek-lotniczy.pl/wiadomosci/wojewoda-mazowiecki-wydal-decyzje-lokalizacyjna-dla-wezla-kolejowego-po-wschodniej-stronie-lotniska-28204.html
  - CPK prezentuje ZSK. 4700 km nowych linii kolejowych (Rynek Kolejowy, 2026-06-15): https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/cpk-prezentuje-zsk-4700-km-nowych-linii-kolejowych-153247.html
  - ZSK i „szprychy”. Rząd Donalda Tuska pokazał plan dla polskiej kolei (Klub Jagielloński, 2026-06-18): https://klubjagiellonski.pl/2026/06/18/rzad-pokazal-plan-zmian-na-polskiej-kolei-co-zostalo-ze-szprych/

## Tarcza Wschód (Narodowy Program Odstraszania i Obrony)
URL: https://projektometr.pl/projekt/tarcza-wschod
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 10.0 mld zł | Inwestor: Ministerstwo Obrony Narodowej (MON)
Kalendarium: ogł. 2024-05-18, start 2024-10, plan 2028
Opis: Ogłoszony przez premiera Donalda Tuska 18 maja 2024 r. narodowy program odstraszania i obrony, obejmujący budowę pasa fortyfikacji, przeszkód inżynieryjnych oraz systemów wykrywania wzdłuż wschodniej i północnej granicy Polski — z Białorusią i z Rosją — w sześciu województwach. Budowa pierwszych elementów ruszyła pod koniec października 2024 r.; do końca 2025 r. zabezpieczono inżynieryjnie ok. 60 km granicy, a plan na 2026 r. zakłada objęcie pracami ponad 200 km kolejnych odcinków. Zakończenie programu planowane jest na 2028 r., przy zapowiedzianym budżecie co najmniej 10 mld zł.
Znaczenie: Program ma wzmocnić odporność państwa na atak i wojnę hybrydową, tworząc wzdłuż granic z Rosją i Białorusią system umocnień, przeszkód i detekcji, który ma odstraszać potencjalnego agresora i utrudnić mu wtargnięcie. Obejmuje sześć województw wschodniej i północnej Polski i jest największym powojennym przedsięwzięciem fortyfikacyjnym finansowanym z budżetu resortu obrony; rząd zabiega dodatkowo o współfinansowanie ze źródeł UE i NATO.
Źródła:
  - Narodowy Program Odstraszania i Obrony – Tarcza Wschód (Kancelaria Prezesa Rady Ministrów (gov.pl), 2024-05-18): https://www.gov.pl/web/premier/narodowy-program-odstraszania-i-obrony--tarcza-wschod
  - Tarcza Wschód – inwestycja w bezpieczeństwo Polski (Ministerstwo Obrony Narodowej (gov.pl), 2024-11-12): https://www.gov.pl/web/obrona-narodowa/tarcza-wschod--inwestycja-w-bezpieczenstwo-polski
  - Tarcza Wschód – Narodowy Program Odstraszania i Obronności (Gmina Leżajsk (samorzad.gov.pl)): https://samorzad.gov.pl/web/gmina-lezajsk/tarcza-wschod---narodowy-program-odstraszania-i-obronnosci
  - Narodowy plan bezpieczeństwa „Tarcza Wschód” (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Narodowy_plan_bezpiecze%C5%84stwa_%E2%80%9ETarcza_Wsch%C3%B3d%E2%80%9D
  - Co z Tarczą Wschód w 2026? Wojsko przedstawia plan (Defence24, 2026-01-26): https://defence24.pl/polityka-obronna/co-z-tarcza-wschod-w-2026-wojsko-przedstawia-plan
  - Tarcza Wschód. Na granicach z Rosją i Białorusią rosną przeszkody dla obcych wojsk (Rzeczpospolita, 2026-01-27): https://www.rp.pl/wojsko/art43703271-polska-tworzy-na-granicy-tzw-tarcze-wschod-co-juz-zbudowano

## Terminal 1 Portu Lotniczego Warszawa-Okęcie (1992)
URL: https://projektometr.pl/projekt/terminal-1-portu-lotniczego-warszawa-okecie
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Polskie Porty Lotnicze (PPL)
Kalendarium: start 1990, oddano 1992-07-01
Efekt: dostarczone
Opis: Nowy międzynarodowy terminal pasażerski warszawskiego lotniska Okęcie (obecnie Lotnisko Chopina), budowany w latach 1990–1992 i oddany do użytku 1 lipca 1992 roku. Terminal 1 — dziś starsza część Terminalu A — o powierzchni użytkowej 94 082 m² zaprojektowano z początkową przepustowością około 3,5 mln pasażerów rocznie. Generalnym wykonawcą inwestycji była spółka Hochtief Polska. Właścicielem i zarządcą lotniska jest przedsiębiorstwo państwowe Polskie Porty Lotnicze (PPL). Obiekt był głównym oknem komunikacji lotniczej Polski z zagranicą w latach 90. i został później rozbudowany oraz zintegrowany z nowym terminalem (2012–2015).
Znaczenie: Terminal 1 był pierwszym nowoczesnym terminalem pasażerskim wybudowanym na warszawskim Okęciu i przez wiele lat głównym portem lotniczym Polski obsługującym ruch międzynarodowy. Otwarty w 1992 roku, w okresie transformacji, znacząco zwiększył przepustowość i standard obsługi pasażerów stołecznego lotniska (projektowo ok. 3,5 mln pasażerów rocznie), stając się symbolicznym „oknem na świat” kraju. W latach 2012–2015 terminal przebudowano i połączono z nowszą częścią w jeden Terminal A.
Źródła:
  - Lotnisko Chopina w Warszawie (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Lotnisko_Chopina_w_Warszawie
  - Port lotniczy Warszawa-Okęcie — Terminal 1 (Urbanity.pl): https://www.urbanity.pl/mazowieckie/warszawa/port-lotniczy-warszawa-okecie-terminal-1,b2022

## Terminal FSRU w Zatoce Gdańskiej (Program FSRU)
URL: https://projektometr.pl/projekt/terminal-fsru-w-zatoce-gdanskiej-program-fsru
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 4.5 mld zł | Inwestor: Gaz-System S.A.
Kalendarium: start 2025, plan 2028
Opis: Program FSRU realizowany przez Gaz-System obejmuje budowę pływającego terminalu regazyfikacyjnego LNG w Zatoce Gdańskiej, w rejonie Górek Zachodnich w Gdańsku, oraz rozbudowę krajowej sieci przesyłowej o ok. 250 km gazociągów (m.in. Gdańsk–Gustorzyn). Czarterowana jednostka FSRU o pojemności zbiorników 170 tys. m3 LNG ma umożliwić odbiór i regazyfikację co najmniej 6,1 mld m3 gazu rocznie. Część lądową programu zaplanowano do ukończenia w 2026 r., jednostkę regazyfikacyjną zwodowano w maju 2026 r. w stoczni HD Hyundai Heavy Industries w Korei Południowej, jej przypłynięcie do Zatoki Gdańskiej przewidziano na koniec 2027 r., a rozpoczęcie świadczenia usług regazyfikacji na pierwszy kwartał 2028 r. Szacowany koszt infrastruktury morskiej i lądowej wynosi ok. 4,5 mld zł (bez kosztów czarteru jednostki).
Znaczenie: Terminal ma zwiększyć zdolności importu skroplonego gazu ziemnego do Polski i wzmocnić dywersyfikację dostaw. Docelowa zdolność regazyfikacji na poziomie co najmniej 6,1 mld m3 gazu rocznie ma pokrywać istotną część krajowego zapotrzebowania.
Źródła:
  - Terminal FSRU – opis inwestycji (Gaz-System S.A.): https://www.gaz-system.pl/pl/terminal-fsru/opis-inwestycji.html
  - Gaz-System: koszt pływającego terminala LNG i infrastruktury to ok. 4,5 mld zł (WNP.pl, 2025-05-31): https://www.wnp.pl/rynki/gaz-system-koszt-plywajacego-terminala-lng-i-infrastruktury-to-ok-4-5-mld-zl,950377.html
  - Jednostka FSRU zwodowana. Kolejny kamień milowy strategicznej inwestycji GAZ-SYSTEM (Gaz-System S.A., 2026-05-19): https://www.gaz-system.pl/pl/dla-mediow/komunikaty-prasowe/2026/maj/19-05-2026-jednostka-fsru-zwodowana-kolejny-kamien-milowy-strategicznej-inwestycji-gaz-system.html
  - Terminal FSRU w Gdańsku coraz bliżej. Gaz-System planuje w 2026 r. zakończyć budowę części lądowej (Bankier.pl, 2025-10-23): https://www.bankier.pl/wiadomosc/Terminal-FSRU-w-Gdansku-coraz-blizej-Gaz-System-planuje-w-2026-r-zakonczyc-budowe-czesci-ladowej-9029200.html

## Świnoujście Offshore Terminal — terminal instalacyjny morskich farm wiatrowych ORLEN Neptun
URL: https://projektometr.pl/projekt/terminal-instalacyjny-morskich-farm-wiatrowych-orlen-neptun
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 168 mln zł | Inwestor: ORLEN Neptun sp. z o.o. (Grupa ORLEN)
Kalendarium: oddano 2025-06
Efekt: dostarczone
Opis: Pierwszy w Polsce terminal instalacyjny dla morskich farm wiatrowych, uruchomiony w porcie w Świnoujściu w czerwcu 2025 r. (oficjalne otwarcie 10 czerwca 2025 r.). Obiekt należący do spółki ORLEN Neptun z Grupy ORLEN zajmuje ok. 20 ha i dysponuje dwoma nabrzeżami o łącznej długości ok. 500 m, przystosowanymi do obsługi największych jednostek typu jack-up i heavy-lift oraz komponentów morskich elektrowni wiatrowych o masie do 24 tys. ton. Wartość inwestycji wyniosła prawie 39 mln euro. Docelowa zdolność terminalu to ponad 80 morskich turbin wiatrowych rocznie. Terminal pełni funkcję zarówno portu instalacyjnego, jak i marshallingowego, a jego pierwszym najemcą zostało konsorcjum Ocean Winds (projekt BC-Wind). Planowana jest rozbudowa do 2030 r. o nabrzeża nr 3 i 4 (łącznie 530 m, docelowo ponad 1 km nabrzeży) i plac składowy o powierzchni ok. 46 ha, szacowana wstępnie na ok. 210 mln zł, jednak na razie brakuje na nią finansowania (wniosek do unijnego instrumentu CEF 2 nie uzyskał wsparcia).
Znaczenie: Terminal jest pierwszym w Polsce i jednym z najnowocześniejszych w Europie zapleczem instalacyjnym dla morskich farm wiatrowych, dając krajowej energetyce offshore własną bazę logistyczną na Bałtyku i wzmacniając rolę Świnoujścia jako morskiego hubu energetycznego regionu. Obsługuje nie tylko projekty Grupy ORLEN (Baltic East, Baltic West), ale też zewnętrznych operatorów krajowych i zagranicznych, m.in. Ocean Winds i Smulders, a przy budowie zaangażowanych było ok. 95 polskich firm. Planowane podwojenie powierzchni do 2030 r. ma umożliwić równoległą obsługę budowy dwóch farm wiatrowych na Bałtyku.
Źródła:
  - Świnoujście Offshore Terminal (ORLEN Neptun): https://neptun.orlen.pl/pl/o-spolce/inwestycje/terminal
  - Terminal instalacyjny dla farm wiatrowych ma być dwa razy większy do 2030 r. (Polski Portal Morski (polskamorska.pl), 2026-06-08): https://polskamorska.pl/2026/06/08/terminal-instalacyjny-dla-farm-wiatrowych-ma-byc-dwa-razy-wiekszy-do-2030-r/
  - Terminal Orlenu ma być jedynym takim miejscem w Europie. Na razie jednak nie ma pieniędzy (WNP.pl, 2026-06): https://www.wnp.pl/energia/terminal-instalacyjny-orlenu-dla-offshoru-bedzie-rozbudowany-na-razie-jednak-brakuje-pieniedzy,1069743.html
  - ORLEN Group opens the first offshore wind installation terminal in Poland. First contract already in place (Świnoujście Offshore Terminal / ORLEN, 2025-06-10): http://swinoujscieoffshoreterminal.pl/en/for-media/news/2025/orlen-group-opens-the-first-offshore-wind-terminal-in-poland
  - ORLEN opens Poland's first offshore wind farm installation terminal – first contract already signed (ORLEN, 2025-06-10): https://www.orlen.pl/en/about-the-company/media/press-releases/current/2025/june-2025/orlen-opens-polands-first-offshore-wind-farm-installation-terminal--first-contract-already-signed
  - Another partner to access Świnoujście Offshore Terminal. ORLEN Neptun secures new contract (ORLEN, 2025-09-15): https://www.orlen.pl/en/about-the-company/media/press-releases/current/2025/september-2025/another-partner-to-access-swinoujscie-offshore-terminal-orlen-neptun-secures-new-contract

## Głębokowodny Terminal Kontenerowy w Świnoujściu (Przylądek Pomerania)
URL: https://projektometr.pl/projekt/terminal-kontenerowy-swinoujscie
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 10.0 mld zł | Inwestor: Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście S.A.
Kalendarium: ogł. 2023-07-10, start 2026-07-13, plan 2030
Efekt: opóźnione
Opis: Budowa nowego portu zewnętrznego w Świnoujściu pod roboczą nazwą Przylądek Pomerania: około 186 hektarów zalądowionego terenu na prawobrzeżnej części miasta, basen portowy o głębokości 17 m, blisko 3 km nabrzeży oraz głębokowodny terminal kontenerowy z nabrzeżem o długości 1,3 km i zdolnością przeładunkową 2 mln TEU rocznie. Inwestorem jest Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście S.A.; po tym, jak w listopadzie 2025 r. nie doszło do zawarcia umowy ostatecznej z konsorcjum DEME–QTerminals, projekt ma być realizowany samodzielnie przez podmioty państwowe. Fizyczna budowa ruszyła 13 lipca 2026 r. od drogi technicznej; zakończenie planowane jest około 2030 r., a szacowany koszt całości to około 10 mld zł.
Znaczenie: Terminal ma dać polskim portom zdolność obsługi największych statków kontenerowych — planowane są nabrzeża dla jednostek 400-metrowych i basen o głębokości 17 m — oraz przeładunek 2 mln TEU rocznie, co czyniłoby go największą inwestycją kontenerową w historii Polski. Projekt został wpisany do najważniejszych dokumentów strategicznych państwa. Inwestycja jest sporna: decyzję środowiskową zaskarżyły niemiecka inicjatywa obywatelska z wyspy Uznam oraz świnoujskie stowarzyszenie Zielone Wyspy, a w lipcu 2025 r. sąd administracyjny wstrzymał jej wykonanie. Dodatkową niepewność wprowadziło wycofanie się katarsko-belgijskiego konsorcjum operatorskiego (listopad 2025) — projekt kontynuują wyłącznie podmioty państwowe, w powiększonej formule Przylądka Pomerania.
Źródła:
  - Terminal kontenerowy w Świnoujściu (Wikipedia (pl), 2025-12-09): https://pl.wikipedia.org/wiki/Terminal_kontenerowy_w_%C5%9Awinouj%C5%9Bciu
  - Nowy port w Świnoujściu za 10 mld zł. Będzie konkurencja dla Hamburga (Forsal.pl, 2025-12-04): https://forsal.pl/gospodarka/inwestycje/artykuly/10598592,nowy-port-w-swinoujsciu-za-10-mld-zl-bedzie-konkurencja-dla-hamburga.html
  - Terminal kontenerowy w Świnoujściu. Sąd wstrzymał decyzję środowiskową (TVN24, 2025-07-25): https://tvn24.pl/biznes/z-kraju/terminal-kontenerowy-w-swinoujsciu-sad-wstrzymal-decyzje-srodowiskowa-st8571463
  - Wybudują drogę dla Przylądku Pomerania. Ruszył przetarg (Rynek Infrastruktury, 2026-03-10): https://www.rynekinfrastruktury.pl/wiadomosci/intermodal-i-logistyka/wybuduja-droge-dla-przyladku-pomerania-ruszyl-przetarg-99107.html
  - DEME i QTerminals bez umowy na terminal w Świnoujściu (swinoujskie.info, 2025-11-03): https://www.swinoujskie.info/2025/11/03/deme-i-qterminals-bez-umowy-na-terminal-w-swinoujsciu/
  - Rusza budowa Przylądka Pomerania. W Świnoujściu powstanie największy terminal kontenerowy w historii Polski (Bankier.pl, 2026-07-13): https://www.bankier.pl/wiadomosc/Rusza-budowa-Przyladka-Pomerania-W-Swinoujsciu-powstanie-najwiekszy-terminal-kontenerowy-w-historii-Polski-9167296.html
  - W Świnoujściu rozpoczęła się inwestycja za 10 mld zł. Ruszył Przylądek Pomerania (Polski Portal Morski, 2026-07-14): https://polskamorska.pl/2026/07/14/w-swinoujsciu-rozpoczela-sie-inwestycja-za-10-mld-zl-ruszyl-przyladek-pomerania/

## Terminal LNG im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Świnoujściu
URL: https://projektometr.pl/projekt/terminal-lng-swinoujscie-2015
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 3.6 mld zł | Inwestor: GAZ-SYSTEM S.A. (operator terminalu; do 2021 poprzez spółkę zależną Polskie LNG S.A.)
Kalendarium: ogł. 2006, start 2011-03-23, oddano 2015-12-11
Efekt: dostarczone, opóźnione
Opis: Pierwszy w Polsce i w regionie Morza Bałtyckiego morski terminal do odbioru i regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego (LNG), zlokalizowany w Świnoujściu, w dzielnicy Warszów na wyspie Wolin (ul. Ku Morzu 1), w województwie zachodniopomorskim. Decyzję o budowie gazoportu podjął rząd Kazimierza Marcinkiewicza w 2006 roku, a kamień węgielny pod inwestycję położono 23 marca 2011 roku. Pierwszy metanowiec ze skroplonym gazem ziemnym przypłynął do Świnoujścia 11 grudnia 2015 roku, a pierwsza komercyjna dostawa LNG dotarła do terminalu 17 czerwca 2016 roku; od 2016 roku obiekt jest eksploatowany komercyjnie. Terminal obejmuje m.in. trzy kriogeniczne zbiorniki magazynowe LNG o łącznej pojemności 500 000 m³. Ostateczna wartość inwestycji sięgnęła 3 mld 638 mln zł, w tym ponad 888 mln zł dofinansowania z Unii Europejskiej. Operatorem terminalu jest spółka GAZ-SYSTEM S.A. (do 2021 roku poprzez spółkę zależną Polskie LNG S.A.).
Znaczenie: Terminal LNG w Świnoujściu był pierwszym morskim gazoportem w Polsce i w regionie Morza Bałtyckiego, otwierając krajowi dostęp do dostaw skroplonego gazu ziemnego drogą morską od dowolnego dostawcy i tym samym dywersyfikując źródła gazu poza kierunek wschodni. Od uruchomienia w grudniu 2015 roku i pierwszej komercyjnej dostawy w czerwcu 2016 roku obiekt stał się jednym z filarów bezpieczeństwa energetycznego Polski. W ciągu pierwszych dziesięciu lat eksploatacji do terminalu dotarło 445 dostaw skroplonego gazu ziemnego. Zdolność regazyfikacyjna instalacji była następnie zwiększana w ramach rozbudowy (do 6,2 mld m³ gazu rocznie).
Źródła:
  - Terminal LNG w Świnoujściu (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Terminal_LNG_w_%C5%9Awinouj%C5%9Bciu
  - Terminal LNG im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Świnoujściu — informacje o terminalu LNG (GAZ-SYSTEM S.A.): https://www.gaz-system.pl/pl/terminal-lng/informacje-o-terminalu-lng.html
  - 10 lat od pierwszej komercyjnej dostawy do Terminala LNG w Świnoujściu (Ministerstwo Energii (gov.pl), 2026-06-17): https://www.gov.pl/web/energia/10-lat-od-pierwszej-komercyjnej-dostawy-do-terminala-lng-w-swinoujsciu
  - 445 dostaw i 80 mln m³ LNG. Terminal w Świnoujściu skończył 10 lat (Polski Portal Morski (polskamorska.pl), 2026-06-25): https://polskamorska.pl/2026/06/25/445-dostaw-i-80-mln-m%C2%B3-lng-terminal-w-swinoujsciu-skonczyl-10-lat-zdjecia/

## Rozbudowa Terminalu LNG im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Świnoujściu
URL: https://projektometr.pl/projekt/terminal-lng-swinoujscie-rozbudowa
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 1.9 mld zł | Inwestor: GAZ-SYSTEM S.A. (inwestycję realizowało Polskie LNG, obecnie GAZ-SYSTEM)
Kalendarium: start 2020-06-24, plan 2025, oddano 2025-01
Efekt: dostarczone, opóźnione
Opis: Drugi etap rozbudowy terminalu LNG w Świnoujściu obejmował budowę trzeciego zbiornika o pojemności ok. 180 tys. m3 oraz drugiego nabrzeża do rozładunku, załadunku i bunkrowania LNG. Umowy z wykonawcami (konsorcjum PORR/TGE oraz część morska) o łącznej wartości ok. 1,9 mld zł podpisano 24 czerwca 2020 r., z pierwotnym terminem zakończenia na koniec 2023 r. Rozbudowę ukończono z opóźnieniem: od 1 stycznia 2025 r. moce regazyfikacyjne terminalu wzrosły z 6,2 do 8,3 mld m3 rocznie (wobec 5,0 mld m3 w 2015 r.), a uroczyste zakończenie inwestycji odbyło się 22 stycznia 2025 r.
Znaczenie: Po rozbudowie terminal LNG w Świnoujściu dysponuje mocami regazyfikacyjnymi 8,3 mld m3 rocznie, które odpowiadają blisko połowie rocznego zapotrzebowania krajowych odbiorców na gaz — to kluczowy element dywersyfikacji dostaw i bezpieczeństwa energetycznego Polski po odcięciu importu z Rosji. Inwestycja uzyskała ok. 461 mln zł dofinansowania UE z POIiŚ 2014-2020.
Źródła:
  - GAZ-SYSTEM zakończył rozbudowę terminala LNG w Świnoujściu (GAZ-SYSTEM S.A., 2025-01-22): https://www.gaz-system.pl/pl/dla-mediow/komunikaty-prasowe/2025/styczen/22-01-2025-gaz-system-zakonczyl-rozbudowe-terminala-lng-w-swinoujsciu.html
  - Terminal LNG w Świnoujściu rozbudowany. Zapewni połowę gazu dla Polski (Polska Agencja Prasowa (PAP), 2025-01-22): https://www.pap.pl/aktualnosci/terminal-lng-w-swinoujsciu-rozbudowany-zapewni-polowe-gazu-dla-polski
  - Program Rozbudowy Terminalu LNG (GAZ-SYSTEM S.A.): https://www.gaz-system.pl/pl/terminal-lng/program-rozbudowy-terminalu-lng.html
  - Gaz-System rozbudowuje terminal w Świnoujściu (Cleaner Energy, 2020-06-24): https://cleanerenergy.pl/2020/06/24/gaz-system-rozbudowuje-terminal-w-swinoujsciu/
  - Rozbudowa gazoportu. Gaz-System dopiął ostatni element za prawie 2 mld zł (Money.pl, 2020-07-03): https://www.money.pl/gospodarka/rozbudowa-gazoportu-gaz-system-dopial-ostatni-element-za-prawie-2-mld-zl-6528076488562305a.html
  - Terminal LNG w Świnoujściu (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Terminal_LNG_w_%C5%9Awinouj%C5%9Bciu
  - Świnoujście bije rekordy. Do Polski przypłynęło 6 mln ton gazu (Money.pl / Orlen, 2026-02): https://www.money.pl/gospodarka/swinoujscie-bije-rekordy-do-polski-przyplynelo-6-mln-ton-gazu-7252865021274496a.html

## Morski Terminal Przeładunkowy ORLEN na Martwej Wiśle przy Rafinerii Gdańskiej
URL: https://projektometr.pl/projekt/terminal-martwa-wisla-rafineria-gdanska
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 500 mln zł | Inwestor: ORLEN S.A. (Grupa ORLEN, Rafineria Gdańska)
Kalendarium: start 2023, plan 2026, oddano 2026
Opis: Nowy morski terminal przeładunkowy Grupy ORLEN wybudowany na nabrzeżu Martwej Wisły, bezpośrednio przy Rafinerii Gdańskiej (woj. pomorskie). Obiekt obejmuje ok. 380-metrowe nabrzeże z dwoma stanowiskami cumowniczymi wyposażonymi w osiem zautomatyzowanych, dwukierunkowych ramion przeładunkowych oraz system rurociągów łączący terminal z instalacjami rafinerii. Terminal może przyjmować jednostki o długości do 130 m. Docelowa zdolność przeładunkowa ma sięgać nawet 2 mln ton produktów rocznie — biokomponentów do produkcji paliw (m.in. etanol, MTBE, ETBE, FAME/UCOME), olejów bazowych, niskosiarkowego paliwa żeglugowego (MGO) i półproduktów rafineryjnych. Budowę prowadziło konsorcjum kierowane przez sopocką Grupę NDI. Prace ruszyły w 2023 r., pierwotnie zakładano oddanie terminalu w 2025 r. Po zakończeniu budowy w 2026 r. prowadzono rozruch i testy przeładunków, a w czerwcu 2026 r. wykonano pierwszy przeładunek komercyjny; pierwsze statki komercyjne zapowiedziano na lipiec 2026 r., a pełny start operacyjny na drugą połowę 2026 r.
Znaczenie: Terminal ma być morskim „oknem eksportowym" Rafinerii Gdańskiej — umożliwia bezpośredni załadunek i wyładunek produktów drogą wodną, bez pośrednictwa terminala kolejowego, co odciąża logistykę lądową rafinerii. Zwiększa bezpieczeństwo dostaw poprzez własny kanał importu biokomponentów i komponentów niezbędnych do produkcji paliw oraz eksportu produktów naftowych i olejów bazowych. Docelowa przepustowość rzędu 2 mln ton rocznie oraz obsługa niskosiarkowego paliwa żeglugowego (MGO) wzmacniają pozycję Gdańska w morskiej logistyce paliwowej i wspierają produkcję biopaliw w Grupie ORLEN.
Źródła:
  - Gdańsk. Brama paliwowa Polski. Orlen buduje terminal za 500 mln zł (money.pl, 2023): https://www.money.pl/gospodarka/gdansk-brama-paliwowa-polski-orlen-buduje-terminal-za-500-mln-zl-6857599280110496a.html
  - Budowa Morskiego Terminalu Przeładunkowego Orlen na Martwej Wiśle na finiszu (gdansk.pl, 2025-01): https://www.gdansk.pl/wiadomosci/Budowa-Morskiego-Terminalu-Przeladunkowego-Orlen-na-Martwej-Wisle-na-finiszu,a,279017
  - Trwają testy terminalu ORLENU na Martwej Wiśle. Start w II połowie 2026 r. (trojmiasto.pl, 2026): https://www.trojmiasto.pl/biznes/Trwaja-testy-terminalu-ORLENU-na-Martwej-Wisle-Start-w-II-polowie-2026-r-n218341.html
  - Orlen wzmacnia rafinerię w Gdańsku. Nowy terminal będzie oknem eksportowym (money.pl, 2025): https://www.money.pl/gospodarka/orlen-wzmacnia-rafinerie-w-gdansku-nowy-terminal-bedzie-oknem-eksportowym-6990274520673248a.html
  - Pierwszy przeładunek komercyjny w terminalu Martwa Wisła. Projekt Grupy ORLEN działa (gospodarkamorska.pl, 2026-06): https://www.gospodarkamorska.pl/pierwszy-przeladunek-komercyjny-w-terminalu-martwa-wisla-projekt-grupy-orlen-dziala-93773

## Terminal T5 w Porcie Gdańsk — terminal instalacyjny offshore wind
URL: https://projektometr.pl/projekt/terminal-t5-w-porcie-gdansk-terminal-instalacyjny-offshore-w
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 1.2 mld zł | Inwestor: Istrana sp. z o.o. (Polski Fundusz Rozwoju 85%, Baltic Hub 15%)
Kalendarium: plan 2026-09
Opis: Nowy terminal T5 budowany na obszarze ok. 21 ha odzyskanym z morza w rejonie Baltic Hub w Porcie Gdańsk, realizowany na zlecenie spółki Istrana (w 85% należącej do Polskiego Funduszu Rozwoju, w 15% do Baltic Hub). W pierwszych latach eksploatacji terminal ma pełnić funkcję bazy instalacyjnej dla morskich farm wiatrowych na Bałtyku. Obiekt wyposażony będzie w dwa głębokowodne nabrzeża (451 m od strony północno-zachodniej i 349 m od strony północnej). Cały terminal o powierzchni 21,3 ha wydzierżawiła spółka Elektrownia Wiatrowa Baltica 2, należąca do PGE i Ørsted, na potrzeby instalacji morskiej farmy wiatrowej Baltica 2. Koszt inwestycji to ok. 1,18 mld zł, z czego ponad 900 mln zł stanowi dofinansowanie z Krajowego Planu Odbudowy. W kwietniu 2026 r. zaawansowanie robót żelbetowych wynosiło 85%, a zakończenie budowy zaplanowano na trzeci kwartał 2026 r.
Znaczenie: Terminal T5 ma stać się kluczowym w Polsce zapleczem instalacyjnym dla morskiej energetyki wiatrowej na Bałtyku. Cały obiekt wydzierżawiła spółka Baltica 2 (PGE i Ørsted) na potrzeby budowy farmy Baltica 2 o mocy ok. 1,5 GW, co czyni T5 bazą wypadową dla montażu turbin morskich z polskiego portu. Inwestycja fizycznie powiększa powierzchnię Portu Gdańsk o ponad 21 ha terenu odzyskanego z morza i wzmacnia rolę Gdańska w łańcuchu dostaw dla projektów offshore na polskim wybrzeżu.
Źródła:
  - Terminal T5 w Baltic Hub coraz bliżej obsługi offshore. Budowa wchodzi w kluczową fazę (Polski Portal Morski (polskamorska.pl), 2026-04-30): https://polskamorska.pl/2026/04/30/terminal-t5-w-baltic-hub-coraz-blizej-obslugi-offshore-budowa-wchodzi-w-kluczowa-faze-wideo/
  - Terminal T5 znalazł dzierżawców z branży OZE — umowa PGE, Ørsted, Istrana, Baltic Hub (gdansk.pl): https://www.gdansk.pl/wiadomosci/Terminal-T5-gdzie-w-2026-r-bedzie-baza-dla-morskiej-farmy-wiatrowej-znalazl-dzierzawcow-z-branzy-OZE-umowa-PGE-Polska-Grupa-Energetyczna-Orsted-Istrana-Baltic-Hub,a,271334
  - W Gdańsku za ponad 3 miliardy złotych powstają dwa wielkie terminale w Baltic Hub (investmap.pl): https://investmap.pl/w-gdansku-za-ponad-3-miliardy-zlotych-powstaja-dwa-wielkie-terminale-w-baltic-hub-filmy.a313178
  - Kolejne postępy na budowie terminala T5 (IntermodalNews, 2026-07-10): https://intermodalnews.pl/2026/07/10/kolejne-postepy-na-budowie-terminala-t5/

## Tramwaj do Mistrzejowic – KST etap IV (Kraków, PPP)
URL: https://projektometr.pl/projekt/tramwaj-do-mistrzejowic-kst-etap-iv-krakow-ppp
Status: w budowie | Etap: rozruch | Koszt (wg etapu, nom.): 1.9 mld zł | Inwestor: Miasto Kraków
Kalendarium: ogł. 2021-12, plan 2026-08
Efekt: opóźnione
Opis: Budowa linii szybkiego tramwaju (Krakowski Szybki Tramwaj, etap IV) łączącej rejon ul. Meissnera z dzielnicą Mistrzejowice, realizowana w formule partnerstwa publiczno-prywatnego – pierwszym tak dużym projekcie tramwajowym PPP w Polsce. Partnerem publicznym jest Miasto Kraków, a partnerem prywatnym konsorcjum PPP Solutions Polska i Gülermak, które w ramach 24-letniej umowy sfinansowało, zaprojektowało i wybudowało trasę oraz odpowiada za jej utrzymanie przez 20 lat. Trasa ma ok. 4,45 km, w tym 1,23 km tunelu, z podziemnym węzłem przesiadkowym przy rondzie Polsadu. Wartość całego przedsięwzięcia określono na 1,92 mld zł.
Znaczenie: Nowa linia skraca czas dojazdu z Mistrzejowic do centrum Krakowa o około 12 minut i domyka układ szybkiego tramwaju w północno-wschodniej części miasta, obsługując gęsto zaludnione osiedla. Przedsięwzięcie jest traktowane jako wzorcowy model finansowania inwestycji komunikacyjnych w formule PPP w Polsce – miasto płaci partnerowi prywatnemu opłatę za dostępność zamiast przekazywać mu przychody z biletów. Termin uruchomienia przesuwał się z końca 2025 r. na 2026 r. m.in. z powodu opóźnień w podłączeniu zasilania tunelu przez Tauron.
Źródła:
  - About – Tram to Mistrzejowice (Tramwaj do Mistrzejowic (PPP Solutions Polska / Gülermak)): https://www.tramwajdomistrzejowic.pl/en/about/
  - Kraków: jest umowa na tramwaj do Mistrzejowic na okres 24 lat (Transport Publiczny): https://www.transport-publiczny.pl/wiadomosci/krakow-jest-umowa-na-tramwaj-do-mistrzejowic-na-okres-24-lat-67006.html
  - Szybki tramwaj w Krakowie: Kiedy koniec budowy? Znamy terminy (Forsal.pl, 2026-05-17): https://forsal.pl/gospodarka/inwestycje/artykuly/11248274,szybki-tramwaj-w-krakowie-spektakularna-inwestycja-zbliza-sie-do-konca.html
  - Tramwaj do Mistrzejowic. Podpisano umowę z wykonawcą (RMF24, 2023-01-30): https://www.rmf24.pl/regiony/krakow/news-tramwaj-do-mistrzejowic-podpisano-umowe-z-wykonawca,nId,6566564
  - Szybki tramwaj do Mistrzejowic. Znamy termin zakończenia budowy (RMF24, 2026-06-01): https://www.rmf24.pl/regiony/krakow/news-szybki-tramwaj-do-mistrzejowic-znamy-termin-zakonczenia-budo,nId,8088848

## Tramwaj do Wilanowa (Warszawa)
URL: https://projektometr.pl/projekt/tramwaj-do-wilanowa-warszawa
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 685 mln zł | Inwestor: Tramwaje Warszawskie
Kalendarium: oddano 2024-10-29
Efekt: dostarczone, opóźnione, przekroczony budżet
Opis: Nowa dwutorowa trasa tramwajowa o długości ok. 7,5 km, łącząca południową część Warszawy z Miasteczkiem Wilanów, poprowadzona ulicami Puławską, Goworka, Spacerową, Belwederską i Sobieskiego. Trasę oddano do użytku 29 października 2024 r.; obsługują ją dwie linie tramwajowe (14 i 16). Budowę objęto dofinansowaniem ze środków Unii Europejskiej.
Znaczenie: Trasa zapewnia bezpośrednie połączenie tramwajowe szybko rozwijającego się Miasteczka Wilanów i południowej części miasta z centrum Warszawy, skracając czas dojazdu i odciążając transport drogowy. W szczycie kursy realizowane są z częstotliwością rzędu 2-3 minut.
Źródła:
  - Tramwaj do Wilanowa – umowa na budowę podpisana (Miasto Warszawa): https://um.warszawa.pl/-/tramwaj-do-wilanowa-umowa-na-budowe-podpisana
  - Warszawa otworzyła tramwaj do Wilanowa (Relacja) (Rynek Kolejowy, 2024-10-29): https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/warszawa-otworzyla-tramwaj-do-wilanowa-relacja-129171.html
  - Opis inwestycji - Tramwaj do Wilanowa (Tramwaje Warszawskie): https://tramwajdowilanowa.pl/opis-inwestycji/
  - Mokotow-Wilanow - Tramwaj do Wilanowa (Tramwaje Warszawskie): https://tramwajdowilanowa.pl/opis-inwestycji/mokotow-wilanow/
  - Tramwaj do Wilanowa (Miasto Warszawa): https://um.warszawa.pl/-/tramwaj-do-wilanowa
  - Uruchomienie trasy tramwajowej do Miasteczka Wilanow (Warszawski Transport Publiczny, 2024-10-28): https://www.wtp.waw.pl/zmiany/2024/10/28/tramwaj-wilanow/
  - Tramwaje do Wilanowa jeżdżą już rok (Miasto Warszawa, 2025-10-29): https://um.warszawa.pl/-/tramwaje-do-wilanowa-jezdza-juz-rok
  - Tramwaj do Wilanowa łapie opóźnienie. Jest nowy termin zakończenia prac (PortalSamorzadowy.pl, 2023-11-17): https://www.portalsamorzadowy.pl/inwestycje/tramwaj-do-wilanowa-lapie-opoznienie-jest-nowy-termin-zakonczenia-prac,504569.html
  - Budimex ma aneks do umowy na budowę trasy tramwaju; wartość kontraktu wzrośnie o 199,3 mln zł (Bankier.pl, 2023-11-24): https://www.bankier.pl/wiadomosc/Budimex-ma-aneks-do-umowy-na-budowe-trasy-tramwaju-wartosc-kontraktu-wzrosnie-o-199-3-mln-zl-8652434.html
  - Tramwaj do Wilanowa. Kiedy koniec budowy? Padła data otwarcia (Murator Plus): https://www.muratorplus.pl/inwestycje/inwestycje-publiczne/tramwaj-do-wilanowa-kiedy-koniec-budowy-padla-data-otwarcia-jakie-linie-tramwajowe-do-miasteczka-wilanow-aa-n426-aFfw-nW9x.html

## Trasa tramwajowa na Naramowice (Poznań)
URL: https://projektometr.pl/projekt/tramwaj-na-naramowice-poznan
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 550 mln zł | Inwestor: Poznańskie Inwestycje Miejskie
Kalendarium: start 2018-12, oddano 2022-04-23
Opis: Nowa trasa tramwajowa (I etap) łącząca poznańskie osiedle Naramowice z centrum miasta - od pętli Wilczak do pętli przy ul. Błażeja. W formule "zaprojektuj i wybuduj" powstało ok. 3,3 km torowiska oraz blisko 7,5 km dróg (wraz z dojazdami i skrzyżowaniami) i 8 przystanków. Wykonawcą było konsorcjum Gülermak (Ankara) oraz Mosty Łódź S.A. i Gülermak Sp. z o.o. Inwestycję współfinansowano ze środków Unii Europejskiej. Trasę oddano do użytku 23 kwietnia 2022 r.
Znaczenie: Trasa zapewnia pierwsze bezpośrednie połączenie tramwajowe dynamicznie rozbudowującego się osiedla Naramowice z centrum Poznania - na inwestycję tej rangi mieszkańcy czekali ponad dwie dekady. Nowy korytarz odciąża zatłoczoną ul. Naramowicką i skraca czas dojazdu do śródmieścia.
Źródła:
  - Poznań: Tramwaj na Naramowice jeszcze droższy? (tenPoznan, 2022-04): https://tenpoznan.pl/poznan-tramwaj-na-naramowice-jeszcze-drozszy/
  - Cała trasa tramwajowa na Naramowice gotowa (Miasto Poznań, 2022-04-23): https://www.poznan.pl/mim/info/news/cala-trasa-tramwajowa-na-naramowice-gotowa,179947.html
  - Tramwaj na Naramowice - umowa podpisana (Poznańskie Inwestycje Miejskie): https://pim.poznan.pl/aktualnosci/archiwalne/tramwaj-na-naramowice-umowa-podpisana-wideo
  - Początek prac przy budowie trasy tramwajowej na Naramowice (Zarząd Dróg Miejskich w Poznaniu, 2018-12): https://zdm.poznan.pl/web/aktualnosci/view/id/poczatek-prac-przy-budowie-trasy-tramwajowej-na-naramowice
  - Poznań: Rusza przetarg na tramwaj na Naramowice. Otwarcie w 2022 r. (Transport Publiczny): https://www.transport-publiczny.pl/wiadomosci/poznan-rusza-przetarg-na-tramwaj-na-naramowice-otwarcie-w-2022-r-58659.html
  - Poznań Naramowice. Jeszcze w tym miesiącu do swoich domów dojadą tramwajem. Czekali na to ponad 20 lat (TVN24, 2022-04): https://tvn24.pl/poznan/poznan-naramowice-jeszcze-w-tym-miesiacu-do-swoich-domow-dojada-tramwajem-czekali-na-to-ponad-20-lat-st5662956

## Tramwaje Śląskie – modernizacja i rozwój infrastruktury tramwajowej w Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii (FEnIKS 2021-2027)
URL: https://projektometr.pl/projekt/tramwaje-slaskie-modernizacja-gzm-feniks
Status: w budowie | Etap: — | Koszt (wg etapu, nom.): 1.3 mld zł | Inwestor: Tramwaje Śląskie S.A.
Kalendarium: b/d
Opis: Strategiczny program modernizacji i rozbudowy sieci tramwajowej w Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, realizowany przez Tramwaje Śląskie S.A. i współfinansowany z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) 2021-2027. Całkowita wartość przedsięwzięcia przekracza 1,3 mld zł, z czego ok. 735 mln zł stanowi dofinansowanie unijne z FEnIKS; umowy o dofinansowanie podpisano 6 października 2025 r. Zakres obejmuje nowe linie tramwajowe (m.in. na południe Katowic i przedłużenie w Sosnowcu), dziesiątki kilometrów zmodernizowanych torowisk i sieci trakcyjnej oraz zakup 30 nowoczesnych, niskopodłogowych tramwajów. Inwestycje są prowadzone w kilku miastach aglomeracji, m.in. w Katowicach, Sosnowcu, Bytomiu, Dąbrowie Górniczej i Będzinie, we współpracy z samorządami. Projekt uzyskał status operacji strategicznej w ramach programu FEnIKS.
Znaczenie: Program ma zmodernizować i rozbudować rdzeń sieci tramwajowej najgęściej zaludnionej konurbacji w Polsce, obsługiwanej przez Tramwaje Śląskie S.A. Powstaną nowe linie (m.in. niemal 10-kilometrowa trasa na południe Katowic i przedłużenie w Sosnowcu), zmodernizowane zostaną dziesiątki kilometrów torowisk i sieci trakcyjnej, a tabor zasili 30 nowych, niskopodłogowych tramwajów poprawiających dostępność i komfort podróży. Jest to jedno z największych przedsięwzięć transportu publicznego realizowanych w Polsce w perspektywie UE 2021-2027, objęte statusem operacji strategicznej FEnIKS.
Źródła:
  - European funds will launch Silesian trams onto new tracks (Centrum Unijnych Projektów Transportowych (CUPT), 2025-10): https://www.cupt.gov.pl/en/aktualnosc/feniks-en/european-funds-will-launch-silesian-trams-onto-new-tracks/
  - Tramwaje Śląskie z unijnym dofinansowaniem w wysokości 735 mln zł – umowy podpisane (Sektorkolejowy.pl, 2025-10): https://www.sektorkolejowy.pl/tramwaje-slaskie-z-unijnym-dofinansowaniem-w-wysokosci-735-mln-zl-umowy-podpisane/
  - Tramwaje Śląskie z dofinansowaniem m.in. do linii tramwajowej na południe Katowic (WNP.pl, 2025-10): https://www.wnp.pl/rynki/tramwaje-slaskie-z-dofinansowaniem-m-in-do-linii-tramwajowej-na-poludnie-katowic,991338.html
  - Informacje o Projekcie – FEnIKS 2021-2027 (Tramwaje Śląskie S.A.): https://www.tram-silesia.pl/www/index.php/jrpc/
  - Fundusze Europejskie na rozwój infrastruktury tramwajowej na Śląsku (Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej (FEnIKS), 2025-10-07): https://feniks.gov.pl/aktualnosci/fundusze-europejskie-na-rozwoj-infrastruktury-tramwajowej-na-slasku/
  - Nowoczesna komunikacja w Metropolii. Ponad 735 mln zł z UE na rozwój sieci tramwajowej (Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach, 2025-10): https://www.katowice.uw.gov.pl/aktualnosci/nowoczesna-komunikacja-w-metropolii-ponad-735-mln-zl-na-rozwoj-sieci-tramwajowej

## Tunel pod Świną w Świnoujściu
URL: https://projektometr.pl/projekt/tunel-pod-swina
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 914 mln zł | Inwestor: Miasto Świnoujście (wsparcie GDDKiA)
Kalendarium: start 2019, oddano 2023-06-30
Efekt: dostarczone, opóźnione
Opis: Drogowy tunel pod cieśniną Świną, łączący wyspy Uznam i Wolin w Świnoujściu — pierwsze stałe połączenie drogowe miasta z resztą kraju, zastępujące dotychczasowe przeprawy promowe. Odcinek drążony maszyną TBM ma blisko 1500 m długości. Inwestorem było Miasto Świnoujście przy wsparciu GDDKiA; łączna wartość inwestycji wyniosła 913,8 mln zł, z dofinansowaniem UE 775,6 mln zł z POIiŚ. Prace ruszyły jesienią 2019 r., a tunel otwarto dla ruchu 30 czerwca 2023 r. — około rok później niż pierwotnie zapowiadana jesień 2022 r.
Znaczenie: Tunel zlikwidował zależność Świnoujścia od przepraw promowych jako jedynego połączenia lewobrzeżnej części miasta (wyspa Uznam) z resztą kraju — przejazd tunelem zajmuje około dwóch minut. Przeprawa jest intensywnie wykorzystywana: w ciągu trzech lat od otwarcia (do czerwca 2026 r.) odnotowano ponad 15,1 mln przejazdów, a rok 2025 był rekordowy z ponad 5,2 mln pojazdów.
Źródła:
  - Tunel w Świnoujściu otwarty! (Ministerstwo Infrastruktury (gov.pl), 2023-06-30): https://www.gov.pl/web/infrastruktura/tunel-w-swinoujsciu-otwarty
  - Otwarcie tunelu w Świnoujściu (GDDKiA (gov.pl), 2023-06-30): https://www.gov.pl/web/gddkia/otwarcie-tunelu-w-swinoujsciu
  - Tunel pod Świną (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Tunel_pod_%C5%9Awin%C4%85
  - Tunel pod Świną kończy trzy lata. Ponad 15 mln przejazdów (Miasto Świnoujście (swinoujscie.pl), 2026-06): https://www.swinoujscie.pl/artykul/tunel-pod-swina-konczy-trzy-lata-ponad-15-mln-przejazdow
  - Tunel pod Świną coraz bardziej obciążony. Ponad 5,2 mln przejazdów w 2025 roku (iSwinoujscie.pl, 2026-01): https://iswinoujscie.pl/artykuly/87492

## Tunel średnicowy w Łodzi (Łódź Fabryczna – Łódź Kaliska/Żabieniec)
URL: https://projektometr.pl/projekt/tunel-srednicowy-lodz
Status: wstrzymane | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 2.3 mld zł | Inwestor: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
Kalendarium: ogł. 2016-11-28, start 2019, plan 2031
Efekt: opóźnione, przekroczony budżet
Opis: Podziemny tunel kolejowy łączący dworzec Łódź Fabryczna z Łodzią Kaliską i Łodzią Żabieńcem: odcinek dwutorowy o długości 3 km oraz cztery tunele jednotorowe o łącznej długości 4,5 km, z nowymi podziemnymi przystankami w śródmieściu. Przetarg ogłoszono w listopadzie 2016 r., umowę z konsorcjum PBDiM z Mińska Mazowieckiego (1,59 mld zł) podpisano pod koniec 2017 r., a drążenie ruszyło w 2019 r. Po zapadnięciu się kamienicy nad trasą maszyny TBM we wrześniu 2024 r. drążenie wstrzymano — tarcza pozostaje unieruchomiona od listopada 2024 r. W lutym 2026 r. PKP PLK odstąpiły od umowy z wykonawcą; trwa wybór nowego (przetarg na przełomie III i IV kw. 2026 r.). Koszt urósł z ok. 1,3 mld zł netto do ok. 2,3 mld zł, a zakończenie przesunięto z 2022 r. na przełom 2030 i 2031 r.
Znaczenie: Tunel ma umożliwić prowadzenie ruchu kolejowego przez centrum Łodzi: za dworcem Łódź Fabryczna trasa rozdziela się na północ do stacji Łódź Żabieniec i na południe do stacji Łódź Kaliska, a w śródmieściu powstają nowe podziemne przystanki (m.in. u zbiegu ulic Zielonej, Zachodniej i Kościuszki oraz Ogrodowej, Karskiego i Drewnowskiej). Inwestycja przekształca Łódź Fabryczną ze stacji końcowej w przelotową, spinając łódzki węzeł kolejowy.
Źródła:
  - Kolej otwiera Łódź. Około 2 mld zł na budowę tunelu średnicowego (PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., 2016-11-28): https://www.plk-sa.pl/o-spolce/biuro-prasowe/informacje-prasowe/szczegoly/kolej-otwiera-lodz-okolo-2-mld-zl-na-budowe-tunelu-srednicowego-3239
  - Rośnie rachunek za tunel średnicowy w Łodzi. Kwota wyższa już o ponad 1 mld zł (Money.pl, 2025-02-25): https://www.money.pl/gospodarka/rosnie-rachunek-za-tunel-srednicowy-w-lodzi-kwota-wyzsza-juz-o-ponad-1-mld-zl-7129052297030592a.html
  - Wykonawca tunelu średnicowego w Łodzi powalczy w sądzie o kontrakt za miliardy. Historia pechowej i kluczowej inwestycji (XYZ.pl, 2026-02-11): https://xyz.pl/wykonawca-tunelu-srednicowego-w-lodzi-powalczy-w-sadzie-o-kontrakt-za-miliardy-historia-pechowej-i-kluczowej-inwestycji/
  - Łódzki tunel średnicowy z nowym terminem zakończenia. Będzie później niż inwestycja CPK (Rynek Infrastruktury, 2026-05-27): https://www.rynekinfrastruktury.pl/wiadomosci/inzynieria-i-innowacje/lodzki-tunel-srednicowy-z-nowym-terminem-zakonczenia-104947.html
  - Co dalej z tunelem średnicowym w Łodzi? Nowe informacje z PKP PLK (WNP.pl, 2026-05-13): https://www.wnp.pl/rynki/lodz-pkp-plk-inwestycja-dotyczaca-budowy-tunelu-srednicowego-bedzie-kontynuowana,1061845.html
  - Ponad 500 mln zł dopłaty do budowy tunelu, a PKP PLK zrywa kontrakt. Będą roszczenia o odszkodowanie (PortalSamorzadowy.pl, 2026-02-05): https://www.portalsamorzadowy.pl/finanse/ponad-500-mln-zl-doplaty-do-budowy-tunelu-a-pkp-plk-zrywa-kontrakt-beda-roszczenia-o-odszkodowanie,647980.html
  - Kolejny etap sporu między byłym wykonawcą tunelu średnicowego a PKP PLK. Pół miliarda złotych kar (Radio Łódź, 2026-03-02): https://radiolodz.pl/kolejny-etap-sporu-miedzy-bylym-wykonawca-tunelu-srednicowego-a-pkp-plk-pol-miliarda-zlotych-kar,609157/
  - PKP PLK zrywa umowę na tunel średnicowy w Łodzi. Seria błędów, katastrofa budowlana i setki milionów złotych strat (Expressilustrowany.pl / eGlos, 2026-02-05): https://eglos.pl/aktualnosci/item/45322-pkp-plk-zrywa-umowe-na-tunel-srednicowy-w-lodzi-seria-bledow-katastrofa-budowlana-i-setki-milionow-zlotych-strat

## Rozbudowa i modernizacja Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku (Uniwersyteckie Centrum Onkologii Spersonalizowanej)
URL: https://projektometr.pl/projekt/usk-bialystok-rozbudowa-centrum-onkologii
Status: w budowie | Etap: — | Koszt (wg etapu, nom.): 948 mln zł | Inwestor: Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku
Kalendarium: start 2025, plan 2029
Opis: Program wieloletni rozbudowy i modernizacji Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku, którego jądrem jest nowe Uniwersyteckie Centrum Onkologii Spersonalizowanej — kompleks klinik onkologicznych, poradni i pracowni diagnostycznych. Umowę na realizację podpisano 27 października 2025 r.; inwestycja o łącznej wartości 948 mln zł ma zostać zrealizowana w latach 2025-2029, w przeważającej części ze środków budżetu państwa oraz z wkładu własnego beneficjenta. Poza kompleksem onkologicznym program obejmuje modernizację i doposażenie czterech istniejących budynków szpitalnych oraz rozbudowę jednego z obiektów.
Znaczenie: Po zakończeniu inwestycji szpital ma dysponować 361 łóżkami, a powierzchnia użytkowa wzrośnie z 14 551 m² do 43 770 m². Nowe Uniwersyteckie Centrum Onkologii Spersonalizowanej ma skupić kliniki onkologiczne, poradnie i pracownie diagnostyczne, wzmacniając opiekę onkologiczną i dostęp do nowoczesnej diagnostyki w północno-wschodniej Polsce.
Źródła:
  - Rozbudowa i modernizacja Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku - rusza program wieloletni (Ministerstwo Zdrowia (gov.pl), 2025-10): https://www.gov.pl/web/zdrowie/rozbudowa-i-modernizacja-uniwersyteckiego-szpitala-klinicznego-w-bialymstoku---rusza-program-wieloletni
  - Nowoczesne centrum onkologii w Białymstoku. Rusza największa inwestycja medyczna w regionie (newsmed.pl, 2025-10-30): https://newsmed.pl/aktualnosci/12163423/rozbudowa-i-modernizacja-uniwersyteckiego-szpitala-w-bialymstoku.html
  - Rozbudowa i modernizacja Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku (Podlaski Urząd Wojewódzki (gov.pl), 2025-11-03): https://www.gov.pl/web/uw-podlaski/rozbudowa-i-modernizacja-uniwersyteckiego-szpitala-klinicznego-w-bialymstoku
  - Inwestycje - Środki z Budżetu Państwa lub z Państwowych Funduszy Celowych (Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku): https://uskwb.pl/inwestycje/
  - Rekordowa inwestycja w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym w Białymstoku. Ma kosztować blisko 1 mld zł (Rynek Zdrowia, 2025-10): https://www.rynekzdrowia.pl/Inwestycje/Rekordowa-inwestycja-w-Uniwersyteckim-Szpitalu-Klinicznym-w-Bialymstoku-Ma-kosztowac-blisko-1-mld-zl,277527,3.html

## Rozbudowa Warszawskiej Wytworni Energii (ITPOK, dawny ZUSOK) na Targowku
URL: https://projektometr.pl/projekt/warszawska-wytwornia-energii-wte-targowek
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 1.7 mld zł | Inwestor: Miejskie Przedsiebiorstwo Oczyszczania w m.st. Warszawie (MPO)
Kalendarium: ogł. 2020, start 2021, oddano 2026-02
Opis: Rozbudowa i modernizacja Zakladu Unieszkodliwiania Stalych Odpadow Komunalnych (ZUSOK) na warszawskim Targowku, przemianowanego na Warszawska Wytwornie Energii (WWE). Umowe na realizacje z koreanska spolka POSCO Engineering & Construction podpisano w 2020 r., prace rozpoczeto w 2021 r., a rozbudowana instalacje uruchomiono w lutym 2026 r. Po rozbudowie jest to najwieksza w Polsce instalacja termicznego przeksztalcania odpadow komunalnych, nalezaca do Miejskiego Przedsiebiorstwa Oczyszczania w m.st. Warszawie (MPO).
Znaczenie: Zaklad moze przetwarzac ok. 265 tys. ton zmieszanych odpadow komunalnych rocznie, przeksztalcajac je w energie elektryczna i cieplo zasilajace warszawskie sieci. Wartosc kontraktu z generalnym wykonawca wyniosla ok. 1,668 mld zl netto (blisko 2,05 mld zl brutto). Inwestycja, pierwotnie planowana do zakonczenia w 2023 r., zaliczyla kilkuletnie opoznienie i ruszyla dopiero w 2026 r.
Źródła:
  - MPO rozbuduje instalacje do termicznego przeksztalcania odpadow komunalnych - umowa podpisana (MPO Warszawa, 2020-11-30): https://www.mpo.com.pl/aktualnosci/268-umowa-na-realizacje-inwestycji-podpisana
  - Warszawa uruchomi najwieksza spalarnie w Polsce. Testy trwaly ponad rok (PortalSamorzadowy.pl, 2026-02): https://www.portalsamorzadowy.pl/gospodarka-komunalna/warszawa-uruchomi-najwieksza-spalarnie-w-polsce-testy-trwaly-ponad-rok,648746.html
  - Nowa instalacja energetyczna o wartosci 2 mld zl zasili Warszawe i spali smieci (PortalSamorzadowy.pl): https://www.portalsamorzadowy.pl/gospodarka-komunalna/nowa-instalacja-energetyczna-o-wartosci-2-mld-zl-zasili-warszawe-i-spali-smieci,592326.html
  - Warszawska Wytwornia Energii - Wikipedia (Wikipedia): https://pl.wikipedia.org/wiki/Warszawska_Wytw%C3%B3rnia_Energii

## Warszawski węzeł kolejowy: modernizacja linii średnicowej + druga średnica (tunel pod Wisłą)
URL: https://projektometr.pl/projekt/warszawski-wezel-kolejowy-linia-srednicowa
Status: planowane | Etap: ogłoszony | Koszt (wg etapu, nom.): 9.0 mld zł | Inwestor: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
Kalendarium: ogł. 2026-02, plan 2040
Opis: Zapowiadany przez PKP Polskie Linie Kolejowe program przebudowy warszawskiego węzła średnicowego, złożony z dwóch części. Pierwsza to gruntowna modernizacja istniejącej linii średnicowej między Warszawą Zachodnią a Warszawą Wschodnią — przebudowa układu torowego, sieci trakcyjnej i urządzeń sterowania ruchem, budowa nowych przystanków Warszawa Solec i Warszawa de Gaulle'a (Nowy Świat) oraz przebudowa stacji Ochota, Śródmieście i Centralna. Druga część to budowa zupełnie nowej, dwutorowej linii średnicowej dedykowanej ruchowi dalekobieżnemu, poprowadzonej w tunelu pod Dworcem Centralnym, liniami metra i Wisłą. Łączny szacowany koszt to ok. 9 mld zł (ok. 5 mld zł modernizacja + ok. 4 mld zł nowa linia). Zakres tego rekordu obejmuje wyłącznie przelotowe linie średnicowe i drugi tunel; prowadzone odrębnie przebudowy dworców Warszawa Wschodnia i Warszawa Zachodnia są osobnymi inwestycjami i nie są tu wliczane, aby uniknąć podwójnego liczenia kosztów.
Znaczenie: Warszawska linia średnicowa jest najważniejszym kolejowym ciągiem przelotowym w Polsce, przez który przechodzi ruch aglomeracyjny, regionalny i dalekobieżny łączący wschód z zachodem kraju. Sama modernizacja istniejącej średnicy została uznana przez PKP PLK za niewystarczającą, dlatego równolegle planowana jest nowa, dwutorowa linia w tunelu, mająca zwiększyć przepustowość węzła o ok. 20 par pociągów na godzinę i odseparować ruch dalekobieżny od aglomeracyjnego. Przedsięwzięcie zapowiada największe zmiany na Dworcu Centralnym od jego otwarcia w 1975 r. Inwestycja jest jednak dopiero na etapie prac koncepcyjnych i projektowych, a jej realizacja i harmonogram (modernizacja w latach 2031–2035, nowa linia do ok. 2040 r.) zależą od zabezpieczenia finansowania, co czyni ją megaprojektem o niepewnym statusie go/no-go.
Źródła:
  - PLK zapowiada rewolucję w Warszawie. Będzie nowa linia średnicowa! (Rynek Kolejowy, 2026-02): https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/plk-zapowiada-rewolucje-w-warszawie-bedzie-nowa-linia-srednicowa-126654.html
  - PLK: przebudowa średnicy w Warszawie od 2031 do 2035 r. (Rynek Kolejowy, 2026-02): https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/plk-przebudowa-srednicy-w-warszawie-od-2031-do-2035-r--126660.html
  - Nowa linia średnicowa i remont starej w Warszawie za 9 mld zł. PKP PLK planują gigantyczny tunel pod Wisłą i Dworcem Centralnym (InvestMap.pl, 2026-02): https://investmap.pl/nowa-linia-srednicowa-i-remont-starej-w-warszawie-za-9-mld-zl-pkp-plk-planuja-gigantyczny-tunel-pod-wisla-i-dworcem-centralnym.a316274
  - Poza modernizacją warszawskiej linii średnicowej PKP PLK planują zbudować drugą linię (WNP.pl, 2026-02): https://www.wnp.pl/rynki/poza-modernizacja-warszawskiej-linii-srednicowej-pkp-plk-planuja-zbudowac-druga-linie,1031539.html

## Rozwój Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni i inwestycje kryptologiczne
URL: https://projektometr.pl/projekt/wojska-obrony-cyberprzestrzeni-kryptologia
Status: w budowie | Etap: budowa | Koszt (wg etapu, nom.): 10.0 mld zł | Inwestor: Ministerstwo Obrony Narodowej (MON)
Kalendarium: ogł. 2022-02-08, start 2022-02-08
Opis: Budowa i rozwój Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni (WOC) — piątego rodzaju sił zbrojnych, utworzonego de facto 8 lutego 2022 r. na podstawie ustawy o obronie Ojczyzny, wraz z towarzyszącymi inwestycjami w kryptologię, cyberbezpieczeństwo oraz wojskowe sieci teleinformatyczne. Formacja skupia się wokół Dowództwa Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni i liczy ok. 6,5 tys. etatów dla żołnierzy i pracowników resortu obrony narodowej rozproszonych w kilkunastu jednostkach. W jej strukturze działają wyspecjalizowane jednostki działań w cyberprzestrzeni — „A” w Białobrzegach i „B” w Gdyni — a od 2024 r. formowana jest trzecia jednostka „C” we Wrocławiu oraz Jednostka Wsparcia Działań w Legionowie. Program obejmuje pełne spektrum działań w cyberprzestrzeni: obronne, rozpoznawcze i ofensywne, a jego finansowanie technologiczne prowadzone jest w ramach planu modernizacji technicznej Sił Zbrojnych RP.
Znaczenie: Wyodrębnienie cyberprzestrzeni jako samodzielnej domeny operacyjnej Wojska Polskiego i zbudowanie wokół niej piątego rodzaju sił zbrojnych o liczebności ok. 6,5 tys. etatów. Rozproszona sieć jednostek działań w cyberprzestrzeni (Białobrzegi, Gdynia, formowany Wrocław) oraz zaplecze kryptologiczne i teleinformatyczne mają zapewnić zdolności obronne, rozpoznawcze i ofensywne, a także rozwój krajowych narzędzi i technologii kryptograficznych. Program podnosi odporność wojskowych systemów dowodzenia i łączności oraz krytycznej infrastruktury na cyberataki, wpisując się w modernizację techniczną SZ RP na lata 2021-2035.
Źródła:
  - Polska armia tworzy kolejne jednostki do walki w cyberprzestrzeni (Rzeczpospolita (rp.pl)): https://www.rp.pl/wojsko/art39566011-polska-armia-tworzy-kolejne-jednostki-do-walki-w-cybeprzestrzeni
  - Wojska Obrony Cyberprzestrzeni (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojska_Obrony_Cyberprzestrzeni
  - Oto polskie Wojska Obrony Cyberprzestrzeni. Prowadzą wojnę z... (Geekweek / Interia): https://geekweek.interia.pl/militaria/news-oto-polskie-wojska-obrony-cyberprzestrzeni-prowadza-wojne-z,nId,21396671
  - Wojska Obrony Cyberprzestrzeni (Ministerstwo Obrony Narodowej (gov.pl)): https://www.gov.pl/web/obrona-narodowa/wojska-obrony-cyberprzestrzeni

## Zakup i rozbudowa kampusu The Warsaw HUB przez Google
URL: https://projektometr.pl/projekt/zakup-i-rozbudowa-kampusu-the-warsaw-hub-przez-google
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 2.8 mld zł | Inwestor: Google Poland
Kalendarium: ogł. 2022-03-07, oddano 2022-03-10
Efekt: dostarczone
Opis: W marcu 2022 r. Google Poland odkupiło od dewelopera Ghelamco biurową część kompleksu The Warsaw HUB przy Rondzie Daszyńskiego w Warszawie za około 583 mln euro - była to największa pojedyncza transakcja biurowa w historii polskiego rynku. Google, dotychczas jeden z głównych najemców kompleksu, zapowiedziało łączną inwestycję sięgającą blisko 700 mln USD na zakup i dalszy rozwój obiektu. Nabyte dwie wieże obejmują ponad 90 tys. m2 powierzchni biurowej i mieszczą największe w Europie centrum inżynieryjne Google Cloud, z docelową przestrzenią dla około 2500 pracowników.
Znaczenie: Rekordowa transakcja biurowa umocniła Warszawę jako jedno z kluczowych europejskich centrów rozwoju technologii chmurowych Google. Nabyty kampus stanowi największe w Europie centrum inżynieryjne Google Cloud, obsługujące globalnych klientów i tworzące przestrzeń dla około 2500 wysoko wykwalifikowanych pracowników.
Źródła:
  - Increasing Google's investment in Poland (Google (The Keyword blog), 2022-03-07): https://blog.google/around-the-globe/google-europe/increasing-googles-investment-in-poland/
  - The Warsaw HUB has changed its owner - Google snaps up Ghelamco's Warsaw Hub in record 583 million euro deal (Ghelamco, 2022-03-08): https://www.ghelamco.com/news-press/583/
  - Ghelamco seals Warsaw Hub sale (Eurobuild CEE, 2022-03-10): https://eurobuildcee.com/en/news/32252-ghelamco-seals-warsaw-hub-sale
  - Google buys The Warsaw Hub from Ghelamco for EUR 583m (IPE Real Assets, 2022-03-09): https://realassets.ipe.com/news/google-buys-the-warsaw-hub-from-ghelamco-for-583m/10058532.article
  - Ghelamco sells Warsaw Hub to Google (Eurobuild CEE, 2022-03-07): https://eurobuildcee.com/en/news/32235-ghelamco-sells-warsaw-hub-to-google
  - Google Poland: Google's largest engineering center in EU is in Poland (Warsaw Business Journal, 2025-12-16): https://wbj.pl/google-poland-googles-largest-engineering-center-in-eu-is-in-poland/post/148299

## Zakup pociągów Pendolino ED250 (PKP Intercity)
URL: https://projektometr.pl/projekt/zakup-pociagow-pendolino-ed250
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 2.6 mld zł | Inwestor: PKP Intercity S.A.
Kalendarium: start 2011-05-30, oddano 2014-12-14
Efekt: dostarczone
Opis: Zakup 20 elektrycznych zespołów trakcyjnych Alstom New Pendolino (w Polsce oznaczonych jako ED250) przez PKP Intercity. 30 maja 2011 roku PKP Intercity podpisały z przedsiębiorstwem Alstom Transport kontrakt o wartości 665 milionów euro (2,64 mld zł), obejmujący dostawę 20 siedmioczłonowych pociągów New Pendolino, budowę zaplecza technicznego na stacji postojowej Warszawa Grochów oraz utrzymanie techniczne pociągów przez okres maksymalnie 17 lat. Składy wyprodukowano w fabryce Alstom we włoskim Savigliano. Eksploatację w relacjach Express InterCity Premium rozpoczęto 14 grudnia 2014 roku. Maksymalna prędkość eksploatacyjna osiągana przez składy na polskiej sieci wynosi 200 km/h.
Znaczenie: Pendolino ED250 stały się flagowym pociągiem PKP Intercity i symbolem wejścia polskiej kolei w erę szybkich połączeń pasażerskich. Flota 20 składów obsługuje połączenia Express InterCity Premium łączące Warszawę m.in. z Gdańskiem, Wrocławiem, Katowicami i Krakowem, a także z mniejszymi ośrodkami, jak Rzeszów, Gliwice, Bielsko-Biała czy Kołobrzeg. W ciągu pierwszych dziesięciu lat eksploatacji (2014–2024) składy ED250 przewiozły ponad 39 mln pasażerów i pokonały łącznie około 70 mln kilometrów, pokonując dziennie średnio około 22 tys. km.
Źródła:
  - Alstom EMU250 (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Alstom_EMU250
  - PKP class ED250 (Wikipedia (en)): https://en.wikipedia.org/wiki/PKP_class_ED250
  - PKP Intercity podsumowują 10 lat Pendolino (Rynek Kolejowy, 2024-12-03): https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/pkp-intercity-podsumowuja-10-lat-pendolino-121482.html
  - Alstom ED250 „Pendolino” – 10 lat na polskich torach! (Historia Transportu Publicznego, 2024-12-14): https://www.htp.org.pl/alstom-ed250-pendolino-10-lat-na-polskich-torach/

## Zapora na granicy polsko-białoruskiej (fizyczna + bariera elektroniczna)
URL: https://projektometr.pl/projekt/zapora-granica-pl-by
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 1.6 mld zł | Inwestor: MSWiA / Straż Graniczna
Kalendarium: ogł. 2021-11, start 2022-01, plan 2022-07-15, oddano 2023-06-15
Efekt: dostarczone, opóźnione
Opis: Stałe zabezpieczenie granicy z Białorusią zbudowane na podstawie specustawy obowiązującej od 4 listopada 2021 r. Składa się z zapory fizycznej — stalowego ogrodzenia o wysokości 5,5 m na 186 km granicy (umowy z Budimeksem oraz konsorcjum Unibep/Budrex podpisane 4 stycznia 2022 r., prace od stycznia 2022 r., pierwotny termin 30 czerwca 2022 r.) — oraz bariery elektronicznej: systemu ok. 3 tys. kamer dzienno-nocnych i termowizyjnych oraz 400 km kabli detekcyjnych działającego na 206 km granicy, którego formalny odbiór zakończono 15 czerwca 2023 r. Koszt całej inwestycji to ok. 1,6 mld zł. W lipcu 2024 r. podpisano umowy modernizacyjne: wzmocnienie przęseł bariery fizycznej (ponad 117 mln zł, Polimex Mostostal) i modernizację bariery elektronicznej (ponad 125 mln zł, Telbud).
Znaczenie: Bariera jest głównym stałym zabezpieczeniem odcinka granicy z Białorusią chronionego przez Podlaski Oddział Straży Granicznej: 186 km stalowego ogrodzenia o wysokości 5,5 m uzupełnia system perymetryczny działający na 206 km granicy. Rząd przedstawiał inwestycję jako element ochrony wschodniej flanki NATO w warunkach presji migracyjnej ze strony Białorusi. Obiekt pozostaje rozwijany po ukończeniu (wzmocnienie przęseł, modernizacja systemu kamer z użyciem klasyfikacji alarmów) i poprzedza szerszy program fortyfikacji granicy wschodniej (Tarcza Wschód).
Źródła:
  - Zakończenie odbioru bariery elektronicznej na granicy polsko-białoruskiej (Straż Graniczna, 2023-06-15): https://www.strazgraniczna.pl/pl/aktualnosci/11875,Zakonczenie-odbioru-bariery-elektronicznej-na-granicy-polsko-bialoruskiej.html
  - Granica polsko-białoruska. Budowa zapory elektronicznej dobiega końca (PAP, 2023-05-01): https://www.pap.pl/aktualnosci/news,1567371,granica-polsko-bialoruska-budowa-zapory-elektronicznej-dobiega-konca.html
  - Straż Graniczna podpisała umowy dotyczące budowy zapory na granicy polsko-białoruskiej (MSWiA / gov.pl, 2022-01-04): https://www.gov.pl/web/mswia/straz-graniczna-podpisala-umowy-dotyczace-budowy-zapory-na-granicy-polsko-bialoruskiej
  - Modernizacja zapory na granicy z Białorusią. SG podpisała umowę (PAP, 2024-07-10): https://www.pap.pl/aktualnosci/modernizacja-zapory-na-granicy-z-bialorusia-sg-podpisala-umowe
  - Tak wygląda zapora na granicy z Białorusią. Premier: chronimy wschodnią flankę NATO (money.pl, 2022-02-16): https://www.money.pl/gospodarka/tak-wyglada-zapora-na-granicy-z-bialorusia-premier-chronimy-wschodnia-flanke-nato-6738063029787424a.html
  - Przedłuża się zakończenie budowy zapory na granicy polsko-białoruskiej (PortalSamorzadowy.pl, 2022-07-07): https://www.portalsamorzadowy.pl/wydarzenia-lokalne/przedluza-sie-zakonczenie-budowy-zapory-na-granicy-polsko-bialoruskiej,389700.html
  - Bariera na granicy polsko-białoruskiej (Wikipedia): https://pl.wikipedia.org/wiki/Bariera_na_granicy_polsko-bia%C5%82oruskiej
  - Blisko 30 tys. prób nielegalnego przekroczenia granicy polsko-białoruskiej w 2025 roku (InfoSecurity24, 2025-12-31): https://infosecurity24.pl/sluzby-mundurowe/straz-graniczna/blisko-30-tys-prob-nielegalnego-przekroczenia-granicy-polsko-bialoruskiej-w-2025-roku
  - MSWiA: 96 proc. mniej nielegalnych przekroczeń granicy z Białorusią (Forsal.pl, 2026-04-05): https://forsal.pl/kraj/bezpieczenstwo/artykuly/11228831,mswia-nielegalna-migracja-na-granicy-z-bialorusia-spadla-o-96-proc.html
  - MSWiA, granica Polski z Białorusią. Zapora na wschodzie pod lupą. Jak wydano 1,6 mld zł? (TVN24, 2024-01-03): https://tvn24.pl/polska/mswia-granica-polski-z-bialorusia-zapora-na-wschodzie-pod-lupa-jak-wydano-1-6-mld-zl-st7687715

## Zbiornik wodny Świnna Poręba (Jezioro Mucharskie)
URL: https://projektometr.pl/projekt/zbiornik-wodny-swinna-poreba
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): 2.2 mld zł | Inwestor: Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie – Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie
Kalendarium: start 1986, oddano 2017-07-26
Efekt: dostarczone, opóźnione
Opis: Zbiornik retencyjny na rzece Skawie w województwie małopolskim, na terenie gmin Mucharz, Stryszów i Zembrzyce (potocznie Jezioro Mucharskie). Budowę rozpoczęto w 1986 roku, a obiekt oddano do użytku 26 lipca 2017 roku — po ponad trzech dekadach realizacji, co uczyniło go jedną z najdłużej budowanych inwestycji hydrotechnicznych w Polsce. Głównym celem zbiornika jest ochrona przeciwpowodziowa doliny Skawy poniżej zapory (m.in. Wadowic) oraz doliny górnej Wisły (m.in. Krakowa). Powodziowa pojemność zbiornika wynosi 161 mln m³. Łączny koszt budowy wyniósł ok. 2,2 mld zł. Obiektem zarządza Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie – Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie.
Znaczenie: Zbiornik Świnna Poręba jest kluczowym elementem systemu ochrony przeciwpowodziowej w dorzeczu górnej Wisły — chroni dolinę Skawy poniżej zapory, w tym Wadowice, oraz łagodzi zagrożenie powodziowe w dolinie Wisły, m.in. dla Krakowa. Powodziowa pojemność 161 mln m³ pozwala redukować falę powodziową na Skawie. Inwestycja stała się symbolem wieloletniego, przeciągającego się procesu budowy: rozpoczęta w 1986 roku, została ukończona dopiero po ponad 30 latach, a jej łączny koszt wyniósł około 2,2 mld zł. Poza funkcją przeciwpowodziową zbiornik pełni rolę rezerwuaru wody oraz stał się miejscem rekreacji (Jezioro Mucharskie).
Źródła:
  - Jezioro Mucharskie (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Jezioro_Mucharskie
  - Po 31 latach zbiornik Świnna Poręba oddany do użytku (Rynek Infrastruktury, 2017-07-26): https://www.rynekinfrastruktury.pl/wiadomosci/biznes-i-przemysl/po-31-latach-zbiornik-swinna-poreba-oddany-do-uzytku-59399.html
  - Świnna Poręba. Jezioro Mucharskie jest jak wyrzut sumienia (PortalSamorzadowy.pl, 2017-08-14): https://www.portalsamorzadowy.pl/inwestycje/swinna-poreba-jezioro-mucharskie-jest-jak-wyrzut-sumienia,112123.html
  - Zbiornik Świnna Poręba nie jest już placem budowy. RZGW wyjaśnia (wadowiceonline.pl): https://wadowiceonline.pl/biznes/12801-zbiornik-swinna-poreba-nie-jest-juz-placem-budowy-rzgw-wyjasnia

## Zespół Elektrowni Wodnych Czorsztyn-Niedzica (zapora i zbiornik na Dunajcu)
URL: https://projektometr.pl/projekt/zespol-elektrowni-wodnych-czorsztyn-niedzica
Status: ukończone | Etap: w eksploatacji | Koszt (wg etapu, nom.): b/d | Inwestor: Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica S.A. (jednoosobowa spółka Skarbu Państwa)
Kalendarium: start 1975, oddano 1997
Efekt: dostarczone
Opis: Kompleks hydrotechniczny na Dunajcu obejmujący zaporę i zbiornik Czorsztyn-Niedzica wraz z elektrownią wodną szczytowo-pompową oraz mniejszym stopniem wyrównawczym w Sromowcach Wyżnych. Budowę rozpoczęto w 1975 roku, a realizację zbiorników, zapór oraz elektrowni zakończono w 1997 roku, powołując w tym samym roku spółkę do ich obsługi. Zapora Niedzica jest najwyższą w Polsce zaporą ziemną z centralnym uszczelnieniem glinowym — jej maksymalna wysokość wynosi 56 m, a długość 404 m. Elektrownia w Niedzicy pracuje w układzie szczytowo-pompowym (w trybie turbinowym 2×46,375 MW). Kompleks pełni funkcje przeciwpowodziową, energetyczną i rekreacyjną, spiętrzając wody Dunajca i tworząc Jezioro Czorsztyńskie. Właścicielem jest Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica S.A. — jednoosobowa spółka Skarbu Państwa.
Znaczenie: Zespół zbiorników i zapór Czorsztyn-Niedzica, ukończony w 1997 roku po ponad dwóch dekadach budowy, jest jedną z największych powojennych inwestycji hydrotechnicznych w Polsce. Zapora Niedzica — najwyższa krajowa zapora ziemna (56 m) — oraz zbiornik na Dunajcu pełnią kluczową funkcję przeciwpowodziową dla doliny Dunajca, a towarzysząca im elektrownia szczytowo-pompowa wspiera Krajowy System Elektroenergetyczny. Zbiornik utworzył Jezioro Czorsztyńskie, które stało się istotnym elementem gospodarki wodnej i rekreacji w regionie.
Źródła:
  - Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Zesp%C3%B3%C5%82_Elektrowni_Wodnych_Niedzica
  - Zapora Niedzica (Wikipedia (pl)): https://pl.wikipedia.org/wiki/Zapora_Niedzica